• 1 Fareler ve insanlar / John Steinbeck
    2 Bin dokuz yüz seksen dört George Orwell
    3 Hayvan çiftliği / George Orwell
    4 Kürk mantolu Madonna / Sabahattin Ali
    5 Kuyucaklı Yusuf / Sabahattin Ali
    6 Suç ve ceza / Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky
    7 İnce Memed / Kemal Yaşar
    8 Şeker portakalı / José Mauro de Vasconcelos
    9 Saatleri Ayarlama Enstitüsü / Ahmet Hamdi Tanpınar
    10 Huzursuzluk / Ömer Zülfü Livaneli
    11 Dönüşüm / Franz Kafka
    12 Sefiller / Victor Hugo
    13 Çalıkuşu / Reşat Nuri Güntekin
    14 Yalnızız / Peyami Safa
    15 Olasılıksız / Adam Fawer , Adam Fawer
    16 Fesleğen / Hikmet Anıl Öztekin
    17 Yeraltından notlar / Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky
    18 Eyvallah / Hikmet Anıl Öztekin
    19 Huzur / Ahmet Hamdi Tanpınar
    20 Uçurtma avcısı / Khaled Hosseini
    21 Gün olur asra bedel / Cengiz Aytmatov
    22 Acımak / Reşat Nuri Güntekin
    23 Bilinmeyen bir kadının mektubu / Stefan Zweig
    24 Aşk-ı Memnu / Halid Ziya Uşaklıgil
    25 Bin muhteşem güneş / Khaled Hosseini ;
    26 Genç Werther'in acıları Goethe , J .
    27 Hasret / Canan Tan
    28 İnsan ne ile yaşar / Lev Nikolayeviç Tolstoy
    29 Kötü çocuk / Büşra Küçük
    30 Olağanüstü bir gece / Stefan Zweig
    31 Yüzyıllık yalnızlık / Garcia Marquez
    32 Karamazov kardeşler / Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky
    33 Küçük Prens / Antoine Saint-Exupéry ,de
    34 Bir bilim adamının romanı / Oğuz Atay
    35 Yaban / Yakup Kadri Karaosmanoğlu
    36 Dava / Franz Kafka
    37 Beyaz geceler / Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky
    38 Sol ayağım / Christy Brown
    39 Tutunamayanlar / Oğuz Atay
    40 Bülbülü öldürmek / Harper Lee
    41 Dokuzuncu hariciye koğuşu / Peyami Safa
    42 Aşk ve gurur / Jane Austen
    43 Mutluluk / Ömer Zülfü Livaneli
    44 Fatih - Harbiye / Peyami Safa
    45 İçimizdeki şeytan / Sabahattin Ali
    46 Yaprak dökümü / Reşat Nuri Güntekin
    47 Kumarbaz / Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky
    48 Budala / Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky
    49 Mor salkımlı ev : anı / Halide Edib Adıvar
    50 Şizofren / John Katzenbach
    51 Bir kedi, bir adam, bir ölüm / Ömer Zülfü Livaneli
    52 Kırlangıç çığlığı / Ahmet Ümit
    53 Sözde kızlar / Peyami Safa
    54 Fahrenheit 451 / Ray Bradbury
    55 Körlük : roman / Josê Saramago
    56 OZ / Adam Fawer
    57 Ruh adam / Hüseyin Nihal Atsız
    58 Yaralı / Kahraman Tazeoğlu
    59 Beyoğlu’nun en güzel abisi / Ahmet Ümit
    60 Bir tereddüdün romanı / Peyami Safa
    61 Devlet / M.Ö. 428-347. Platon
    62 Milena'ya mektuplar / Franz Kafka
    63 Bukre : bazı aşklar aşka ihanettir / Kahraman Tazeoğlu
    64 Cesur yeni dünya / Aldous Huxley
    65 Kırmızı saçlı kadın : roman / Orhan Pamuk
    66 Da Vinci şifresi / Dan Brown
    67 Dorian Gray'in portresi / Oscar Wilde
    68 Gazap üzümleri / John Steinbeck
    69 Matmazel Noraliya'nın koltuğu / Peyami Safa
    70 Notre-Dame'ın kamburu / Victor Hugo
    71 Amok koşucusu / Stefan Zweig
    72 Başlangıç / Dan Brown
    73 Fi / Akilah Azra Kohen
    74 Toprak ana / Cengiz Aytmatov
    75 Anayurt oteli / Yusuf Atılgan
    76 Anna Karenina / Tolstoy
    77 Babalar ve oğullar / İvan Sergeyeviç Turgenyev
    78 Beyaz diş / Jack London
    79 Bozkurtlar / Hüseyin Nihal Atsız
    80 Böğürtlen kışı / Sarah Jio
    81 Güneşi uyandıralım : roman / José Mauro de Vasconcelos
    82 Ölüm hükmü / Elçin İlyasoğlu Efendiyev
    83 Sineklerin tanrısı / William Golding
    84 Türk milli kültürü. / İbrahim Kafesoğlu
    85 Yabancı : roman / Albert Camus
    86 Psikopat / Mihri Mavi
    87 Yeniden insan insana / Doğan Cüceloğlu
    88 Aeden / Akilah Azra Kohen
    89 Aşk / Elif Şafak
    90 Ateşten gömlek / Halide Edib Adıvar
    91 İnsancıklar / Fyodor Mihayloviç Dostoyevski
    92 Mai ve Siyah / Halid Ziya Uşaklıgil
    93 Nar ağacı / Nazan Bekiroğlu
    94 Yedi güzel adam / Cahit Zarifoğlu
    95 Börü : yeniden dirilişin ve intikamın kitabı / Çağlayan Yılmaz
    96 Bu ülke / Cemil Meriç
    97 Bulantı / Jean-Paul Sartre
    98 Korku / Stefan Zweig
    99 Son ada / Ömer Zülfü Livaneli
    100 Veba : roman / Albert Camus
  • Es-Selâm...

