• İSLAM / İSLÂMÎ İLİMLER

                1.1. KLASİK
    1 Zemahşerî, Keşşaf Tefsiri (YEK)
    2 Nevevî / R.Küçük&İ.L.Çakan&Y.Kandemir, Riyâzu’s-Salihin Tercüme ve Şerhi (Erkam)
    3 Yaşar Kandemir, Şifâ-i Şerîf Şerhi (Tahlil)
    4 Kuşeyrî Risalesi, (Dergah)
    5 Gazzâlî, Hakikat Arayışı: el-Munkız mine’d-Dalâl (Emin)
    6 Gazzâlî, Mişkâtü’l-Envâr (Nur Metafiziği) (Büyüyenay)
    7 Gazzâlî, İhyau Ulumiddin (Yusuf Sıdkı Efendi tercümesi) (Yazma Eserler Kurumu)
    8 Gazzâlî, Müstasfa: İslam Hukukunda Deliller ve Yorum Metodolojisi 1-2 (Rey / Klasik)
    9 Muhyiddin Kâfiyeci, Kitabü’t-Teysir fi Kavaidi İlmi’t-Tefsir (Ankara İlahiyat Fakültesi)
    10 Bedrüddin İbn Cemâa, İslamî Gelenekte Eğitim Ahlakı (TDV)
    11 Zernûcî, Talimü’l-Müteallim (Sahhaflar Kitap Sarayı)
    12 Kudûrî: Metin ve İzahlı Tercüme 1-2 (Yasin)
    13 İbrahim Halebî&Mustafa Uysal, İzahlı Mülteka el-Ebhur Tercümesi 1-4 (Çelik)
    14 İbn Rüşd, Bidayetü’l-Müctehid 1-3 (Ensar)
    15 Sâbûnî, Maturidiyye Akaidi (İFAV)
    16 Beyâzîzâde, İmam Azam Ebu Hanife’nin İtikadî Görüşleri (İFAV)
    17 Tâcüddin İbnü’s-Sübkî&M.Saim Yeprem, Matüridî’nin Akide Risalesi ve Şerhi (TDV)
    18 Fahreddin Râzî, Allah’ın Aşkınlığı (İz)
    19 Teftâzânî, Kelam İlmi ve İslam Akaidi: Şerhü’l-Akaid (Dergah)
    20 Seyyid Şerif Cürcânî, Şerhu’l-Mevâkıf 1-3 (YEK)
    21 Beyzâvî, Tavâliu’l-Envâr (YEK)
    22 Abdülkadir Geylânî, Fütuhu’l-Gayb (Etkileşim)
    23 Abdülkadir Geylânî, el-Fethü’r-Rabbânî (Gelenek)
    24 Abdülkadir Geylânî, Cilâü’l-Hâtır (Gelenek)
    25 İbn Arabî, Marifet Kitabı (İz)
    26 A. Avni Konuk, Fususu’l-Hikem Tercüme ve Şerhi 1-4 (İFAV)
    27 Necmeddin-i Dâye, Tasavvuf Yolu (İFAV)
    28 Mevlânâ Celaleddin, Mesnevi Tercümesi 1-3 (Şefik Can) (Ötüken)
    29 A. Avni Konuk, Mesnevî-i Şerif Şerhi 1-13 (Kitabevi)
    30 İmâm-ı Rabbânî, Mektûbât-ı Rabbânî 1-3 (Yasin)
    31 Abdülkâhir Cürcânî, Delâilü’l-İcâz (YEK)
    32 İzzeddin b. Abdüsselam, İslamî Hükümlerin Esas ve Hikmetleri (İz)
    33 Şah Veliyyullah Dihlevî, Hüccetullahi’l-Baliğa 1-2 (İz)
    34 Şâtıbî, Muvafakât 1-4 (İz)
    35 Eşrefoğlu Rûmî, Müzekki’n-Nüfus (İnsan)
    36 Katip Çelebi, Mizanü’l-Hakk fi İhtiyari’l-Ehakk (Kabalcı)

    1.2. MODERN
    37 Elmalılı M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili (Eser)
    38 Elmalılı M. Hamdi Yazır, Meşrutiyetten Cumhuriyete Makaleler (Klasik)
    39 Elmalılı M. Hamdi Yazır, Meal-Tefsir (haz. Ertuğrul Özalp (İşaret)
    40 Mehmed Akif Ersoy, Kur’an Meali (Mahya)
    41 Kur’an Yolu: Türkçe Meal ve Tefsir 1-5 (DİB)
    42 Yaşar Kandemir&Ümit Şimşek&Halit Zevalsiz, Ayet ve Hadislerle Açıklamalı Kur’an-ı Kerim Meali 1-2 (İFAV)
    43 İlhami Güler&Ömer Özsoy, Konularına Göre Kur’an (Fecr)
    44 Babanzade Ahmed Naim, Tecrîd-i Sarih Şerhi (Hadis usulüne dair telif Mukaddime kısmı ve Ahmed Naim’in şerh ettiği kısım) (DİB)
    45 Babanzade Ahmed Naim, İslam Ahlakının Esasları (TDV)
    46 Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-ı İslamiyye ve Istılahat-ı Fıkhiye Kamusu 1. cilt (Bilmen)
    47 Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Tefsir Tarihi (Tabakatü’l-Müfessirin) 1-2 (Semerkand)
    48 Said Nursî, Mesnevî-i Nuriye (DİB)
    49 Said Nursî, Sözler (DİB)
    50 İzmirli İsmail Hakkı, Yeni İlm-i Kelam (Ankara Okulu)
    51 Tahirü’l-Mevlevî, Müslümanlıkta İbadet Tarihi
    52 Kettânî, Hz. Peygamber’in Yönetimi 1-2 (İz)
    53 Muhammed Hamidullah, İslam Peygamberi (Beyan)
    54 Muhammed Hamidullah, İslam’a Giriş (Beyan)
    55 Muhammed Hamidullah, Hz. Peygamber’in Savaşları (Beyan)
    56 Muhammed Hamidullah, İslam’da Devlet İdaresi (Beyan)
    57 M. Âsım Köksal, İslam Tarihi (Erkam)
    58 M. Âsım Köksal, İman, İbadet, Sohbetler (DİB)
    59 M. Âsım Köksal, Kitab ve Sünnet (DİB)
    60 M. Âsım Köksal, Peygamberler Tarihi (DİB)
    61 M. Âsım Köksal, Caetani’ye Reddiye 1-2 (İz)
    62 Muhammed Emin Er, Allah Katında Din (Arı Sanat)
    63 Muhammed Emin Er, Fıkh-ı Bâtın (Arı Sanat)
    64 Muhammed Emin Er, Din Güzel Ahlaktır (Arı Sanat)
    65 Casim Avcı, Muhammedü’l-Emin (Hayykitap)
    66 Kasım Şulul, Hz. Peygamber Devri Kronolojisi (İnsan)
    67 İbrahim Kafi Dönmez, Fıkıh Usulü İncelemeleri, (İSAM)
    68 İbrahim Kafi Dönmez, Fıkıh ve Fıkıh Tarihi İncelemeleri (İSAM)
    69 Yunus Apaydın, İslam Hukuk Usulü (Kimlik)
    70 Seyyid Bey, Medhal (Matbaa-i Amire)
    71 Seyyid Bey, Usul-i Fıkh Dersleri Mebasihinden İrade, Kaza ve Kader (Kader Matbaası)
    72 Seyyid Bey, Usul-i Fıkh Dersleri (Matbaa-i Hukukiye)
    73 Tuncay Başoğlu, Fıkıh Usulünde Fahreddin Razi Mektebi (İSAM)
    74 Wael Hallaq, İslam Hukukuna Giriş
    75 Ahmed Hasan, İslam hukukunun doğuşu ve gelişimi (Rağbet)
    76 Tahir b. Aşûr, İslam Hukuk Felsefesi (İz)
    77 Tahir b. Aşûr, İslam, İnsan ve Toplum Felsefesi (Rağbet)
    78 Hayreddin Karaman, Mukayeseli İslam Hukuku (İz)
    79 Hayreddin Karaman, İş ve ticaret ilmihali (İz)
    80 Hayreddin Karaman, Yeni Gelişmeler Karşısında İslam Hukuku (İz)
    81 Hayreddin Karaman, İslamın Işığında Günün Meseleleri (İz)
    82 Bilal Aybakan, Fıkıh İlminin Oluşum Sürecinde İcma (İz)
    83 Bilal Aybakan, İmam Şafii ve Fıkıh Düşüncesinin Mezhepleşmesi (İz)
    84 İlmihal 1-2 (İSAM)
    85 Günümüz Fıkıh Problemleri (Anadolu Ü. Açıköğretim Fakültesi Yayınları)
    86 Osman Şahin, Nihat Dalgın ve Muhsin Koçak, İslam Hukuku (İslam Hukukuna Giriş, Aile, Miras ve Ceza Hukuku) (Ensar)
    87 Cengiz Kallek, Asr-ı Saadet’te yönetim piyasa ilişkisi; Sosyal Servet (Klasik)
    88 Fethi Gedikli, Osmanlı Şirket Kültürü (İz)
    89 Servet Bayındır, Fıkhi ve iktisadi açıdan İslami finans (para ve sermaye piyasaları) (Süleymaniye Vakfı)
    90 Macid Hadduri, İslam’da Adalet Kavramı (Yöneliş)
    91 Ahmet Özel, Yönetici Peygamber Hz. Muhammed (Küre)
    92 Ahmet Özel, Darülislam-Darülharb: İslam Hukukunda Ülke Kavramı (İz)
    93 Ahmet Özel, İslam ve Terör: Fıkhi Bir Yaklaşım (Küre)
    94 Ahmet Yaman, İslam Aile Hukuku (İFAV)
    95 Ahmet Yaman, İslam Devletler Hukukunda Savaş (Beyan)
    96 Ahmet Yaman (ed.), Makasıd ve İctihad: İslam Hukuk Felsefesi Araştırmaları (Rağbet)
    97 Saffet Köse, İslam Hukuku Açısından Din ve Vicdan Hürriyeti (İz)
    98 Saffet Köse, İslam Hukukunda Hakkın Kötüye Kullanılması (İFAV)
    99 Talip Türcan, İslam Hukuk Biliminde Amaç-Norm İlişkisi (Ankara Okulu)
    100 Talip Türcan, Devletin Egemenlik Unsuru ve Egemenlikten Kaynaklanan Yetkileri (Ankara Okulu)
    101 Mehmet Akif Aydın, Osmanlı Devleti’nde Hukuk ve Adalet (Klasik)
    102 Mehmet Akif Aydın, Türk Hukuk Tarihi (Beta)
    103 Murteza Bedir, Sünnet, İSAM
    104 Murteza Bedir, Buhara Hukuk Okulu (İSAM)
    105 Süleyman Uludağ, İslam Açısından Musiki ve Sema (Marifet)
    106 Refik Gür, Hukuk Tarihi ve Tefekkürü Bakımından Mecelle (Sebil)
    107 Refik Gür, Osmanlı İmparatorluğu’nda Kadılık Müessesesi (İş Bankası)
    108 Necmettin Kızılkaya, İslam Hukukunda Külli Kaideler (İz)
    109 Nail Okuyucu, Şafii Mezhebinin Teşekkül Süreci (İFAV)
    110 Özgür Kavak, Modern İslam Hukuk Düşüncesi: Reşid Rıza Örneği (Klasik)
    111 Muhammed Mustafa el-A’zamî, Kur’an Tarihi (İz)
    112 Muhammed Hamidullah, Kur’an-ı Kerim Tarihi (Beyan)
    113 Mehmet Paçacı, Kur’an’a Giriş, İSAM
    114 Mehmet Paçacı, Çağdaş Dönemde Kur’an’a ve Tefsire Ne Oldu? (Klasik)
    115 Dücane Cündioğlu, Kur’an’ı Anlamanın Anlamı (Kapı)
    116 Dücane Cündioğlu, Anlamın Buharlaşması ve Kur’an (Kapı)
    117 Dücane Cündioğlu, Söz’ün Özü (Kapı)
    118 Dücane Cündioğlu, Anlamın Tarihi: Sözlü Kültürden Yazılı Kültüre (Kapı)
    119 Dücane Cündioğlu, Kur’an Çevirilerinin Dünyası (Kapı)
    120 Vecdi Akyüz, Kur’an’da Siyasi Kavramlar (Kitabevi)
    121 Ahmet Nedim Serinsu, Kur’an Nedir? (Şule)
    122 Ahmet Nedim Serinsu, Kur’an ve Bağlam (Şule)
    123 Mehmed Akif Ersoy, Düzyazılar: Makaleler, Tefsirler, Vaazlar (Beyan)
    124 Mustafa Öztürk, Çağdaş İslam Düşüncesi ve Kur’ancılık (Ankara Okulu)
    125 Mustafa Öztürk, Kur’an ve Aşırı Yorum (Ankara Okulu)
    126 Mustafa Öztürk, Kur’an ve Yaratılış (Kuramer)
    127 Mustafa Öztürk, Kur’an, Tefsir ve Usul Üzerine (Ankara Okulu)
    128 Mustafa Öztürk, Tefsir Tarihi Araştırmaları (Ankara Okulu)
    129 Mustafa Öztürk, Meal Kültürümüz (Ankara Okulu)
    130 Mustafa Öztürk, Osmanlı Tefsir Mirası (Ankara Okulu)
    131 Esra Gözeler, Kur’an Ayetlerinin Tarihlendirilmesi (Kuramer)
    132 Davut İltaş, Klasik Nesih Teorisi ve Çağdaş Tefsirciler (Ankara Okulu)
    133 Muhsin Demirci, Tefsir Usulü (İFAV)
    134 Muhsin Demirci, Tefsir Terimleri Sözlüğü (İFAV)
    135 Muhsin Demirci, Tefsirde Metodolojik Sorunlar (İFAV)
    136 Muhsin Demirci, Tefsir Tarihi (İFAV)
    137 Ömer Özsoy, Sünnetullah (Fecr)
    138 Rudi Paret, Kur’an Üzerine&İslam Sembolizmi (İz)
    139 Fethi Ahmet Polat, Çağdaş İslam Düşüncesinde Kur’an’a Yaklaşımlar (İz)
    140 İlyas Çelebi, İslam’ın İnanç Esasları (İSAM)
    141 İlyas Çelebi, İslam İnanç Sisteminde Akılcılık ve Kadı Abdülcabbar (Rağbet)
    142 İlyas Çelebi, Dinî Düşüncede İtidal ve Hoşgörü (Çamlıca)
    143 İlyas Çelebi, İslam İnancında Gayb Alemi (Ensar)
    144 Saim Kılavuz, Anahatlarıyla İslam Akaidi ve Kelama Giriş (Ensar)
    145 Mehmet Kalaycı, Tarihsel Süreçte Eşarilik Maturidilik İlişkisi (Ankara Okulu)
    146 Mevlüt Özler, İslam Düşüncesinde Tevhid (Rağbet)
    147 Mevlüt Özler, İslam Düşüncesinde İnsan Hürriyeti (Rağbet)
    148 Ulrich Rudolph, Maturidî (Litera)
    149 Sönmez Kutlu (ed.), İmam Maturidî ve Maturidîlik (Otto)
    150 Sönmez Kutlu, Selefiliğin Fikri Arkaplanı (Otto)
    151 Sönmez Kutlu, Tarihsel Din Söylemleri Üzerine Zihniyet Çözümlemeleri (Otto)
    152 Muhammed Mustafa el-A’zamî, İlk Devir Hadis Edebiyatı (İz)
    153 Muhammed Mustafa el-A’zamî, Hadis Metodolojisi ve Edebiyatı (İz)
    154 Muhammed Mustafa el-A’zamî, İslam Fıkhı ve Sünnet: Oryantalist Schacht’a Reddiye, (İz)
    155 Subhi es-Salih, Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları (İFAV)
    156 Abdullah Aydınlı, Hadis Istılahları Sözlüğü (İFAV)
    157 Ahmet Yücel, Hadis Tarihi (İFAV)
    158 Ahmet Yücel, Hadis Usulü (İFAV)
    159 Ahmet Yücel, Oryantalist Hadis Literatürü (İFAV)
    160 Ahmet Yücel, Oryantalist Hadis Anlayışı ve Eleştirisi (İFAV)
    161 Zekeriya Güler, Hadis Tetkikleri (İFAV)
    162 Zekeriya Güler, Hadis Günlüğü (Hüner)
    163 Mehmet Görmez, Sünnet ve Hadisin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu (Otto)
    164 Mehmet Görmez, Hadis İlminin Temel Meseleleri (OTTO)
    165 Harald Motzki, İsnad ve Metin Bağlamında Hadis Tarihlendirme Metotları (İz)
    166 Abdullah Taha İmamoğlu, Hadis ve Siyaset (Beka)
    167 İbrahim Hatiboğlu, İslam Dünyasının Çağdaşlaşma Serüveni, (İz)
    168 İbrahim Hatiboğlu, Çağdaşlaşma ve Hadis Tartışmaları, (İz)
    169 Halit Özkan, Memlüklerin Son Asrında Hadis (Klasik)
    170 Cağfer Karadaş, Ana Hatlarıyla Kelam Tarihi (Ensar)
    171 Abdüllatif Harputi, Kelam Tarihi (Ankara Okulu)
    172 Sait Özervarlı, Kelam’da Yenilik Arayışları (İSAM)
    173 Rıdvan Özdinç, Akıl, İrade Hürriyet: Son Dönem Osmanlı Dinî Düşüncesinde İrade Meselesi (Dergah)
    174 Enis Doko&Mehmet Bulğen, Güncel Kelam Tartışmaları (İFAV)
    175 Mehmet Bulğen, Kelam Atomculuğu ve Modern Kozmoloji (TDV)
    176 Fatih Şeker, İslamlaşma Sürecinde Türklerin İslam Tasavvuru (TDV)
    177 Austryn Wolfson, Kelam Felsefeleri (Kitabevi)
    178 L. Gardet&G. Anawati, İslam Teolojisine Giriş (Ayrıntı)
    179 Selçuk Eraydın, Tasavvuf ve Tarikatlar (İFAV)
    180 Ataullah İskenderî, Hikem-i Ataiyye
    181 William Chittick&Sachiko Murata, İslam’ın Vizyonu (İnsan)
    182 William Chittick, Varolmanın Boyutları (İnsan)
    183 William Chittick, Sufi’nin Bilgi Yolu (Okuyan Us)
    184 William Chittick, Tasavvuf: Kısa Bir Giriş (İz)
    185 Michel Chodkiewicz, Sahilsiz Bir Umman (Nefes)
    186 Özkan Öztürk, Siyaset ve Tasavvuf (Dergah)
    187 Mahmud Erol Kılıç, Şeyh-i Ekber: İbn Arabi Düşüncesine Giriş (Sufi)
    188 Mahmud Erol Kılıç, Sufi ve Şiir: Osmanlı Tasavvuf Şiirinin Poetikası (İnsan)
    189 M. Nusret Tura, Gönül ve Aşk (İnsan)
    190 M. Nusret Tura, Aşk Yolu (İnsan)
    191 Mustafa Kara, Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi (Dergah)
    192 Mustafa Kara, Metinlerle Osmanlılarda Tasavvuf ve Tarikatlar (Sır)
    193 Mustafa Kara, Metinlerle Günümüz Tasavvuf Hareketleri (Dergah)
    194 Şaban Er, Melâmîlik ve Osmanlı Devri Melâmîleri (Kutupyıldızı)
    195 Annemarie Schimmel, Tanrı’nın Yeryüzündeki İşaretleri (Kabalcı)
    196 Annemarie Schimmel, Ve Muhammed O’nun Elçisidir (Kabalcı)
    197 Annemarie Schimmel, İslam’ın Mistik Boyutları (Kabalcı)
    198 Annemarie Schimmel, Halifenin Rüyaları: İslam’da Rüya ve Rüya Tabirleri (Kabalcı)
    199 T. Izutsu, Kur’an’da Allah ve İnsan
    200 T. Izutsu, Kur’an’da Dinî ve Ahlakî Kavramlar
    201 T. Izutsu, İslamda Varlık Düşüncesi (İnsan)
    202 Câbirî, Arap-İslam Aklının Oluşumu (Kitabevi)
    203 Câbirî, Arap-İslam Düşüncesinin Akıl Yapısı (Kitabevi)
    204 Câbirî, İslam’da Siyasal Akıl (Kitabevi)
    205 Câbirî, Arap Ahlâkî Aklı (Mana)
    206 Fazlur Rahman, İslam (Ankara Okulu)
    207 Fazlur Rahman, İslam ve Çağdaşlık (Ankara Okulu)
    208 İsmail Raci Faruki, Bilginin İslamileştirilmesi (Risale)
    209 Ebu’l-Hasen en-Nedvî, İslam’ın Siyasi Yorumu (Bedir)
    210 Seyyid Hüseyin Nasr – İslam: İdealler ve Gerçekler
    211 Seyyid Hüseyin Nasr – Genç Müslümana Modern Dünya Rehberi
    212 Franz Rosenthal, Bilginin Zaferi: İslam Düşüncesinde Bilgi Kavramı
    213 Franz Rosenthal, İSlam’da Özgürlük Kavramı (Ayışığı)

