Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın

9,0/10  (4 Oy) · 
31 okunma  · 
6 beğeni  · 
928 gösterim
"Latife Hanım" kitabıyla yakın tarihimize farklı bir gözle bakmamızı sağlayan İpek Çalışlar'dan çarpıcı bir Halide Edip gerçeği!..

İşgale karşı isyanın hatibi...
1915 Ermeni tehcirinde sesini yükseltmiş; idam cezasına yüz yıl önce karşı durmuş birkaç aykırı isimden biri... Mahatma Gandhi'nin, Bertrand Russell'ın ve Yahya Kemal'in yakın dostu...

Ali Ayet ile Hasan Zeki'nin annesi... Yüzlerce makalenin, onlarca kitabın yazarı... Aşkın ve hürriyetin her gün yeniden kazanılması gerektiğine inanan, dünya çapında entelektüel bir kadın, Halide Edib...

"Onunla Bayan Isabel Fry'ın evinde tanıştım ve anlattıklarını saatlerce tek başıma dinledim. 'Haremin Işığı' ile birlikte bir odaya kapatılmış Byron gibi hissetmeme neden olan o büyüleyici güzelliği olmasaydı, belki de siyasi fikirleri daha çok aklımda kalırdı. Hatıra defterime, 'Bir ceylanı andıran yumuşacık süzgün bakışları, hafifçe yukarıya kıvrılmış minik üst dudağı, ince uzun burnu ve dalga dalga bakıra çalan esmer saç örgüleri, incecik ve alabildiğine zarif endamıyla, görüp görebileceğim en enfes yaratık' diye not düşmüşüm. İnsanı altüst eden bir kadındı; bizi baş başa bıraktıklarında hafif yüzüm kızarmıştı, belki her ikimiz de biraz utanmıştık. Ancak, hemen ciddi bir sohbete girişti ve ateşli ateşli bana Jön Türkleri anlatmaya koyuldu..."
Henry W. Nevinson

İpek Çalışlar'ın, roman akıcılığında kaleme aldığı bu kitap; sabırlı, ayrıntılı bir araştırmaya, tanıklıklara, bugüne kadar gün ışığına çıkmamış mektuplara, arşiv belgelerine dayanıyor. Çalışlar, edebiyat ve siyasetle geçmiş bir ömrün karanlıkta kalmış yanlarını da içeren çalışmasıyla, "Halide Edib gerçeği"ni anlatıyor.
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    Mart 2010
  • Sayfa Sayısı:
    544
  • ISBN:
    9789752897250
  • Yayınevi:
    Everest Yayınları
  • Kitabın Türü:
Başucumda Kitap 
04 Kas 2015, Kitabı okudu, 17 günde, Beğendi, 9/10 puan