    Ocak ayı Kur'an-ı Kerim okuma etkinliğimize buyurun dostlar...
    Duası 31 Ocak 2019'da Yatsı namazı sonrası yapılacaktır... Bu Hatm-i Şerif'i, hususen, Penthos kardeşimizin yakın zamanda vefat eden arkadaşı ve dedesi, Pia... hanımın vefat eden babası ve ablası, Mavi Düş- Gezginokur kardeşimizin şifa bulması, FatmaErarslan hanımın vefat eden anne ve babası, D.B. hanımın yakın zamanda vefat eden kayınvalidesi, Şükran Aral hanımefendinin yakın zamanda vefat eden annesi, buradan bir arkadaşımızın yakın zamanda vefat eden amcası, ~ DİLHUN ~ hanımın yakın zamanda vefat eden kuzeni ve eniştesi, olmak üzere tüm ölmüşlerimizin ruhlarına ve şifa bekleyen tüm hastalarımıza hediye edeceğiz inşallah. Rabbim tüm ahirete irtihâl eden ölmüşlerimize rahmet, geride kalanlara sabr-ı cemil, tüm hastalarımıza şifalar, darda kalanlarımıza inşirah ihsan eylesin.

    Not: Cüz almak isteyen ve akabinde cüzünü okuyanların tarafıma bildirmeleri rica olunur.

    1. Cüz - Pia...
    2. Cüz - sUvEyDaAh - Okundu
    3. Cüz - https://1000kitap.com/FatmaErarslan- Okundu
    4. Cüz - Alındı - Okundu
    5. Cüz - Nur - Okundu
    6. Cüz - Hamdullah - Okundu
    7. Cüz - Musab Yolcusu - Okundu
    8. Cüz - Ülfet - Okundu
    9. Cüz - muhammed ali bal
    10. Cüz - Üç Nokta Aşk'tır - Okundu
    11. Cüz - Ömer hodca - Okundu
    12. Cüz - Rumeysa Doğan
    13. Cüz - Şükran Aral Okundu
    14. Cüz - Alındı - Okundu
    15. Cüz - Büşra Toprak
    16. Cüz - hayal_meyalll Okundu
    17. Cüz - Çetin Öcalan
    18. Cüz - Rabia√! - Okundu
    19. Cüz - Hsyn kaya
    20. Cüz - Musab Yolcusu Okundu
    21. Cüz - Bal Çiçeği - Okundu
    22. Cüz - ~ DİLHUN ~
    23. Cüz - Zamanehanımefendisi
    24. Cüz - Tuncer Eğilmez
    25. Cüz - muhammed ali bal
    26. Cüz - Zîşan
    27. Cüz - Sancak - Okundu
    28. Cüz - 55 in 05 ce -Okundu
    29. Cüz - Mavi Düş- Gezginokur
    30. Cüz - Alındı
  • 143 Kitap, 2 Çizgi Roman, 27 Dergi

    2020 de daha çok olması temennilerimle mutlu yıllar.