    HATIRAT
    214 Aşçı Dede’nin Hatıraları 1-4 (Kitabevi)
    215 Ali Ulvi Kurucu, Hatıralar 1-4
    216 Muhammed Emin Er, Hatıralarım (MGV)
    217 Ahmet Muhtar Büyükçınar, Hayatım İbret Aynası 1-4
    218 Nezir Demircan, Halil Günenç Hoca: Hayatı ve Hatıratı (Beyan)
    219 Hayreddin Karaman, Bir Varmış Bir Yokmuş 1-3 (İz)
    220 Tayyar Altıkulaç, Zorlukları Aşarken 1-3 (DİB)
    221 Mehmet Ali Sarı, Beyoğlu’nda Bir Hafız (Timaş)
    222 Sabahattin Zaim, Bir Ömrün Hikayesi (İşaret)
    223 Muhammed Esed, Mekke’ye Giden Yol (İnsan)
    224 Mahir İz, Yılların İzi (Kitabevi)
    225 Falih Rıfkı Atay, Zeytindağı (Pozitif)
    226 Ali Fuad Türkgeldi, Görüp İşittiklerim (TTK)
    227 Ayşe Osmanoğlu, Babam Sultan Abdülhamid (Timaş)
    228 Tahsin Paşa, Yıldız Hatıraları (İz)
    229 Samih Nafiz Tansu, İki Devrin Perde Arkası (Sebil)
    230 Tahirü’l-Mevlevî, İstiklal Mahkemesi Hatıraları&Matbuat Alemindeki Hatıralarım (Büyüyenay)
    231 Ahmet İhsan Tokgöz, Matbuat Hatıraları (İletişim)
    232 Necip Fazıl, Babıali (Büyükdoğu)
    233 Ahmet Yüksel Özemre, Üsküdar’da Bir Attar Dükkanı (Kubbealtı)
    234 Emin Akif Ersoy, Babam Mehmed Akif (Kurtuba)
    235 Aliya İzzetbegoviç, Tarihe Tanıklığım (Klasik)
    236 İsmail Kara, Sözü Dilde Hayali Gözde (Dergah)
    237 Şevket Süreyya Aydemir, Suyu Arayan Adam (Remzi)
    238 Cahit Zarifoğlu, Yaşamak (Beyan)
    239 Hüseyin Kazım Kadri, Meşrutiyetten Cumhuriyete Hatıralarım (Dergah)
    240 Sadreddin Öztoprak, Şark Medreselerinde Bir Ömür (Beyan)
    241 Zeki Velidi Togan, Hatıralarım (Diyanet Vakfı)
    242 Ali Ekrem Bolayır’ın Hatıraları (Kurgan Edebiyat)
    243 Refik Halid Karay, Minel Bab ilel Mihrab (İnkılab)
    244 Refik Halid Karay, Bir Ömür Boyunca (TTK)
    245 Halide Edib Adıvar, Mor Salkımlı Ev (Can)
    246 Halide Edib Adıvar, Türk’ün Ateşle İmtihanı (Can)
    247 Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Gençlik ve Edebiyat Hatıraları (İletişim)
    248 Samet Ağaoğlu, Babamın Arkadaşları (İletişim)
    249 Çinuçen Tanrıkorur, Saz ü Söz Arasında (Dergah)
    250 Yusuf Mardin, Kocataş Yalısı: Anılarım (Boğaziçi)
    251 Saffet Tanman, Batmas Tepeleri’nde Zaman (YKY)
    252 Nezih H. Neyzi, Kızıltoprak Anıları (İş Bankası)
    253 Ernst A. Egli, Genç Türkiye İnşa Edilirken (İş Bankası)
    254 Kemal Karpat, Bir Ömrün İnsanları (Timaş)
    255 Kudsi Erguner, Ayrılık Çeşmesi (İletişim)
    256 Murat Belge, Başka Kentler, Başka Denizler 1-4 (İletişim)
    257 Eric Hobsbawm, Tuhaf Zamanlar (İletişim)
    258 Tarihçilerin Kutbu: Halil İnalcık Kitabı (İş Bankası)
    259 Dağı Delen Irmak: Kemal Karpat Kitabı (İmge)
    260 Bir Rönesans Adamı: Doğan Kuban Kitabı (İş Bankası)
    261 Ahmet Yaşar Ocak, Arı Kovanına Çomak Sokmak (Timaş)
    262 Sencer Divitçioğlu Anlatıyor (YKY)
    263 Niyazi Berkes, Unutulan Yıllar (İletişim)
    264 Serhan Tayşi, Ali Emiri’nin İzinde (Timaş)
    265 J. J. Rousseau, İtiraflar (Islık)
    266 J. W. Goethe, Yaşamımdan Şiir ve Hakikat (İş Bankası)
    267 Arnold Toynbee, Hatıralar 1-2 (Klasik)
    268 Jean Paul Sartre, Sözcükler (Can)
    269 Gabriel Garcia Marquez, Anlatmak İçin Yaşamak (Can)

    BİYOGRAFİ
    270 Şefik Can, Mevlânâ (Ötüken)
    271 Franklin Lewis, Mevlânâ: Geçmiş ve Şimdi, Doğu ve Batı (Kabalcı)
    272 Claude Addas, İbn Arabi: Kibrit-i Ahmer’in Peşinde (Sufi)
    273 Huriye Martı, Birgivî Mehmed Efendi (TDV)
    274 Yaşar Sarıkaya, Ebu Said Hâdimî (Kitap)
    275 Şaban Er, Şeyh Bedreddin Hakkında Son Söz (Kutupyıldızı)
    276 Y. K. Beysülen&Cemaleddin Canlı, Zaman İçinde Bediüzzaman (İletişim)
    277 Mary F. Weld, Bediüzzaman Said Nursi: Entelektüel Biyografisi (Etkileşim)
    278 François Georgeon, Sultan Abdülhamid (İletişim)
    279 Midhat Cemal Kuntay, Mehmet Akif (Oğlak)
    280 Midhat Cemal Kuntay, Namık Kemal 1-3 (İş Bankası)
    281 Midhat Cemal Kuntay, Sarıklı İhtilalci Ali Suavi (Oğlak)
    282 Ahmed Güner Sayar, Süheyl Ünver (Ötüken)
    283 Ahmed Güner Sayar, Sahhaf Raif Yelkenci (Ötüken)
    284 Ahmed Güner Sayar, Bir İktisatçının Entelektüel Portresi: Sabri Ülgener (Ötüken)
    285 Ahmed Güner Sayar, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Portre Denemeleri (Ötüken)
    286 Beşir Ayvazoğlu, Ömrüm Benim Bir Ateşti (Kapı)
    287 Beşir Ayvazoğlu, He’nin İki Gözü İki Çeşme: Bir Asaf Halet Çelebi Biyografisi (Kapı)
    288 Beşir Ayvazoğlu, Peyami (Kapı)
    289 Mesud Cemil, Tanburi Cemil’in Hayatı (Kubbealtı)
    290 Savaş Barkçin, Ahmed Avni Konuk: Görünmeyen Umman (Klasik)
    291 Âlim Kahraman, Büyük Göçmen Kuş: Yahya Kemal Beyatlı (Büyüyenay)
    292 Mehmet Birgül, İrade Hareket İsyan: Nurettin Topçu’nun Entelektüel Biyografisi 1 (Dergah)
    293 Dücane Cündioğlu, Bir Mabed İşçisi: Cemil Meriç (Kapı)
    294 Kayahan Özgül, Hersekli Arif Hikmet Bey (Kitabevi)
    295 Kayahan Özgül, Muallim Naci Efendi (Kitabevi)
    296 Kayahan Özgül, Osman Nevres Efendi (Kitabevi)
    297 Kayahan Özgül, Leskofçalı Galib Bey (Kitabevi)
    298 Cornell Fleischer, Tarihçi Mustafa Âlî (Tarih Vakfı)
    299 Gottfried Hagen, Bir Osmanlı Coğrafyacısı İşbaşında: Katib Çelebi’nin Cihannüma’sı ve Düşünce Dünyası (Küre)
    300 Edward Hallett Carr, Dostoyevski (İletişim)
    301 Stefan Zweig, Balzac (Kabalcı)
    302 Stefan Zweig, Joseph Fouche: Bir Politikacının Portresi (DoğuBatı)
    303 Stefan Zweig, Roterdamlı Erasmus (Can)
    304 Stefan Zweig, Macellan: Bir İnsan, Bir Yaşam (Can)
    305 Stefan Zweig, Mary Stuart (Can)
    306 Stefan Zweig, Montaigne (Can)
    307 Maria Rosa Antognazza, Leibniz (İş Bankası)
    308 Desmond M. Clarke, Descartes (İş Bankası)
    309 Julian Young, Nietzsche (İş Bankası)
    310 Rüdiger Safranski, Heidegger: Bir Alman Usta (Kabalcı)
    311 Rüdiger Safranski, Schopenhauer: Felsefenin Yaban Yılları (Kabalcı)
    312 A. P. Martinich, Thomas Hobbes (İş Bankası)
    313 A. Desmond&J. Moore, Charles Darwin (İş Bankası)
    314 Cihad Baban, Politika Galerisi (Timaş)
    315 Ahmet Özel, Hanefi Fıkıh Alimleri (TDV)
    316 Hayreddin Karaman, İslami Hareket Öncüleri (İz)
    317 Cağfer Karadaş, Çağdaş İslam Düşünürleri (Ensar)

    EDEBİYAT
    318 Homeros, Odysseia (Can)
    319 Apuleius, Başkalaşımlar (Kabalcı)
    320 Binbir Gece Masalları (Alfa)
    321 Tûtînâme (çev. Behçet Necatigil) (Can)
    322 Dede Korkut Hikayeleri (Kabalcı)
    323 İbn Hazm, Güvercin Gerdanlığı (İnsan)
    324 Sa’dî Şirazî, Gülistan (Gül Suyu) (Kurtuba)
    325 Dante, İlâhî Komedya (Oğlak)
    326 Cervantes, Don Quijote 1-2 (YKY)
    327 Montaigne, Denemeler (tam metin: Doruk; seçmeler: İş Bankası)
    328 François Rabelais, Gargantua (İş Bankası)
    329 François Rabelais, Pantagruel (Everest)
    330 Robert Burton, Melankolinin Anatomisi (Aylak Adam)
    331 Daniel Defoe, Robinson Crusoe, (YKY, Akşit Göktürk çevirisi)
    332 Jonathan Swift, Güliver’in Gezileri (İş Bankası)
    333 Tolstoy, Savaş ve Barış (İletişim)
    334 Tolstoy, İtiraflarım (Kaknüs)
    335 Tolstoy, İvan İlyiç’in Ölümü (Can)
    336 Tolstoy, Sanat Nedir? (Şule)
    337 Tolstoy, İçimizdeki Şeytan (Kaknüs)
    338 Dostoyevski, Kumarbaz (İletişim)
    339 Dostoyevski, Suç ve Ceza (İletişim)
    340 Dostoyevski, Karamazof Kardeşler (İş Bankası)
    341 Balzac, Goriot Baba (Can)
    342 Balzac, Altın Gözlü Kız (İletişim; Cemil Meriç çevirisi)
    343 Laurence Sterne, Tristram Shandy Beyefendi’nin Hayatı ve Görüşleri (YKY)
    344 Stendhal, Parma Manastırı (Can)
    345 Gustave Flaubert, Bilirbilmezler (Can)
    346 Victor Hugo, Sefiller 1-2 (Oğlak)
    347 İvan Gonçarov, Oblomov (İş Bankası)
    348 H. Sienkiewicz, Kovadis (MEB)
    349 Vasili Grossman, Yaşam ve Yazgı 1-3 (Can)
    350 Andrey Platonov, Can (Metis)
    351 Andrey Platonov, Dönüş (Metis)
    352 Andrey Platonov, Çevengur (Metis)
    353 Edgar Allan Poe, Bütün Hikayeleri (İthaki)
    354 H. P. Lovecraft, Toplu Eserleri 1-3 (Dost)
    355 Sir Arthur Conan Doyle, Sherlock Holmes 1-2 (Everest)
    356 Herman Melville, Moby Dick (YKY)
    357 Herman Melville, Yazıcı Bartleby (İletişim)
    358 Joseph Conrad, Karanlığın Yüreği (Can)
    359 R. L. Stevenson, Dr. Jekyll ve Bay Hyde’ın Tuhaf Hikayesi (İletişim)
    360 R. L. Stevenson, İntihar Kulübü (İthaki)
    361 Marcel Proust, Swann’ların Tarafı (Kayıp Zamanın İzinde 1. cilt) (YKY)
    362 Marcel Proust, Kayıp Zamanın İzinde (Toplu Basım) 1-2 (YKY)
    363 Thomas Mann, Büyülü Dağ 1-2 (Can)
    364 Thomas Mann, Venedik’te Ölüm (Can)
    365 Thomas Mann, Buddenbrook’lar: Bir Ailenin Çöküşü (Can)
    366 Thomas Mann, Doktor Faustus (Can)
    367 Franz Kafka, Dönüşüm (Can)
    368 Franz Kafka, Dava (Can)
    369 Franz Kafka, Bütün Öyküler (Cem)
    370 Franz Kafka, Günlükler (Cem)
    371 Franz Kafka, Babama Mektup (Cem)
    372 George Orwell, 1984 (Can)
    373 George Orwell, Hayvan Çiftliği (Can)
    374 G.K. Chesterton, Bay Perşembe (Labirent)
    375 G.K. Chesterton, Peder Brown Öyküleri (Labirent)
    376 Gustav Meyrink, Kardinal Napellus (Dost)
    377 Gustav Meyrink, Golem (YKY)
    378 Gustav Meyrink, Batı Penceresinin Meleği (Can)
    379 Fernando Pessoa, Huzursuzluğun Kitabı (Can)
    380 Louis-Ferdinand Celine, Gecenin Sonuna Yolculuk (YKY)
    381 Robert Musil, Niteliksiz Adam 1-2 (YKY)
    382 Giovanni Papini, Düşsel Konçerto (2 cilt) (Monokl)
    383 Giovanni Papini, Gog (İş Bankası)
    384 Giovanni Papini, Bitik Adam (Monokl)
    385 Elias Canetti, Körleşme (Sel)
    386 Jorge Luis Borges, Alef (İletişim)
    387 Jorge Luis Borges, Kum Kitabı (İletişim)
    388 Jorge Luis Borges, Brodie Raporu (İletişim)
    389 Jorge Luis Borges, Düşsel Varlıklar Kitabı (İletişim)
    390 Jorge Luis Borges, Atlas (İletişim)
    391 Jorge Luis Borges, Öteki Soruşturmalar (İletişim)
    392 Virginia Woolf, Kendine Ait Bir Oda (İletişim)
    393 Virginia Woolf, Orlando (İletişim)
    394 Virginia Woolf, Mrs. Dalloway (İletişim)
    395 Virginia Woolf, Bir Yazarın Güncesi (İletişim)
    396 Jack London, Martin Eden (İletişim)
    397 Umberto Eco, Gülün Adı (Can)
    398 Umberto Eco, Foucault Sarkacı (Can)
    399 Umberto Eco, Baudolino (Doğan)
    400 Umberto Eco, Yorum ve Aşırı Yorum (Can)
    401 Umberto Eco, Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti (Can)
    402 Umberto Eco, Ortaçağ Estetiğinde Sanat ve Güzellik (Can)
    403 Italo Calvino, Atalarımız (YKY)
    404 Italo Calvino, Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu (YKY)
    405 Italo Calvino, Bütün Kozmokomik Öyküler (YKY)
    406 Italo Calvino, Klasikleri Niçin Okumalı? (YKY)
    407 Italo Calvino, Amerika Dersleri (YKY)
    408 Knut Hamsun, Dünya Nimeti (Timaş)
    409 Knut Hamsun, Açlık (Varlık)
    410 Stefan Zweig, Dünün Dünyası (Can)
    411 Stefan Zweig, Vicdan Zorbalığa Karşı, (Can)
    412 Stefan Zweig, Satranç (İş Bankası)
    413 Stefan Zweig, Amok Koşucusu&Sahaf Mendel (DoğuBatı)
    414 Gabriel Garcia Marquez, Yüzyıllık Yalnızlık (Can)
    415 Gabriel Garcia Marquez, Kırmızı Pazartesi (Can)
    416 R.Monaldi&F.Sorti, Imprimatur (Literatür)
    417 Enes Kariç, Yaban Kuşların Şarkıları (Hece)
    418 Amin Maalouf, Afrikalı Leo (YKY)
    419 Amin Maalouf, Semerkant (YKY)
    420 İvo Andriç, Drina Köprüsü (İletişim)
    421 William Golding, Sineklerin Tanrısı (İş Bankası)
    422 Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi, A’mâk-ı Hayal (Büyüyenay)
    423 Ömer Seyfettin, Bütün Hikayeleri (4 cilt) (Dergah)
    424 Yahya Kemal, Aziz İstanbul (İstanbul Fetih Cemiyeti)
    425 Yahya Kemal, Eğil Dağlar (İstanbul Fetih Cemiyeti)
    426 Yahya Kemal, Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım (İstanbul Fetih Cemiyeti)
    427 Ahmet Haşim, Bütün Kitapları (Oğlak)
    428 Ahmed Hamdi Tanpınar, Beş Şehir (Dergah; Notlu basım)
    429 Ahmed Hamdi Tanpınar, Huzur (Dergah)
    430 Ahmed Hamdi Tanpınar, Saatleri Ayarlama Enstitüsü (Dergah)
    431 Ahmed Hamdi Tanpınar, On Dokuzuncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi (Dergah)
    432 Abdülhak Şinasi Hisar, Boğaziçi Mehtapları (YKY)
    433 Abdülhak Şinasi Hisar, Fahim Bey ve Biz (YKY)
    434 Abdülhak Şinasi Hisar, Ali Nizami Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği (YKY)
    435 Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu (İnkılap)
    436 Refik Halid Karay, Memleket Hikayeleri (İnkılap)
    437 Refik Halid Karay, Üç Nesil Üç Hayat (İnkılap)
    438 Refik Halid Karay, Deli (İnkılap)
    439 Refik Halid Karay, Türkçe’nin Tadı ve Ahengi (İnkılap)
    440 Refik Halid Karay, Hep İstanbul (İnkılap)
    441 Refik Halid Karay, Kirpi’nin Dedikleri (İnkılap)
    442 Hüseyin Rahmi Gürpınar, Şıpsevdi (Everest)
    443 Hüseyin Rahmi Gürpınar, Deli Filozof (Everest)
    444 Midhat Cemal Kuntay, Üç İstanbul (Oğlak)
    445 Peyami Safa, Fatih-Harbiye (Ötüken)
    446 Peyami Safa, Matmazel Noralya’nın Koltuğu (Ötüken)
    447 Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, (Ötüken)
    448 Oğuz Atay, Tutunamayanlar (İletişim)
    449 Tarık Buğra, Osmancık (Ötüken)
    450 Tarık Buğra, Küçük Ağa (Ötüken)
    451 Kemal Tahir, Devlet Ana (İthaki)
    452 Kemal Tahir, Esir Şehir Üçlemesi (İthaki)
    453 Kemal Tahir, Kurt Kanunu (İthaki)
    454 Sabahattin Ali, Kuyucaklı Yusuf (YKY)
    455 Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna (YKY)
    456 Bilge Karasu, Gece (Metis)
    457 Yusuf Atılgan, Aylak Adam (YKY)
    458 İhsan Oktay Anar, Puslu Kıtalar Atlası (İletişim)
    459 İhsan Oktay Anar, Suskunlar (İletişim)
    460 İhsan Oktay Anar, Kitab-ül Hiyel (İletişim)
    461 İhsan Oktay Anar, Efrasiyab’ın Hikayeleri (İletişim)
    462 Orhan Pamuk, Beyaz Kale (YKY)
    463 Orhan Pamuk, Benim Adım Kırmızı (YKY)
    464 Salah Birsel, Kahveler Kitabı (Sel)
    465 Salah Birsel, Ah Beyoğlu, Vah Beyoğlu (Sel)
    466 Salah Birsel, Boğaziçi Şıngır Mıngır (Sel)
    467 Salah Birsel, Sergüzeşt-i Nono Bey ve Elmas Boğaziçi (Sel)
    468 Salah Birsel, İstanbul Paris (Sel)
    469 Hasan Ali Toptaş, Gölgesizler (İletişim)
    470 Ferid Edgü, Hakkari’de Bir Mevsim (Sel)
    471 Rafet Elçi, Ahrar (Litera)
    472 Gökdemir İhsan, Katakofti (Dergah)
    473 Fuad Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar (Alfa)
    474 Ömer Faruk Akün, Divan Edebiyatı (İSAM)
    475 Günay Kut, Yazmalar Arasında: Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 1 (Simurg)
    476 Günay Kut, Acâyibü’l-Mahlukat: Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2 (Simurg)
    477 Atilla Şentürk&Ahmet Kartal, Eski Türk Edebiyatı Tarihi (Dergah)
    478 Atilla Şentürk, Osmanlı Şiiri Kılavuzu (OSEDAM)
    479 Atilla Şentürk, Taşlıcalı Yahya Beğ’in Şehzade Mustafa Mersiyesi (Büyüyenay)
    480 Kayahan Özgül, Seke Seke Ben Geldim 1-2, (Hece)
    481 Kayahan Özgül, XIX. Asrın Benzersiz Bir Politekniği Münif Paşa (Kitabevi)
    482 Kayahan Özgül, 19. Asrın Özel Bir Edebiyat Mahfeli Olarak Encümen-i Şuara (Kurgan Edebiyat)
    483 Kayahan Özgül, Türk Edebiyatında Siyasi Rüyalar (Kurgan Edebiyat)
    484 Berat Açıl, Klasik Türk Edebiyatında Alegori (Küre)
    485 Şemsettin Şeker, Ders ile Sohbet Arasında: 19. Asır İstanbulunda İlim, Kültür ve Sanat Meclisleri (Zeytinburnu Belediyesi)
    486 Şemsettin Şeker, Tanzimat Fikri ve Edebiyat (Dergah)
    487 Alphan Akgül, Anlamın Sesi: Yahya Kemal Beyatlı’nın Şiir Estetiği (Dergah)
    488 Taner Timur, Osmanlı Türk Romanında Tarih Toplum ve Kimlik (İmge)
    489 İskender Pala, Müstesnâ Güzeller (Kapı)
    490 İskender Pala, Şiirler, Şairler ve Meclisler (Kapı)
    491 İskender Pala, Kudemânın Kırk Atlısı (Kapı)
    492 Uğur Derman, Ömrümün Bereketi I (Kubbealtı)
    493 Nazan Bekiroğlu, Yusuf ile Züleyha (Timaş)
    494 Mustafa Kutlu, Ya Tahammül Ya Sefer (Dergah)
    495 Mustafa Kutlu, Uzun Hikaye (Dergah)
    496 Rasim Özdenören, Gül Yetiştiren Adam (İz)
    497 Beşir Ayvazoğlu, Bozgunda Fetih Rüyası, (Kapı)
    498 Beşir Ayvazoğlu, Ney’in Sırrı (Kapı)
    499 Beşir Ayvazoğlu, Aşk Estetiği (Kapı)
    500 Beşir Ayvazoğlu, Kuğunun Son Şarkısı (Kapı)
    501 Beşir Ayvazoğlu, 1924 (Kapı)
    502 Beşir Ayvazoğlu, Ateş Denizi (Kapı)
    503 Samiha Ayverdi, İbrahim Paşa Konağı (Kubbealtı)
    504 Samiha Ayverdi, Mesih Paşa İmamı (Kubbealtı)
    505 Jean Paul Sartre, Bulantı, (Can)
    506 Albert Camus, Yabancı (Can)
    507 Albert Camus, Başkaldıran İnsan (Can)
    508 Walter Benjamin, Pasajlar (YKY)
    509 Harold Bloom, Batı Kanonu (İthaki)
    510 Roland Barthes, Yazı Üzerine Çeşitlemeler&Metnin Hazzı (YKY)
    511 Roland Barthes, Yazı ve Yorum (Metis)
    512 Roland Barthes, Eleştiri ve Hakikat (İletişim)
    513 Terry Eagleton, Edebiyat Kuramı (Ayrıntı)
    514 Vladimir Propp, Masalın Biçimbilimi (Om)
    515 Akşit Göktürk, Okuma Uğraşı (YKY)
    516 Akşit Göktürk, Sözün Ötesi (YKY)
    517 Ahmet Bozkurt, Unutma Zamanı (İnkılap)
    518 Nurdan Gürbilek, Kör Ayna Kayıp Şark: Edebiyat ve Endişe (Metis)
    519 Nurdan Gürbilek, Mağdurun Dili (Metis)
    520 Nurdan Gürbilek, Benden Önce Bir Başkası (Metis)
    521 Nurdan Gürbilek, Sessizin Payı (Metis)
    522 Tahirü’l-Mevlevî, Edebiyat Lügati (Enderun)
    523 Kaya Bilgegil, Edebiyat Bilgi ve Teorileri (Salkımsöğüt)
    524 Kaya Bilgegil, Rönesans Çağı Cihan Edebiyatında Türk Takdirkarlığı (Salkımsöğüt)
    525 George Steiner, Tolstoy mu Dostoyevski mi? (İş Bankası)
    526 Ahmet Nedim Serinsu, Okurluk Üstüne: Nitelikli Okumaya Giriş (Şule)
    527 Florian Illies, 1913: Fırtınadan Önce (Can)


