• Yazar Aydın Başar, Ehl-i Sünnet hassasiyetine dikkat ederek Müslümanlar için 300 kitaplık bir liste oluşturdu. Kur’an’da hata bulan ve usulsüz dini yorumlar yapan itikadı bozuk eserleri listeye karıştırmayan Başar, uzun araştırmalar sonucunda doğudan batıya birçok farklı kişinin eselerini listeledi. 

    Çok sayıda isimden fikir aldı.

    Listeyi oluştururken, çok sayıda alim, akademisyen ve yazarlardan fikir alan Başar, Mahir İz, Esad Coşan, Kadir Mısıroğlu ve Yusuf Kaplan gibi isimlerin de listelerini inceledi. Ayrıca sosyal medyadan da kitap tavsiyesi yapan hocaların fikirlerini dikkate alan Başar, "Rabbim’den bu listenin insanlara faydalı olmasını niyaz ediyorum." diyerek 300 kitaplık 'Müslüman kitaplığı' kitap tavsiyesini yayınladı. İşte 300 kitaplık o liste;

    A. İMAN VE İSLAM
    1. Ömer Nasuhi Bilmen, İslam İlmihali
    2. Mehmet Zihni Efendi, Nimet-i İslam
    3. Ahmet Hamdi Akseki, İslam Dini
    4. Muhammed Hamidullah, İslam’a Giriş
    5. Necip Fazıl Kısakürek, İman ve İslam Atlası
    6. Ümit Şimşek, İslam İnanç İlmihali
    7. Ali Kemâl Belviranlı, İslâm Prensipleri
    8. Ali Tantavi, Ana Hatlarıyla İslam Dini
    9. Mahmud Esad Coşan, İslam’ın ve İmanın Korunması
    10. Muhammed Kutub, İslâm’ın Etrafındaki Şüpheler
    11. Babanzâde Ahmed Naim, İslâm Ahlâkının Esasları
    12. Haluk Nurbaki, Kur’an-ı Kerim’den Ayetler ve İlmi Gerçekler
    13. Tahirül Mevlevi, Müslümanlıkta İbadet Tarihi
    14. Rahmi Telkenaroğlu, İslam İbadet Esasları
    15. Kemal Yıldız, İbadet ve Hayat

    B. İTİKAT VE AKAİD
    1. Mehmet Zahid Kotku, Ehli Sünnet İtikadı
    2. İbrahim Cücük, Delileriyle Ehl-i Sünnet Akaidi
    3. Nureddin es-Sabuni, Matüridiyye Akaidi
    4. Mehmet Keskin, İmam Eş’ârî ve Eş’ârîlik
    5. Sadettin Taftazânî, Şerhû’l-Akâid Tercümesi
    6. Numan Kurtulmuş, Amentü Şerhi
    7. Ramazan Altıntaş, Sana İtikattan Soruyorlar
    8. Cağfer Karadaş, İslam Akaidi
    9. Saim Kılavuz, Anahatlarıyla İslâm Akaidi ve Kelama Giriş
    10. Süleyman Uludağ, İslam Düşüncesinin Yapısı
    11. Metin Bozkuş, Anadolu’da İslam ve Mezhepler
    12. Hasan Gümüşoğlu, İslam Mezhepleri Tarihi
    13. Abdulmecit Zindani, Kur’an ve Kainat Ayetleri Işığında Tevhid
    14. İbni Teymiye, Tevhid Risalesi
    15. Bekir Topaloğlu, Kelam İlmi

    C. KUR’AN-I KERİM
    1. İsmail Karaçam, Sonsuz Mucize Kur’an
    2. Osman Keskioğlu, Kur’an Tarihi
    3. Kerim Buladı, Kur’an’ın Anlaşılmasında Anahtar Kavramlar
    4. Muhammed Gazali, Kur’an’ı Anlamada Yöntem
    5. Ebul Âla Mevdudi, Kur’an’da Dört Terim
    6. Halis Aydemir, Kur’an’da Hata Yok
    7. Mehmet Halil Çiçek, Müşkilu’l-Kur’an’ı Yeniden Değerlendirmek
    8. Enbiya Yıldırım, Kur’an Bize Yeter Söylemi
    9. İhsan Şenocak, Sünneti Reddeden Kur’an Müslümanlığı
    10. Ali Akpınar, Kuran Niçin Ve Nasıl Okunmalı
    11. Murat Padak, Kur’an’dan Hikmetler
    12. Hasan Keskin, Kur’an’da Fitne Kavramı
    13. Recep Akakuş, İslam’da Hamele-i Kuran
    14. Fatih Çollak, Kur’ân Risalesi
    15. Ruhi Özcan, Vahiy Kültürü

    D. HADİS VE SÜNNET
    1. Mehmet Yaşar Kandemir, Hadis Karşıtları Ne Yapmak İstiyor
    2. İbrahim Hatiboğlu, Çağdaşlaşma ve Hadis Tartışmaları
    3. Yusuf el-Karadavî, Sünneti Anlamada Yöntem
    4. Muhammed Taki el-Usmânî, Sünnet’in Bağlayıcılığı
    5. Muhammed Salih Ekinci, Huccet Değeri ve Tedvin Açısından Sünnet
    6. Ömer Faruk Korkmaz, Ayet-i Kerimeler Işığında Sünnetin Hucciyeti
    7. Şatıbi, Bid’atler Karşısında Kitap ve Sünnete Bağlılıkta Yöntem
    8. İmam Suyuti, Sünnetin İslam’daki Yeri
    9. Said Nursi, Sünnet-i Seniyye Risalesi
    10. Halil İbrahim Kutlay, Nebevi Mesaj
    11. Muhammed Ali Es-Sabuni, Nebevi Sünnet
    12. Aynur Uyarel, Sahabe Uygulaması Olarak Sünnete Bağlılık
    13. Mehmet Görmez, Hadis İlminin Temel Meseleleri
    14. Saffet Sancaklı, Hadis İnkârcılığı
    15. Zekeriya Güler, Hadis Günlüğü

    E. SİYER-İ NEBİ
    1. Mustafa Asım Köksal, İslam Tarihi
    2. Ali Muhammed Sallabi, Siyer-i Nebi
    3. Kasım Şulul, Siyer Usulü
    4. Martin Lings, Hazreti Muhammed’in Hayatı
    5. İzzet Derveze, Kur’an’a Göre Hazreti Muhammed’in Hayatı
    6. Mustafa Sıbai, Peygamberimizin Hayatından Dersler ve İbretler
    7. Mehmet Emin Ay, Şefkat Peygamberi Hazreti Muhammed
    8. Münir Muhammed Gadban, Resulullah’ın Hayatı ve Daveti
    9. Ahmet Önkal, Resulullah’ın İslam’a Davet Metodu
    10. İhsan Süreyya Sırma, Mekke Dönemi ve İşkence
    11. Mustafa Ağırman, Hazreti Muhammed Devrinde Mescid Ve Fonksiyonları
    12. Rıfat Oral, Hazreti Peygamber’in Veda Haccı
    13. Âdem Apak, Kur’an’ın Geliş Ortamında Arap Toplumu
    14. Muhammed Emin Yıldırım, Efendimizi Sahabe Gibi Sevmek
    15. Mutlu Binici, Uhud’un Ardında Cennet Var