    1.Kuş Kapanı&Dönüşüm-Stefan Zweig
    2.Görünmez Koleksiyon...-Stefan Zweig
    3.Hayatın Mucizeleri-Stefan Zweig
    4.Kaçak&Sahaf Mendel-Stefan Zweig
    5.Tatlı Rüyalar-Alper Canıgüz
    6.İncir Kuşları-Sinan Akyüz
    7.Ayışığı Kedisi-Ayşım Okudan
    8.Ölüme Terk Edilenler-Jane Casey
    9.Ölülerin Konuşmasına İzin Ver-J. Casey
    10.Amarant-Rachel Wade
    11.Kanadı Kırık Melek'in Kanadına Takılanlar-Rukiye Türeyen
    12.Şölen-Platon
    13.Gelincikler Nejla Bilgin
    14.Bir Köpeğin Araştırmaları-F. Kafka
    15.Bülbülü Öldürmek-Harper Lee
    16.Kleopatra'nın Gölgeleri-Emily Holeman
    17.Gökyüzünde Ay Yeryüzünde Feray-Akif Namal
    18.Deniz Katedrali-Ildefonso Falcones
    19.Ejderha Elfleri I-Bernhard Hennen
    20.Ejderha Elfleri I-Bernhard Hennen
    21.Anne Beni Bekleme-Hidayet Karakuş
    22.Yakılmamış Öyküler-Franz Kafka
    23.İtiraf-İskender Pala
    24.Karanlıktan Sonra-Haruki Murakami
    25.Udumun Tellerinde Hep O Kadın Hıçkırır -Hanife Uzun
    26.Lady Lazarus-Gülseli İnal
    27.Virata ya da Ölümsüz Bir Kardeşin Gözleri-Stefan Zweig
    28.Ölümcül Çareler-Donna Leon
    29.Bir Gün Beni Ağlayacaksın-Tunç İlkman
    30.Hayvan Çiftliği- George Orwell
    31.Günlük-Andre Gide
    32.Serenad-Zülfü Livaneli
    33.Güz Yangını-Zekeriya Çavuşoğlu
    34.Altın Gözlü Kız-Balzac
    35.Ateşe Uçan Pervaneler-K. Çeşmecioğlu
    36.Gelibolu Günlükleri-Jonothan King
    37.Utopıa-Thomas More
    38.Bütün Şiirleri-Edgar Allen Poe
    39.Kör Baykuş-Sadık Hidayet
    40.Rotterdamlı Erasmus-Stefan Zweig
    41.Hükümdar-Machiavelli
    42.İçimizdeki Şeytan-Sabahattin Ali
    43.Sumerki-Dmitry Glukhovsky
    44.Binbir Gece Masalları-Antoine Galland
    45.Korkuhikayeleri
    46.Kurtlarla Koşan Kadınlar-C.P. Estes
    47.Ben Bir Gürgen Dalıyım-H.A. Toptaş
    48.Diriliş Neslinin Amentüsü-S. Karakoç
    49.Düş Yolcusu-Ian McEwan
    50.Feniçka-Lou A. Salome
    51.Gitanjali İlahiler-R. Tagore
    52.Üzgün Kediler Gazeli-@haydarergulen
    53.Dubrovski-Aleksandr Puşkin
    54.Kardinal Napellus-Gustav Meyrink
    55.Yeni Atlantis-Francis Bacon
    56.projekitap En İyi Dostum Sensin
    57.Sergüzeşt-Samipaşazade Sezai
    58.Kökler, Yollar ve Yitik Benler-S. Tamaro
    59.Yanılsamalar Meyhanesi-Bekir S. Sezer
    60.Gölgeli Öyküler-Mehmet Berk Yaltırık
    61.Atatürk'ün Soy Kütüğü Üzerine Bir Çalışma-Burhan Göksel
    62.Atatürk-İpek Çalışlar
    63.Kedi Kafası-Neil Somerville
    64.Kedi ve Ölüm-Erhan Bener
    65.1984-George Orwell
    66.Gençlik Güzel Şey-Herman Hesse
    67.Uzak diyarlar, gidilmez kentler-T.Erdem
    68.Altıncı Koğuş-Anton Çehov
    69.Geniş Zamanlar-Ayşe Kulin
    70.Amak-ı Hayal-Filibeli Ahmed Hilmi
    71.Kör Döğüşü-Aziz Nesin
    72.Stuttgart Cücesi-E. Mörike
    73.Jeremy Poldark-Winston Graham
    74.Konstantinopolis'in Romanı-