    SANAT
    528 Erwin Panofsky, Perspektif: Simgesel Bir Biçim (Metis)
    529 Erwin Panofsky, Gotik Mimarlık ve Skolastik Felsefe (Kabalcı)
    530 Pavel Florenski, Tersten Perspektif (Metis)
    531 Hans Belting, Floransa ve Bağdat: Doğuda ve Batıda Bakışın Tarihi (KÜY)
    532 E.H. Gombrich, Sanatın Öyküsü (Remzi)
    533 E.H. Gombrich, Sanat ve Yanılsama (Remzi)
    534 E.H. Gombrich, İmge ve Göz (YKY)
    535 Germain Bazin, Sanat Tarihi (Kabalcı)
    536 Larry Shiner, Sanatın İcadı: Bir Kültür Tarihi (Ayrıntı)
    537 Mahmud Bedreddin Yazır, Medeniyet Aleminde Yazı ve İslam Medeniyetinde Kalem Güzeli 1-3 (DİB)
    538 Ali Alparslan, Osmanlı Hat Sanatı Tarihi (YKY)
    539 Oktay Aslanapa, Türk Sanatı (Remzi)
    540 Turgut Cansever, İslam’da Şehir ve Mimari (Timaş)
    541 Turgut Cansever, Kubbeyi Yere Koymamak (Timaş)
    542 Turgut Cansever, Mimar Sinan (Klasik)
    543 Turgut Cansever, Osmanlı Şehri (Timaş)
    544 Selçuk Mülayim, İslam Sanatı (İSAM)
    545 Doğan Kuban, Osmanlı Mimarisi (YEM)
    546 Doğan Kuban, Çağlar Boyunca Türkiye Sanatının Anahatları (YKY)
    547 Doğan Kuban, Türk ve İslam Sanatı Üzerine Denemeler (Arkeoloji ve Sanat)
    548 Leland M. Roth, Mimarlığın Öyküsü (Kabalcı)

    ŞİİR
    549 Yunus Emre, Divan ve Risaletü’n-Nushiyye (Sahhaflar Kitap Sarayı)
    550 Fuzuli, Leylâ vü Mecnun (Dergah)
    551 Fuzuli, Divan (Akçağ)
    552 Aziz Mahmud Hüdâyî, Divan-ı İlahiyat (Sahhaflar Kitap Sarayı)
    553 Niyâzî-i Mısrî, Divan-ı İlahiyat (H)
    554 Sunullah Gaybî, Divan (DİB)
    555 Ahmed Kuddusi, Divan, (Akçağ)
    556 Neşâtî, Divan (Akademi Kitabevi)
    557 Alvarlı Muhammed Lütfi, Divan (DİB)
    558 Şeyh Galib, Divan (DİB)
    559 Şeyh Galib, Hüsn ü Aşk (İş Bankası)
    560 İskender Pala, Kronolojik Divan Şiiri Antolojisi (Kapı)
    561 Atilla Şentürk, Osmanlı Şiiri Antolojisi (YKY)
    562 Mehmed Akif Ersoy, Safahat (Ertuğrul Düzdağ, Osmanlıca karşılıklı neşir)
    563 Ahmet Haşim, Bütün Şiirleri (Dergah)
    564 Yahya Kemal, Kendi Gök Kubbemiz (İstanbul Fetih Cemiyeti)
    565 Yahya Kemal, Eski Şiirin Rüzgarıyla (İstanbul Fetih Cemiyeti)
    566 Nazım Hikmet, Kuvayı Milliye (YKY)
    567 Nazım Hikmet, Memleketimden İnsan Manzaraları (YKY)
    568 Rıza Tevfik, Serâb-ı Ömrüm ve Diğer Şiirleri (Kitabevi)
    569 Cahit Sıtkı Tarancı, Otuz Beş Yaş (Can)
    570 Fazıl Hüsnü Dağlarca, Çocuk ve Allah (YKY)
    571 Turgut Uyar, Bütün Şiirleri (YKY)
    572 Necati Cumalı, Bütün Şiirleri
    573 Necip Fazıl Kısakürek, Çile (Büyükdoğu)
    574 Edip Cansever, Yerçekimli Karanfil (Adam)
    575 Cemal Süreya, Üvercinka (YKY)
    576 Attila İlhan, Böyle Bir Sevmek (İş Bankası)
    577 Sezai Karakoç, Gün Doğmadan (Diriliş)
    578 Özdemir Asaf, Güvercin Senfonisi: Toplu Şiirler (YKY)
    579 Cahit Zarifoğlu, Şiirler (Beyan)
    580 İlhan Berk, Kül (Adam)
    581 İsmet Özel, Erbaîn (TİYO)
    582 Ahmed Arif, Hasretinden Prangalar Eskittim (Metis)
    583 Melih Cevdet Anday, Rahatı Kaçan Ağaç (İş Bankası)
    584 Rabindranath Tagore, Gitanjali (Kapı)
    585 Rainer Maria Rilke, Duino Ağıtları (İş Bankası)
    586 Charles Baudelaire, Kötülük Çiçekleri (Çekirdek)

    İSTANBUL
    587 Evliya Çelebi, Seyahatname 1. Cild (YKY)
    588 Metin And, 16. Yüzyılda İstanbul (YKY)
    589 Robert Mantran, 17. Yüzyılın İkinci Yarısında İstanbul: Kurumsal, İktisadi, Toplumsal Tarih Denemesi 1-2 (TTK)
    590 Eremya Çelebi Kömürciyan, 17. Asırda İstanbul (Eren)
    591 Edmondo de Amicis, İstanbul (1874) (TTK)
    592 Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey, Eski Zamanlarda İstanbul Hayatı (Kitabevi)
    593 Semavi Eyice, Tarih Boyunca İstanbul (Etkileşim)
    594 Turgut Cansever, İstanbul’u Anlamak (Timaş)
    595 Önder Kaya, Konstantin’in Kutsanmış Şehri (Küre)
    596 Önder Kaya, Fatih’in Müjdelenen Şehri (Küre)
    597 Önder Kaya, Cumhuriyetin Vitrin Şehri (Küre)
    598 Beşir Ayvazoğlu, Üçüncü Tepede Hayat (Kubbealtı)
    599 Beşir Ayvazoğlu, Divanyolu, (Kapı)
    600 Philip Mansel, Konstantiniyye: Dünyanın Arzuladığı Şehir 1453-1924 (Everest)
    601 Zeynep Çelik, 19. Yüzyılda Osmanlı Başkenti: Değişen İstanbul (İş Bankası)
    602 Ümit Meriç, Seyyahların Aynasında İstanbul (Albaraka)
    603 Süheyl Ünver, İstanbul Risaleleri 1-5 (Kültür A.Ş.)
    604 Gülru Necipoğlu, 15. ve 16. Yüzyılda Topkapı Sarayı (YKY)
    605 Murat Belge, İstanbul Gezi Rehberi (İletişim)
    606 Haluk Dursun, İstanul’da Yaşama Sanatı (Timaş)

    KİTAP
    607 Necib Asım, Kitap (Büyüyenay)
    608 Johannes Pedersen, İslam Dünyasında Kitabın Tarihi (Klasik)
    609 İsmail Erünsal, Osmanlılarda Kütüphaneler ve Kütüphanecilik (Timaş)
    610 İsmail Erünsal, Osmanlılarda Sahaflık ve Sahaflar (Timaş)
    611 İsmail Erünsal, Kütüphanecilikle İlgili Osmanlıca Metinler ve Belgeler 1-2 (İstanbul Ü. Edebiyat Fakültesi)
    612 Berat Açıl (ed.), Osmanlı Kitap Kültürü (Nobel)
    613 Jonathan Bloom, Kağıda İşlenen Uygarlık (Kitap)
    614 Tarih Boyunca Sahhaflık ve İstanbul Sahhaflar Çarşısı (İstanbul Sahhaflar Derneği)
    615 Alberto Manguel, Okumanın Tarihi (YKY)
    616 Nuray Yıldız, Antikçağ Kütüphaneleri (Arkeoloji ve Sanat)
    617 Horst Blanck, Antikçağda Kitap (Dost)
    618 Başak Ocak, Bir Yayıncının Portresi: Tüccarzade İbrahim Hilmi Çığıraçan (Müteferrika)
    619 Hans Peter Kraus, Bir Nadir Kitap Destanı (Müteferrika)
    620 Pierre Bayard, Okumadığımız Kitaplar Hakkında Nasıl Konuşuruz? (Everest)

    MANTIK
    621 Farabî, Kitabu’l-Burhan (YEK)
    622 Gazzâlî, Mi’yarü’l-İlm (YEK)
    623 Mantık Risaleleri (YEK)
    624 Kutbüddin Râzî, Risale fi Tahkiki’l-Külliyyat (YEK)
    625 Şemseddin Semerkandî, Kıstasü’l-Efkâr (YEK)
    626 Ahmed Cevdet Paşa, Mi’yâr-ı Sedad
    627 Ali Sedad, Mizanü’l-Ukul (YEK)
    628 A. Kadir Çüçen, Klasik Mantık (Sentez)
    629 Talha Hakan Alp, Mantık: İsaguci Tercümesi (Yasin)
    630 Doğan Özlem, Mantık (Notos)
    631 Hilmi Ziya Ülken, Mantık Tarihi
    632 Teo Grünberg, Mantık Terimleri Sözlüğü (ODTÜ Geliştirme Vakfı)
    633 Teo Grünberg, Sembolik Mantık El Kitabı 1-3 (ODTÜ Geliştirme Vakfı)
    634 Nigel Warburton, A’dan Z’ye Düşünmek (Alfa)