    F. FIKIH VE İSLAM HUKUKU
    1. Hayreddin Karaman, Günlük Hayatımızda Helaller ve Haramlar
    2. Halil Günenç, Günümüz Meselelerine Fetvalar
    3. Hamdi Döndüren, Güncel Fıkhi Meseleler
    4. Abdullah Kahraman, Güncel Dini Konular ve Fıkhi Hükümler
    5. Hacı Yunus Apaydın, Din ve Fıkıh Yazıları
    6. Faruk Beşer, Güncel Meselelere Dini Çözümler
    7. Vehbe Zuhayli, Günümüz Meselelerine Fetvalar
    8. Ekrem Buğra Ekinci, İslâm Hukukumda Değişmenin Sınırlan
    9. Halit Çalış, Ahmet Yaman, İslam Hukukuna Giriş
    10. Ahmet Yaman, Halit Çalış, İslam Hukuku
    11. Abdülkerim Zeydan, İslam Hukukuna Giriş
    12. Fahrettin Atar, Fıkıh Usûlü
    13. Mehmet Zahit Kevserî, Hanefi Fıkhının Esasları
    14. Mustafa Kelebek, İslam Aile Hukukunda Velayet
    15. Orhan Çeker, Fetvalarım

    G. UFUK KİTAPLARI
    1. Sezai Karakoç, İslam’ın Dirilişi
    2. İsmet Özel, Taşları Yemek Yasak
    3. Roger Garaudy, Geleceğimizde İslâm Var
    4. İsmail Faruki, Bilginin İslamileştirilmesi
    5. Rene Guenon, Modern Dünyanın Bunalımı
    6. Akif Emre, Müstağrip Aydınlar Yüzyılı
    7. Özcan Hıdır, Batı Dünyasında İslamofobi ve Anti-İslamizm
    8. Aliya İzzetbegoviç, Doğu Batı Arasında İslam
    9. Said Ramazan el-Buti, Kur’an’da İnsan ve Medeniyet
    10. Bedri Gencer, İslam’da Modernleşme
    11. Erol Güngör, İslam’ın Bugünkü Meseleleri
    12. İbrahim Kalın, İslam ve Batı
    13. Şemseddin Dursun, Hayata Dair Kavramlar Analizi
    14. Yücel Oğurlu, Perspektif Kodları
    15. Cemil Meriç, Bu Ülke

    H. DAVA VE ŞUUR
    1. Seyid Kutub, Yoldaki İşaretler
    2. Ahmet Ağırakça, Dava Adamı Olmak
    3. Yusuf Kerimoğlu, Kelimeler Kavramlar
    4. Kadir Mısıroğlu, İslam Dünya Görüşü
    5. Abdulkadir Udeh, İslam ve Siyasi Durumumuz
    6. Muhammed Ebu Zehra, İslam’da Sosyal Dayanışma
    7. Salim Öğüt, Modern Bir Din Projesinin Tenkidi
    8. Mehmet Doğan, Batılılaşma İhaneti
    9. Said Halim Paşa, Buhranlarımız
    10. Abdurrahman Dilipak, Cumhuriyete Giden Yol
    11. Burhan Bozgeyik, İşte Zulmün Belgesi
    12. Osman Yüksel Serdengeçti, Bir Nesli Nasıl Mahvettiler
    13. Mehmet Beşir Eryarsoy, Küreselleşmeye Karşı Duruşumuz
    14. Salâh Abdulfettâh el-Hâlidî, Müslümanın Değişmez Prensipleri
    15. Ebul Hasen En Nedvi, Müslümanların Gerilemesiyle Dünya Neler Kaybetti

    I. MÜSLÜMANCA DÜŞÜNCE
    1. İmam Gazali, Müslümanca Bir Hayat
    2. Ebubekir Sifil, Müslümanca Bir Hayat İçin
    3. Abdurrahman Arslan, Dünyaya Müslümanca Bakmak
    4. Mehmet Sürmeli, Siyasette Müslümanca Duruş
    5. Aydın Başar, Hayatı Müslümanca Okumak
    6. İsmail Lütfi Çakan, Müslümanca Yaşamak
    7. Yavuz Köktaş, Modern Dünyada Müslümanca Düşünmek
    8. Rasim Özdenören, Müslümanca Düşünmek Üzerine Denemeler
    9. Serdar Demirel, Postmodern Çağda Müslüman Bilincin İnşası
    10. Ali Haşimi, Kur’an ve Sünnet’e Göre Müslüman Şahsiyeti
    11. Fethi Yeken, Müslüman Olmam Neyi Gerektirir?
    12. Ali Haydar Haksal, Müslümanca Duruş
    13. Vehbi Karakaş, Müslümanca Bakış
    14. Nureddin Yıldız, Mümin Kimliğimiz
    15. Ramazan Kayan, Vahyin Gölgesinde Kimlik İnşası

    İ. TASAVVUF VE NEFİS TERBİYESİ
    1. Hasan Kamil Yılmaz, Tasavvufun Meseleleri
    2. Dilaver Selvi, Kur’an ve Tasavvuf
    3. Selçuk Eraydın, Tasavvuf ve Tarikatlar
    4. Hasan El Benna, Tasavvuf Ve Ahlak Eğitimi
    5. Necdet Yılmaz, Osmanlılarda Tasavvuf
    6. Ebu’l-Alâ el-Afîfi, Tasavvuf İslâm’da Mânevî Hayat
    7. Mahir İz, Tasavvuf
    8. Muhammed Bin El Hani, Adap
    9. Abdu’l-Bari En-Nedvi, Tasavvuf ve Hayat
    10. Ferîdüddîn Attar, Tezkiretü’l Evliyâ
    11. Said Havva, İslam’da Nefis Tezkiyesi
    12. İbni Kayyım El Cevziyye, Nefis Terbiyesi
    13. Abdulkerim Kuşeyri, Kuşeyri Risalesi
    14. Haris el Muhasibi, Selefi Tasavvuf
    15. Muhammed Emin Er, Fıkh-ı Batın Kalp Temizliğinin Esasları

