Satranç

8,8/10  (1.103 Oy) · 
2.520 okunma  · 
924 beğeni  · 
11.346 gösterim
Satranç sonsuz eski, ama aynı zamanda sonrasız yenidir; kuruluşu mekanik, ancak sadece hayalgücü ile etkilidir; geometrik açıdan sabit bir alanla sınırlı olmakla birlikte kombinasyonlarında sınırsızdır, sürekli kendini geliştiren, ancak yine de verimsiz, hiçbir yere götürmeyen bir düşünme eylemidir; hiçbir şey hesaplamayan bir matematik, esersiz bir sanat, temelsiz bir mimaridir.

Stefan Zweig'ın, 1942 yılında, Hitler iktidarından kaçarak sürgün hayatı yaşadığı Buenos Aires'te yayımladığı Satranç adlı romanı, hem yazarın intiharından önce bıraktığı bir veda mektubu hem de doğrudan Nazizm'i hedef aldığı tek kurmaca eseridir. New York'tan Buenos Aires'e yapılan bir gemi yolculuğunda, dünya satranç şampiyonu Mirko Czentovic, kendisi için beklenmedik bir rakip olan Dr. B. ile karşılaşır. İsimsiz bir amatör olan bu gizemli rakibin satrançla tanışmasının olağanüstü bir hikâyesi vardır. Bir Nazi kurbanı olan Dr. B., o kara günlerde sadece satranç sayesinde ayakta kalabilmiştir.

Hikâyenin diğer kahramanı Czentovic ise iletişim kurmakta zorlanan, yaşamında satranç dışında hiçbir şey olmayan, kazanmaya kurulu bir saat, soğuk, küstah, kuralcı, yüzeysel, kültürsüz, karacahil bir "dahi"dir. Bu kısa anlatıda, Zweig'ın tüm izleklerini bulmak mümkün: dünün dünyasından bugünün dünyasına geçiş, marazi tutkular, sapkın zekâlar, felaketlerini yaşamları boyunca taşıyan bireyler, fazişm ve kaba şiddet karşısında Avrupa'nın ve dünyanın kaderi…

 
  • Baskı Tarihi:
    Mayıs 2016
  • Sayfa Sayısı:
    77
  • ISBN:
    9786053606116
  • Orijinal Adı:
    Schachnovelle
  • Çeviri:
    Ahmet Cemal
  • Yayınevi:
    İş Bankası Kültür Yayınları
  • Kitabın Türü:
Mahmut Çayır 
 14 Eki 22:52, Kitabı okudu, 1 günde, Beğendi, 9/10 puan

BAŞYAPIT

Bir insan 71 sayfaya ne sığdırmış olabilir ki? sorusunun cevabı bu eser de mevcut. Nazi Almanyasından kaçan yahudi kökenli Avusturyalı yazar Stefan Zweig Rio da kaleme almış bu eseri. İnsanın canını en çok yakan işkencenin HİÇLİK olduğunu anlatmaya çalışan yazar okuruna o acıları hissettirebilmiş. Alıntı kısmına kitabın tamamını koymam gerektiğini düşündüğüm için sadece yazarın dünyaya veda ederken söylediği son sözü paylaşmayı uygun gördüm;

"Yazık, hamle o kadar da kötü düşünülmemişti. Aslında amatör olduğu düşünülürse olağanüstü yetenekli bu bey. "

Bekir İstanbul 
06 May 2015, Kitabı okudu, Beğendi, 9/10 puan

Satranç. Bir kelime, iki hece, 7 harf, milyonlarca farklı kombinasyon, dizilim, olasılık, hesap, strateji, saldırı, savunma, sabır, öngörü, zeka, dikkat... Kralların, öğrencilerin, işsizlerin, dahilerin oyunu satranç...

