Zincire Vurulmuş Prometheus

8,1/10  (9 Oy) · 
23 okunma  · 
3 beğeni  · 
680 gösterim
Aiskhylos (MÖ 525?-456): Eski Yunan'ın en önemli tragedya yazarlarındandır. Mitolojik konuların hemen hemen hepsini eserlerinde işlemiştir. Yazdığı 90 tragedyadan sadece 7 tanesi günümüze kalmıştır. Aiskhylos özellikle adaletin gerekliliği üzerinde durmuş, eserlerinin çoğunda hak meselesini konunun ağırlık merkezine yerleştirmiştir. Zincire Vurulmuş Prometheus'da da farklı kuşaklardan tanrılar arasındaki anlaşmazlığı ele almıştır. Tragedyanın kahramanı Olympos tanrılarına başkaldıran titan Prometheus ateşi tanrılardan çalmış ve insanlara vermiş, tanrıların kurmuş olduğu düzene karşı geldiği için zincire vurulmuştur. Aiskhylos bu tragedyasında akıl gücünün kaba kuvvete üstünlüğünü, akla ve özgür düşünceye verilmesi gereken önemi vurgulamıştır.
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    Mart 2013
  • Sayfa Sayısı:
    78
  • ISBN:
    9789754582062
  • Orijinal Adı:
    Prometheus Desmotes
  • Çeviri:
    Sabahattin Eyüboğlu, Azra Erhat
  • Yayınevi:
    İş Bankası Kültür Yayınları
  • Kitabın Türü:

Prometheus'u tanımak ve anlamak adına okunabilecek kitapların en başında gelir. Kitabın başında olay kısaca özetleniyor sonrasında kitap tiyatro şeklinde ilerliyor. Yunan tanrılarına meraklı olanlar ve içinde ufak da olsa bir başkaldırı bulunduranlar mutlaka okusun. Zira içinizdeki bu başkaldırının kaynağını görecek ve anlayacaksınız. Amaçsız bir yaşamdan uzaklaştıracak kitaplardan biri daha...

Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 22:01, Kitabı okudu, 1 günde, Beğendi, 10/10 puan

Mükemmel bir çalışma olmuş, zaten Azra Erhat ve Sabahattin Eyüboğlu elini neye atsa, böyle bir şey çıkıyor ortaya. Özellikle Azra Erhat'ın ön sözüne (Okurken dikkatimizi çekmesi gereken birçok şeyi vermiş bu ön sözde.) ve Hesiodos ile Goethe eklerine bayıldım. Aiskhylos'un tragedyasından ziyade, bu iki güzel insanın çalışmasına vuruldum sanırım.

Bu kitabı, dikkati çekmiş olmak kaydıyla okumak üzere eline alacaklar zaten biliyordur Prometheus'u. Burada ek bir bilgi verilmesine gerek görmüyorum (Tesadüfen eline alanlar da kısacık bir araştırmayla veya ön sözle yeterli bilgiyi temin etmiş olacaklar nihayetinde.) ama, onun "bilge asi" yanına, Azra Erhat'ın deyişiyle son sözü söylüyor oluşuna, "bilinç ve özgürlük"e özellikle takılmanızı, bunun üzerine mutlaka konuşup tartışmanızı öneririm.

"Bilinçli ve özgürce" okumalar.

Kitaptan 9 Alıntı

Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 21:46, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

Sen yoksa beni
Yaşamaktan bıkar mı sandın?
Kaçak çöllere giderim mi sandın
Açmıyor diye
Bütün düş tomurcukları?

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 60 - Goethe)Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 60 - Goethe)
Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 19:52, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

...Yönetimi ele geçirmiş nice iktidar sahibi kişi ya da partiler vardır ki, karşılarına dikilip direnen tek tük düşünce sahiplerini susturup yok edebileceklerini sanırlar, oysa sonuç, umduklarının tersine çıkar: İktidar sahipleri devrilir gider, düşünce sahipleri yener ve kalır. İnsan toplumunun bu değişmez yasasının bilincine varan Aiskhylos, onu Prometheus diye bir efsanelik kişinin ağzından bildiriyor bize dek: Akıl gücü kaba güçten üstündür, düşünceye gem vurulamaz, özgür düşünce tutuklanamaz, susturulamaz, alt edilemez, olaylar nasıl gelişirse gelişsin, gelecekte egemenlik kaba kuvvetin değil, özgür düşüncenindir.