    J. İRFAN VE HİKMET
    1. Abdulkadir Geylani, İlahi Armağan
    2. Osman Nuri Topbaş, Son Nefes
    3. Necdet Tosun, İrfan Bahçesi
    4. Abdulfettah Ebu Gudde, Zamanın Kıymeti
    5. İbn Hacer el-Askalani, Erdem Yolcusuna Uyarılar
    6. İmam Şarani, Sufilere Armağan Selefi Salihin Ahlakı
    7. İbn Ataullah el-İskenderi, Hikemü’l-Atâiyye
    8. Mustafa Kara, Gönül Mektupları
    9. Musa Tektaş, Gönül Zaviyesi
    10. Hayati İnanç, İşte Geldik Gidiyoruz
    11. Raşit Küçük, Sevgi Medeniyeti
    12. Ahmet Ziylan, İki Çift Söz Yeter
    13. Sadi Şirazi, Bostan ve Gülistan
    14. Beydaba, Kelile ve Dimne
    15. Mehmet Nezir Gül, Geçmişten Günümüze Latifeler Hikmetler

    K. İLHAM VEREN KİTAPLAR
    1. Soner Duman, Hayata Bir de Böyle Bak
    2. Mehmet Lütfi Arslan, Uyanın Rüya Vaktidir
    3. Mustafa Asım Küçükaşçı, Kıyameti Koparan Kopuşlar
    4. Süleyman Ragıp Yazıcılar, Baht Meselesi
    5. İsmail Kılıçarslan, Benim Meselem
    6. Erol Erdoğan, İnsan Mevsimi
    7. Erhan Erken, Dünya Görüşü
    8. Ömer Faruk Demireşik, Şafak Sökerken
    9. Âdem Özköse, Ümmet Coğrafyası
    10. Sefa Saygılı, Dünyayı Aldatanlar
    11. Mustafa Sabri Beşer, Ve İnsan Aldandı
    12. Ahmet Murat, Kalbin Kararı
    13. Mikail Çolak, Alemlere Rahmet
    14. Faruk Öndağ, Sıradışı Adamlar
    15. Mustafa Nezihi Pesen, İstanbul’a Zikirle Girdin Mi Hiç?

    L. FAYDALI DİNİ KİTAPLARI
    1. Abdullah Yıldız, Namaz Bir Tevhit Eylemi
    2. Şerafettin Kalay, Müminin Miracı Namaz
    3. Mehmet Şevket Eygi, Müslümanın 100 Vazifesi
    4. Âdem Ergül, Medeniyet Öncülerimizden 365 Lider Davranış
    5. Hikmet Özdemir, Hazreti Ali’nin 100 Veciz Sözü
    6. Murat Kaya, Hazreti Ömer’den 111 Hatıra
    7. Mustafa Meşhur, İslam’a Davet Fıkhı
    8. Ali Nar, 40 Hadisle Müslüman Kimliği
    9. Mecdi El Hilali, Allah Sevgisi
    10. Mehmet Paksu, Sünnete Göre Günlük Hayat
    11. Mehmet Akbaş, Asr-ı Saadetten Üç Öğretmen
    12. Ali Ramazan Dinç, Kemale Dair Sohbetler
    13. Ertuğrul Düzdağ, Ali Ulvi Kurucu Hatıralar
    14. Nazif Yılmaz, Ahmet İslamoğlu Hatırlar ve Mülahazalar
    15. İbrahim Emiroğlu, Yanlış Düşünce ve Davranışlar Karşısında Mevlana

    M. KÜLTÜR VE EDEBİYAT
    1. Haluk Dursun, İstanbul’da Yaşama Sanatı
    2. Ahmet Yüksel Özemre, Üsküdar’da Bir Attar Dükkânı
    3. Münevver Ayaşlı, Haminne’nin Suret Aynası
    4. Yahya Kemal Beyatlı, Kendi Gökkubbemiz
    5. Dursun Gürlek, Kültür Dünyamızdan Manzaralar
    6. Sadettin Ökten, Aslında Bir Sanat Var
    7. Nihat Sami Banarlı, Tarih ve Tasavvuf Sohbetleri
    8. Mehmet Nuri Yardım, Edebiyatımızın Güler Yüzü
    9. Âlim Yıldız, Geleneğin İzinde
    10. Nidayi Sevim, Keşf-i İstanbul
    11. Emin Işık, Belh’in Güvercinleri
    12. Serhan Tayşi, Ali Emiri’nin İzinde
    13. Turgut Cansever, İslam’da Şehir ve Mimari
    14. Beşir Ayvazoğlu, Geleneğin Direnişi
    15. Evliya Çelebi, Seyahatname

    N. HİKÂYE, ROMAN VE DENEME
    1.Muhyiddin Şekur, Su Üstüne Yazı Yazmak
    1, Carl Vett, Dervişler Arasında İki Hafta
    2. Muhammed Esed, Mekke’ye Giden Yol
    3. Şule Yüksel Şenler, Huzur Sokağı
    4. İskender Pala, Şah Sultan
    5. Cahit Zarifoğlu, Yaşamak
    6. Tarık Buğra, Küçük Ağa
    7. Ahmet Hamdi Tanpınar, Beş Şehir
    8. İbrahim Tenekeci, Son Düzlük
    9. Mustafa Kutlu, İyiler Ölmez
    10. Vehbi Vakkasoğlu, Bir Destandır Çanakkale
    11. Mehmet Niyazi, Yemen Ah Yemen
    12. Yavuz Bahadıroğlu, Selahaddin Eyyubi
    13. Mustafa Uslu, Yunus Emre Gönlüm Düştü Bir Sevdaya
    14. Aziz Erdoğan, Abide Şahsiyet Mehmet Akif Ersoy
    15. Ahmet Yapıcı, İnanmış Bir Adam Mehmet Akif

    O. EĞİTİM VE AİLE
    1. Ali Fuat Başgil, Gençlerle Başbaşa
    2. Seyit Mehmet Şen, Gençlik Geleceğimizdir
    3. Nurettin Topçu, Türkiye’nin Maarif Davası
    4. Samiha Ayverdi, Milli Kültür Meseleleri ve Maarif Davamız
    5. Dursun Ali Taşçı, Eğitim Yazıları
    6. Said Havva, İslami Eğitim Modeli
    7. Memiş Okuyucu, Maarifimiz ve Geleceğimiz
    8. Ali Erkan Kavaklı, En Sevilen Öğretmen Hazreti Muhammed ve Eğitim Metotları
    9. Bekir Kuzudişli, Eğitim ve Öğretime Dair 40 Hadis
    10. Osman Öztürk, İslam’da Evlat Terbiyesi
    11. Mehmet Zeki Aydın, Ailede Ahlak Eğitimi
    12. Durak Pusmaz, Ailede Mutluluk Prensipleri
    13. Sıtkı Aslanhan, Bilinçli Aile
    14. Mustafa K Topaloğlu, Evliliğin Yol haritası
    15. Sema Maraşlı, Mutlu Aile Okulu