    Gilles Martin-Chauffier
    75.Ormandaki Canavar-Henry James
    76.Barış Çöreği-Fakir Baykurt
    77.Renkli Günler-Yves Simenon
    78.Ölü Canlar-Gogol
    79.Kardeşimin Hikayesi-Zülfü Livaneli
    80.Hippi-Paulo Coelho
    81.Istrancalı Abdülharis Paşa-
    Mehmet Berk Yaltırık
    82.Kahvenin Hikâyesi-Stewart Lee Allen
    83.İbrani Masalları-Çeviri Servin Sarıyer
    84.Avuçlarıma Sığmıyor Yıldıızlar-Cahit Sıtkı Tarancı
    85.Körlük-José Saramago
    86.Görmek-José Saramago
    87.Kahvehane Hikâyeleri İstanbul 1898-Allan Ramsay, Cyrus Adler
    88.Bir Siyah Saçlı Kadının Gezi Notları-Buket Uzuner
    89.Öteki Dünyaya Yolculuğumun Sahici Hikâyesi-Immanuel Kant
    90.Ahmaklık Üzerine-Robert Musil
    91.Vejetaryen Düşünceler-Voltaire
    92.Nasıl Yazıyorsam Öyleyimdir-Bilge Karasu
    93.Yağ ve Mermer-Stephanie Storey
    94.Matmazel Noraliya'nın Koltuğu-P. Safa
    95.Başbakan'ın Krallığı-Süreyya Evren
    96.Minka Abla-Panait Istrati
    97.Hayaller ve Yollar-Panait Istrati
    98.Baragan'ın Dikenleri-Panait Istrati
    99.Mustafa Kemal Atatürk'ün İlk Aşkı Manatırlı Eleni-İnan Çetin
    100.Gece Uçuşu-Antoine de Saint Exupéry
    101.Antigone-Sophokles
    102.Sakın Oraya Gitme-Yekta Kopan
    103.İki şiirin Arasında-Yekta Kopan
    104.Cahil Filozof-Voltaire
    105.Son Mektuplar-Vincent van Gogh
    106.Gevezeler ve Meraklılar-Plutarkhos
    107.Mağara- José Saramago
    108.Atlas- Jorge Luis Borges
    109.Aziyade-Pierre Loti
    110.İdealist Öğretmen-Grigoriy Petrov
    111.Kum Koleksiyonu-Italo Calvino
    112.Kervan-W. Hauff
    113.Romanlar Üzerine Düşünceler-
    Marquis de Sade
    114.Memurlar Memurlar-Aziz Nesin
    115.Ne Kitapsız Ne Kedisiz-Bilge Karasu
    116.Sevgi Duvarı-Can Yücel
    117.Başıboş Bir Yolculuktan Notlar-F. Pessoa
    118.Aziz İstanbul-Yahya Kemal Beyatlı
    119.Şiirin Kızkardeşi Öykü-Buket Uzuner
    120.Yabani Elmalar-H.D. Thoreau
    121.Bir Kapı Ya Açık Durmalı Ya Kapalı-A. de Musset
    122.Atatürk - Lord Kinross
    123.Atatürk'ün Kurduğu Kurumlar - Sami Çelik
    124.Aşkımız Eski Bir Roman - Ahmet Ümit
    125.İshak - Onat Kutlar
    126.Ademden Önce - Jack London
    127.Yaşlanmayı Bilmek - Cicero
    128.Bir Rehineye Mektup -
    Antoine de Saint-Exupéry
    129.Bir Kış Günü Öğleden Sonra-M. Duras
    130.Sevgili-Marguerite Duras
    131.Salon Köşelerinde-Saffeti Ziya
    132.Bir Gencin Dramı-Tolstoy
    133.Operadaki Hayalet-Gaston Leroux
    134.Ben, Kirke-Madeline Miller
    135.Yüzbaşının Kızı-Aleksandr Puşkin
    136.Bu Salı-Wolfgang Borchert
    137.Otobüsname-Fatma K. Barbarasoğlu
    138.Ateşten Gömlek-Halide Edip Adıvar
    139.Dünyanın Bütün Sabahları-
    Pascal Quignard
    140.Aşk Rüyası-Maksim Gorki
    141.Ninatta'nın Bileziği-Ahmet Ümit
    142.Agatha'nın Anahtarı-Ahmet Ümit
    143.Thérése Raquin-Emile Zola