Öncelikle sözlerime, değinmeye gerek görmediğim ama gene de söyleme isteğini içimden atamadığım o bilindik bilgiden bahsetmeden geçmeyeceğim. Halide Edib tanımamız gereken insanlardan. Kitabın Halide Edib Adıvar'ın hayatını konu aldığını söylemeye lüzum olmadığını varsayıyorum. Derin, köklü bir araştırma, yaşama ve birikintiyle kaleme alınan bu şaheser Halide Edib'in çocukluğundan başlayarak ölümüne kadar olan değerli kısmını çok hayran bıraktırıcı şekilde anlatıyor. Bahsettiğimiz çocukluk çağıdan ölümüne kadar yaşanan zorluklar, ileri sürülen düşünceler, gerçekleştirilen eylemler roman şeklinde anlatılmış fakat kurgulaştırıldığına hiçbir şekilde inanmıyorum. Yazar, öylesine ulaşılması gayretli kaynaklardan yararlanmış ki ona inanmaktan başka bir çare göremiyorsunuz. Fakat maamafih, aklımda kalan, belki kitapta işlenilen ama benim cımbızlayamadığım bir çok olay, soru, konu da var. Tarih bilgimin, eski kelimelere olan hakimsizliğimin bana kaybettirdiği birkaç cümle de var elbet. Fakat tarih sevmek isteyen okurların da tercih edebileceği bir eser. İsterdim hep, tarih okumayı fakat ağırlardı. Tarihe adını önemli kişilik, siyasetçi, edebiyatçı, düşünür, cesur, akıllı olarak yazdıran ve yapılmak durumunda kalınan savaşlarda Mustafa Kemal Paşa ile birlikte savaşan bir kadının hayatıyla başlayabilirsiniz. Halide Edib ki benim kitaplarını okurken satırlarını sevdiğim bir değerdir. Onun savunduğu düşünceleri öğrenmek ona daha fazla hayran kalmama sebebiyet verdi. Ayrıca okuduğum kitapları hakkında yorumlarımlarım da bütünüyle değişmiş oldu. Her zaman söylediğim şu söz gene gelip anlamını bana hatırlattı: Bir yazarın hayatını ve o kitabı neden yazdığını bilmek o kitap hakkında edinilen izlenimlerin ve yorumların değişmesi mânâsına gelir. Resmen İpek Çalışlar bana bunu tekrar tekrar yaşattı. Halide Edib'in kitapları hakkında aklımda kalan birçok sorunun cevabını da çıkarabildim. Ortak savunduğumuz, ama onun 80 yıllık hayatı boyunca gerçekleştirdiği, benim daha buna muvaffak olamadığım bir husus daha var: Liberalizm. Kelimeyi de kitaptan öğrendim açıkcası. Düşünmeyi sanatlaştıran ve düşüncelerinle hakim olabilen, millet ve toprak hissinle dolu olan, aidiyet duygusunu doruklarda taşıyabilen bu yazarın hayatı kitapları okunmadan okunmalı, kitapları bittikten sonra tekrar okunmalı. Her ne kadar 17 gün gibi uzun bir sürede de okumuş olsam, her ne kadar 5 günden fazla süresini uzattığım kitapları sevmesem de elime her alışımda, her satırda, kendimden geçmeden edemedim. Üzüldüm, gurur duydum, şaşırdım, eğitildim, öğrendim... Biyografi okumayı seven insanlara okuması için şiddetle önerebileceğim, sevmeyenler için daha da şiddetli önerebileceğim, okumaz isek ileriki hayatımızda biraz eksik kalacağımız kitapladan biri. Kişisel gelişim seven okurlar da kişilik gelişimi için bu kitabı başucu olarak vasıflayabilirler. Kitabı elime almadan kalemi elime aldığım nadir eserlerden. Daha farklı nasıl övebilirim..

İpek Çalışlar'a buradan bol minnettarlı teşekürlerle... Beni en sevdiğim ve değer açısından zirvelerde mesken edindirdiğim bir yazarın hayatıyla buluşturan, düşünceleri ve savunduklarıyla münakaşa ettiren, tarih'e biraz olsun ilgili olmamı sağlayan o insana nasıl teşekür etsem azdır.

Ayrıca okurken beyninizde oluşan tasavvurları biraz daha kolaylaştırmak ve dönemine ait hissettirmek için şu videolara başvurmalıyım. Kitabı okurken mektuplaşmadan bahsediliyordu ama ben haberleşmek için hatırı sayılır derecedeki dokunmatik telefonumdan Chopin dinliyordum. Altımda gelişmiş bir yatak, üzerimde şuursuzca aldığım Los Angeles yazılı tişörtüm vardı. Hayal etmek böyle zamanlarda oldukça zorlaşıyor. O dönemin yapısını ve şartlarını anlamak biraz da görüntüyle alakalı galiba.

https://m.youtube.com/watch?v=6CrdIkFtH9A
https://m.youtube.com/watch?v=ja4ggJOqvqM

Ayşen BÜLBÜL 
12 Eyl 2015, Kitabı okudu, Puan vermedi

Cidden de biyografisine sığmayan bir kadın. Bu biyografiyi okuduktan sonra hayran oldum Halide Edib'e. Daha önceleri ön yargılarım vardı. Muhteşem bir kadın.

Irem 
31 Mar 2015, Kitabı okudu, 8/10 puan

Kurtuluş Savaşı dönemini yaşamış ve bu dönemi romanlarına en güzel şekilde zemin yapmış bir yazarın yaşantısını anlatan bir biyografi. Biyografileri çok seven bir okur olarak severek okuduğum kitaplardan bir tanesi.