    Ö. TARİH
    1. Ahmet Akgündüz, Bilinmeyen Osmanlı
    2. Mustafa Armağan, Osmanlı İnsanlığın Son Adası
    3. İrfan Gündüz, Osmanlılarda Devlet Tekke Münasebetleri
    4. İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Devletinin İlmiye Teşkilatı
    5. Koray Şerbetçi, Bir Osmanlı Var İmiş
    6. Fuat Köprülü, Osmanlı Devletinin Kuruluşu
    7. Osman Turan, Selçuklular ve İslamiyet
    8. Coşkun Yılmaz, Sultan İkinci Abdulhamit ve Dönemi
    9. Vahdettin Engin, Bir devrin Son Sultanı II. Abdulhamid
    10. Mustafa Sabri Efendi, Hilafetin İlgasının Arka Planı
    11. Ziya Kazıcı, İslam Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi
    12. Mahmud Şakir, İslam Tarihinden Dersler ve İbretler
    13. Davut Nuriler, Sancak’ın Asırlık Hak Mücadelesi
    14. Ahmet Cevdet Paşa, Kısas-ı Enbiya
    15. Fuat Sezgin, İslam Bilim Tarihi

    P. ABİDE ŞAHSİYETLER
    1. Salih Suruç, Sadakatte Zirve Hazreti Ebu Bekir
    2. İbnül Cevzi, Emirül Müminin Hazreti Ömer’in Hayatı ve Tarihi
    3. Mustafa Necati Bursalı, Hayâ ve Edep İncisi Hazreti Osman
    4. Mahmut Sami Ramazanoğlu, Hazreti Aliyyül Murtaza
    5. Ömer Sabuncu, Hazreti Aişe Binti Ebi Bekir
    6. Ömer Döngeloğlu, Musab Bin Umeyr
    7. Fatih Çınar, Mustafa Taki Efendi
    8. İbrahim Baz, Abdülehad Nuri-i Sivasi Hayatı Eserleri Görüşleri
    9. Vahit Göktaş, Muhammed Es’ad-ı Erbili Hayatı, Eserleri ve Tasavvuf Felsefesi
    10. Adnan Memduhoğlu, Bir Fakih Olarak İmam Nevevi
    11. Ahmet Turan Arslan, İmam Birgivi
    12. Nesimi Yazıcı, Kamil Miras Hayatı ve Eserleri
    13. Ethem Cebecioğlu, İmam-ı Rabbani Hareketi ve Tesirleri
    14. Bilal Kemikli, Erzurumlu Bilge İmam Muhammed Lütfi Efendi
    15. Yusuf Temizcan, Muhsin Kıvamında Yaşamak Abdullah Tivnikli

    R. İLMİ ETÜDLER
    1. Necdet Çağıl, Kur’an’ın Belagat ve Fonetik Yapısı
    2. Nasrullah Hacımüftüoğlu, Kur’an’ın Belagatı ve İ’cazı Üzerine
    3. Mehmet Yalar, Modern Arap Edebiyatına Giriş
    4. Yusuf Ziya Kavakçı, İslam Araştırmalarında Usul
    5. Rahmi Yaran, İslam Fıkhında İhtiyaç Kavramı ve Kurumsallaşma
    6. Hasan Çelikkaya, Fonksiyonel Eğitim Sosyolojisi
    7. Mehmet Ünal, Kur’an Anlaşılmasında Kıraat Farklılıklarının Rolü
    8. Cemal Abdullah Aydın, Hadislerin Kaynaklarını Bulma Yolları
    9. Cemal Ağırman, Hadis Kaynaklarının Dili
    10. Hüseyin Yılmaz, Dini Hitabet ve Mesleki Uygulama
    11. Nuri Adıgüzel, İslam Ahlak Düşüncesi ve Müslüman Ahlakçılar
    12. Fethi Ahmet Polat, İslam Tefsir Geleneğinde Akılcı Söyleme Yöneltilen Eleştiriler
    13. Ömer Çelik, Tefsir Usulü ve Tarihi
    14. Harun Öğmüş, Cahiliye Döneminde Araplar
    15. Mehmet Fatih Kaya, Hadis Usûlünde İhtilât

    S. TEMEL CİLTLİ ESERLER
    1. Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Din Kur’an Dili
    2. Muhammed Ali Es-Sabuni, Safvetü’t Tefasir
    3. İmam Nesefi, Tercüme: Harun Ünal, Nesefi Tefsiri Tercümesi
    4. Babanzade Ahmed Naim ve Kamil Miras, Sahih-i Buhari Muhtasarı Tecrid-i Sarih Tercemesi ve Şerhi
    5. Yaşar Kandemir, İsmail Lütfi Çakan, Raşid Küçük, Riyazüs Salihin Şerhi
    6. Kadı İyaz, (Yaşar Kandemir), Şifa-i Şerif Şerhi
    7. Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-u İslamiyye ve İstılahat-ı Fıkhiyye Kamusu
    8. İmam Nebevi Hazretleri, Hatib eş-Şirbini (Tercüme Soner Duman), Muğni’l Muhtac
    Minhacü’t-Talibin Şerhi
    9. İmam Gazzali, İhya-ü Ulumi’d Din
    10. Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatüs Sahabe
    11. Hayredin Karaman, Ana Hatlarıyla İslam Hukuku
    11. Osman Nuri Topbaş, Nebiler Silsilesi
    12. Hayati Ülkü, İslam Tarihi
    13. Said Nursi, Risale-i Nur Külliyatı
    14. İmam-ı Rabbani, Mektubat
    15. Tahirül Mevlevi, Mesnevi Şerhi