    DÜŞÜNCE / FELSEFE / MONOGRAFİ
    635 Rıza Tevfik, Kamus-ı Felsefe: Felsefe Sözlüğü (DoğuBatı)
    636 Shankara, Tefrik Etme Hazinesi (Dergah)
    637 Upanişadlar, (İş Bankası)
    638 Lao Tzu, Öğretiler (Kaknüs)
    639 Lao Tzu, Bilinmeyen Öğretiler (Kaknüs)
    640 Ahmet Arslan, İlkçağ Felsefe Tarihi 1-5 (Bilgi Üniversitesi)
    641 Pierre Hadot, İlkçağ Felsefesi Nedir? (Dost)
    642 Pierre Hadot, Ruhani Alıştırmalar ve Antik Felsefe (Pinhan)
    643 Pierre Hadot, Yaşam İçin Felsefe (Pinhan)
    644 Erman Gören, Antik Yunan’da Adlandırma ve Hakikat (Dergah)
    645 Peter Kingsley, Batı Hikmetinin Bilinmeyen Tarihi (Etkileşim)
    646 W. Kranz, Antik Felsefe: Metinler ve Açıklamalar (Sosyal)
    647 Herakleitos, Fragmanlar (Kabalcı)
    648 Parmenides, Doğa Hakkında (Pinhan)
    649 Platon – Sokrates’in Savunması
    650 Platon, Şölen (Kabalcı)
    651 Platon, Phaidon (Kabalcı)
    652 Platon, Alkibiades 1-2 (Say)
    653 Platon, Parmenides (İmge)
    654 Aristoteles, Ruh Üzerine (Alfa)
    655 Aristoteles, Metafizik (Pinhan)
    656 Aristoteles, Nikhomachos’a Etik (Bilgesu veya Say)
    657 Lucretius, Evrenin Yapısı (Norgunk)
    658 Boethius, Felsefenin Tesellisi (Kabalcı)
    659 Epiktetos, Söylevler (Divan)
    660 Seneca, Tanrısal Öngörü (Alfa)
    661 Seneca, Doğa Araştırmaları (Jaguar)
    662 Seneca, Hoşgörü Üzerine&Ruh Dinginliği Üzerine (DoğuBatı)
    663 Marcus Aurelius, Düşünceler (YKY)
    664 Augustinus, İtiraflar (Kabalcı)
    665 Cüneyt Kaya (ed.), İslam Felsefesi: Tarih ve Meseleler (İSAM)
    666 Ömer Türker&Osman Demir (ed.), İslam Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Râzî (İSAM)
    667 Kindî, Felsefî Risaleler (YEK)
    668 Farabî, İdeal Devlet (El-Medinetü’l-Fazıla) (Vadi)
    669 Farabî, İlimlerin Sayımı (Vadi)
    670 Farabî, Harfler Kitabı (YEK)
    671 İbn Hazm, Ahlak ve Davranış Tarzları (Diyanet Vakfı)
    672 İbn Miskeveyh, Tehzibü’l-Ahlak: Ahlak Eğitimi (Büyüyenay)
    673 İbn Sina&İbn Tufeyl, Hay Bin Yakzan (YKY)
    674 İbn Sina, İlâhiyat 1-2 (YEK)
    675 İbn Sina, el-İşârât ve’t-Tenbîhât (YEK)
    676 İhvân-ı Safâ Risaleleri 1-5 (Ayrıntı)
    677 Gazzâlî, Tehafütü’l-Felasife (YEK)
    678 İbn Rüşd, Felsefe-Din İlişkileri (Dergah)
    679 Şihabüddin Sühreverdî, Hikmetü’l-İşrak (YEK)
    680 Ebu Zeyd el-Belhî, Mesalihü’l-Ebdan ve’l-Enfüs (YEK)
    681 Şemsüddin Şehrezûrî, Nüzhetü’l-Ervah (YEK)
    682 Mübeşşir İbn Fâtik, Muhtâru’l-Hikem (YEK)
    683 Taşköprîzâde, Şerhu’l-Ahlaki’l-Adudiyye (YEK)
    684 Kınalızade Ali Çelebi, Ahlâk-ı Alâî (YEK)
    685 Ömer Mahir Alper, Osmanlı Felsefesi (Klasik)
    686 Ömer Mahir Alper, Varlık ve İnsan (Klasik)
    687 Ömer Türker, İbn Sina Felsefesinde Metafizik Bilginin İmkanı Sorunu (İSAM)
    688 Hümeyra Özturan, Akıl ve Ahlak (Klasik)
    689 Cüneyt Kaya, Varlık ve İmkan (Klasik)
    690 Frank Griffel, Gazali’nin Felsefi Kelamı (Klasik)
    691 Dimitri Gutas, Yunanca Düşünce Arapça Kültür (Kitap)
    692 Dimitri Gutas, İbn Sina’nın Mirası (Klasik)
    693 Alev Alatlı, Batıya Yön Veren Metinler 1-4 (Alfa)
    694 Giordano Bruno, Küllerin Şöleni (Cem)
    695 Erasmus, Deliliğe Övgü (Alfa)
    696 Francis Bacon, Denemeler (YKY)
    697 Francis Bacon, Novum Organum (Say)
    698 Voltaire, Candide ya da İyimserlik (Adam)
    699 Voltaire, Zadig (Alfa)
    700 Voltaire, Micromegas (Alfa)
    701 Voltaire, Babil Prensesi (Alfa)
    702 J.J. Rousseau, Emile (İş Bankası)
    703 J. J. Rousseau, Bilimler ve Sanatlar Üzerine Söylev (Say)
    704 Alfred Weber, Felsefe Tarihi (1938 baskısı)
    705 Bertrand Russell, Felsefe Sorunları (Kabalcı)
    706 Ahmet Arslan, Felsefeye Giriş (Adres)
    707 Burhanettin Tatar, Din, İlim ve Sanatta Hermenötik (İSAM)
    708 Werner Jeanrond, Teolojik Hermenötik (İz)
    709 Recep Alpyağıl, Türkiye’de Otantik Felsefe Yapabilmenin İmkanı ve Din Felsefesi: Paul Ricoeur Üzerinden Bir Soruşturma (İz)
    710 Recep Alpyağıl, Wittgenstein ve Kierkegaard’dan Hareketle Din Felsefesi Yapmak (İz)
    711 Recep Alpyağıl, Kimin Tarihi Hangi Hermenötik? (İz)
    712 Recep Alpyağıl, Fark ve Yorum (İz)
    713 M. Bruce&S. Barbone, Batı Felsefesinde 100 Temel Mesele (İletişim)
    714 David Ross, Aristoteles (Kabalcı)
    715 Moris Fransez, Spinoza’nın Tao’su (Kabalcı)
    716 Rüdiger Safranski, Romantik: Bir Alman Sorunsalı (Kabalcı)
    717 Heinz Heimsoeth, Kant’ın Felsefesi (DoğuBatı)
    718 Pascal, Düşünceler (Kaknüs)
    719 Descartes, Yöntem Üzerine Konuşma (Kabalcı)
    720 Descartes, Metafizik Üzerine Düşünceler (Kabalcı)
    721 Spinoza, Ethica (Kabalcı)
    722 Spinoza, Teolojik-Politik İnceleme (Dost)
    723 Leibniz, Monadoloji (MEB)
    724 Leibniz, Metafizik Üzerine Konuşma (MEB)
    725 Leibniz, Theodicee Denemeleri: İmanla Aklın Uygunluğu Üzerine Konuşma (MEB)
    726 John Locke, İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Deneme 1-4 (Öteki)
    727 David Hume, İnsan Zihni Üzerine Bir Araştırma (MEB)
    728 David Hume, Din Üstüne (İmge)
    729 Berkeley, Beşeri Bilginin Prensipleri Hakkında Bir Eser ve Hilas ile Filonos Arasında Üç Konuşma (Maarif Basımevi, 1935)
    730 Kant, Eğitim Üzerine (Say)
    731 Kant, Güzellik ve Yücelik Duyguları Üzerine Gözlemler, (Hil)
    732 Kant, Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena (Türkiye Felsefe Kurumu)
    733 Kant, Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi (Türkiye Felsefe Kurumu)
    734 Kant, Pratik Aklın Eleştirisi (Türkiye Felsefe Kurumu)
    735 Kant, Seçilmiş Yazılar (Remzi)
    736 Hegel, Tarihte Akıl (Kabalcı)
    737 Hegel, Seçilmiş Parçalar (Remzi)
    738 Hegel, Hukuk Felsefesinin Prensipleri (Sümer)
    739 Kierkegaard, Korku ve Titreme (Pinhan)
    740 Kierkegaard, Ölümcül Hastalık Umutsuzluk (DoğuBatı)
    741 Marx-Engels, Komünist Manifesto (Can)
    742 Karl Marx, Kapital I-III (Yordam)
    743 Karl Marx, Hegel’in Hukuk Felsefesinin Eleştirisi (Sol)
    744 Karl Marx, Yahudi Sorunu (Sol)
    745 Karl Marx, Felsefenin Sefaleti (Sol)
    746 Nietzsche, İyinin ve Kötünün Ötesinde (Say)
    747 Nietzsche, İşte Böyle Dedi Zerdüşt (Kabalcı)
    748 Nietzsche, Ahlakın Soykütüğü Üzerine (Kabalcı)
    749 Nietzsche, Putların Alacakaranlığı (İş Bankası)
    750 Nietzsche, Güç İstenci (Say)
    751 Martin Heidegger, Varlık ve Zaman (Bahçeşehir Üniversitesi)
    752 Martin Heidegger, Metafizik Nedir?, (Türkiye Felsefe Kurumu)
    753 Gadamer, Hakikat ve Yöntem I-II (Paradigma)
    754 Gottlob Frege, Aritmetiğin Temelleri (YKY)
    755 Wittgenstein, Tractatus Logico Philosophicus (Metis)
    756 Wittgenstein, Felsefi Soruşturmalar (Metis)
    757 Adorno& Horkheimer, Aydınlanmanın Diyalektiği (Kabalcı)
    758 Theodor Adorno, Minima Moralia (Metis)
    759 Theodor Adorno, Ahlak Felsefesinin Sorunları (Metis)
    760 Theodor Adorno, Negatif Diyalektik (Metis)
    761 Paul Ricoeur, Eleştiri ve İnanç (YKY)
    762 Paul Ricoeur, Başkası Olarak Kendisi (DoğuBatı)
    763 Jean Paul Sartre, Varlık ve Hiçlik (İthaki)
    764 Emmanuel Levinas, Sonsuza Tanıklık (Metis)
    765 Gazzâlî Konuşmaları (Küre)
    766 Kant Sonrası Metafizik Üzerine Konuşmalar (Küre)
    767 Türkiye’de/Türkçe’de Felsefe Üzerine Konuşmalar (Küre)
    768 Milay Köktürk, Kültürün Dünyası: Kültür Felsefesine Giriş (Hece)
    769 Arthur Schopenhauer, Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmalar (İş Bankası)
    770 A.J. Ayer, Dil, Doğruluk ve Mantık, (Metis)
    771 John Langshaw Austin, Söylemek ve Yapmak (Metis)
    772 Saul A. Kripke, Adlandırma ve Zorunluluk (Litera)
    773 John R. Searle, Bilinç ve Dil (Litera)
    774 John R. Searle, Zihin, Dil ve Toplum (Litera)
    775 John R. Searle, Toplumsal Gerçekliğin İnşası (Litera)
    776 Noam Chomsky, Bilgi Sorunları ve Dil: Managua Dersleri (BGST)
    777 Noam Chomsky, Dilin Mimarisi (Boğaziçi)
    778 Noam Chomsky, Dil ve Zihin (Bilgesu)
    779 Teo Grünberg, Anlam Kavramı Üzerine Bir Deneme (YKY)
    780 Henri Bergson, Madde ve Bellek (Dost)
    781 Henri Bergson, Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı (DoğuBatı)
    782 Edmund Husserl, Kesin Bilim Olarak Felsefe (Türkiye Felsefe Kurumu)
    783 Edmund Husserl, Fenomenoloji Üzerine Beş Ders (Bilim ve Sanat Yayınları)
    784 Max Scheler, Hınç (Alfa)
    785 Max Scheler, İnsanın Kozmostaki Yeri (Ayraç)
    786 Nicolai Hartmann, Ontolojinin Işığında Bilgi (Türkiye Felsefe Kurumu)
    787 Ernst Cassirer, Devlet Efsanesi&İnsan Üstüne Bir Deneme (Say)
    788 Ernst Cassirer, Sembol Kavramının Doğası (Hece)
    789 Ernst Cassirer, Kültür Bilimlerinin Mantığı Üzerine (Hece)
    790 Ernst Cassirer, Sembolik Formlar Felsefesi 1: Dil (Hece)
    791 Ernst Cassirer, Sembolik Formlar Felsefesi 2: Mitik Düşünme (Hece)
    792 Ernst Cassirer, Sembolik Formlar Felsefesi 3: Bilginin Fenomenolojisi (Hece)
    793 Gaston Bachelard, Uygulamalı Akılcılık (İthaki)
    794 Gaston Bachelard, Bilimsel Zihnin Oluşumu (İthaki)
    795 R.G. Collingwood, Speculum Mentis ya da Bilginin Haritası (DoğuBatı)
    796 Michel Foucault, Bilginin Arkeolojisi (Ayrıntı)
    797 Michel Foucault, Kelimeler ve Şeyler (İmge)
    798 Michel Foucault, Entelektüelin Siyasi İşlevi (Ayrıntı)
    799 Michel Foucault, Özne ve İktidar (Ayrıntı)
    800 Michel Foucault, Büyük Kapatılma (Ayrıntı)
    801 Michel Foucault, Felsefe Sahnesi (Ayrıntı)
    802 Michel Foucault, İktidarın Gözü (Ayrıntı)
    803 Michel Foucault, Sonsuza Giden Dil (Ayrıntı)
    804 Michel Foucault, Güvenlik, Toprak, Nüfus (Bilgi Üniversitesi)
    805 Michel Foucault, Ders Özetleri (YKY)
    806 Michel Foucault, Toplumu Savunmak Gerekir (YKY)
    807 Michel Foucault, Cinselliğin Tarihi (Ayrıntı)
    808 Pierre Bourdieu, Akademik Aklın Eleştirisi (Metis)
    809 Pierre Bourdieu, Ayrım: Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi (Heretik)
    810 Pierre Bourdieu, Devlet Üzerine (İletişim)
    811 Jacques Derrida, Gramotoloji (BilgeSu)
    812 Jean Baudrillard, Simülakrlar ve Simülasyon (DoğuBatı)
    813 Jean Baudrillard, Tüketim Toplumu (Ayrıntı)
    814 Jean Baudrillard, Kötülüğün Şeffaflığı (Ayrıntı)
    815 Jean Baudrillard, Şeytana Satılan Ruh ya da Kötülüğün Egemenliği (DoğuBatı)
    816 Jean Baudrillard, Simgesel Değiş-Tokuş ve Ölüm (Boğaziçi Üniversitesi)
    817 Alain Badiou, Etik: Kötülük Kavrayışı Üzerine Bir Çalışma (Metis)
    818 Alain Badiou, Sonsuz Düşünce (Metis)
    819 Alain Badiou, Platon’un Devleti (Metis)
    820 Alian Badiou, Felsefe İçin Manifesto (Monokl)
    821 Miguel de Unamuno, Hayatın Trajik Duygusu (Divan)
    822 Ortega y Gasset, Kitlelerin İsyanı (İş Bankası)
    823 Ortega y Gasset, İnsan ve Herkes (Metis)
    824 Emre Şan, Merleau-Ponty (Say)
    825 Nelson Goodman, Dünyalar Nasıl Yapılır? (Pan)
    826 E. M. Cioran, Ezeli Mağlup (Metis)
    827 E. M. Cioran, Çürümenin Kitabı (Metis)
    828 Richard Rorty, Olumsallık, İroni ve Dayanışma (Ayrıntı)
    829 Daniel C. Dennett, Aklın Türleri (Varlık)
    830 Jerome A.Shaffer, Zihin Felsefesi (İz)
    831 Douglas R. Hofstadter ve Daniel C. Dennett (ed.), Aklın G’özü: Benlik ve Ruh Üzerine Hayaller ve Düşünceler (Boğaziçi)
    832 Steven Pinker, Boş Sayfa (Boğaziçi)
    833 Paul M. Churchland, Madde ve Bilinç: Zihin Felsefesine Güncel Bir Bakış (Alfa)
    834 Ömer Mahir Alper, Felsefenin Doğası (Litera)
    835 Kaan Ökten, Muallakta Var Olmak: İnsanın Halleri Üzerine (Agora)
    836 Kaan Ökten, Ölüm Kitabı: Ölüm Düşüncesinin Temel Metinleri (Agora)
    837 Harun Tepe, Platon’dan Habermas’a Doğruluk ya da Hakikat (Ark)
    838 A. Kadir Çüçen, Bilgi Felsefesi (Asa)
    839 Dabney Townsend, Estetiğe Giriş (İmge)
    840 Oliver Leaman, İslam Estetiğine Giriş (Küre)
    841 Hakkı Hünler, Estetik’in Kısa Tarihi (Paradigma)
    842 Michael Peterson vd., Akıl ve İnanç: Din Felsefesine Giriş (Küre)
    843 Michael Peterson vd., Din Felsefesi: Seçme Metinler (Küre)
    844 Peter Watson, Fikirler Tarihi (YKY)
    845 Elmar Holenstein, Felsefe Atlası (Küre)
    846 Paul Hazard, Batı Düşüncesindeki Büyük Değişme (Ötüken)
    847 Doğan Özlem, Hermeneutik Üzerine Yazılar (İnkılap)
    848 Doğan Özlem, Metinlerle Hermeneutik Dersleri 1-2 (Notos)
    849 Aliya İzzetbegoviç, Özgürlüğe Kaçışım (Klasik)
    850 Aliya İzzetbegoviç, Doğu Batı Arasında İslam (Klasik)
    851 Gai Eaton, Kalenin Kralı (İz)
    852 Gai Eaton, Tanrı’yı Hatırlamak (İnsan)
    853 Gai Eaton, İslam ve İnsanlığın Kaderi (İnsan)
    854 René Guénon, Niceliğin Egemenliği ve Çağın Alâmetleri (İz)
    855 René Guénon, Modern Dünyanın Bunalımı, (İnsan)
    856 René Guénon, Alemin Hükümdarı: Dinlerde Merkez Sembolizmi (İnsan)
    857 René Guénon, İnsan ve Halleri: Vedanta’da Kamil İnsan (Nefes)
    858 René Guénon, İnisiyasyona Toplu Bakışlar I-II (Hece)
    859 Martin Lings, Yirminci Yüzyılda Bir Veli (Sufi)
    860 Martin Lings, Yakîn Risalesi (Vural)
    861 Martin Lings, Onbirinci Saat (İnsan)
    862 Martin Lings, Öze Dönüş (İnsan)
    863 Hilmi Ziya Ülken, Aşk Ahlakı (İş Bankası)
    864 Hilmi Ziya Ülken, Tarihî Maddeciliğe Reddiye (İstanbul)
    865 Hilmi Ziya Ülken, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi (İş Bankası)
    866 Hilmi Ziya Ülken, Millet ve Tarih Şuuru (İş Bankası)
    867 Said Halim Paşa, Buhranlarımız (İz)
    868 Muhammed Nakib el-Attas, İslam Metafiziğine Prolegomena (Klasik)
    869 Tahsin Görgün, İlahi Sözün Gücü (Külliyat)
    870 Muhammed İkbal, Dinî Tefekkürün Yeniden Teşekkülü (Timaş)
    871 Taha Cabir Alvanî, İslam Düşüncesinin Bugünkü Meseleleri (İnkılab)
    872 Taha Cabir Alvanî, İhtilaf: Farkın Farkındalığı, (Mahya)
    873 Taha Cabir Alvanî, Yenilenme: İslam Düşüncesinde Modern Söylem (Mahya)
    874 Cemil Meriç, Bu Ülke (İletişim)
    875 Cemil Meriç, Umrandan Uygarlığa (İletişim)
    876 Cemil Meriç, Kültürden İrfana (İletişim)
    877 Cemil Meriç, Mağaradakiler (İletişim)
    878 Cemil Meriç, Kırk Ambar 1-2 (İletişim)
    879 Ümit Meriç, İçimdeki Cennete Yolculuk (Timaş)
    880 Robert B. Downs (Terc. Erol Güngör) – Dünyayı Değiştiren Kitaplar (Ötüken)
    881 Erol Güngör, İslamın Bugünkü Meseleleri (Ötüken)
    882 Erol Güngör, Türk Kültürü ve Milliyetçilik (Ötüken)
    883 Nurettin Topçu, Var Olmak (Dergah)
    884 Nurettin Topçu, Büyük Fetih (Dergah)
    885 Nurettin Topçu, İsyan Ahlakı [Notlu Nurettin Topçu tercümesi] (Dergah)
    886 Nurettin Topçu, Ahlak Nizamı (Dergah)
    887 Süleyman Hayri Bolay, Türkiye’de Ruhçu ve Maddeci Görüşün Mücadelesi (Nobel)
    888 Süleyman Hayri Bolay, Osmanlılarda Düşünce Hayatı ve Felsefe (Akçağ)
    889 Fritjof Capra, Batı Düşüncesinde Dönüm Noktası (İnsan)
    890 Fethi Gemuhluoğlu, Dostluk Üzerine (Timaş)
    891 Teoman Duralı, Omurgasızlaştırılmış Türklük (Dergah)
    892 Teoman Duralı, Çağdaş Küresel Medeniyet (Dergah)
    893 Teoman Duralı, Felsefe-Bilim Nedir? (Dergah)
    894 Teoman Duralı, Kutadgubilig Türkçe’nin Felsefe-Bilim Sözlüğü (Dergah)
    895 Ayhan Bıçak, Türk Düşüncesi 1-2 (Dergah)
    896 İdris Küçükömer, Batılılaşma&Düzenin Yabancılaşması (Profil)
    897 İsmail Kara, Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi 1-2 (Dergah)
    898 İsmail Kara, Cumhuriyet Türkiye’sinde Bir Mesele Olarak İslam 1-2 (Dergah)
    899 İsmail Kara, Şeyhefendinin Rüyasındaki Türkiye (Dergah)
    900 İsmail Kara, Amel Defteri (Dergah)
    901 İsmail Kara, İlim Bilmez Tarih Hatırlamaz: Şerh ve Haşiye Meselesine Dair (Dergah)
    902 İlhan Kutluer, Sarp Yokuşu Tırmanmak (İz)
    903 İlhan Kutluer, Erdemli Toplum ve Düşmanları (İz)
    904 İlhan Kutluer, İlim ve Hikmetin Aydınlığında (İz)
    905 İlhan Kutluer, İslamın Klasik Çağında Felsefe Tasavvuru (İz)
    906 İhsan Fazlıoğlu, Soruların Peşinde
    907 İhsan Fazlıoğlu, Sözün Eşiğinde (Papersense)
    908 İhsan Fazlıoğlu, Akıllı Türk Makul Tarih (Papersense)
    909 İhsan Fazlıoğlu, Kendini Aramak (Papersense)
    910 İhsan Fazlıoğlu, Kendini Bulmak (Papersense)
    911 İhsan Fazlıoğlu, Kayıp Halka (Papersense)
    912 İhsan Fazlıoğlu, Derin Yapı (Papersense)
    913 İhsan Fazlıoğlu, Işk İmiş Her Ne Var Alemde / Fuzuli Ne Demek İstedi (Papersense)
    914 Recep Şentürk, Modernleşme ve Toplumbilim (İz)
    915 Recep Şentürk, Açık Medeniyet (İz)
    916 Recep Şentürk, Yeni Din Sosyolojileri (İz)
    917 Recep Şentürk, İslam ve İnsan Hakları (İz)
    918 Kenan Gürsoy, Bir Evrensel Projemiz Var mı? (Aktif Düşünce)
    919 Kenan Gürsoy, Bir Felsefe Geleneğimiz Var mı? (Aktif Düşünce)
    920 T.J. Winter (Abdülhakim Murad), Postmodern Dünyada Kıbleyi Bulmak (Timaş)
    921 T.J. Winter (Abdülhakim Murad), İslam ve Hıristiyanlık: Politik Teoloji Denemeleri (Etkileşim)
    922 Dücane Cündioğlu, Keşf-i Kadim: İmam Gazali’ye Dair (Kapı)
    923 Dücane Cündioğlu, Türkçe Kur’an ve Cumhuriyet İdeolojisi (Kitabevi)
    924 Dücane Cündioğlu, Cenab-ı Aşk (Kapı)
    925 Dücane Cündioğlu, Hakikat ve Hurafe (Kapı)
    926 Dücane Cündioğlu, Bir Kur’an Şairi (Kapı)
    927 Ali Şeriati, Kendisi Olmayan İnsan / İnsanın Dört Zindanı (Fecr)
    928 Ali Şeriati, Dine Karşı Din (Fecr)
    929 Şahin Uçar – Varlığın Mânâ ve Mazmûnu
    930 İsmet Özel, Üç Zor Mesele (TİYO)
    931 İsmet Özel, Waldo, Sen Neden Burada Değilsin? (TİYO)