Üniversite yıllarımda deliler gibi oynardık bu oyunu, yenilen hep rövanş ister, yenen müthiş bir haz duyar, bazen gece geç saatlere kadar sürer de sürer, kan çanağı olan gözler 64 karede uzayan satranç dolu gecelerde.. Sonra iş güç derken oynamaz oldum bu oyunu. Şimdi kitabı bitirince ilk işim alıntı ve yorumlardan sonra akıllı telefonuma satranç uygulaması indirmek oldu. Kısalığına tezat biçimde harika bir kitap.. Hani bir solukda okunacak kitap derler ya işte bu onunda ötesinde yarım solukta okunacak cinsten. Hiçlik, delilik ve deha ancak bu kadar gerilim dolu bir şekilde anlatılabilir. Beni bu kitapla tanıştıran 1000kitap üyelerine çok teşekkür ederim. Mutlaka ama mutlaka okuyun...

Vedat Geçit 
02 May 2015, Kitabı okudu, Puan vermedi

Hiç ara vermeksizin bitirdiğim nadir kitaplardandır, Satranç.

Kitabın olağanüstü bir akıcılığı var. Hikayesi uzun süre akılda kalabilecek cinsten.

Zweig'in kitabı bitirdikten sonra intihar etmesi, daha bir önemli kılıyor kitabı. Okuyun okutturun derim.

BİR SONBAHARIN SONSUZ BİR BAHARA DÖNÜŞMESİ..!

Biyografisini okurken; 'eşiyle birlikte intihar etti' kısmına takılmış ve bu cümle büyük bir merak uyandırmıştı bende. Yazarın intiharından önce yazdığı son eser olan Satranç'a ise daha önce sadece rastgele bir göz atmıştım. Stefan Zweig ismiyle bu kadar geç tanışmanın verdiği pişmanlık kitap bittikten sonra ikiye katlandı.

Okudukça derinleşen, insanı saran ve sarsan, nabız yükselten, beynin kıvrımlarını hissettiren olağanüstü bir kurgu. Muhteşem bir zeka. Enfes psikolojik betimleme ve analizler ve bunların harmanlandığı mükemmel bir şaheser.
Siyah-beyaz karelerden ve taşlardan öte bir şey. Okurken ortada bir oyunun olduğunu görüyorsunuz fakat ilerlerken bu oyunun bambaşka bir oyun olduğunun farkına varacaksınız. Bu imgelemli oyunda Mirko Czentovic ve Dr. B.nin akıl oyunlarıyla dolu düellosuna şahit olacaksınız. Eserdeki kişilerin simgeselliğinin izdüşümü gerçek hayata yansıtıldığında kitabın sarsıcı gücü ortaya çıkıyor. Bu kadar kısa bir kitabın neden bu denli yoğun ve etkileyici olduğu sorusuna ise tatmin edici bir cevap bulamadım.
Kitaptaki gizeme net bir cevabım yok ama kitapla ilgili net bir cümlem var: ÇARESİZLİK, YALNIZLIK ve HİÇLİK ANCAK BU KADAR GÜZEL ANLATILABİLİRDİ.!

Kitapla ilgili anlatılacak çok şey var ama iyisimi siz bir an önce kitabı alıp okuyun. SATRANÇ kitabında da SEFILLER gibi hafızama kazınacak çok özel bölümlerin olacağını şimdiden sezinliyorum. Gerçekten harika bir veda olmuş. "Yaşamak için birazcık hava bile bırakmayacaklar." Diyen Stefan ben bugün senin kitabınla nefes aldım. Seni yaşatacak binlerce okurun var. Ölüme giderken bile asil tavrından taviz vermemişsin sen. Özgür olan sensin. Tutsak ve aciz olanlar sonlarını düşünsünler. (Stefan'a söylemek istediklerim)
Kitaba daha erken denk gelmeniz dileğiyle.
Gönül rahatlığı ve şiddetle tavsiye edilir.