    Aydın Başar
  • P. Astsb. Bçvş. Ömer Halisdemir, İlhan Varank, Erol Olçok, Abdullah Tayyip Olçok, Mustafa Yaman, Sedat Kaplan, Ümit Çoban, Yalçın Aran, Murat Akdemir, Mustafa Direkli, Ramazan Konuş, Serhat Önder, Yasin Yılmaz, Muhammet Yalçın, Recep Gündüz, Hüseyin Kısa, Halil İbrahim Yıldırım, Fazıl Gürs, Metin Arslan, Osman Yılmaz, Mehmet Oruç, Lokman Oktay, Mahmut Coşkunsu, Muhammed Ali Aksu, Muhammed Ambar, Mustafa Cambaz, Mustafa Kaymakçı, Yasin Naci Ağaroğlu, Volkan Pilavcı, Ömer Can Açıkgöz, Mustafa Avcu, Murat Kocatürk, Mehmet Karaaslan, İbrahim Yılmaz, Muhammed Fazlı Demir, Necati Sayın, Selim Karakoç, Tolga Ecebalın, Ümit Çoban, Ümit Yolcu, Yakup Kozan, Yusuf Elitaş, Emrah Sapa, Hasan Yılmaz, Ümit Güder, Samet Cantürk, Ali İhsan Lezgi, Yasin Yılmaz, Ali Anar, Eyyüp Oğuz, Nedip Cengiz Eker, Serdar Gökbayrak, Yasin Bahadır Yüce, Bülent Yurtseven, Murat Alkan, Ahmet Oruç, Cüneyt Bursa, Mucip Arıgan, Burak Cantürk, Fahrettin Yavuz, Hakan Yorulmaz, Adil Büyükcengiz, Burhan Öner, Haki Aras, Ahmet Kara, Fatih Kalu, Askeri Çoban, Celaleddin İbiş, Emrah Sağaz, Fatih Satır, Halil Işılar, Akın Sertçelik, Ayhan Keleş, Cemal Demir, Halil Kantarcı, Cengiz Polat, İhsan Yıldız, İzzet Özkan, Mehmet Şefik, Akif Kapaklı, Çetin Can, Hakan Ünver, Hasan Kaya, İsmail Kefal, Lokman Biçinci, Mete Sertbaş, Mustafa Koçak, Yunus Emre Ezer, Salih Alışkan, Suat Aloğlu, Timur Aktemur, Ömer Takdemir, Sümer Deniz, Yusuf Çelik, Dursun Acar, Alpaslan Yazıcı, Akif Altay, Münir Murat Ertekin, Mustafa Tecimen, Önder Güzel, Cennet Yiğit, Gülşah Güler, Ufuk Baysan, Fikret Metin Öztürk, Kübra Doğanay, Muhsin Kiremitçi, Zeynep Sağır, Demet Sezen, Erol İnce, Birol Yavuz, Faruk Demir, Halil Hamuryen, Hüseyin Gora, Hurşit Uzel, Hüseyin Kalkan, Fevzi Başaran, Hakan Yorulmaz, Feramil Ferhat Kaya, Niyazi Ergüven, Mustafa Aslan, Muhammet Oğuz Kılınç, Mehmet Karacatilki, Murat Ellik, Seher Yaşar, Mehmet Demir, Köksal Kaşaltı, Mehmet Çetin, Münir Alkan, Mehmet Şevket Uzun, Ozan Özen, Mustafa Serin, Halit Gülser, Zafer Koyuncu, Hüseyin Goral, Hüseyin Kalkan, Serhat Koç, Varol Tosun, Edip Zengin, Velit Bekdaş, Yakup Sürüc, Turgut Solak, Seyit Ahmet Çakır, Sevda Güngör, Mehmet Demir, Kemal Tosun, Hasan Gülhan, Meriç Alemdar, Mehmet Akif Sancar, Yunus Uğur, Fırat Bulut, Ayşe Aykaz, Barış Efe, Mehmet Ali Kılıç, Mahir Ayabak, Murat Mertel, Murat Naiboğlu, Ahmet Kocabay, Ahmet Özsoy, Mehmet Yılmaz, Onur Ensar Ayanoğlu, Onur Kılıç, Cuma Dağ, Erhan Dural, Volkan Canöz, Mehmet Kocakaya, Erkan Yiğit, Serkan Göker, Fuat Bozkurt, Oğuzhan Yaşar, Aydın Çopur, Beytullah Yeşilay, Erdem Diker, Erkan Er, Gökhan Eser, Hasan Altın, Mehmet Kocakaya, Mehmet Güder, Mehmet Ali Urel, Hasan Yılmaz, Yıldız Gürsoy, Uhud Kadir Işık, Türkmen Tekin, Suat Akıncı, Ali Alıtkan, Aytekin Kuru, Ahmet Oruç, Mehmet Oruç, Yusuf Çelik, Ömer İpek, Murat İnci, Mustafa Solak, Emin Güner, Köksal Karmil, Vahit Kaşçıoğlu, Vedat Barceğci, Mutlu Can Kılıç, Tahsin Gerekli, Şükrü Bayrakçı, Ömer Cankatar, Recep Büyük, Batuhan Ergin, Erkan Pala, Kader Sivri, Orhun Göytan, Ömer Cankatar, Samet Uslu, Battal İlgün, Şeyhmus Demir, Şirin Diril, Özgür Gençer, Vedat Büyüköztaş, P. Kur. Alb. Sait Ertürk, Topçu Astsb. Kd. Bçvş. Bülent Aydın, P. Uzm. Çvş. Halit Yaşar Mine, Rüstem Resul Perçini, Mesut Acu, Resul Kaptancı, Fatih Dalgıç, Murat Demirci, Sevgi Yeşilyurt, Şenol Sağman, Zekeriya Bitmez, Yılmaz Ercan, Jouad Merroune, Cemal Abuatuye, İbrahim Ateş, Muzaffer Aydoğdu, Osman Arslan, Davut Karaçam, Alper Kaymakçı, Necmi Bahadır Denizcioğlu, Mehmet Şengül, Özkan Özendi, Hakan Gülşen, Mehmet Gülşen, Osman Evsahibioğlu, Lütfi Gülşen, Mesut Yağan, Gökhan Yıldırım, Mustafa Karasakal, Selim Cansız, Medet İkizceli, Tevhit Akkan, Bülent Karalı, Hüseyin Güntekin.
  • #15Temmuz
    Dünyanın hiçbir yerinde kendi sela'sına koşan böyle aziz bir millet göremezsiniz.