    TARİH / MEDENİYET
    932 Edward Hallett Carr, Tarih Nedir? (İletişim)
    933 M. Stanford, Tarihin İncelenmesi İçin Bir Kılavuz (Tarih Vakfı YY)
    934 John Tosh, Tarihin Peşinde (Tarih Vakfı)
    935 Richard J. Evans, Tarihin Savunusu (İmge)
    936 Eric Hobsbawm, Tarih Üzerine (Bilim ve Sanat)
    937 Zeki Velidi Togan, Tarihte Usul (Enderun)
    938 Samuel Noah Kramer, Tarih Sümer’de Başlar (Kabalcı)
    939 André Bonnard, Antik Yunan Uygarlığı (Evrensel)
    940 Egon Friedell, Antik Yunan’ın Kültür Tarihi (Dost)
    941 Egon Friedell, Mısır ve Yakındoğu’nun Kültür Tarihi (Dost)
    942 Nimet Yıldırım, İran Kültürü (Pinhan)
    943 İbn Haldun, Mukaddime Tercümesi 1-3 (YEK)
    944 İbn Battuta Seyahatnamesi 1-2 (YKY)
    945 Ahmed Cevdet Paşa, Kısas-ı Enbiya ve Tevârih-i Hulefâ (Bedir)
    946 Ahmed Cevdet Paşa, Tezakir 1-4 (TTK)
    947 Gülgun Uyar, Ehl-i Beyt: İslam Tarihinde Ali-Fatıma Evladı (İFAV)
    948 Mehmet Ali Büyükkara, Ehl-i Beyt ve Ehl-i Devlet: Musa Kazım ile Ali Rıza Dönemi Şiiliği ve Abbasiler (İFAV)
    949 Mehmet Ali Büyükkara, Çağdaş İslâmî Akımlar (Klasik)
    950 Mehmet Ali Büyükkara, İhvan’dan Cüheyman’a: Suudi Arabistan ve Vehhabilik (Rağbet)
    951 Selda Güner, Vehhâbî-Suudîler (Tarih Vakfı)
    952 Alev Erkilet, Orta Doğu’da Modernleşme ve İslami Hareketler (Büyüyenay)
    953 Nahide Bozkurt, Abbasiler (İSAM)
    954 Ramazan Şeşen, Eyyübiler (İSAM)
    955 Fatih Yahya Ayaz, Memlükler (İSAM)
    956 Mehmet Özdemir, Endülüs (İSAM)
    957 Levent Öztürk, İslam Toplumunda Hıristiyanlar (Ensar)
    958 Levent Öztürk, İslam Tıp Tarihi Üzerine İncelemeler (Ensar)
    959 Levent Öztürk, İlk Hicret Habeşistan (Siyer)
    960 Casim Avcı, İslam Bizans İlişkileri (Klasik)
    961 Kasım Şulul, İslam Düşüncesinde Tarih Tasavvuru ve Usulü (İnsan)
    962 Stephen Humphreys, İslam Tarih Metodolojisi (Litera)
    963 Nuh Arslantaş, Emeviler Döneminde Yahudiler (İz)
    964 Nuh Arslantaş, İslam Dünyasında Yahudiler (İFAV)
    965 Nuh Arslantaş, Mısır’da Türkler, Araplar ve Yahudiler (İz)
    966 S.D. Goitein, Yahudiler ve Araplar (İz)
    967 Lütfi Şeyban, Reconquista: Endülüs’te Müslüman-Hıristiyan İlişkileri (İz)
    968 Lütfi Şeyban, Mudejares&Sefarades: Endülüslü Müslüman ve Yahudilerin Osmanlı’ya Göçleri (İz)
    969 Amin Maalouf, Arapların Gözünden Haçlı Seferleri (YKY)
    970 Malcolm Barber, Tapınak Şövalyelerinin Tarihi (Kabalcı)
    971 Houari Touati, Ortaçağ’da İslam ve Seyahat (YKY)
    972 Hayrettin Yücesoy, Ortaçağ İslamında Mesihçi İnançlar ve İmparatorluk Siyaseti (Klasik)
    973 Andrew Scull, Uygarlık ve Delilik (YKY)
    974 Michael W. Dols, Mecnun: Ortaçağ İslam Toplumunda Deli (Pinhan)
    975 Osman Turan, Türk Cihan Hakimiyeti Mefkûresi Tarihi (Ötüken)
    976 Osman Turan, Selçuklular ve Türk-İslam Medeniyeti (Ötüken)
    977 Osman Turan, Selçuklular ve İslamiyet (Ötüken)
    978 Fuad Köprülü, Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu (Alfa)
    979 Claude Cahen, Osmanlılardan Önce Anadolu (Tarih Vakfı)
    980 Halil İnalcık, Devlet-i Aliyye 1-3 (İş Bankası)
    981 Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu / Klasik Çağ (YKY)
    982 Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi 1-2 (Eren)
    983 Halil İnalcık, Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adalet (Eren)
    984 Halil İnalcık&Günsel Renda (ed.), Osmanlı Uygarlığı (Kültür Bakanlığı)
    985 Cemal Kafadar, Kim Var İmiş Biz Burada Yoğ İken (Metis)
    986 Cemal Kafadar, İki Cihan Aresinde: Osmanlı Devletinin Kuruluşu (Birleşik)
    987 Suraiya Faroqhi, Türkiye Tarihi: 1603-1839 (Kitap)
    988 Suraiya Faroqhi, Osmanlı Kültürü ve Gündelik Yaşam (Tarih Vakfı)
    989 Suraiya Faroqhi, Osmanlı Dünyasında Üretmek, Pazarlamak, Yaşamak (YKY)
    990 Suraiya Faroqhi, Devletle Başa Çıkmak (Alfa)
    991 Suraiya Faroqhi, Osmanlı Tarihi Nasıl İncelenir? (Tarih Vakfı)
    992 Suraiya Faroqhi, Osmanlı İmparatorluğu ve Etrafındaki Dünya (Kitap)
    993 Leslie Peirce, Harem-i Hümayun (Tarih Vakfı)
    994 Mustafa Akdağ, Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi (YKY)
    995 İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Son Sadrazamlar 1-4 (Dergah)
    996 Osman Nuri Ergin, Türk Maarif Tarihi 1-3 (Eser)
    997 Osman Nuri Ergin, Mecelle-i Umûr-i Belediyye (ilk üç cilt) (İstanbul Büyükşehir Belediyesi)
    998 Fatih Sultan Mehmed (haz. Abdülkadir Özcan), Kanunname-i Âl-i Osman (Kitabevi)
    999 Şevket Rado (haz.), Paris’te Bir Osmanlı Sefiri: Yirmisekiz Mehmet Çelebi’nin Fransa Seyahatnamesi (İş Bankası)
    1000 İsmail Erünsal, Osmanlı Kültür Tarihinin Bilinmeyenleri (Timaş)
    1001 Ali Birinci, Hürriyet ve İtilaf Fırkası (Dergah)
    1002 Ali Birinci, Tarihin Hududunda (Dergah)
    1003 Ali Birinci, Tarih Uğrunda (Dergah)
    1004 Ali Birinci, Tarih Yolunda (Dergah)
    1005 Ali Birinci, Tarihin Gölgesinde: Meşahir-i Mechuleden Birkaç Zat 1-2 (Dergah)
    1006 Taner Timur, Osmanlı Kimliği (İmge)
    1007 Taner Timur, Osmanlı Toplumsal Düzeni (İmge)
    1008 Taner Timur, Mutlak Monarşi ve Fransız Devrimi (Yordam)
    1009 Sencer Divitçioğlu, Osmanlı Beyliğinin Kuruluşu (Alfa)
    1010 Sencer Divitçioğlu, Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı Toplumu (Alfa)
    1011 Sencer Divitçioğlu, Oğuz’dan Selçuklu’ya (Alfa)
    1012 Ahmet Yaşar Ocak, Osmanlı Toplumunda Zındıklar ve Mülhidler (Timaş)
    1013 Erol Özbilgen, Bütün Yönleriyle Osmanlı (İz)
    1014 Marc David Baer, IV. Mehmed Döneminde Osmanlı Avrupası’nda İhtida ve Fetih (Hil)
    1015 Tijana Krstic, Osmanlı Dünyasında İhtida Anlatıları (Kitap)
    1016 Tülün Değirmenci, İktidar Oyunları ve Resimli Kitaplar (Kitap)
    1017 Yavuz Selim Karakışla, Eski Zamanlar, Eski İnsanlar (Doğan)
    1018 Yavuz Selim Karakışla, Eski Hayatlar, Eski Hatıralar (Doğan)
    1019 Yusuf Alperen Aydın, Müteşebbis ve Devlet (Kitabevi)
    1020 Edhem Eldem, İstanbul’da Ölüm: Osmanlı-İslam Kültüründe Ölüm Ritüelleri (Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi)
    1021 İlber Ortaylı, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı (Timaş)
    1022 Abdulhamit Kırmızı, Abdülhamid’in Valileri (Küre)
    1023 Marshall Hodgson,  İslamın Serüveni (3 cilt)
    1024 Marshall Hodgson, Dünya Tarihini Yeniden Düşünmek (Yöneliş)
    1025 Clive Ponting, Dünya Tarihi (Alfa)
    1026 Merry E. Wiesner-Hanks, Erken Modern Dönemde Avrupa (İş Bankası)
    1027 Christopher Hill, İngiltere’de Devrim Çağı (İletişim)
    1028 Christopher Alan Bayly, Modern Dünyanın Doğuşu (Ayrıntı)
    1029 Felipe Fernandez-Armesto, Millennium: İnsanlık Tarihinin Son Bin Yılı (Nokta Kitap)
    1030 Lewis Mumford, Tarih Boyunca Kent (Ayrıntı)
    1031 Alfred Crosby, Dünya Benimdir: Avrupa Ekolojik Emperyalizmi 900-1900 (Kitap)
    1032 Jacques le Goff, Ortaçağ’da Entelektüeller (Ayrıntı)
    1033 Jacques le Goff, Ortaçağ Batı Uygarlığı (DoğuBatı)
    1034 Umberto Eco (ed.), Ortaçağ 1-4 (Alfa)
    1035 Erik Orsenna, Kağıt Yolunda (Metis)
    1036 Erik Orsenna, Pamuk Ülkelerine Yolculuk (Metis)
    1037 George Makdisi, Ortaçağ’da Yükseköğretim (Klasik)
    1038 George Makdisi, İslam’ın Klasik Çağında ve Batı’da Beşeri Bilimler (Klasik)
    1039 George Makdisi, İslam’ın Klasik Çağında Din, Hukuk, Eğitim (Klasik)
    1040 Jonathan Berkey, Ortaçağ Kahire’sinde Bilginin İntikali (Klasik)
    1041 İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Devleti’nin İlmiye Teşkilatı (TTK)
    1042 Cevat İzgi, Osmanlı Medreselerinde İlim 1-2 (İz)
    1043 Esra Yakut, Şeyhülislamlık: Yenileşme Döneminde Devlet ve Din (Kitap)
    1044 İlhami Yurdakul, Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilatı’nda Reform (İletişim)
    1045 Halil Çiçek, Şark Medreselerinin Serencamı (Beyan)
    1046 Brinkley Messick, Yazı Devleti:Müslüman Bir Toplumda Metinsel Tahakküm ve Tarih (Açılım)
    1047 David Powers, Hukuk, Toplum ve Kültür: Kuzey Afrika 1300-1500 (Klasik)
    1048 İsmail Kara&Ali Birinci, Mahalle-Sıbyan Mektepleri (Dergah)
    1049 Maria Rosa Menocal, Dünyanın İncisi: Endülüs Modeli (Etkileşim)
    1050 İhsan Süreyya Sırma, Müslümanların Tarihi (5 cilt) (Beyan)
    1051 Ira Lapidus, İslam Toplumları Tarihi 1-2 (İletişim)
    1052 Adem Apak, Anahatlarıyla İslâm Tarihi 1-4, (Ensar)
    1053 William Cleveland, Modern Ortadoğu Tarihi, (Agora)
    1054 Kemal Karpat, İslam’ın Siyasallaşması (Timaş)
    1055 Bedri Gencer, İslam’da Modernleşme (Doğu-Batı)
    1056 İbrahim Kalın, Ben, Öteki ve Ötesi (İnsan)
    1057 İbrahim Kalın, Akıl ve Erdem (Küre)
    1058 Albert Hourani, Arap Halkları Tarihi (İletişim)
    1059 İbrahim M. Ebu Rabi, Çağdaş Arap Düşüncesi (Anka)
    1060 Ahmed Refik, Alimler ve Sanatkarlar (Büyüyenay)
    1061 Peter Burke, Bilginin Toplumsal Tarihi 1-2 (Tarih Vakfı YY)
    1062 Jack Goody, Tarih Hırsızlığı (İş Bankası)
    1063 Jack Goody, Rönesanslar (İş Bankası)
    1064 Jack Goody, Kapitalizm ve Modernlik (Küre)
    1065 Anthony Grafton, Yeni Dünyalar, Eski Metinler (Kitap)
    1066 Anthony Grafton, Dipnotlar (TTK)
    1067 Ahmet Davutoğlu, Medeniyetler ve Şehirler (Klasik)
    1068 Niall Ferguson, İmparatorluk (YKY)
    1069 Niall Ferguson, Paranın Yükselişi (YKY)
    1070 John Hobson, Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri (YKY)
    1071 Roy Mottahedeh, Peygamberin Hırkası (Bilgi Üniversitesi)
    1072 Murat Bardakçı, Şahbaba (Everest)
    1073 Murat Bardakçı, Enver (İş Bankası)
    1074 Ahmet Kabaklı, Temellerin Duruşması (Türk Edebiyatı Vakfı)
    1075 Will ve Ariel Durant, Tarihten Alınacak Dersler (Bedir)
    1076 Will Durant, Medeniyetin Temelleri (Erguvan)
    1077 Edward Reynolds, Fırtınaya Karşı Ayakta Kalmak: Atlantik Köle Ticareti Tarihi (İmge)
    1078 Ehud R. Toledano, Suskun ve Yokmuşçasına: İslam Ortadoğusunda Kölelik Bağları (Bilgi Üniversitesi)
    1079 Hakan Erdem, Osmanlıda Köleliğin Sonu (Kitap)
    1080 Hakan Erdem, Tarih-Lenk (Doğan)
    1081 Bernard Lewis, Haşhaşiler, (Arkadaş)
    1082 Bernard Lewis, Çatışan Kültürler (Tarih Vakfı)
    1083 Bernard Lewis, Modern Türkiye’nin Doğuşu (Arkadaş)
    1084 Abdülaziz Bey, Osmanlı Adet, Merasim ve Tabirleri (Tarih Vakfı)
    1085 Samet Ağaoğlu, Kuvayı Milliye Ruhu, (YKY)
    1086 Serge Gruzinski, Orada Saat Kaç? (Doğu-Batı)
    1087 Selim Deringil, İktidarın Sembolleri (Doğan)
    1088 Mete Tunçay, Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek Parti Yönetiminin Kurulması (Tarif Vakfı)
    1089 Zafer Toprak, Türkiye’de Popülizm (1908-1923) (Doğan)
    1090 Zafer Toprak, Cumhuriyet ve Antropoloji (Doğan)
    1091 Özlem Kumrular, Türk Korkusu (Doğan)
    1092 Özlem Kumrular, İslam Korkusu (Doğan)
    1093 Victor I. Stoichita, Gölgenin Kısa Tarihi (Dost)
    1094 Sabine Melchior-Bonnet, Aynanın Tarihi (Dost)
    1095 Kristof Kolomb, Seyir Defteri

    SOSYAL BİLİMLER
    1096 Scott Gordon, Sosyal Bilimler Tarihi ve Felsefesi (Küre)
    1097 Gulbenkian Komisyonu, Sosyal Bil
  • Bayburt civarındaki Mehdi'yi tenkil ettiğimizin ertesi günü İngiliz Kaymakamı Rawlinson İstanbul'dan Erzurum'a geldi ve hemen de beni makamımda ziyaret etti. (27. 1 1 .1335/ 1919). Tam iki saat konuştuk. Lord Gürzon diyor ki (anlattıklarının hülasası şunlardır):

    a) Şimdiye kadar sulh yapmadığımızın sebebi, Türkiye'de şimdiye kadar kuvvetli bir hükümet görmediğimizdendir. Hakiki İngiliz dostu olacak simalarla anlaşmak istiyoruz. Mustafa Kemal Paşa sulh konferansında bulunsun veyahut sulh mukarreratına mutabık kalsın.

    b Endişemiz Türkiye'nin yine bir gün İngiltere'nin düşmanları tarafına geçivermesidir. Padişah hükümeti bunu yapabilir. Artık krallık ve imparatorluk modası geçmiştir. Birçok debdebe ve masraf yerine millet kendi işini kendi gören cumhuriyete kendisi taraftardır. Bizim de padişahı, hükümet ve siyasete karıştırmayıp halife olarak istediği yerde oturmasına taraftar olmaklığımız ...
  • EDİRNE MEBUSU ŞEREF BEY’E

    Şeref Bey,
    Şimdiye kadar Millet Meclisinde sesinizin çıktığını hiç işitmemiştik. Halbuki 21-kânunusani-1934 tarihli Hâkimiyeti Milliye de, bana dair yazdığınız yazıda eski bir müverrih gibi konuşuyorsunuz. Tarihten salâhiyetle dem vurmanın moda olduğu şu zamanda, sizin de hiç bir ilmî salâhiyetiniz olmadan bu mevzua karışmanızı modaya uymak şeklinde telâkki etmekle beraber mesele hem benim şahsıma, hem de Türk tarihinde takip edilmesi icap eden usule ait olduğu için size bu cevabı veriyorum. Benim ileri sürdüğüm ve sizin bir türlü anlayamadığınız dava (isterseniz tez deyin) şudur:
    Muhtelif Türk sülâlelerinin zamanlarını ayrı devletlermiş gibi mütalaa etmek yanlıştır. Bilâkis muhtelif devlet telâkki olunan şeyleri sülâle olarak almalıdır. Almanya’da, İngiltere’de, Fransa’da nasıl sülaleler birbirini takip etmişse ve bir Kapet, bir Burbon, bir Orlean, bir Habsburg devleti yoksa Türkeli’nde de sülâleler birbirini takip etmiştir; ve bir Kun, bir Gök Türk, bir Osmanlı devleti yoktur, yalnızca Kun, Gök Türk, Osmanlı sülâleleri vardır.