    1-Maxi Zagor Sayı 9 ve 10
    2-Zagor Druidlerin Sırrı

    1_bavuldergi ocak 2019
    2_dergiot ocak 2019
    3_arkhedergisi 2017 özel sayı
    4_221bdergi ocak-şubat 2019
    5_lacivertdergi Ocak 2019
    6_sabitfikirdergisi Şubat 2019
    7_aktuelarkeoloji Ocak-Şubat 2019
    8_postoyku 27 Mart-Nisan 2019
    9_sabitfikirdergisi Mart 2019
    10_muhayyeldergi Mart 2019
    11_sabitfikirdergisi Nisan 2019
    12_aktuelarkeoloji Mart-Nisan 2019
    13_dergiot Nisan 2019
    14_muhayyeldergi Nisan 2019
    15_dergahdergisi Nisan 2019
    16_aktuelarkeoloji - Mart-Nisan 2019
    17_sabitfikirdergisi - Mayıs 2109
    18_aktuelarkeoloji Mayıs-Haziran sayısı
    19_muhayyeldergi 13
    20_dergiot Haziran sayısı
    21_Post Öykü Eylül-Ekim 2019
    22_Sabitfikir Ekim 2019
    23_Natioal Geographic Ekim 2019
    24_Bütün Dünya Ekim 2019
    25_sabitfikirdergisi sayı 105 - Kasım 2109
    26_bütündünyadergisi - Kasım 2019
    27_lacivertdergi - Kasım 2019
  • 2019 son etkinlik Aziz Nesin sona ermiştir :))
    Öncelikle katılan okuyan alıntılayan inceleyen tüm dostlara teşekkürleri borç bilirim :)) çok sağ olun var olun canlar ..
    " şimdi aynı performansı 12/1/2020 Fakir Baykurt için de istiyorum :))
    Eminim ki çok başarılı bir etkinlik daha bizleri bekliyor :)) kendini 10.köy sakini "hisseden "herkese kapı açık ..şimdiden "hoşgeldiniz "


    Baykurt link de geldi :))

    https://www.booktandunya.com/...akir+Baykurt&m=1

    De hadi buyrun :))