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 14 - (xiv))Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 14 - (xiv))
Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 21:26, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

Şu evrende siz tanrılardan
Daha zavallısı var mı bilmem:
Kurban vergileri
Dua üfürükleriyle beslenir
Haşmetli varlığınız zar zor.
Size umut bağlayan budalalar,
Çocuklar, dilenciler olmasa
Yok olur giderdiniz çoktan.

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 59 - Goethe)Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 59 - Goethe)
Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 21:45, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

Benim seni kutlamam mı gerek? Niçin?
Hiç derdine derman oldun mu sen
Derdine derman bulunmayanın?
Gözyaşını sildin mi hiç
Başı darda olanların?

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 60 - Goethe)Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 60 - Goethe)
Gamze Züleyha Üredi 
 18 Eyl 17:24, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

Aynı mitolojik motiflerle dile gelen bu iki devrim aslında birbirinden ayrı anlamlar taşır. Uranos'un devrilmesinde yalnız kaba kuvvete başvurulur: Erkeklik uzvunun kesilmesi, salt fiziki bir eylemdir. Bu eylemde akıl yoluyla kurulan düzenin bir payı varsa da, bu pay önemsizdir. İkinci devrim bir akıl ve hesap işidir. Onu hazırlamakta ve yürütmekte Uranos'la Gaia'nın oynadıkları kılavuz rolü dikkati çeker. Kaba kuvvetten zarar gördüklerini anlayıp başlarına gelenden ders almışa benzeyen birinci kuşak tanrıları, kendilerini deviren ikinci kuşağı alt etmek için aklın temsilcileri olarak çıkarlar karşımıza. (...) Böylece birinci devrim kaba kuvvetin kendine yenilmesi, ikinci devrimse kaba kuvvetin akılla yenilmesi anlamına gelir. Akıl yolundaki bu gelişimde Zeus bir adım daha ileri gider: Kaba kuvveti kendi çıkarına bir araç olarak kullanır. Ve sonunda kaba kuvvetler birbirlerini yok eder, dünya egemenliği yalnız akıl gücü üstüne kurulur.

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 8 - (viii))Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 8 - (viii))
Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 19:54, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

...Zeus, bütün kurbanları, uşakları, dalkavuklarına karşın bir çocuk gibi zayıf ve çaresizdir: Onu yıkımdan kurtaracak tek kişi, akıl gücünün taşıyıcısı Prometheus'tur. Zeus, tutukladığı düşmanının elinde tutukludur aslında.

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 14 - (xiv))Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 14 - (xiv))
Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 20:01, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

...Okuyucu dikkat etti mi ki başlangıçta Zeus'un uşakları -günümüzün diliyle polisler-, Prometheus'u kaba güce başvurarak tutukladıkları sahnede, Prometheus tek kelime söylemez: Kayaya kakılmasına, zincire vurulmasına ve Kratos'un sövüp saymalarına sessizce katlanır, ama tragedyanın sonunda, (...) son sözünü söyler ve ölür. Kıyamet de kopsa son söz özgür düşüncenindir, demek istiyor Aiskhylos.

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 15 - (xv))Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 15 - (xv))
Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 21:07, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

...Varsın şimdi otursun korkusuzca tahtında
Gökleri dolduran gümbürtülerine güvenerek
Ateş soluyan okunu sallayıp ellerinde.
Bunların hiçbiri önleyemez düşmesini
Şerefini yitirmenin dayanılmaz acısına.
Öyle güçlü bir düşman hazırlıyor ki kendisine!
Savaşılması zor yaman bir yaratık bu,
Bulacağı ateş yıldırımdan zorludur,
Gök gürültüsünü bastırır gümbürtüsü.

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 38)Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 38)
Gamze Züleyha Üredi 
18 Eyl 21:12, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 10/10 puan

Al sana bir sürü parlak, yuvarlak söz!
Tanrı uşağı dediğin böyle konuşmalı.
Siz yeniler yeni bir yönetim kurdunuz,
Kalenize dertler giremez sanıyorsunuz;
Ama ben iki kral gördüm
O kaleden sürülmüş, kapı dışarı edilmiş,
Üçüncüsü ki efendisidir bugünkü dünyanın
Bu gözlerim görecek onun da
En büyük utançla kovulduğunu.

Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 40)Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos (Sayfa 40)