    Bazen iki veya daha çok sülâle idaresinde iki veya daha çok Türk siyasî zümrelerinin birbiriyle çarpışması bu kaideyi bozmaz. Nasıl ki Almanya’da düne kadar birçok sülâleler aynı zamanda hâkim oldukları sırada birbirleriyle çarpıştıkları halde Alman Devleti bir devlet sayılıyor idiyse, bizde de aynı şekilde bir devlet olmak iktiza eder. Eğer bütün milletler tarihlerini bizim gibi mütalaa etselerdi o zaman, meselâ İngiltere’de iki gül muharebesinde iki devlet bulunması icap ederdi. Keza Fransa’da kontlukların kuvvetlenip kral nüfuzunun zayıfladığı zamanlarda birkaç devlet birden bulunması lâzım gelirdi. Hele 18-19. asır Almanya’sı içinden çıkılmaz bir tarih manzarası gösterir ve belki de “Almanya” dediğimiz varlığın inkâr edilmesi lüzumu baş gösterirdi.
    İşte, benim ileri sürdüğüm bu nokta nazar daha anlaşılmadan, münakaşa olunmadan gürültü ile karşılandı. Bir tezin çürük olduğu ancak ilmî delillerle ispat olunabilir, kuru gürültü ile değil. Kuru gürültü ile susturulmak istense bile o yine günün birinde güneş gibi meydana çıkar. Vaktiyle dünyanın yuvarlak olduğunu ileri süren adamın küfürle itham olunması gibi şimdi siz de, sizin kafanızdaki tarih telâkkisinden ayrı bir tez ileri sürenleri âdeta küfürle itham ediyorsunuz. Fakat Şeref Bey, burada size sorulacak bir sual var:
    Siz tarihten ne kadar anlarsınız? Benimkinin üç misli olan hayatınızda acaba kaç buçuk tarih okudunuz da tarih tezleri üzerinde fikir yürütebiliyorsunuz?
    Hiç şüphesiz bütün dünküler gibi sizin de, bir iki yıl önceye kadar kafanızdaki tarih telâkkisi 699’daki “İstiklâl-i-Osmânî” ile başlıyordu. Şimdi ortaya yeni bir Türkçü tarih cereyanı çıkınca anlayan anlamayan herkesle beraber siz de bu cereyana kapıldınız. Hattâ bu mesele üzerinde kalem bile oynatıyorsunuz. Mademki kalem oynatıyorsunuz, o halde sizi bu işten benim kadar anlar farz ederek size cevap vereceğim. Fakat Şeref Bey, ben iddialarıma cevap isterim. Sizin tarafınızda bulunan bazı mahlûkat gibi küfür edecekseniz bunun da münakaşada yenilmek demek olduğunu size hatırlatırım.

    Türklerin tarihini bence şöyle üçe ayırmak gerektir:

    I- En eski zamanlardan milâttan önceki 7. asra kadar olan çağ; buna Türklerin kablettarih çağı diyelim.
    II- Milâttan önce 7. asırdan milâttan sonra 6. asra kadar olan çağ. Bu çağda Türk tarihi hakkında epeyce malûmatımız vardır. Fakat hepsi yabancı kaynaklardan gelme olduğu için buna da nispi tarih çağı diyelim.
    III- 545’ten sonraki çağ ki, bu çağda Türkler de kendileri için tarihî kaynaklar bıraktığından buna da Türkler’in tarihi çağı diyelim. Türkler’in tarihî çağını da şöylece üçe ayırabiliriz:
    1) Uzak şark medeniyeti çevresinde Türk tarihi (545-940);
    2) Yakın şark (= İslâm) medeniyeti çevresinde Türk tarihi (940-1840)
    3) Batı medeniyeti çevresinde Türk tarihi(1840-?).
    Tabiî, bu üç devri de ikinci derecede taksimata ayırmak kabildir. Fakat Türkler dört bucağa yayılmış ve dağılmış bir millet oldukları için bunların tarihî nasıl mütalaa olunmalıdır? Bunun için en kestirme ve en makul yol şudur: Türkler’in anayurttaki tarihleriyle yabancı ellerdeki tarihlerini birbirinden ayırarak mütalaa etmek. Çünkü anayurttaki Türk tarihi birbirini takip eden bir bütün olduğu ve buradaki sülâleler daima Türk ırkına dayandığı halde yabancı ellerdeki Türk devletleri yabancı ırklara dayanmış ve sürekli bir bütün şeklinde olmamıştır. Meselâ Çinin bazen tamamında, bazen bir kısmında Türk devletleri kurulmuştur. Fakat bunlarda yalnız sülâle ve kısmen ordu Türk olduğundan hem devletin ömrü uzun sürmemiş, hem de asıl Türk tarihiyle münasebeti olmamıştır. Hindistan’da, İran’da, Mısırda ve Avrupa’da böyle Türk hükümetleri kurulmuştur. Bunlar daima gelip geçici olmuş ve sonunda o Türkler yendikleri başka milletlere karışarak adlarını kaybetmişlerdir. Bunun için, Türk tarihi diyince aklımıza ilk önce anayurttaki Türk tarihi gelmelidir.
    Anayurttaki Türk tarihinin kablettarih çağını, hem tarih ilminin sahasından dışarıda kaldığı hem de aramızdaki anlaşmazlık burada olmadığı için, bir tarafa bırakıyorum ve doğrudan doğruya nispi tarih çağına geliyorum. Bu çağda, bana göre, Türkeli’nde sırasıyla Saka, Kun, Siyenpi, Apar sülâleleri hâkim olmuştur. Sizin ayrı devletler devri dediğiniz bu devirlere ben ayrı sülâleler devri diyorum. Çünkü:
    Milâttan önceki yedinci asırdan, milâttan önceki üçüncü asra kadar Türkistan’da yüksek hâkimiyet Sakalardaydı. Daha batıdaki Masaget (=Peçenekler) Sakalar’ın bir kolu sayıldığı gibi Çin tarihlerinin Şimalî Çin’de olarak gösterdiği ve “Xu” umumî adını taşıyan zümre de henüz bir devlet halinde teşekkül etmemişti. Sonra milâttan önceki 6-4. asırlarda Aryanî milletler cenuptan mütemadiyen Türkistan’a saldırdılar. Önce İranlılar, sonra İskender’in Yunanlılar’ı Cenubî Türkistan’ı zapt ettiler. Azlık olan Türkler de Çin sınırına doğru çekilerek orada kısa bir dahilî çarpışmalar devrinden sonra Kun (=Oğuz) sülâlesinin idaresinde birleştiler. Bu suretle kablelmilât üçüncü asrın ikinci asırla birleştiği yıllarda bütün Orta Asya’da Kunlar’ın idaresinde bütün Türkler birleşmiş oluyordu. Aynı devirde Maveraünnehir, Afgan ve Hindistan’da hükümet kuran Kuşanlar ise ana Türk yurdundan kaçan muhalifler olup bunların kurdukları devlet yabancı ırklardan olan ekseriyetlere dayandığından anayurt Türk tarihi kadrosuna sokulamaz.

    Kun sülâlesi milâttan sonra 216’ya kadar hâkim olmuştur. Bir aralık bu sülâlenin Şimalî ve Cenubî olarak ikiye ayrılması iki Kun devleti kurulması demek değildir. Bu, saltanat kavgalarının doğurduğu gayrı tabiî bir neticedir. Hattâ bazen Kuneli’nde beş yabgunun birden bulunduğu olmuştur. Ankara harbinden sonra Yıldırım ölünce Osmanlı ülkesinde peyda olan üç şehzade Osmanlı toprağını üçe böldükleri zaman bunlar üç ayrı devlet sayılmıyordu. Bunun gibi Kuneli de ikiye bölünmüş farz olunamaz.
    216-394 yılları arasında ise Türkeli’nde Siyenpi sülâlesi hâkim olmuştur. Kunlar’ın yerine Siyenpilerin gelmesi Türkeli’nde yeni ve ayrı bir devlet kurulması değildir. Çünkü aynı toprakta kurulan ve aynı boylardan mürekkep olan devlette yalnız hâkim olan boy değişmişti. Kunlar da tamamıyla Siyenpiler’e tâbi olup Siyenpi adını almışlardı. Bu hâkimiyeti tanımayan bir kısım Kunlar ise batıya çekilerek beşinci asırda Atilla kumandasında Avrupa’yı titreten bir güç olmuşlardı ki o da tamamen yabancı sahalarda ve yabancı ekseriyetler üzerine kurulmuş bir devlet olduğundan Türk tarihinin anayurt dışındaki kısmı mütalaa olunurken nazara alınmalıdır ve zaten bunun da ne kadar kısa sürdüğü malûmdur.
    394-545’te anayurtta Apar sülâlesi hâkim olmuştur. Bu sülâleden Tolun Kağan, Mete’den sonra Türkistan’ın ikinci büyük ıslahatçısı ve müceddididir. Kağan – Han unvanı da Tolun tarafından konulmuştur. Ondan önce hükümdarların unvanları Yabgu idi. Onun için dört ciltlik tarihte Kuşanlar’ın Kuşhanlar şeklinde yazılması yanlıştır. Çünkü Han (aslı Kaan) unvanı Koşanlardan epeyce sonra çıkmıştı.
    Apar sülâlesi ayrı bir devlet sayılamaz. Çünkü evvelce Siyenpiler’e tâbi olan boylardan Apar boyu Siyenpiler’i devirerek ötekilerine hâkim olmuş, ülke ve millet aynı kalmıştır. Bunda değişen sülâleden başka nedir? Bunlara ayrı devlet nasıl denir?
    Şimdi gelelim Türk tarihinin üçüncü çağına, yani tarihî çağ dediğimiz çağına:
    Altaylarda ve Tanrı Dağları’nda Apar Kağanları’na silâh yapmakla uğraşan ve Türük (=Türk) adını taşıyan boylar bir kadın meselesi yüzünden Aparlar’a isyan ettiler. Aparlar’ı devirerek kendileri hâkim oldular. Bu suretle 545-745 arasında hâkim olan Gök Türük sülâlesi kurulmuş oldu. Önceden Aparlar’a tâbi olan bütün ülkeler ve boylar Gök Türkler’in idaresine geçti.
    Dört ciltlik tarihte yazıldığı gibi Şark’ta ve Garp’ta iki Türk devleti yoktur. Memleketin siyaseten iki, bazen dörde taksimi vardır. Yoksa, bazı ihtilâl zamanları müstesna olmak üzere Gök Türk devletinde daima bir tek büyük Kağan olmuştur. Bir kere Gök Türk sülâlesinin ilk hükümdarı dört ciltlik tarihte yazıldığı gibi İlhan Bumin değildir. O devirde ilhan diye unvan olmadığı gibi Bumin de olsa olsa Türkçe’ye dili dönmeyen bir yabancının telâffuzu olabilir. Bu hükümdarın adı Bumın veya Bumun Kağandır; ve kendisinden sonra da Türk tahtına oğlu Kolo değil, kardeşi İstemi geçmiştir. Kolo Türk Kağanı değil, Şark hanıdır. Çinliler Gök Türkler’in daha çok kendileriyle sınırdaş olan şark kısımlarından bahsettikleri ve bazen kendilerine tâbi olan şark hanlarını bir öğünme duygusuyla veya siyasî sebeplerle umumî Gök Türk Kağanı gibi gösterdikleri için Türkler’in Şarkî ve Garbî diye iki devlet olarak kurulup devam ettikleri zehabı hasıl olmuştur. Bir kere Gök Türkler’in iki kısım olduklarını yalnız Çin kaynakları söylüyor. İran ve Bizans kaynakları böyle bir şey kaydetmiyor. Saniyen bu devrin son zamanlarına ait olan Türk kaynaklarında, yani Gök Türk kitabelerinde Garp Türkleri’nden ancak bir tâbi olarak bahsolunuyor. Bundan başka Çinliler tarafından Garp Türk hükümdarı olarak gösterilen bazı kağanların (meselâ Tardu’nun) umumî Türk Kağanı oldukları da tasdik olunuyor. Eski Türkler’in devlet teşkilâtı da göz önünde bulundurulmak şartıyla bundan şu netice çıkar: Türkeli’nin büyük kağanları daha ziyade garpta oturuyorlardı. Ancak Kutluğ Kağandan sonra Garp Türkleri hep Şark Türklerine tâbi oldular.

    Eğer, meselâ, Mohan Han büyük han olmuş olsaydı Orhun âbidelerinde İstemi’nin yerine onun adı geçerdi. Halbuki kitabelerde Mohan’ın adı geçmiyor. Fakat Bumın’dan sonra İstemi’den bahsolunuyor. Çin tarihlerinin Mohan’ı Kağan olarak göstermeleri ise Mohan’ın Çin’i alt üst etmiş olmasındandır. Zavallı Çinliler kendilerini kuşa çevirip vergi vermeye icbar eden Mohan’ın da ayrıca daha büyük bir kağana tâbi olacağını tasavvur edemedikleri için İstemi’yi Mohan’a tâbi gibi göstermişlerdir. Gök Türklerde 545’ten 609’a kadar daima tek kağan bulunmuş ve sırasıyla Bumun (545-553), İstemi Bağatur (553-576), Topo (576-581). Şapolı (581-587), Çuluk (587-588), Tulan [Turan] (588-600), Bilge Tardu (600-603), Kimin (603-609) Kağanlar hükümdar olmuşlardır. 609-630 arasında asıl hâkim olan garp kağanlarına şark hanları muhalif vaziyet aldıklarından devlet iki hanla idare olunuyor gibi bir vaziyet doğmuş, bununla beraber Tung Yabgu (619-630) gibi büyük Kağanlar yine Gök Türk devletinin şevketini muhafaza etmişlerdir. 630’da Kiyeli Han’ın Çine esir olmasını bizim tarihlerimiz Şarkî Gök Türk devletinin inkırazı gibi gösterirler. Bu, sülâlecilik zihniyetinin gayet açık bir yanlışıdır. Kiyeli Han’ın ve kumandasındaki Türklerden birkaç tümeninin Çin’e esir olması hakikatte mevcut olmayan Şarkî Gök Türk devletinin inkırazı değil, büyük Türk Kağanlığının Çine sınırdaş olan vilâyetlerinin Çinliler tarafından zapt olunmasıdır. Zaten Şarkî Gök Türklerin en büyük boyları olan Tarduş’lar Çin’e tâbi olmamışlardı ve ismen garptaki Türk kağanlarına tâbi bulunuyorlardı. Orhun kitabelerinde Çinlilere elli yıl hizmet edilmiş olduğunun söylenmesi Kiyeli Han sülâlesinden prenslerin Çine hizmet etmiş olması şeklinde anlaşılmalıdır. Türklerin Çin’e tâbi olmaları hakikatte 653’te, İpi Tulu Han’dan sonradır; ve 681’de Şark Türkleri neslinden Kutluğ Kağan’ın isyanıyla da devlet yeniden istiklâlini kazanmıştır. 681-745 arasında kağanlığa Şark Türkleri hâkim olmuş ve memleketin batı kısımlarını da Türgişler idare etmiştir. Dört ciltlik tarihte Kül Tigin’e Gültekin denildiği gibi Türgiş’lere Türkeş denilmesi de o kitabı yazanlar arasında Orhun Âbidelerini okuyabilen bir tek kişi bulunmadığını gösterir.
    745’te Türk Kağanlığına tâbi olan Türk zümrelerinden Dokuz Oğuz’lar, Karluk’lar ve Basmıl’lar isyan ederek Gök Türk sülâlesini devirdiler: ve Basmıllar’ın başbuğunu Türk Kağanı ilân ettiler. Bu suretle başlayan Basmıl hanedanı pek kısa devam etti. Aynı yılda Dokuz Oğuzlarla Karluklar birleşerek Basmıllar’ı devirdiler. Bunun üzerine kağanlık Dokuz Oğuzlar’a geçti. Dokuz Oğuz sülâlesi 745-840 arasında bir asır devam etti. Bu müddet zarfında Türgişler ve Karluklar Kağan idaresinde, fakat Dokuz Oğuzları matbû tanıyarak idare olundular. 840’ta Türkistan’da kıtlık ve kargaşalık oldu. Dokuz Oğuzlar’a tâbi olarak Kırgız’lar isyan ve Türkeli’ni karma karışık ettiler. Dokuz Oğuzlar Moğolistan’dan çekilerek yalnız Şarkî Türkistan ve Çungarya’daki hâkimiyetle iktifa ettiler. 840-940 arasındaki bu devre Uygur devri diyoruz. Çünkü Dokuz Oğuz müttehidesinin başında zaten Uygurlar bulunuyordu. Şarkî Türkistan sahasında ise bir kısım medenî ve şehirli Uygurlar yaşıyordu. 840 vekayiinde Dokuz Oğuzlar bu sahaya çekildikten sonra tamamı ile Uygur adını aldılar ve burada parlak medenî hayatlarına devam ettiler. Bu müddet zarfında Kırgızlar Uygurlar’a tâbi değiller gibi görünüyor. Fakat hukuken iki ayrı devlet bulunması demek değildir. Çünkü Kırgız Kağanı Türkler tarafından müstakil hükümdar diye tanınmadığı gibi hukuken de Uygur Kağanına karşı âsi vaziyettedir ve zaten kendisinin siyasî hükmü de fazla yürümemiştir. 840-940 arasında Uygur Eline tâbi olmadan yaşayan bir kısım Garbî Türkler de dağınık boylar halinde yaşıyorlar ve ekseriya Abbasî imparatorluğuna tâbi bulunuyorlardı. Yani Türkler’in medeniyetçe en parlak, fakat siyasetçe ve askerlik bakımından en sönük zamanları olan bu devirde bile resmen Türk devleti olarak yalnız Türkistan’ın bir kısmına hâkim olan Uygur sülâlesi, bunun şimalinde âsi Kırgız hanı, garpta da dağınık Türk boyları (meselâ Türgişler) vardır.
    Onuncu asrın ilk yarısında Türkler arasında yeni bir hareket başladı: İslâmlaşma. Bu hareket önce, Uygurlar’a tâbi olmadan yaşayan Batı Türkleri’nde başladı. Bunlar yeni ülkünün hızıyla bir anda kuvvetlendiler. Eski Türgiş hanları neslinden gelen Satuk Buğra Han’ın kumandasında Uygurlar’a yüklendiler. Onları devirerek Karahanlı sülâlesini kurdular. Uygurlar şarkta pek küçük iki üç beylik şeklinde 14. asra dek devam ettilerse de topraklarının büyük bir kısmını Karahanlılar’a kaptırdılar; ve Karahanlılar İslâmî bir renk altında eski Gök Türk Kağanlığını diriltmiş oldular. Karahanlı sülâlesi 940-1123 arasında hüküm sürdü. Bu sülâlenin hükümdarlarından Yığan Tegin Mahmut Han (1047-1049) daha hükümdar olmadan evvelki zamanlarında Selçuk hanedanı idaresindeki Oğuzları, Karahanlılar’ın siyasî rakipleri olan Gazneliler’e karşı kışkırttı. Selçüklüler’in ilk hükümdarı Tuğrul Bey önceleri Yığan Tegin’in emrinde idi. Tuğrul beyin 1040’ta Horasanda ayrıca istiklâli ve halefleri zamanında garpta yapılan fütuhatla Türkistan’daki Türk devletinden başka bir de Türkiye devleti vücuda gelmiş oldu (ki bu iki devlet bile tarihte bir iki defa birleştiler).