    Sıfır Sayı / Ebru Ince
    666 Tuco Herrera

    1) Mir'at-ı Cünun / Onuncu Köy
    2) CarpeDiem / Yılanların Öcü
    3) Gamze Ö. / Irazca'nın Dirliği
    4) Barış Ören / Tırpan
    5) Esra / Kaplumbağalar / Yılanların Öcü
    6) Neşe / Onuncu Köy
    7) Evlaa / Onuncu Köy
    8) Kedi özledi / Kaplumbağalar
    9) Gamze / Irazca'nın Dirliği
    10) Heidi / Tırpan / Irazca'nın Dirliği / Sabır Dağı / Unutulmaz Köy Enstitüleri
    11) Elia Martell / Kara Ahmet Destanı
    12) Yeşim Eker / Eşekli Kütüphaneci
    13 ) Adem Yüce / Keklik
    14) Özlem doğan / Onuncu Köy
    15) Rumeysa Doğan / Yılanların Öcü
    16) Sdf / Onuncu Köy
    17) Sinem / Eşekli Kütüphaneci
    18) Benazir~ / Duisburg Treni
    19) @Tayfunizm / Kara Ahmet Destanı / Amerikan Sargısı
    20) Cem Єren / Yılanların Öcü / Irazca'nın Dirliği / Kara Ahmet Destanı
    21) Büşra A. / Onuncu Köy
    22) δεmα ོ / Eşekli Kütüphaneci
    23) Necip G. / Eşekli Kütüphaneci
    24) Osman Y. / Onuncu Köy
    25) özlem / Efkar Tepesi
    26) Hatice ceyhan / Onuncu Köy / Eşekli Kütüphaneci / Irazca'nın Dirliği / Tırpan / Keklik
    27) Tuba / Yarım Ekmek
    28) BilgeSevgi / Eşekli Kütüphaneci / Duisburg Treni / Anadolu Garajı
    29) Cavit Çilesiz / Anadolu Garajı
    30) Nuran Kibman / Amerikan Sargısı
    31) Faljes'ka / Duısburg Treni / Yılanlaŕın Öcü
    32) okuyanbayan / Eşekli Kütüphaneci
    33) €sra D./ Anadolu Garaji
    34) nejla güldalı
    35) Sezen B. / Irazca'nın Dirliği
    36) Ged / Yılanların Öcü
    37) Mete Karagöl /yılanların öcü / Kaplumbağalar /Barış ćoreği/Kara Ahmet destanı
    38) Bilal Günaydın / Onuncu Köy
    39) red john / Eşekli Kütüphaneci
    40) Gamze Vrl / Can Parası
    41) Sümeyye / Yılanların Öcü
    42) Seher / Yılanların Öcü
    43) Seda Bera / Efendilik Savaşı
    44) Eylem U.K.
    45) GONCA ERTUĞRUL / Onuncu Köy
    46) Mitridates / Kaplumbağalar
    47) Ceren Boztepe / Eşekli Kütüphaneci
    48) Gonca / Kaplumbağalar
    49 ) Papatya/ kaplumbağalar
    50) Metin Özdemir
    51) Hesna Suàrez / Yılanların Öcü
    52) İrfan Öz / Eşekli Kütüphaneci
    53) Vedanım / Irazca'nın Dirliği
    54) Demet / Eşekli Kütüphaneci
    55) Ahzen
    56) Éomer King
    57) Hatice DUMAN
    58) nihal
    59) Miyase / Yılanların Öcü
    60) Tuğba Dk
    61) Aynur Keskin
    62) o卩乇ㄒ乇尺 卩卂几o
    63) Nur / Irazca'nın Dirliği
    64) {{{ Tinkerbell }}}
    65) Gülcan.
    66) @Zeps
  • 176 syf.
    ·4 günde·Puan vermedi
    Devlet ile toplum arasında ki etkileşimi sağlayan yapılar ihtiyaç duyulmuştur. Yöneten ile yönetilen etkileşimlerini adaletli olduğu sürece devam ettirmişlerdir. Bu devamlılık devlet ile halk arasında güven ve sadakati getirirse, tarihteki varlığı güçlü olur. Ancak, devletin güç potansiyeli her zaman çekici olmuş, buna talep olan kişilerin imkânlarınca her yola başvurarak sahip olmak istemişlerdir. Tarih biliminde devlet yapı ve mekanizmalarını incelendiğinde o dönemin şartları dahilinde gelişen olayların sebep-sonuç bağlamında bilgi sahibi ve analizini yapmak mümkündür.
    Amerikalı tarihçi Carla L. Klausner, 1055’te Tuğrul Beyin Bağdat’a girişinden, 1194’te II. Tuğrul’un ölümüne kadar Büyük Selçuklularda ve Irak Selçuklularda Vezirlik müessesesini ele alan monografik bir çalışma ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma yazarın doktora tezi olmakla beraber sonraki çalışmaların konularını Filistin-İsrail Meselesi hakkında olmuştur.