Mehmet Yılmaz 
06 Tem 2015, Puan vermedi

İpek Çalışlar, Halide Edip'le ilgili çok başarılı bir biyografi kitabı yazmış. Çok ciddi emek isteyen bir çabanın sonucu olarak ortaya dört dörtlük bir Halide Edip Adıvar kitabı çıkmış. Halide Edip'i belli kalıplara sığdırılamayacak bir insan olarak gördüm. Aynı ve farklı düşündüğümüz pek çok şey var. Rıoman tadında bir kitap; tavsiye ederim.

Kitaptan 19 Alıntı

Başucumda Kitap 
20 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Bazan bir erkek dâhi, kadın ruhunu, kadınların ifade edemeyeceği bir derinlikle ifade ettiği gibi, kadın dâhi de bir erkek ruhunu bazen erkekten fazla anlıyor...

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 45 - Halide Edib ADIVAR)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 45 - Halide Edib ADIVAR)
Başucumda Kitap 
23 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Efendiler! ... bir millet kendi gücüne dayanarak varlığını ve bağımsızlığını sağlamazsa şunun bunun oyuncağı olmaktan kurtulamaz.

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 190 - Atatürk'ün Bütün Eserleri 1919-1920, c. 6,  25-32)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 190 - Atatürk'ün Bütün Eserleri 1919-1920, c. 6, 25-32)
Başucumda Kitap 
 23 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Hep aklımdan büyük Bâbl kadını Kurret'l - Ayn'ın (feminist kadın düşünür ve şair) idam edilmeden önce Farsça olarak söylediği cümle geçiyordu: "Ayaklarımı yerden kaldırın ki, yüksekten dünyayı daha iyi göreyim."

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 214)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 214)
Başucumda Kitap 
29 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Gelecek 20 yıl içinde yetişecek yeni kuşak, ülkeye ve ülkenin geçmişine yabancı olacaktır. Türk kültürünün sürekliliği birdenbire kırılmış bulunuyor. Daha genç insanlar okuyacak ve yazacak, ancak yarım yüzyıllık bir kültüre bile aşina olamayacaklardır. Bir geçmiş olmaksızın, belirli bir kalabalık, estetik standartlarda bir düşüş olacaktır.

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 371 - Halide Edib, "Türkiye'de Diktatörlük ve Reformlar", Çev. Mehmet Özden, Türkiye Günlüğü 37, Kasım-Aralık 1995,s. 125.)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 371 - Halide Edib, "Türkiye'de Diktatörlük ve Reformlar", Çev. Mehmet Özden, Türkiye Günlüğü 37, Kasım-Aralık 1995,s. 125.)
Başucumda Kitap 
20 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Kurmaca, belki de en otobiyografik itirafların yapıldığı, otobiyografi ise çoğu zaman kurmacaya en yakın türdür.

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 66)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 66)
Başucumda Kitap 
23 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Kızların üniversiteye kabulüne karşı ağır hücuma geçen muhafazakâr kalemler, üniversitenin sevişme parkına dönüştüğünü yazıyor, "Kadınla erkeğin birlikteliğinden ilim değil evlad doğar," diyorlardı. Şeyhülislam, tartışmaya müdahele ederek, kadın özgürlüklerini savunmuştu. Üniversiteli gençler de dinsiz ve ahlaksız olmadıklarını, muallimlerin önünde terbiye ile oturduklarını ve ders dilediklerini bir yazıyla duyurmuşlardı.

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 188 - Sadık Albayrak, Meşrutiyetten Cumhuriyet'e, Cilt 1 . 277-287)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 188 - Sadık Albayrak, Meşrutiyetten Cumhuriyet'e, Cilt 1 . 277-287)
Başucumda Kitap 
23 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

"Her an attan düşebilirdim. Hayır, insan vücudu dediğimiz et ve kemik külçesine yenilmeyecektim. Attan düşsem bile, karar vermiştim, sessiz sedasız düşecektim. Düştüğümü kimsecikler duymamalıydı."

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 206)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 206)
Başucumda Kitap 
23 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Türkiye'nin en dikkat çekici yazarının, üstelik de iki çocuk annesi bir kadının cepheye geliyor olması, Milli Mücadele açısından bir dönüm noktasıydı.

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 203)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 203)
Başucumda Kitap 
 20 Eki 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Halide'nin otobiyografisiyle romanlarını birlikte okuyunca özel yaşamı da aydınlanır.

Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 66)Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın, İpek Çalışlar (Sayfa 66)
2 /