    Cemal ABUATUYE / Fas vatandaşı
    • Dursun ACAR / Yusufeli / 1972 / Polis
    • Mesut ACU / Ankara / 1960 / Ayakkabı imalatçısı
    • Ömercan AÇIKGÖZ / Sinop / 1985 / Öğrenci
    • Yasin Naci AĞAROĞLU / Seyhan / 1994 / Serbest meslek
    • Murat AKDEMİR / Üsküdar / 1989 / Serbest meslek
    • Suat AKINCI / Sarıkaya / 1984 / Tesisatçı
    • Tevhit AKKAN / Horasan / 1956 / Seyyar satıcı
    • Muhammet AKSU / Alaçam / 1977 / Aşçı
    • Timur AKTEMUR / Selim / 1979 / Döşemeci
    • Meriç ALEMDAR / Gaziantep / 1972 / Polis
    • Salih ALIŞKAN / Vakfıkebir / 1968 / İşçi
    • Ali ALITKAN / Sungurlu / 1984 / İmam
    • Murat ALKAN / Şereflikoçhisar / 1974 / Polis
    • Münür ALKAN / Tekirdağ / 1975 / Polis
    • Suat ALOĞLU / Siverek / 1977 / Serbest meslek
    • Akif ALTAY / Burdur / 1963 / Polis
    • Hasan ALTIN / Yozgat / 1955 / Emekli
    • Muhammet AMBAR / Çayeli / 1977 / Serbest meslek
    • Ali ANAR / Ankara / 1981 / Muhtar
    • Yalçın ARAN / Niğde / 1980 / Kepçe operatörü
    • Haki ARAS / Göle / 1969 / Serbest meslek
    • Mucip ARIGAN / Ankara / 1983 / Serbest meslek
    • Metin ARSLAN / Karabük / 1972 / Serbest meslek
    • Osman ARSLAN / Bayat / 1963 / İşçi emeklisi
    • Mustafa ASLAN / Yozgat / 1969 / Polis
    • İbrahim ATEŞ / Ankara / 1986 / Mobilyacı
    • Mustafa AVCU / Çorum / 1994 / Öğrenci
    • Mahir AYABAK / Bahçelievler / 1999 / Garson
    • Onur Ensar AYANOĞLU / Fatih / 1989 / Vinç operatörü
    • Bülent AYDIN / Iğdır / 1969 / Asker
    • Muzaffer AYDOĞDU / Ankara / 1980 / Serbest meslek
    • Ayşe AYKAÇ / Cide / 1972 / Ev hanımı
    • Vedat BARCEĞCİ / Gaziosmanpaşa / 1988 / Kuyumcu
    • Fevzi BAŞARAN / Ankara / 1985 / Polis
    • Şükrü BAYRAKÇI / Göztepe / 1985 / Serbest meslek
    • Hikmet BAYSAL / Istanbul / 1993 / Serbest meslek
    • Ufuk BAYSAN / Düzce / 1974 / Polis
    • Velit BEKDAŞ / Mardin / 1986 / Polis
    • Lokman BİÇİNCİ / Narman / 1991 / İşçi
    • Zekeriya BİTMEZ / Malatya / 1959 / Emekli
    • Fuat BOZKURT / Doğanşehir / 1985 / Serbest meslek
    • Fırat BULUT / Ankara / 1986 / Polis
    • Cüneyt BURSA / Ankara / 1979 / Polis
    • Recep BÜYÜK / Kalkandere / 1978 / Esnaf
    • Adil BÜYÜKCENGİZ / İstanbul / 1964 / Tüccar
    • Vedat BÜYÜKÖZTAŞ / Ankara / 1980 / Mobilyacı
    • Mustafa CAMBAZ / Gümülcine / 1963 / Foto muhabiri
    • Çetin CAN / İstanbul / 1982 / Işıklandırma Şefi
    • Ömer CANKATAR / İstanbul / 1983 / Stajyer Mali Müşavir
    • Volkan CANÖZ / Ankara / 1987 / Serbest meslek
    • Selim CANSIZ / Şiran / 1988 / Serbest meslek
    • Burak CANTÜRK / Üsküdar / 1993 / Öğrenci
    • Samet CANTÜRK / Kazan / 1996 / İşçi
    • Mahmut COŞKUNSU / Üsküdar / 1973 / İş adamı
    • Seyit Ahmet ÇAKIR / Gaziantep / 1990 / Polis
    • Yusuf ÇELİK / Ankara / 1970 / Esnaf
    • Yusuf ÇELİK / Aksaray / 1951 / Emekli İşçi
    • Mehmet ÇETİN / Uşak / 1977 / Polis
    • Ziya İlhan Çağdaş / Erzincan / 1985 / Astsubay
    • Askeri ÇOBAN / Zeynalan / 1963 / Serbest meslek
    • Ümit ÇOBAN / Amasya / 1975 / Yüzme Antrenörü
    • Aydın ÇOPUR / Ankara / 1989 / Endüstri Mühendisi
    • Cuma DAĞ / Elazığ / 1977 / Mühendis
    • Fatih DALGIÇ / Eskişehir / 1990 / Serbest meslek
    • Cemal DEMİR / Terme / 1949 / Esnaf
    • Şeyhmus DEMİR / Mardin / 1988 / Kurye
    • Muhammet Fazlı DEMİR / Sadık / 1975 / Emlakçı
    • Faruk DEMİR / Elazığ / 1965 / Polis
    • Mehmet DEMİR / Gaziantep / 1985 / Polis
    • Murat DEMİRCİ / İstanbul / 1977 / İşçi
    • Sümer DENİZ / Sivas / 1974 / Esnaf
    • Necmi Bahadır DENİZCİOĞLU / Ankara / 1966 / Serbest meslek
    • Erdem DİKER / Niksar / 1986 / Serbest meslek
    • Mustafa DİREKLİ / Şanlıurfa / 1996 / Öğrenci
    • Şirin DİRİL / Sason / 1983 / Şoför
    • Kübra DOĞANAY / Kayseri / 1993 / Polis
    • Erhan DURAL / Pazar / 1983 / Teknisyen
    • Sener DURSUN / Ankara / 1968 / Serbest meslek
    • Erhan DÜNDAR / Istanbul / 1995 / Serbest meslek
    • Şener DURSUN / Ankara / 1968 / Serbest meslek
    • Tolga ECEBALIN / Fatih / 1989 / Tezgahtar
    • Barış EFE / İstanbul / 1979 / İşçi
    • Nedip Cengiz EKER / Elazığ / 1975 / Polis
    • Medet EKİZCELİ / Çankırı / 1981 / Sendika temsilcisi
    • Kemal EKŞİ / Üsküdar / 1992 / Serbest meslek
    • Yusuf ELİTAŞ / Ankara / 1979 / Öğretmen
    • Murat ELLİK / İzmir / 1991 / Polis
    • Erkan ER / Orta / 1972 / Usta
    • Yılmaz ERCAN / Üsküdar / 1977 / Serbest meslek
    • Batuhan ERGİN / Bahçelievler / 1995 / Serbest meslek
    • Niyazi ERGÜVEN / Türkoğlu / 1990 / Polis
    • Münir Murat ERTEKİN / Sivas / 1969 / Polis
    • Sait ERTÜRK / Ankara / 1969 / Asker
    • Gökhan ESEN / İstanbul / 1980 / İşçi
    • Mahmut ESIT / Mardin / 1973 / Serbest meslek
    • Osman EVSAHİBİOĞLU / Taşkent / 1987 / Mobilyacı
    • Yunus Emre EZER / Ilgaz / 1978 / Reklamcı
    • Özgür GENÇER / Ankara / 1985 / Esnaf
    • Tahsin GEREKLİ / Baskil / 1977 / Tekstilci
    • Hüseyin GORAL / Elazığ / 1990 / Polis
    • Serdar GÖKBAYRAK / Denizli / 1971 / Polis
    • Serkan GÖKER / Akdağmadeni / 1977 / Eski özel harekat polisi
    • Orhun GÖYTAN / Kadıköy / 1980 / Turizmci
    • Mehmet GÜDER / Artova / 1965 / Özel sektör çalışanı
    • Ümit GÜDER / Ankara / 1953 / Serbest meslek
    • Gülşah GÜLER / Hatay / 1992 / Polis
    • Hasan GÜLHAN / Samsun / 1970 / Polis
    • Halit GÜLSER / Diyarbakır / 1987 / Polis
    • Hakan GÜLŞEN / Ankara / 1973 / Güvenlik amiri
    • Mehmet GÜLŞEN / Ankara / 1955 / Esnaf
    • Lütfi GÜLŞEN / Ankara / 1953 / Emekli
    • Recep GÜNDÜZ / Tercan / 1989 / İşçi
    • Emin GÜNER / Ankara / 1969 / Esnaf
    • Sevda GÜNGÖR / Adana / 1989 / Polis
    • Hüseyin GÜNTEKİN / Kemah / 1973 / Kasap
    • Fazıl GÜRS / Ankara / 1980 / Matbaacı
    • Yıldız GÜRSOY / Sarıkaya / 1974 / Çaycı
    • Önder GÜZEL / Aksaray / 1970 / Polis
    • Ömer HALİSDEMİR / Çukurkuyu / 1974 / Asker
    • Halil HAMURYEN / Van / 1977 / Polis
    • Uhud Kadir IŞIK / Yenimahalle / 1998 / Öğrenci
    • Halil IŞILAR / Yenimahalle / 1994 / Elektrikçi
    • Celalettin İBİŞ / Yozgat / 1963 / İşçi
    • Battal İLGÜN / Ankara / 1981 / Serbest meslek