    Yazar, Selçuklularda ki devlet mekanizmasının yapısını ve işleyişini kavramak böylece çıkarımlar elde etmek için önemli meslekler üzerinde durmuştur. Siyasî ve idari diyalogların önemli bir işlevini tamamlayan vezirlik müessesesi, yazarın devlet yapısı hakkındaki incelemesi hakkında kilit nokta olmuştur. Keza merkez ile eyaletlerin yönetim etkili ve istikrarı, yönetici kadronun her biriminde halka güven hissi vermesi önemliydi. Bu çalışma 10 ile 11 yüzyılın dünya görüşünü bilmemiz, konuyu anlamamıza yardımcı olacaktır. Bu dönem için hükümdarın halk ile doğrudan diyalog kurmayarak, vezirin aracılığı ile diyalog kurması, vezirlik müessesini elzem kılmıştır.

    Vezirlik Makamı

    Abbasîlerde kullanılan ve ilk olarak Ebu Selemetül Halâl'e verilen, Vezirlik rütbesi ile İslam Coğrafyas’ının yönetici geleneğinin en önemli makamı olmuştur. Yazar Klausner, vezirin işlevlerinden birinin devletin mali gücü olan hazineyi güçlendirmek ve korumak olduğunu işaret eder. Vezirin, vergi toplayarak hazineye maddi güç kazandırma sorumluluğuna sahip olduğunu anlatır. Halktan devletin hazinesine aktarma işlevi, her yönüyle vezire ait olması, vergi kanunları ve mali politikalar konusunda vezirlik müessesinin işlevini önemli hale getirmiştir.

    Bir Nizâmü'l-Mülk geçti. Klausner, Nizâmü'l-Mülk’ten bahsederek, dönemin şartları dahilinde yaşanan olaylara değinerek, vezirin; mali, askeri, hukuki, dini ve merasimlerden bahsetmekte. Böylece vezirliğin işlevi hakkında okuru, aydınlatmaktadır.

    Vezirliğin, seçimi konusunda Nizâmü'l-Mülk’ün ortaya koyduğu ideal görüşe göre; bir meslekte ilerlemek için kabiliyet ve liyakat şartlarını yerine getirmek, olduğunu söyler. Klausner, kabiliyet ve liyakatın yerini çoğu kez, adam kaydırma ve entrikalarla vezirliğe gelen insanlar olmuştur. Halife el-Müstazhir'in döneminde Muhammed Ebû'l-Kâsım ez-Zaîm’in 50 yıllık bir sürede resmi mevkilerde ve derecelerde adım adım yükselerek, vezir olduğunu anlatarak, bu sürecin işleyişini örneklemiştir.

    Vezirliğin eğitimi ve yetiştiriciliği, konusunda Klausner Vezir Nizâmü'l-Mülk’ten örnekle medrese eğitimiyle en iyi erdemli vasıfları kendinde geliştirmek gerektiğine işaret eder. Sağlıklı talebeler, hocalarına tüm yönüyle bağlı olmalarını, ön koşul olarak kabul edilir. Dürüstlük, olgunluk ve yetenek olarak en iyi olanlar en önce seçilirdi. Görev alanlarda aile geçmişi, sosyal statü ve akrabalık bağlarına bakılmaksızın kabiliyet ve liyakat en önemli/öncelikli şartlar önemlidir.

    Vezirliğin ayrıcalıklı ve riskli yönleri Selçuklu Devletinin idaresinin en önemli mevkisine gelmesi durumu en büyük etkendir.
    Klausner, Sasani idari kültüründen Selçuk devletine geçen Vezirlik müessesesini çok yönlü özellikleriyle, aydınlatıcı bilgilerle, kapsamlı bir kılavuz niteliğinde bir çalışmayı ortaya çıkartmıştır. İslam tarihinde sivil idare müessesesini en önde gelen vezirlik mevkiinin ayrıcalıklı ve riskli yönlerini ünlü vezir Nizâmü'l-Mülk hakkında ki kaynaklara başvurarak hazırladığı önemli bir çalışmaya imza atmıştır.

    Carla L. Klausner, Selçuklularda Vezirlik, Sivil İdare Üzerine Bir Araştırma 1055-1194, çev., Mehmet Fatih Baş, Sinan Tarifci, Kronik yay., 1. Baskı Ocak 2019.

    31 Aralık 2019 Salı.


    Yunus Özdemir.