Aynura Magomedova
@24moon_shine
53 okur puanı
Kasım 2023 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Émile Zola – “Nasıl Ölünür” kitabı ilə təsadüfən Pinterest-də qarşılaşdım və adı mənə maraqlı gəldi. Bu səbəbdən oxumağa qərar verdim. Amma açığı, kitabı heç bəyənmədim.
Ümumiyyətlə, deyəsən fransız ədəbiyyatı mənə uyğun deyil. Bu səbəbdən əvvəllər də bir neçə kitabı yarıda qoymuşdum (əksəriyyəti də fransız ədəbiyyatına aid idi).
Kitab çox sadə dildə yazılıb və oxuyarkən insan nə həyəcan, nə sevinc, nə də başqa güclü hisslər yaşayır.
Əsər 5 hekayədən ibarətdir və hər birinin sonu ölümlə bitir. Müəllif əsasən bu ölümlərin necə baş verdiyini təsvir edir.
Hekayələr arasında mənə ən çox 4-cü hekayə təsir etdi. Amma onun da sonuna çatanda insan anlayır ki, ölüm əslində çox sadə bir hadisədir və tez unudulur - hətta ən yaxın insan tərəfindən belə.
Alisa Möcüzələr Ölkəsində kitabı haqqında fikrim...
Uşaqlıqdan fantastik əsərlərə, xüsusilə uşaq ədəbiyyatında olan fantastik hekayələrə qarşı böyük marağım olmayıb. Bu səbəbdən, bu kitabı oxuyarkən də eyni hissləri yaşadım və açığı, əsər mənə maraqlı gəlmədi. Düşünürəm ki, bəlkə də onu uşaq yaşlarımda oxusaydım, daha fərqli təsir bağışlayardı. Amma indiki düşüncəmlə bu kitabı sevə bilmədim.
Kitabı bitirdikdən sonra onun yazılma tarixçəsi və çap olunmazdan əvvəlki prosesi ilə maraqlandım. Bu mərhələ mənim üçün əsərin özündən daha maraqlı oldu. Müəllifin oxucuya çatdırmaq istədiyi məna haqqında düşünməyə çalışdım və bəzi məqamlar məni təəccübləndirdi.
Oxu zamanı isə Alisa obrazı məndə fərqli təəssürat yaratdı. Mən onu daha çox eqoist, səbrsiz və bir qədər kobud bir qız kimi qəbul etdim. Kitabın sonuna qədər bu fikir dəyişsə də, yenə də Alisa mənim yaddaşımda bu xüsusiyyətlərlə qalacaq.
Əsərin maraqlı tərəflərindən biri də onun real həyatda bir prototipə sahib olmasıdır. Müəllif Lewis Carroll (əsl adı ilə Çarlz Dodgson) Oksfordda dekanın qızı olan Alisa Liddell ilə tanışlıqdan ilhamlanaraq bu obrazı yaratmışdır. Onun uşaqlara danışdığı bir nağıl sonradan bu məşhur əsərə çevrilmişdir. Bu fakt kitabı mənim üçün bir qədər daha maraqlı etsə də, ümumi olaraq əsərə olan münasibətimi dəyişmədi.
Cinayət və Cəza romanını oxumağım kifayət qədər uzun çəkdi. İlk səhifələrdə bir az sıxılırdım, buna görə də kitabı tədricən fasilələrlə oxuyurdum. Lakin hadisələr daha da gərginləşdikcə və süjet irəlilədikcə kitab mənim üçün daha maraqlı oldu və diqqətimi tam şəkildə cəlb etdi.
Xüsusilə Raskolnikovun daxili aləmi, düşüncələri və psixoloji vəziyyəti mənə çox təsir etdi. O, etdiyi hərəkətlərə baxmayaraq mənim gözümdə tamamilə “sıradan bir günahkar” kimi görünmədi, daha çox daxili mübarizə aparan, qarışıq düşüncələr içində olan bir insan təsiri bağışladı. Onun cinayəti və bunun ətrafında cəmiyyətin reaksiyası mənə bəzən şişirdilmiş və çox sərt gəldi.