Keyifli Okumalar :)

Ezgi Sezgin 
02 Tem 2015, Kitabı okudu, Beğendi, 9/10 puan

Birkaç saat içerisinde bitirilebilecek,gayet akıcı ve sürükleyici acaba ne olacak dedirten kitaplardan biri.
Yazar, Hitler döneminin etkisinde kalan insanların psikolojik çöküşlerini etkileyici bir biçimde betimlemiş.Bir insanın uğradığı psikolojik işkencelerin sonuçlarının ruhuna ve bedenine yansımasını, hayata tutunmak ve benliğini hiçlikte kaybetmemesi için kendine yeni bir uğraş bulmasını, delilik ve dahilik arasındaki ince çizgiyi başarılı bir şekilde anlatmış.Bu süreçte insanın ruhundaki,aklındaki gelgitleri yansıtmış.
Kitapta yer alan "Yeryüzünde hiçbir şey insan ruhuna hiçlik kadar baskı yapmaz." cümlesi Dr.B.'nin içsel çöküşünü özetleyen kitabın can alıcı cümlelerinden biridir bence.
Stefan Zweig'in ruh dünyasında yaşadığı ızdıraplarının, onu intihara sürükleyen nedenlerinin bir yansıması belki de bu kitap.
Yazarın okuduğum ilk kitabıydı,kesinlikle son da olmayacak.Okuyun,okutturun.

Elif Kimya Salt 
21 Kas 19:50, Kitabı okudu, 4 günde, 8/10 puan

Kendimi bildim bileli kitap okuyan biri olarak bu şaheseri bugüne kadar okumamış olmanın eksikliğini yaşıyordum. Uzun süredir merak ediyordum ama bana yakın zamanda kaybettiğim bir arkadaşımı hatırlattığı, hayatımın kitabı dediği için kendimi hazır hissetmedim, sürekli erteledim. Stefan Zweig kalemini çok beğendiğim bir yazar. Acımak kitabını da tıpkı bunun gibi çok sevmiştim. Nazi döneminde yaşamış ve türlü işkencelerle kendisinden bilgi almak için hapsedilen Dr. B işkencecisinin cebinden çaldığı bir satranç kitabıyla satranç oynamayı öğrenmiştir. ( İlkokul 5. sınıftan beri satranç oynayan, yarışlara katılan, lisanslı bir satranç oyuncusu olarak satrancın kitaptan okunarak öğrenilmesi hakaret gibi geldi :)) New York'tan, Buenos Aires'e giden bir gemide dünya satranç şampiyonuyla satranç oynayan Dr. B nin yaşadıkları gerçekten heyecanlandırıyor okurken. Hitler döneminde yaşamış ve bundan fazlasıyla etkilenmiş olan Zweig, nazi işkencelerinin bir insanın duyularını nasıl körelttiğini işliyor ve satrançla bir parça özgürleştiriyor kahramanı. Çünkü satranç bir oyun değil, stratejilerin yapıldığı, bir adım ötesini düşünüp görebildiğiniz bir yaşam tarzıdır. Kesinlikle bir başyapıt ve okumayan herkese öneririm.

Nurhan Işkın 
22 Şub 22:44, Kitabı okudu, 2 günde, Beğendi, 10/10 puan

Mikro Czentovic satranç dünya şampiyonudur.Umursamaz tavrı, kendini beğenmişliği ve cahilliği ile ünlüdür. Kibri ise en önemli vasıflarından bir tanesidir. Bir papazın yanında verilen her görevi üstlenen bu çocuk, yeteneğinin keşfedilmesi ile köyünü ve ismini dünyaya duyurmayı başarır...

Dr. B ise yıllar önce Hitler döneminde bir otel odasında hücre hapsi yaşarken ve sorgulanırken çıldırma noktasında kendi hayali dünyasında kendine karşı oynadığı satranç oyunu ile ayakta kalmasına rağmen, yıllar içinde psikolojik olarak ne kadar derin travmalar yaşadığını, Mikro ile oynadığı oyunda tekrar keşfetmeye başlar. Hayali olarak oynadığı bu oyunlar bu kibar, zarif adamı ne şekilde etkilemiştir?

Kitap tam bir psikolojik savaşı ve yıkımı, sizi sıkmadan merak ile okumanızı sağlayacak şekilde yazılmış. Yazar her eserinde olduğu gibi bu eserinde de kaleminin gücünü gözler önüne sermiş...