    • Erol İNCE / Yusufeli / 1968 / Polis
    • Murat İNCİ / Kangal / 1974 / Mobilyacı
    • Ömer İPEK / Yozgat / 1982 / Reklamcı
    • Hüseyin KALKAN / Ankara / 1971 / Polis
    • Fatih KALU / Aksaray / 1995 / Öğrenci
    • Halil KANTARCI / İstanbul / 1979 / Esnaf
    • Akif KAPAKLI / Sungurlu / 1954 / Serbest meslek
    • Sedat KAPLAN / Trabzon / 1985 / Serbest meslek
    • Resul KAPTANCI / Haymana / 1983 / İşçi
    • Ahmet KARA / İskenderun / 1992 / Serbest meslek
    • Mehmet KARAASLAN / Bismil / 1976 / Serbest meslek
    • Mehmet KARACATİLKİ / Osmaniye / 1984 / Polis
    • Davut KARAÇAM / Ankara / 1964 / İşçi emeklisi
    • Sultan Selim KARAKOÇ / Güneyce / 1974 / Serbest meslek
    • Bülent KARALI / Seydişehir / 1977 / Serbest meslek
    • Mustafa KARASAKAL / Çorum / 1998 / Öğrenci
    • Köksal KARMİL / Trabzon / 1966 / Serbest meslek
    • Ali KARSLI / Çorum / 1971 / Memur
    • Köksal KAŞALTI / Ankara / 1979 / Polis
    • Vahit KAŞÇIOĞLU / Hınıs / 1974 / Kaynakçı
    • Hasan KAYA / Koyulhisar / 1969 / İşçi
    • Feramil Ferhat KAYA / Ankara / 1988 / Polis
    • Ismail KAYIK / Istanbul/ 1961 / Emekli
    • Mustafa KAYMAKÇI / Tosya / 1979 / Güvenlik görevlisi
    • Alper KAYMAKÇI / Ankara / 1986 / Ustabaşı
    • İsmail KEFAL / Tirebolu / 1984 / Garson
    • Ayhan KELEŞ / Kaman / 1964 / Mobilyacı
    • Mehmet Ali KILIÇ / Fatih / 1994 / Öğrenci
    • Onur KILIÇ / Eyüp / 1993 / Taksici
    • Mutlucan KILIÇ / Bala / 1998 / Garson
    • Muhammet Oğuz KILINÇ / Samsun / 1990 / Polis
    • Hüseyin KISA / Zile / 1987 / Tornacı
    • Muhsin KİREMİTÇİ / Konya / 1988 / Polis
    • Ahmet KOCABAY / Pütürge / 1985 / İşçi
    • Mehmet KOCAKAYA / Çorum / 1994 / Güvenlik görevlisi
    • Murat KOCATÜRK / İstanbul / 1981 / Ayakkabı ustası
    • Ferhat KOÇ / Altındağ / 1987 / Polis
    • Mustafa KOÇAK / Yozgat / 1982 / İşçi
    • Ramazan KONUŞ / Bor / 1967 / Veteriner Hekim
    • Zafer KOYUNCU / Pazaryeri / 1971 / Polis
    • Yakup KOZAN / Ankara / 1974 / Serbest meslek
    • Aytekin KURU / Adana / 1973 / Polis
    • Ali İhsan LEZGİ / Orhaniye / 1963 / Memur
    • Jouad MERROUNE / Fas vatandaşı
    • Murat MERTEL / İstanbul / 1976 / İşçi
    • Ramazan MEŞE / Istanbul / 1991 / Marangoz
    • Halit Yaşar MİNE / Seyhan / 1988 / Asker
    • Murat NAİBOĞLU / Üsküdar / 1977 / Serbest meslek
    • Eyyüp OĞUZ / Elazığ / 1971 / Polis
    • Lokman OKTAY / Kelkit / 1964 / Elektrikçi
    • Abdullah Tayyip OLÇOK / Fatih / 1999 / Öğrenci
    • Erol OLÇOK / Çorum / 1962 / Reklamcı
    • Mehmet ORUÇ / Yüreğir / 1990 / Polis
    • Ahmet ORUÇ / Yüreğir / 1990 / Polis
    • Serhat ÖNDER / Almanya / 1975 / Serbest meslek
    • Burhan ÖNER / Gürpınar / 1974 / Serbest meslek
    • Ozan ÖZEN / Bolu / 1993 / Polis
    • Özkan ÖZENDİ / Yeşilyurt / 1961 / Emekli memur
    • İzzet ÖZKAN / Çankaya / 1983 / Kuaför
    • Ahmet ÖZSOY / Amasya / 1967 / Türksat bina tesisleri direktörü
    • Özcan ÖZSOY / Haymana / 1986 / Kozmetikçi
    • Fikret Metin ÖZTÜRK / Rize / 1965 / Polis
    • Erkan PALA / İstanbul / 1964 / Emekli
    • Rüstem Resul PERÇİN / Yenimahalle / 1998 / İşçi
    • Volkan PİLAVCI / Kırıkkale / 1980 / Şoför
    • Cengiz POLAT / Sarıkaya / 1973 / Elektrikçi
    • Emrah SAĞAZ / Çamoluk / 1989 / Serbest meslek
    • Zeynep SAĞIR / Adıyaman / 1979 / Polis
    • Şenol SAĞMAN / İstanbul / 1973 / Serbest meslek
    • Mehmet Akif SANCAR / Ankara / 1971 / Polis
    • Emrah SAPA / Korgan / 1987 / Kaynakçı
    • Ramazan SARIKAYA / Malatya / 1963 / Serbest meslek
    • Fatih SATIR / Sarıyer / 1988 / Serbest meslek
    • Necati SAYIN / Yusufeli / 1954 / İnşaat mühendisi
    • Mustafa SERİN / Balıkesir / 1969 / Polis
    • Mete SERTBAŞ / Refahiye / 1967 / Muhtar
    • Akın SERTÇELİK / İstanbul / 1975 / Serbest meslek
    • Demet SEZEN / Ankara / 1985 / Polis
    • Kader SİVRİ / Rize / 1974 / Şoför
    • Mustafa SOLAK / Alaca / 1973 / Dekorasyoncu
    • Turgut SOLAK / Balıkesir / 1979 / Polis
    • Yakup SÜRÜCÜ / Erzurum / 1987 / Polis
    • Mehmet Şefik ŞEFKATLİOĞLU / Şanlıurfa / 1967 / Tamirci
    • Mehmet ŞENGÜL / Ankara / 1986 / Makine mühendisi
    • Şuayip ŞEREFOĞLU / Rize / 1974 / Esnaf
    • Ömer TAKDEMİR / Kazan / 1996 / İşçi
    • Mustafa TECİMEN / Yayladağı / 1965 / Polis
    • Türkmen TEKİN / Pütürge / 1964 / Satış temsilcisi
    • Engin TİLBEÇ / Malatya / 2001 / Ögrenci
    • Varol TOSUN / Niğde / 1972 / Polis
    • Kemal TOSUN / Niğde / 1967 / Polis
    • Yunus UĞUR / Seyhan / 1990 / Polis
    • Samet USLU / Kadıköy / 1990 / Muhasebeci
    • Hurşut UZEL / Kırıkhan / 1972 / Polis
    • Mehmet Şevket UZUN / Elazığ / 1985 / Polis
    • Hakan ÜNVER / Niğde / 1979 / Eczane teknisyeni
    • İlhan VARANK / Of / 1971 / Akademisyen
    • Ali Mehmet VUREL / Yozgat / 1974 / İşçi
    • Mesut YAĞAN / Ankara / 1984 / Şoför
    • Muhammet YALÇIN / Karaman / 1994 / Serbest meslek
    • Mustafa YAMAN / Bartın / 1985 / İmam
    • Oğuzhan YAŞAR / Erzurum / 1993 / Satış elemanı
    • Seher YAŞAR / Ankara / 1992 / Polis
    • Fahrettin YAVUZ / Of / 1980 / Serbest meslek
    • Birol YAVUZ / Tokat / 1975 / Polis
    • Alpaslan YAZICI / Bala / 1971 / Polis
    • Beytullah YEŞİLAY / Saraykent / 1984 / İşçi
    • Sevgi YEŞİLYURT / Alaçam / 1965 / Serbest meslek
    • Halil İbrahim YILDIRIM / Bozova / 2001 / İşçi
    • Gökhan YILDIRIM / Kırşehir / 1982 / Perdeci
    • Muharrem Kerem YILDIZ / Beyoğlu / 1987/ Satış Temsilcisi
    • İhsan YILDIZ / İstanbul / 1975 / Kaynakçı
    • Mehmet YILMAZ / Haseki / 1971 / Grafiker
    • Osman YILMAZ / Üsküdar / 1970 / Serbest meslek
    • İbrahim YILMAZ / Akdağmadeni / 1991 / Sözleşmeli imam
    • Hasan YILMAZ / Bektaş / 1972 / İşçi
    • Yasin YILMAZ / Yozgat / 1981 / Serbest meslek
    • Erkan YİĞİT / Tokat / 1981 / Esnaf
    • Cennet YİĞİT / Antalya / 1993 / Polis
    • Ümit YOLCU / Urfa / 1996 / Serbest meslek
    • Hakan YORULMAZ / Kırıkkale / 1988 / Polis
    • Ferdi YURDUSEVEN / Samsun / 1988 / Kurye
    • Bülent YURTSEVEN / Iğdır / 1968 / Polis
    • Yasin Bahadır YÜCE / Ankara / 1984 / Polis
    • Edip ZENGİN / Erzurum / 1971 / Polis

