Hayat karnına uçan tekme atarken pozitif düşünmek konusunun 18. yüzyıl speedrun hali. Buna rağmen okurların kendilerini kitap sonuna dek Candide yerine koyup koymadıklarını merak ediyorum..
İçerisinde bizden bahsedilmesi Umut Sarıkaya betimlemeli dikkatimi kazandı :d Konu ise genel olarak 1700'lerde Twitter’da görsek bait flood sanacağımız olaylar zincirini anlatıyor. Sanırım insan doğası 300 yılda çok değişmiş sayılmaz. Sadece artık herkesin elinde internet var. Bu da Voltaire’i muhtemelen daha sinirli yapardı.
Çok şeyin yamuk olduğu coğrafyamızda, doğrulmaya çalışan insanların kitabı. Ya da semt klasikleri of Emrah Serbes. Arada bir gözümüzü kaçırılır ama kitap bitmek için gözünü ayırmıyor.
Üç semt cocuğunun hikâyesi aslında dönemin panoraması gibi politik umutların, aile içi hayal kırıklıklarının ve şehirli bıkkınlığın birbirine karıştığı bir zamansızlıkta geçiyor. İyi yanı ne anlatım ağırlaşıyor, ne karakterler karikatürleşiyor. Her biri, tanıdığımız ama adını koyamadığımız insanlar gibi samimi, içten, biraz kırık ama ayakta. Zaten okurken apartmanın önünde kola sigara eşliğinde diğer arkadaşınızın ağzından dinliyor gibi hissedenleriniz olacaktır. Ya da liseden beri bir türlü görüşemediğiniz o adamla hastane bahçesindeymişsiniz de size iç dökmesini çağrıştıran şarkı ile aynı evrende geçtiğinden emin gibiyim.. youtube.com/watch?v=znvjagx...
Küfür yerinde, mizahı eh işte. Bazı cümleler otobüs camında akıp giden şehir gibi geçiyor, bazılarıysa gelip içini delip geçiyor :d Kitap, su gibi akarken arkada sessizce birikmiş dertleri de sürüklüyor.
Son sayfa kapandığında kahramanları değil, onların boşluğunu hatırlıyorsun. Çünkü “Müptezeller” aslında bir soru soruyor, Bu ülkede ‘normal’ kalabilen var mı gerçekten?
Aşk hikâyesi gibi başlayıp felsefi sorgulamaları hafiflik ve ağırlık açısından inceliyor. Hafiflik ve ağırlık bize yabancı gelebilir, belki yazar özellikle bunu seçti belki de çevirmen kitabın kaderini bu şekilde tayin etti bilmiyorum. Tabi felsefe hocası gibi yaklaşmaması, daha çok alaycı, biraz bilgece, entelektüel sayılabilecek şakalar yaparak anlatıyor bu yüzden alegori aranmadan da okunur.
Araya şöyle bi ayrıntı bırakayım unutmadan, bazı incelemelerde 18+ ibaresi gördüm ki öyle değil. Hayatın olağan akışında olan, filmlerde denk geldiğimiz gelişi güzel sahnelerin betimlemesinden kaçınılmamış.
Karakterler? Hepsi ayrı ayrı empati beklemek için kurgulanmış. Tomas mı haklı, Tereza mı doğru, Sabina mı özgür? Karar vermek zaman alabilir. Dönemin şartları da düşünülebilir ama konular böyle evrenselken kendi açınızdan yorumlamakla da yetinebilirsiniz. Aslında Kundera aradığın cevabı hayatın karmaşıklığına bırakarak vermiş ve “bi cevap aramıyorsun, zaten cevap yoktu” der gibi noktalamış. Okurken bulunduğunuz yaşam sürecine göre can sıkıcı gelebilir. Dili epey akıcı. Kitabı kapattığında bir süre bakışlarını boşluğa dikebilirsin. Ama o boşluk da zaten hayatın kendisi olabilir. Hafif mi, yoksa ağır mı?
Nasıl paragraf ama 3 şık arasında kalmalık Türkçe sorusu gibi oldu ehehe
Charlie’nin zihinsel yolculuğu seni sayfalar arasında sürüklerken, kalbine küçük darbeler indirebilir. Ancak korkma, bu kitap asla akademik havalarda ders vermeye çalışmıyor, trajikomik artı olarak hep içten tonla konuşuyor. Özellikle ilk sayfalar epey tatlı geçiyor.
İçinde bilim olsa da bilimkurgu gibi değil, daha çok laboratuvar önlüğünü giyip İnsan zeka ile ne yapar ya da ne yapamaz? sorusunu sormak gibi. Bir de Algernon var tabii küçük, beyaz bir fare. Algernon’la Charlie’nin yolları kesişince olaylar başka bir boyuta taşınıyor. Bu ikili sayesinde kitabı kapattığında bir fareye teşekkür etmek isteyebilirsin. Ve aldığın cevabı görür gibi olursun. Okuması akıcı kalbinde yankı bırakacak bir kitap arıyorsan, bu çiçekler senin için açıyor olabilir..