Beyza Gördebil 
27 Kas 23:15, Kitabı okudu, 3 günde, 10/10 puan

Sözün bittiği yerdir bu kitap. Çünkü Stefan Zweig bu kitabı intihar etmeden birkaç ay önce tamamlamıştır. Dr. B ve Mirko Czentovic birbirine tamamen zıt iki karakterdir. Tamamen farklı iki kültür. Bu iki karakterin dönemin çalkantılı siyasi sistemini tasvir ettiğini söyleyebiliriz ve Stefan Zweig'in Dr. B'yle kendini özdeşleştirdiği yadsınamaz bir gerçektir. Olağanüstü bir kurgu gerçekten. Olaylardaki gerilimi adeta damarlarımda hissettim. Satranç tutkusunu saplantı haline getiren Dr. B.'nin ruhsal gelgitlerini onunla birlikte yaşadım.

Bayan Okur 
27 Kas 18:33, Kitabı okudu, 2 günde, Puan vermedi

Az sayfada çok şey nasıl anlatılır? Sorusunun cevabı niteliğinde bir kitap olmuş. Okurken sonunu nasıl bağlayacağını çok düşündüm. Okuduğum her kitabı beğendiğimi söylemekten yorulmuş olsam da kitaplar çok güzel n'apıyım! :)

Stefan Zweig, neden bu kadar geç kalmışım okumaya bilmiyorum kendime çok kızdım ama hızlı bir giriş yaptım devamı gelecek.

Satranç; siyah ve beyaz, 64 karelik sınırlı bir alan, 8 harf, 8 rakam, 16 asker ve sayısız kombinasyon. Öncelikle oyuna hayran kaldım sonra insanın zor zamanında, zapt edilmeye çalışılan zihniyle neler yapabileceğinin kapasitesini gördüm.

Bir yanda sosyalizm ve faşizmin eleştirisi diğer yanda eğitimsiz Satranç şampiyonu ve satranç tahtasını bile görmeden sayısız oyunlar oynayan yenen, mağlup olan, hem siyah hem beyazı kendinde barındıran Dr. B.'den oldukça etkilendim.

İyi okumalar dilerim.

Kitaptan 188 Alıntı

''Dizleri titremeye başladı: BİR KİTAP! Dört aydır elime kitap almamıştım ve içinde insanın ard arda sıralanmış sözcükler, satırlar, sayfalar ve yapraklar görebileceği, başka, yeni, şaşırtıcı düşünceleri okuyabileceği, tanıyabileceği, beynini alabileceği bir kitabın hayali bile insanı hem coşturuyor hem de uyuşturuyordu.''

Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 47)Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 47)
Beytullah Ömer DUMLU 
 24 Kas 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Satrancın çekiciliği tek bir şeyden kaynaklanır; stratejinin farklı beyinlerde farklı biçimlerde gelişmesinden.

Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 53)Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 53)
FatihTub* 
01 Şub 2015, Kitabı okudu, Beğendi, 9/10 puan

İnsan kendisini ne kadar sınırlarsa o kadar yakınlaşır sonsuzluğa; bilhassa da dünyaya sırt çevirmiş gibi görünen insanlar, kendilerine has maddelerle termitler misali tuhaf ve kesinlikle eşsiz bir dünya maketi inşa ederler.

Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 16 - Everest Yayınları - 1. Basım)Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 16 - Everest Yayınları - 1. Basım)
onurgoztepe 
12 Haz 2015, Kitabı okudu, İnceledi, 8/10 puan

"Ama en kötüsü sorgulama değildi. En kötüsü, sorgulamadan sonra hiçliğime geri dönmekti; aynı masanın, aynı yatağın, aynı leğenin, aynı duvar kağıdının olduğu aynı odaya."

Satranç, Stefan ZweigSatranç, Stefan Zweig

Fakat sonuçta düşüncelerin de, ne kadar herhangi bir özden yoksunmuş gibi görünürlerse görünsünler, bir destek noktasına ihtiyaçları vardır, aksi taktirde dönmeye ve anlamsız bir biçimde kendi etraflarında çember çizmeye başlarlar; onlar da hiçliğe dayanamazlar. İnsan bir şey bekliyordu ve hiçbir şey olmuyordu. İnsan bekliyor, bekliyor, bekliyordu ve hiçbir şey olmuyordu. İnsan tekrar tekrar bekliyordu. Hiçbir şey olmuyordu. İnsan bekliyor, bekliyor, bekliyordu, düşünüyor, düşünüyordu,şakakları ağrımaya başlayana kadar düşünüyordu. Hiçbir şey olmuyordu. İnsan yalnız kalıyordu. Yalnız. Yalnız.

