Çağı tanıyarak çağı tanımadığını ilan etmek! Gazali'nin yaptığı şey buydu işte. Yani içinde yaşadığı çağın bütün kültür- lerini, bütün medeniyetlerini tanıdı ama ümmileşmiş bir adam olarak tanıdı. Kendi kavramları üzerinden bir dünya kurmaya çalıştı. Gazali, çağın ağlarından, bağlarından, bağlamlarından arındı, dünyasından arındı, zihnini arındırdı. Müslüman zih- nini yeniledi, yeniden inşa etti, diriltti.
Araç amacın önüne geçerse amaçları yutar. Fikirler üzerinden değil, kişiler üzerinden işi götüren, fitne fesat tohumları eken gayr-ı İslami, tehlikeli yollardan kaçınmamız lazım. Aslolan fikirdir.