    1123’te Karahıtaylar şarktan gelerek Karahanlı sülâlesini yerlerinde bırakmak şartıyla onları Vasal mevkiine indirip kendileri büyük Kağan (Gür Han) oldular. Karahıtay sülâlesi 1123-1207 arasında hüküm sürdü. Bunlardan sonra kısa bir zaman için Nayman (Sekiz) sülâlesi hâkim olmuşsa da onun yerine de Çingiz sülâlesi gelerek 1370’e kadar devam etmiştir. Daha sonra Aksak Temür sülâlesi hâkim olmuş, fakat bunlar ilk zamanlarında hükümdar olmaya cesaret edemedikleri için, Çingiz soyundan bir şehzadeyi han olarak daima bulundurmuşlardır. Aksak Temür sülâlesi (1370-1500)’nden sonra Türkistan’a Özbekler hâkim olmuş ve gitgide parçalanmak ve ufalanmak suretiyle günümüze kadar devam etmiştir.
    Türkiye’ye gelince: Tuğrul Bey ve Alp Arslan’ın kurduğu bu ikinci Türk devleti üzerinde önce Selçüklüler hâkim olmuş, sonra İlhanlılar’a tâbi olmak suretiyle bir müddet için Türkistan ve Türkiye devletleri birleşmiştir. İlhanlılar’dan sonra memleket parçalanmış, 10 kadarı büyücek olmak üzere 40-50 parçaya ayrılmıştır. Bu 40-50 parçadan her birinin başında birer sülâle bulunmuştur. Fakat bunlar birer ayrı devlet değildir. Selçuklu ve İlhanlı sülâlelerinin hâkim olduğu devirlerde irsî valiliklerde bulunan ailelerin Selçuk ve İlhanlı hanedanları kalktıktan sonra mahallî hâkimiyetlerini muhafaza etmeleri tabiidir. Fakat bu ayrı devlet demek değildir ki…
    Almanya’da da bazen 360 ailenin birden bulunduğu görülmüştür. Fakat hiçbir zaman bu aileler ayrı devletler sayılmamıştır. 1914’te Almanya 25 hükümetten mürekkep bulunuyordu. Fakat kimse Bavyera’nın veya Meklenburg’un müstakil devlet olduğunu düşünmüyordu. Hattâ Napolyon devrinde bu hükümetlerden bazıları Fransızlarla birleşerek meşru Almanya hanedanı olan Habsburglar’a karşı savaştıkları halde hiç kimse onların ayrı devletler olduğunu söylemiyordu. Almanya tarihine tatbik olunan bu kaide neden daha muntazam olan Türk tarihine tatbik olunmasın?
    Osmanlılar Yıldırım zamanında Türkiye’nin siyasî birliğini kurduktan sonra Aksak Temür’le çarpışıp yenildiler. Yeniden sülâleler idaresine bölünen Türkiye (Rumeli müstesna) Aksak Temür devletine tâbi oldu. Hattâ İkinci Murat bile Aksak Temür devletine tabiiydi. Türkistan’dan ona ferman gelmişti. Sonra Osmanlı hanedanı tekrar Türkiye’nin birliğini kurdu; ve 1515’ten 1922’ye kadar Türkiye’ye hâkim kaldı. Daha sonra da Cumhuriyet kuruldu.
    Şimdi: zannedersem yukarıdaki izahatımla Türk tarihinin plânını çizmiş oldum; ve siz de gördünüz ki anayurtta muhtelif devletler değil, bilâkis birbirini muntazam takip eden Saka, Kun, Siyenpi, Apar, Gök Türk, Basmıl, Dokuz Oğuz, Uygur, Karahanlı, Karahıtay, Nayman, Çingiz, Temür, Özbek sülâleleri, Türkiye’de de Selçuk, İlhanlı sülâleleri, sona ilk fetret devri, sonra Osmanlı sülâlesi, sonra Temür sülâlesi, sonra yine fetret, sonra ikinci defa Osmanlı sülâlesi ve nihayet Cumhuriyet vardır.
    Bütün milletler de tarihlerini bu şekilde mütalaa ederler. Çin’de 20-30 imparator sülâlesi geçmiştir. Bazen Çin’de 5-6 küçük sülâle birden hâkim olmuştur. Fakat Çinliler onlara sülâle derler, devlet demezler. İngiltere’de, Almanya’da, Fransa’da da bu kadar sülâle geçmiştir. Fransa’da bazen kralların hiç nüfuzu kalmamış, irsi valiler mesabesinde olan kontlar, derebeyleri hâkim olmuşlardır. Fakat hiç kimse Fransa’nın birkaç devlete ayrıldığını söylememiştir. O halde neden biz de tarihimizi sistemlendirmek için aynı yolu tutmayalım? Cumhuriyet devrinde olduğumuzu sık sık söyler, dururuz. Halbuki tarihteki zihniyetimiz imparatorluk zamanından kalma sülâlecilik zihniyetidir. Yani geri bir zihniyettir. Siz bile cumhuriyetin bir mebusu olduğunuz halde hâlâ bu geri zihniyeti taşıyor ve yazınızda şöyle diyorsunuz:
    “Şu kadarını çok iyi biliyorum ki yok olan Osmanlı imparatorluğundaki Osmanlı yapmacık milleti ile Türk Cumhuriyeti’ni kuran ve omuzlarında taşıyan Türk soyunun hiç bir bağlantısı yoktur. Gidişte, düşünüşte, duyuşta, yaşayışta ve en son iki işte.. ülküde ve kültürde yok olan Osmanlı ile orada da var olan, burada da var olan ve şayet batarsa dünya baştan başa batıncaya kadar var olacak olan Türk milletinin kurduğu bu devletin onunla bir yerde ne benzeyişi, ne bağlantısı vardır”. Öyle mi Şeref Bey? Demek ki Türkiye Cumhuriyeti’nin Osmanlı imparatorluğu ile hiç bir bağlantısı yok? Peki, öyleyse siz nereden çıktınız? Yaşınıza bakılırsa Sultan Reşat’a da, Abdülhamit’e de hizmet ettiğiniz pek açık olarak meydana çıkıyor. Doğru söyleyin Şeref Bey. Abdülhamit devrinde, velev ki korku saikasıyla olsun, hiç “padişahım çok yaşa!” diye bağırmadınız mı?
    Şeref Bey! Bu kadar hafif cümleleri sizin ağır başlılığınıza yaraştıramıyorum. Osmanlılık ile Türkiye Cumhuriyeti’nin hiç bir bağlantısı yoktur diye en büyük bir hakikati inkâr ederken hangi maksada saplanıyorsunuz? Korkmayın: Türkiye Cumhuriyeti’nin anası Osmanlı İmparatorluğu’dur demek vatan hainliği veya inkılâp düşmanlığı değildir. Sizden, böyle yaşınıza yaraşmayacak şekilde çocukça inkılâpçılık beklenmez. Osmanlı İmparatorluğu’nun Türkiye Cumhuriyeti ile hiç bir bağı yoksa cumhuriyeti gökten inenler mi kurdu? Yoksa Osmanlı İmparatorluğu’nu yaratanlar Hotanto’lar mı idi?

    Türkiye Cumhuriyetinin başı ve kurucusu olan Gazi bile imparatorluğun bir generali değil miydi?
    Şeref Bey! Bugün Türkiye’de herkes anadan doğma cumhuriyetçidir amma 1923’e kadar başta siz olmak üzere herhalde kimsenin aklından cumhuriyet kurmak fikri geçmiyordu. Fakat bugün cumhuriyetçilik aşkıyla herkes bütün maziyi baltalıyor. Ve işin garibi de bir yandan da millî tarihçilik dolayısıyla mazi mühimseniyor. Peki, bu tezat nedir? Siz ve sizin gibiler bir yandan “yaşasın şanlı ecdadımız Hititler!” diye bağırıyorlar, bir yandan da “Osmanlılarla alâkamız yoktur” diye haykırıyorlar.
    Dikkat etin Şeref Bey: Cumhuriyete olan aşkınız Mecnunun Leylâ’ya olan aşkına benzemesin! Şimdi gelelim dört ciltlik tarihe:
    Bu kitabın Türkler’e ait kısmı baştan başa yanlışlarla doludur. Bir kere deminden beri söylediğim gibi usule ait kısmı, yani sülâle-devlet meselesi fahiş bir hatâdır. Haydi diyelim ki tarih cemiyeti azaları ne de olsa tarihte yenilik yapacak âlimler olmadıkları için bu hatâyı yaptılar. Ya herkesin bildiği şeyler hakkındaki yanlışlara ne dersiniz? Orhun’un birinci ve üçüncü sayısında birkaç yanlışa işaret etmiştim. Burada da birkaç yanlış daha gösterebilirim. Meselâ:
    I-İsmi haslarda birçok yanlışlar var: Orhon, Selenga, Kara Hata, Basmil, Bumin, Moço, Tekin, Cengiz, Timur, Hun, Kuşhan, Türkeş, Selçuk kelimeleri yanlıştır. Bunların doğrusu: Orhun, Selenge, Kara Hıtay, Basmıl, Bumın, Meç’uo, Tigin, Çingiz, Temür, Kun, Kuşan, Türgiş, Selçuk’tur. Bu yanlışları yapmak o tarihi yazanlar arasında ne Orhun âbidelerini okuyan, ne de Türk dilinin kaidelerini bilen bir tek kişi bulunmadığını gösterir. Bu yanlışları düzelttim diye beni Türkeli’nin muhterem bilginlerine saygısızlık etmekle itham ediyorsunuz. Hangi “bilgin”ler Şeref Bey? O kitabı yazanlar bilgin olsalardı bu fahiş hatâları yaparlar mıydı? ve nihayet ben bir kitabı tenkit ederken bu yanlışları yapan insanlara “aynı keramet buyurdunuz efendim!” diyemezdim ya!
    II- Mete’nin Siyenpiler’le çarpışması (I, 65) hakkındaki satırlar da cehaletin şaheseridir. Çünkü Siyenpiler Mete’nin ölümünden 1-2 asır sonra tarihte gözükmüşlerdir. Mete’yi Siyenpiler’le çarpıştırmak Selçüklüler’i Aksak Temür’le veya Muhammet peygamberi Karahanlılar’la çarpıştırmak kadar gülünçtür. Şeref Bey! Bana verdiğiniz cevapta kırk yıldır Türk tarihiyle uğraştığınızı söylüyorsunuz. Şüphesiz ki kırk yıldır uğraştığınız bu mevzuda ilminiz, ihtisasınız pek yüksek bir dereceye varmıştır. O halde lütfen bana izah eder misiniz ki bu fahiş hatâyı kimler yapar?
    Her halde buna mürettip yanlışı diyip işi zavallı mürettibin omzuna yükletemezsiniz. O halde acaba, bunu nasıl tevil edebilirsiniz? Bana öyle geliyor ki şu tarih bilginleri kırk yıl düşünseler ve kırk tarih kongresi daha yapsalar bu okkalı yanlışı düzeltemezler. Bunu düzeltmek için bir tek çıkar yol vardır. O da benim haklı olduğumu ve kendi cehaletlerini itiraf etmektir.
    III- Orhun harfleri listesinde “ny” mürekkep harfi “i” olarak ve “e” harfi de “b” olarak gösterilmiştir. Halbuki Prof. Thomsen daha 1918’de çıkan bir makalesinde bu harfin “b” değil “e” olduğunu ispat etmişti. 1918’de ortaya atılan bir hakikatten hâlâ haberi olmayan bir heyet âlimdir, öyle mi Şeref Bey?
    IV- Birinci cildin 45. sayfasındaki Orhun harfleriyle yazılan “Tanrı Türkü yaşatsın” cümlesinde dört tane imlâ yanlışı vardır.
    V- Bu kitapta uydurma tahrifat da var. Meselâ ilk cildin 46. sayfasında “Orhun kitabelerine göre Kutluk Hanın ölümünden sonra oğullarının velisi anaları Bilge Hatun olmuştur” deniliyor. Bir kere Kutluğ Kağanın karısı Bilge Hatun değil İlbilge Katun’dur. Sonra da Orhun âbidelerinde kafiyen böyle bir malûmat yoktur. Hem tarih cemiyeti azalarının Orhun âbidelerinden haberleri var mı ki böyle olup olmadığını bilsinler. Orhun âbidelerinden haberi olanlar o arada geçen ismi haslardan hiç olmazsa bir tanesini doğru yazarlardı. Her halde bu malûmatı içlerinden birisi kulaktan kapma duymuş olacak.
    VI- Bu kitapta, Hun devletinin birinci asırda inkıraz bulduğu yazılıyor (I, 64). Halbuki Kun devleti üçüncü asırda inkıraz bulmuştur. Görülüyor ki tarih cemiyeti azaları için bir iki asırlık fark ehemmiyetsiz bir şey sayılıyor.
    VII- Kitapta garip tezatlar da var: bir yerde (I, 48) Türklerin devlet teşkilâtında kuvvetli bir merkeziyet olduğu söylendiği halde, başka bir yerde (II, 50) Türk teşkilâtının merkeziyetçi olmayıp feodal olduğu zikrolunuyor. Demek ki şimdi biri çıkıp da tarih cemiyeti azalarına hangisi doğrudur dese bocalayacaklar. Kendilerine yardım olmak üzere şu kadarını söyleyeyim ki Cumhuriyetten önceki bütün Türk sülâleleri (Osmanlılar da dahil olduğu halde) ademi merkeziyetçidir.
    VIII- Kitapta bol keseden avam iştikakçılığı da var. Bunlar her halde Türk dili bilgini sabık komünist ve şimdiki şoven nasyonalist Giritli Ahmet Cevat Beyin nazarı dikkatini celb etmemiş olacak. İlk cildin 179. sayfasındaki listeye göre meselâ acemler kendi dillerinde ağaç mânâsına gelen “Draht” sözünü bizim “direk”ten almışlar. Keza bizim “Akkor” kelimelerimizi alarak kor mânâsında “Ahker” yapmışlar. Bu gülünç iştikaklara insan gülmek mi, ağlamak mı lâzım geleceğini kestiremiyor. Çünkü iki dili mukayese etmek için ikisini de mükemmelen bilmek icap ettiği halde farisîdeki ahger kelimesini ahker okuyacak kadar Acemce’den ve Türkçe ses mânâsına gelen “kü” yü gû okuyacak kadar da Türkçe’den behresiz olan bu tarihçilerin nasıl olup da bu kadar yüksekten atıp tuttuklarına insan şaşıyor. Bu kitaba göre Acemce’de “söyle” demek olan “gû”, Türkçe “ses” demek olan “gû” dan geliyormuş. Eski harflerle yazıldıkları zaman ahker ve gû gibi de okunabilen acemce ahger ve Türkçe kü kelimelerini doğru dürüst okuyamayan bu heyet azaları bilgin oluyor da, bunları tenkit etmek de inkılâba muhalefet oluyor, öyle mi Şeref Bey? Bu iş böyle avam iştikakçılığı ile yürüyecek olduktan sonra “Amazon”un “amma uzun”dan, “Niyagara”nın “ne yaygara”dan, “Petepones”in, “bir pul etmez”den, “Korsika”nın “kuru sıkı”dan geldiğin: söyleyip bu avam iştikakçılığı ile alay edenlerin de günün birinde dil bilgini olmaları uzak bir ihtimal değildir.
    IX- Türkçe’de millet mânâsına gelen “budun” sözü iki yerde (I, 47) büdün yazılmıştır. Bundan da anlaşılıyor ki cemiyet azaları eski harflere göre budun de okunabileceği için öyle sanıvermişlerdir. (mürettip yanlışı olduğu ileri sürülemez. Çünkü bilginlerin yazdığı bir kitapta hem mürettip yanlışı olması da ayıp, hem de aynı sayfada iki yerde üst üste büdün diye geçtiği için bu ihtimal varit değildir.)
    X- Kitap millî bir fikirle yazılmış olduğu halde Gök Türkler’den daima Tukyu diye bahsolunuyor. Halbuki bu Çinlilerin Türklere verdiği bir addır; ve Tukyu şekli de doğru değildir. Bunun transkripsiyonu Tu-kiüe’dir.
    XI- Kutluğ’dan sonra tahta geçen Türk Kağanı M**o diye zikrolunuyor. Bu Kağanın Çince adı Meç’uo, Türkçe adı da Kapağan Kağandır. Moço adının nereden çıktığını öğrenmek benim için pek meraklı bir şey olurdu. Tarih cemiyeti azaları Bilge Tonyukuk âbidesi denilen bir nesneden haberli olsalardı millî bir duyguyla yazılan bir kitaba Moço gibi Çincede bile olmayan uydurma bir ad değil, Kapağan adını koyarlardı.
    XII- Bu kitapta (II, 53) Orhun harflerinin yukardan aşağı ve sağdan sola yazıldığı hakkındaki ifade de yanlıştır. Gök Türk harfleri yukardan aşağıya olmak üzere sağdan sola da, soldan sağa da yazılır. Hattâ bazen ufkî olarak da yazılmıştır.
    XIII- Türklerde rütbe ve unvan olan şad, bu kitapta sal yazılmıştır. Bugünkü Türkçe’de sözlerin sonu d ile bitmese de Orhun Türkçe’sinde böyle bir şey yoktur. Şad, bod kelimeleri d ile biter.
    XIV- Yuğ, kitapta yazıldığı gibi (II, 50) gömme merasimi değil, matem merasimidir. Bu ikisi arasında büyük fark vardır.
    XV- Hiç bir zaman müstakil devlet kurmamış olan Türgiş ve Karluklar’dan müstakil devlet gibi bahsolunduğu halde 745-840 arasında Orta Asya’yı idare eden ve Çini altüst edip 52.000.000 nüfusunu 16.000.000’a indiren, Moyunçur gibi cidden büyük kağanlar yetiştiren Dokuz Oğuz devrinden hemen hiç bahsolunmamıştır. Anlaşılıyor ki tarih cemiyeti azaları Hüseyin Cahit Bey tarafından tercüme olunan Deguignes tarihini de bilmiyorlar. Bu kitabın üçüncü cildinde Dokuz Oğuzlara dair malûmat olduğunu bilselerdi Dokuz Oğuz devri gibi cidden mühim bir devri bu kadar ihmal etmezlerdi.
    Velhasıl bu kitabın yanlışları saymakla tükenir gibi olmadığı için birer birer saymaktan vazgeçiyorum. Şeref Bey! Bu gösterdiğim yanlışlar haklı ise bunda memleket hesabına kâr mı vardır, zarar mı? Cumhuriyet, yurttaş yetiştirmeyi herkesin eline bırakamaz diyorsunuz. Evet doğru, bırakmamalıdır. Fakat cumhuriyet, tarih yazmayı herkesin eline bırakmalı mıdır? Vekâletin kitabını tenkit ettim diye vekâlet emrine alındım. Peki, bu fahiş hatalı kitabı yazanlar ne emrine alınsınlar?
    Eğer benim tenkidim olmasaydı kimse bu yanlışların farkına varmayacaktı, yahut da herkes bile bile eyvallah diyecekti. Çünkü en küçük tenkit karşısında göreceği karşılığın vekâlet emrine alınmak olduğunu bilen herkes bunu gözüne kestiremez. Eğer benim bu tenkitlerimden sonra da kitabın bu yanlışları düzeltilmezse tarih cemiyetinin, ilminden sarfınazar, çünkü onun olmadığı artık gün gibi aydın oldu, fakat herkes hüsnüniyetinden de şüpheye düşecektir.
    Millet yolunda sakal ağartmış insanlara ulu orta söz söylemeyi suç sayıyorsunuz. Eğer ben de ulu orta söz söyleseydim hakikaten suç olurdu. Fakat ben bir millî kültür meselesini mevzubahis ettiğim için tabiatıyla o zevatı tenkit ettim. Hem de millet yolunda sakal ağartmak tenkitten münezzeh olmak değildir. Evvelce de söylediğim gibi ben kanunun bana verdiği salâhiyetler dahilinde büyük küçük herkesi ve her şeyi tenkit edebilirim. Edirne mebusu Şeref Bey! Bizim vekillerimiz olan sizlerin yaptığınız teşkilâtı esasiye kanunu mucibince her Türk hür doğar, hür yaşar; vicdan, tefekkür, kelâm, neşir hakları Türkler’in tabiî haklarındandır. Ben de Türk olduğum için bu haklarımdan bazılarını kullandım. Bunun inkılâpla, inkılâba muhalefetle alâkası yoktur. İnkılâba ve Türk kanunlarına muhalefet edersem memleketin polisi, müddeiumumisi, mahkemesi vazifesini görür; başkaca gürültüye lüzum yoktur. Sizin bahsettiğiniz inkılâba hürmeti ben de sadece yaşasın inkılâp diye bağırmaktan ve hükümetin her icraatını alkışlamaktan ibaret sanmıyorum. Benim bir millî mesele hakkında fikir yürütmemi ulu orta söylenmek farz eden siz, artık ununuzu elediniz, eleğinizi astınız. Yarın savaş olunca sınıra ben koşacağım, siz değil! Onun için yurt işlerinde kanunen olmasa bile, vicdanen ve mantıken benim sizden artık rey sahibi olmam iktiza eder.
    Size bir de tavsiyem var! her şeyde, her münakaşada, her meselede kendi şahsiyetinize Gazi’nin heybetini siper etmeyiniz! İkimizin arasındaki bir münakaşaya derhal Gazi’yi karıştırmak hem doğru değildir, hem de yakışık almaz. Fazla olarak da sizin kendi hak ve kuvvetinize güvenemediğinizi gösterir.
    ORHUN, 20 Şubat 1934, Sayı:4

     
  • 536 syf.
    ·2 günde
    Kitabın kısa bir özetini aşağıda yapacağım. Ama öncelikle konu hakkında altyapısı olmayan birinin asla okumamasını öneriyorum. Yazarın kullandığı kaynak oldukça fazla olmakla birlikte oldukça kaynak bozma yapmış. Belgede geçmeyen kelime ekleme, olmayan eseri dipnotta kullanma, daha önce kullanılmış ve yorumlanmış belgeye alakasız yorum katma gibi birçok akıl bulandırıcı durum mevcut aşağıda okuyacaklarınız benim fikrim değil kitabın kısa bir özeti olacaktır.