Raskolnikovun bəzi fikirləri ilə müəyyən qədər razılaşdım, onun düşüncə tərzində məntiq və fəlsəfi yanaşma hiss olunur. Bəlkə də hadisələr başqa cür inkişaf etsəydi, nəticə də tam fərqli olardı.
Ümumilikdə isə bu kitab mənə insan psixologiyasının nə qədər dərin və mürəkkəb olduğunu göstərdi və düşünürəm ki, hər kəs bu əsəri həyatında ən az bir dəfə oxumalıdır.
Bu ildən özümə kiçik bir hədəf qoymuşdum: elmi-psixoloji kitabları daha çox oxumaq. Sevindirici haldır ki, bunu yavaş-yavaş həyata keçirə bilirəm. Oxuduğum kitablardan biri də Viktor Emil Frankl “İnsanın məna axtarışı” kitabıdır.
Bu kitabı oxumağa qərar verməyimin əsas səbəbi müəllifin həyatında yaşadığı ağır sınaqlar və bütün bunlara baxmayaraq necə mübarizə aparması idi. O, həyatında baş verən böyük çətinliklərə baxmayaraq minlərlə insanı intihardan xilas etmiş, onlara yaşamağın və həyatın mənasını tapmağın mümkün olduğunu göstərmişdir. Elə buna görə də düşündüm ki, niyə bu dəyərli psixoloqun kitabları ilə tanış olmayım?
Beləliklə, onun ilk kitabı ilə tanış oldum. Və yaxşı ki, oxudum.
Hər bir insan müəyyən bir yaşa çatdıqda özünə bu sualları verir: Mən niyə yaşayıram? Həyatımın mənası nədir? Həyat yaşamağa dəyərmi?
Bu kitabı oxuduqca insan sanki bu suallara cavab tapmağa başlayır və artıq əvvəlki kimi düşünmür. İnsan həyatdan və ya başqalarından nəsə gözləmək əvəzinə, həyatının mənasını özü tapmağa çalışır və bunun üçün yaşamağa, bir növ yenidən canlanmağa başlayır.
Müəllif həyatın mənasını axtarmağın vacibliyini öz həyat təcrübəsi və Auşvitz düşərgəsində yaşadığı ağır hadisələr üzərindən izah edir. Bu fikri ifadə etmək üçün isə o, tez-tez bu məşhur sitata müraciət edir:
"Yaşamaq üçün bir səbəbi olan insan istənilən “necə”yə dözə bilər."
Kitabı ümumi şəkildə qiymətləndirdikdə, onu elmi-psixoloji baxımdan olduqca dəyərli və məlumatlandırıcı əsər kimi qiymətləndirmək olar.
Əsər oxucuya neyropsixologiya sahəsində yeni biliklər qazandırır, eyni zamanda təqdim olunan klinik hallar oxucuda araşdırma aparmaq və məlumatları yoxlamaq marağı yaradır. Aparılan araşdırmalar nəticəsində kitabda təsvir olunan simptom və hallarının real klinik müşahidələrlə uyğunluq təşkil etdiyi aydın görünür.
Bununla yanaşı, əsərin tərcüməsi müəyyən çətinliklər yaradır. Bir sıra cümlələrin sintaktik quruluşu aydın olmadığı üçün mətnin qavranılması çətinləşir, cümlələrin başlanğıcı və sonu bəzən qeyri-müəyyən qalır. Lakin bu çatışmazlıq əsərin elmi və məlumatlandırıcı dəyərini tamamilə kölgədə qoymur.
Kitabda ümumilikdə 24 pasiyentin klinik hekayəsi təqdim olunur və hər bir hadisə insan beyninin fəaliyyətində baş verən nadir və qeyri-adi pozuntuları əks etdirir. Bu hallar həm elmi, həm də psixoloji baxımdan maraqlı olmaqla yanaşı, insan şüuru və qavrayış mexanizmlərinin mürəkkəbliyini açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Müəlliflə ilk tanışlığım məhz bu əsər vasitəsilə baş tutmuşdur və hesab edirəm ki, onun digər əsərləri də oxucu üçün eyni dərəcədə maraqlı və elmi baxımdan faydalı olacaqdır.