Satranç, Stefan ZweigSatranç, Stefan Zweig
Hakan TEKİN 
05 Ağu 17:23, Kitabı okudu, Beğendi, 9/10 puan

"Yeryüzünde beni sorgulamayan, bana işkence yapmayan bir insan var mıydı gerçekten?"

Satranç, Stefan ZweigSatranç, Stefan Zweig
Bekir İstanbul 
06 May 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Sözcüklerle anlatılamayacak bu durum dört ay sürdü. Eh, dört ay, yazması kolay: Altı üstü birkaç harf! Söylemesi de kolay: dört ay, iki hece! Çeyrek saniye içinde dudaklar böyle bir sesi çabucak uyduruvermiş: dört ay! Ama boşlukta, zamansızlıkta geçen bir dört ayın ne kadar sürdüğünü hiç kimse ne bir başkasına, ne de kendine anlatamaz, ölçemez, gözünde canlandıramaz; insanın çevresindeki bu hep aynı hiçliğin, bu hep aynı masa, yatak, leğen ve duvar kâğıdının ve hep aynı suskunluğun, insana bakmadan yemeğini içeri iten hep aynı gardiyanın, insanı çıldırtana kadar boşlukta dönüp duran hep aynı düşüncelerin insanı nasıl yiyip bitirdiğini ve yıktığını kimse kimseye anlatamaz.

Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 45)Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 45)
Küçük kara balık 
02 Eyl 11:19, Kitabı okudu, Beğendi, 9/10 puan

İnsan bir şey bekliyordu, sabahtan akşama kadar bekliyordu ve hiçbir şey olmuyordu. İnsan tekrar tekrar bekliyordu. Hiçbir şey olmuyordu. İnsan bekliyor, bekliyor, bekliyordu, düşünüyor, düşünüyordu, şakakları ağrımaya başlayana kadar düşünüyordu. Hiçbir şey olmuyordu. İnsan yalnız kalıyordu. Yalnız. Yalnız.

Satranç, Stefan ZweigSatranç, Stefan Zweig

Muhtemelen kitabı hemen elime alıp okuduğumu düşüneceksiniz. Kesinlikle hayır! Önce bir kitabım olmasının sevincini yaşamak istiyordum.

Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 49 - Tutku Yayınları)Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 49 - Tutku Yayınları)
19 /

Kitapla ilgili 3 Haber

İthaki: “Okurdan özür dileriz”
İthaki: “Okurdan özür dileriz” İthaki Yayınevi'nin Dünya Klasikleri dizisinde yer verilen “farklı” üsluptaki yazar biyografileri sosyal medyada yoğun tartışmalara yol açtı. Yayınevi, Radikal Kitap’a yaptığı açıklamayla “maksadını aşan eril dilden” ötürü okurlardan özür diledi.
Kitap okumayı sevdirecek 9 kısa kitap önerisi
Kitap okumayı sevdirecek 9 kısa kitap önerisi Kitap okumaya yeni veya yeniden başlayanlar veya kararsız okurlar için çoğu Nobel ödüllü yazarlardan, akıcı, edebiyatın gücünü ortaya koyan ve az sayfalı kült kitaplar...
Farkında Mısınız? Sabahattin Ali 1948'de Öldü
Farkında Mısınız? Sabahattin Ali 1948'de Öldü Son yıllarda Muhteşem Gatsby, Dublinliler ya da Satranç'ın farklı yayınevleri tarafından basılan çevirilerini gördük. 2015 yılında ondan fazla yayınevi Gulyabani bastı, sayısız Küçük Prens baskısı gördük. 2016'da muhtemelen çok sayıda yayınevi Aşk-ı Memnu basacak. Ama asıl fırtına için biraz daha beklememiz gerekecek. 70 yıllık telif süresi Sabahattin Ali'nin eserleri için 2018 sonunda, George Orwell'ın eserleri için 2020 sonunda dolacak.