    Yazar, eserin başında bu eserin daha önce kaleme almış olduğu ‘’İttihat ve Terakki’nin Müslümanları İskân Politikası (1913-1918)’’ adlı çalışmasının devamı olduğunu belirtmektedir. Devam niteliğindeki bu eserin inceleme alanı diğer eserde incelenmemiş olan, Bulgar, Ermeni, Rum, Süryani-Keldani ve Yahudileri gibi gayrimüslim azınlıkları içine almaktadır. Artı olarak diğer eserde incelenmiş olmasına rağmen bu eserine de yeni belgelerin eklenmesi ile Kürtleri de eklemiştir. Yazar, Kürtlerin Türkleştirme politikasının, İttihatçılardan, Cumhuriyet’e kalan bir miras olarak görmektedir. Bundan dolayı da Kürtler bölümünü yeniden ekleme ihtiyacı duyduğunu belirtiyor. Yine bu bölümde konunun sınırlarını ve yönteminden bahsederken asıl kaygının, İttihatçıların Türkleştirme politikalarının sürecini ve bu süreçlerin nüfussal yanını anlatmak olduğundan bahsediyor. Uzun bir girişi olan eserde yazar, Ermenilere yönelik politikaların üç aşamadan oluştuğunu belirtiyor. Bu ayakların sırayla:
    1)Politik Takibat,
    2)Tehcir,
    3) Katliam,
    Balkan Savaşlarının, Türk-Yahudi ilişkilerinde az da olsa bir kırılma yaşandığından, İttihatçıların Anadolu’ya çekilmeleri sonucu unutulan Osmanlı Yahudilerinin arasında Siyonizm’in taban bulduğundan bahsetmektedir. Cemal ve Talat Paşaların, Siyonizm’i ezme ve Filistin’i Türkleştirme projelerinin olmamasının, Anadolu’ya verdikleri öncelikten dolayı gerçekleşmediğinden bahseder.
    Nasturi ve Süryani-Keldani topluluklarına yönelik çalışmaların, şifreli telgrafların incelenmesinin yetersiz olacağından bahseder.
    Çalışmanın temel kaynağı, Alyans Okulları arşivi olmakla birlikte; Osmanlı, Fransız ve Britanya arşivlerine başvurulmuştur. Fransız ve Britanya arşivleri, Bulgar ve Rum azınlıklar için genişçe kullanılırken, Yahudi araştırmaları için Alyans Okulları arşivi ve Kürt araştırmaları için de Osmanlı arşivleri ile Ziya Gökalp kullanılmıştır. Bu kaynaklar harici dönemin üç paşası, Enver, Cemal ve Talat Paşaların anıları esas alınmıştır. Bu kaynaklar harici, Kemal Karpat, McCarthy, Osmanlı Dâhiliye Nezareti, Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti, İskân-ı Aşair ve Muhacirîn Müdüriyeti ve Toprak İskân Genel Müdürlüğü arşivlerinden faydanılmıştır. Bu kaynaklar içinde en tartışılan ve yazarın üzerinde durduğu kaynaklar ‘’Şifreli Telgraflar’’dır.
    Türk tarihyazımının, Çanakkale Savaşları dışında ilgi görmediğini bunun Türk diplomatlarına yönelik cinayetler ile bozulduğunu dile getiren yazar, bu alanda da çok çalışma yoktur demektedir. 90’lı yıllarla birlikte diasporanın faaliyetleri Türkiye’deki çalışmaların hızlanmasına neden olduğunu ve özellikle 91’den sonra Özal ile birlikte şifreli telgraflar arşivinin yeninden açılması daha da hız katmıştır demektedir. Yazar günümüzde neredeyse tüm üniversitelerin Ermeni konusu hakkında konferans yapıldığı, makale yazdığını söylüyor. Fakat bu yapılan akademik çalışmaların küçük bir kısmı haricinde bilimsel yöntem ve tarafsızlıktan uzak olduğunu söyler.
    Diğer taraftan Ermeni tarihyazımına bakan yazar, 24 Nisan 1915’in Ermeniler için tarihlerinin sonu olduğunu ifade eder. İki tarihyazımını da bir bütünlük içinde görmez yazar.
    Osmanlı’nın kuruluş yıllarında her fetih sonrasında ki güttüğü nüfus ve kolonizasyon politikası gereği, fetih bölgesinin etnik ve dinsel yapısına etki ederdi. Balkanlar’da güdülen bu politika gereği bölge de iskân ve sevk uygulamaları yapılıyordu. Bu iskân ve sevk için nüfus Anadolu’dan Balkanlar’a bir akış söz konusudur. Bu bölgelere gönüllü gelip yerleşme, insan sayısının arttırılması amacıyla bazı ayrıcalıklar tanınıyordu. Bedava arazi, askerlikten ve vergiden muafiyet gibi ayrıcalıklar sayılabilir. Bu ayrıcalıklar istenilen nüfusu o bölgeye taşımaz ise bu sefer sürgün yönetimi kullanıyordu.
    Gerileme dönemine boyunca kaybedilen topraklar aynı zamanda o topraklar yaşayanların da muhaceretine sebep oluyordu. Her kaybedilen toprak sonrası o toprakta yaşayan Türk ve Müslümanlar geri dönüşe başlıyordu. Bu kayıpların sebebi, Rusların gücü ve gerileme ile başlayan zayıf Osmanlı siyaseti idi. Yazar, iki karasal imparatorluk olan Osmanlı ve Rus savaşlarının asıl sebebinin nüfus savaşı olduğunu belirtir. Bu iki imparatorluk elden çıkan topraklarında kalan tebaalarını ülkelerine almayı hedeflemiştir. Osmanlı, Müslüman nüfusu ülkesine göç etmesini temin etmeye çalışırken, Rusya’da Hıristiyan tebaayı almayı hedeflemiştir.
    1889’da kurulan İttihad-ı Osmani Cemiyeti’nden 1908’i gerçekleştirilen Hürriyet İlan’ına kadar ki dönemden bahseder. Sonrasında İttihatçıların organize ettiği Trablusgarp Savaşı ve bu savaşı bırakıp İstanbul’a dönüşü zorunlu kılan Balkan Savaşlarından bahseder. Bu savaşlar sonrası Cemiyet’in Anadolu’ya çekilmeye başlandığını vurgular. Sonrasında 1913 Bab-ı Ali Baskını ve bu baskın sonrasında devletin 5 yıllık kaderini elinde tutacak olan Enver, Cemal ve Talat Paşalardan bahseder.
    Abdülhamid zamanı iki yıllığına Harbiye Mektebi yetkilisi olarak atanan Goltz Paşa’nın fikirlerinin İttihatçıları etkilediğinden bahseden yazar Paşa’nın yayınladığı makalesinden bölümler vererek dediklerini desteklemeye çalışır.
    1913 baskını sonrası başlayan Balkan muhacereti ile Anadolu güçlendiriliyordu. Bu göçler sonrası çıkan sınır sorusu ise Batı’da az çok belli idi. Fakat Doğu sınırları belli değildi. Güney sınırları ise, Goltz Paşa’ya göre Şam’da, Ahmet Ferit ise Halep’te sonlandırıyordu. Halep’in güneyinde Arap çoğunluğu mevcut idi. Goltz Paşa’nın Türk-Arap İmparatorluğu önerisine benzer bir tespiti Ziya Gökalp yapar.
    Goltz Paşa’nın bir başka düşüncesi olan asker millet idi. Bu düşüncede İttihatçıları etkilemiştir. İttihatçılar bu düşünce minvalinde, Türk milletini asker toplum yapmak için zorlanmamışlardır. Bunun sebebi, Cemiyet’in yarı askeri bir karaktere sahip olmasıdır. İttihatçıların çıkardığı dergilere de bakarsak bunu görebiliriz. Yine Cemiyet’in 908 nizamnamesine bakıldığında sert kurallar içerdiğini görürüz. Bu dönemde, Ahmed Rıza’da ‘’Vazife ve Mesuliyet’’ler: Asker adlı çıkardığı broşürler Goltz Paşa’nın eserinin neredeyse kopyasıdır. Yani Ahmed Rıza’da, Goltz Paşa’nın eserinde ki fikirleri birebir katılımcısıdır.
    Bu dönemde yine Türkçülük üzerine Gökalp-Akçura tartışması görülmektedir. Türkçülüğün bazı kaygıları, Akçura’nın; ‘’Üç Tarz-ı Siyaset’’ makalesi ile tartışmaya açılmıştır. Bu makalede üç fikri masaya yatırmış ve Türkçülük fikrinin üç yararından bahsetmiştir. Buna karşı Ahmet Ferit, bu üç fikrinde terk edilmeden, vazgeçilmeden hepsini Türklüğün çıkarı için kullanılmasını ifade eder. Gökalp ile Akçura’nın arasındaki en büyük farkın sebebi birinin sosyolog diğerinin tarihçi olmasıdır. İki arasındaki ayrım, Türkçülüğü kavramsallaşması ve uygulaması idi. Akçura, genel bir Türkleştirmeden söz ederken Gökalp Kürtleri baz alıyor.
    Anadolu’nun İslamlaştırma ve Türkleştirme sırasında 3 aracın kullanıldığını ifade eden yazar bunları:
    1)Etno-istatistik,
    2)Etnografik Harita,
    3)Etnografik Araştırmalar olarak ifade eder.
    Osmanlı Devleti’nin ilk zamanlarda yaptığı sayımların vergilendirme amaçlı olduğunu ifade eden yazar bu dönemi ‘’tahrir defterleri’’ dönemi diyor. İkinci dönem ise, 1831’den itibaren yapılan üç sayımdır. Ve üçüncü dönem olarak 906-07 tarihli son Osmanlı nüfus sayımı dönemi olan 1907-1918 dönemi olarak görür.
    Tüm devletlerin uygulaması olan fetih sonrası tarımsal alanlar olmak üzere tüm yeraltı ve üstü zenginliklerin kaydının tutulmasıdır. Bunları tahrir defteri adı verilen defterlere kayıt edilirdi. Bu defterler tam bir bilgi sağlamıyor olsalar da önemli bir yere sahiplerdir. Tahrirler, nüfusu insanları etnik şekilde kayıt ederdi. Bu defterlerin kalktığı dönemlerde ise nüfus için bakılacak defterlerin cizye ve avarızlardır.
    Daha modern şekilde nüfus sayımı yapıldığı dönemlerde bu işler için Nezaretler kurulmuştur. Bu dönemlerde yapılan sayımların ileride ne kadar önemli olduğunu anlatan yazar. Bu sayımlar sırasında insanların nasıl sınıflandırıldığını, isimlendirildiğini anlatır. Yine bu sayımların hangi bölgede kimler mevcut ne kadar mevcut şeklinde ki bilgiler içerdiği için Devlet’te uygulanan, uygulanmaya çalışılmış reformları nasıl ve nereye uygulayacak gibi azınlıklara bakış açısını da yansıttığını ekler. Yazar, ilk başta saydığımız azınlıkların nüfusları hakkındaki tartışmaları tek tek ele alıyor, bu tartışmaların sebebi ise Devlet’in kayıtları ile azınlıkların kayıtlarının arasında büyük farklar olmasıdır. Yazar bu durumun devletin o bölgelerde meşruiyetini devam ettirme, elden çıkmaması çabası olarak görüyor. Sayım sisteminin önemi kadar önem arz eden diğer bir konuda harita hazırlanması konusunu ele alıyor. İttihatçıların, bir propaganda aracı olarak kullandıkları logo-haritalardan bahsetmektedir. Bu bahse örnek amacıyla verdiği 1912-13 bastırılan Türklerin yaşadığı bölgeleri gösteren ırk haritasını gösteriyor. İttihatçıların, Anadolu’ya heyetler göndererek saha araştırması yaptırmalarını etnik gurupları etnik grupları hedefleyen nicel ve nitel araştırmalar yaptırdıklarından bahsediyor. Yazar, Almanların Osmanlı’yı keşfetme arzu ile İttihatçıların Anadolu’yu keşfetme arzusunun kesiştiğini ifade eder.
    Yazar, İttihatçıların Rumlara yönelik girişilen hareketlerin sebebini, çoğunun Balkan kökenli olduğunu ve Cemiyet’in üssü olması olarak görüyor ve Anadolu Rumlarına yapılanların Yunanlılara kaybedilen toprakların karşılığı olarak ifade ediyor. Bununla beraber diğer bir sebebin Yunan Krallığı’nın varlığıdır diyor. Rumların, Ermeniler ile aynı kaderi görmemelerini ise, Yunanistan’ın olmasına bağlamaktadır. Diğer bir neden olarak Osmanlı ekonomisinde ki Rumların etkisi olarak veriyor. Rumlara uygulanan politikanın bir diğer nedenini sahil kesiminde Rumların yaşaması istenmiyor. Kıyı bölgelerinin Müslüman ve Türkler çevrili oluşu politikaya daha uygun olacağıdır. Rumlara yönelik uygulanan son nedeni ise adalar meselesi olarak ele alıyor yazar.
    Yazar, Ermeni Meselesinin çözümü için ‘’Kesin Çözüm’’ ifadesini kullanır. Ermeni Tehcirini iki açıdan okunmalıdır diyen yazan, Ermenilere uygulanan politikanın Türkiye için yeniden iskan anlamına geliyor demekte iken bunun Ermeniler için tehcir, iktidarın öncesinde aldığı planlı yok etme kararı olarak ifade olur demektedir.
    Yazar, Ermeniler için kullanılan ‘’Ermeniler isyan ettiği’’ tezinin sonradan ortaya atıldığını, kanıt olarak gösterdiği Emniyet arşivlerinde ki bilgiler ışığında, Ermenilerin bir ihtilal hareketi içinde olmadıklarını, buna cesaretlerinin olmadığını ifade etmektedir. 1915’te başlatılan Ermeni operasyonunun da şifreli telgraflarda da isyan olmadığını, bunu Talat Paşa’nın da ifade ettiğini söyler. Osmanlı Devleti’nin, Ermenilere bakış açılarını fesad ocakları görünümünde olduğunu ifade eder. Bu tehcirin üç aşamada geçirdiğini ifade eden yazar bunları:

    1)Polisiye Takip,
    2)Kitlesel Tehcir,
    3)Katliam olarak ifade eder. İlk aşamayı B.Şakir’in, Ermeni komitacılar ile görüşüp anlaşmaya varamaması ardından başladığını söyler. İkinci aşamayı, Cemal Paşa’nın idaresi altında bulunan Adana bölgesinden tetiklendiğini ve ilk sürgünün bir kısım Ermeni azınlığın Konya bölgesine sürülmesini gösterir. İttihatçıların, komitacı ruhu ortadan kaldırmak, kişisel ve kurumsal temsiliyetleri yok etmek ver geri kalanları da ıslah amacıyla çöllere sürüp faydalı hale getirmek politikası güttüklerini ifade eder.
    Yahudiler için ise yazar, başlarda sıcak bakılan bu azınlığın özellikle Abdülhamit zamanında bu sıcaklığın kalmadığını, baş zamanlarda Yahudilerin istekleri karşılanırken bu sonrasında tersine döndüğünü bahseder. Yine aynı padişah döneminde Kürtlerin durumuna bakan yazar, Abdülhamid’in Kürtleri dinsel olarak kullanmayı hedeflediğini böylece Ermeni bölgelerinde taleplerin önüne geçeceğini söylemiştir. Kürt iskânının bir diğer sebebi Kürtlerin Osmanlı’ya döndürülmesi idi. Kürtlere yönelik askeri politika uygulaması olarak Hamidiye Alaylarını gösteren yazar, Eğitimde ki düzenlemenin görünen kısmı Araplar olsa da asıl hedef Kürt aşiretlerinin çocuklarına eğitim yoluyla devlete bağlılık olduğunu söyler.
    İttihatçıların Kürt politikaları ise Gökalp merkezli olarak işliyordu. Bu politika dört adımdan oluşuyor:
    1)Sorunun Tanımlanması,
    2)Sosyolojik Araştırmalar,
    3)Politikanın Uygulanması,
    4)Resmi Bir İdeoloji Yaratma,
    Gökalp’in yazdığı bir yazıda hastalık olarak ifade ettiği sorunun, bölgelere hakim olan Kürt aşiretlerinden bahseder. Bunun kırılmasını sağlayacak bir dizi önerilerde de bulunur. Bu önerilerle birlikte kanun altına alınmaları içinde bir Aşiret Nizamnamesi önerisinde bulunuyor. Gökalp etkisiyle Cemiyet, aşiret idaresi, iskanı konularında bazı kararlar alır ve bir iskan nizamnamesi çıkarır. Yazar, Cemal Paşa’nın politikaları sebebiyle azınlık meselelerinin geri dönülmez bir hal aldığını ifade etmektedir.
    Sonuç olarak yazar, askeri geçmiş, zihniyet ve savaş seneleri İttihatçıların nüfus ve vatan tanımlarında değişiklikler olduğunu ifade eder. Ülkenin savaş alanı halkın ise asker olarak algılandığını, savaş halinde olunduğundan ülkenin sınırlarının sadık insanların olmasına dikkat edilmiştir. Buna örnek olarak da, Ege ve Anadolu kıyılarının Rumlardan temizlemişlerdir. Yine aynı mantık ile demiryolları ve güzergahları askeri alan sayılmış ve buralardan da Türk harici unsurlar çıkartılmıştır. Etnik sınırlar yeniden düzenlenmiş yeni mülki haritalar çıkarılmıştır. Belli oranda gayri Müslim ve Türk unsurları asimile amacı ile değil askeri gereklilik amacıyla Müslim ve Türk köylerine yerleştirme politikası güdülmüştür. Yazar, Sarıkamış ve Kanal yenilgilerinin dönüm noktası olduğunu, bu yenilgilerin savaşın cephede değil etnik nüfusun etkili olacağını anladıklarını ve böyle gizli milli mücadele başladığını iddia eder.