    Asla unutulmayacaksınız şehadetiniz kutlu olsun...
  • Matematiğin Özelliği

    Malumdur ki ele alınan her konunun yani objenin, olgunun, sürecin bir biçimi bir de içeriği vardır Aynı şey matematik için de geçerlidir. Onun biçimini geometri, içeriğini aritmetikte buluruz. Buna göre geometri hareket, süreklilik, değişirlik, zamanlılıktır. Buna karşılık aritmetik durallık, süreksizlik, değişmezlik, mekânlılıktır.

    Platon biçimi, hareketi, sürekliliği, değişirliği, zamanlılığı esas aldığından kendi okuluna gireceklerin geometri bilmesini zorunlu kılmıştır.

    Buna karşılık Pythagoras matematiğin içeriğini esas aldığından aritmetiği öne almıştır. Bu suretle matematik yani geometri ve aritmetik bir arada düşünülürse bunlar bir çelişkiyi taşırlar. Zaman mekân, süreklilik sürgitsizlik, devingenlik durallık, değişirlik değişmezliktir.

    Bu durumda ya geometri aritmetiği ayrı ayrı almak, ya da ikisini bir arada alarak çelişkiyi ortadan kaldırmak gerekir. Bu çatışkan durumların bir arada alınıp çözümlenmesine dichotomique yöntem diyeceğiz.

    Uzun zamanlar bunlar birbirinden ayrı çelişir şeyler olarak ele alındı. Oysa geometriyi aritmetiğe, aritmetiği geometriye dönüştürme, diğer bir deyimle, bunları özdeşleştirme konusu ortaya çıktı. Bunu Descartes Kartezyen Koordinat Sistemi’yle gerçekleştirdi. Bu suretle bunları birbirine dönüştürdü. Matematikte ilk devrim böylece gerçekleşmiş oldu.

    Artık geometri ile aritmetik arasında bir çelişkiden söz etmek anlamsızlaştı. Geometride hiç bir emek harcamadan aritmetikteki ilerlemelerin geometriye, yine aritmetikte hiç bir emek harcamadan geometride elde edilecek sonuçlan aritmetiğe uygulamak mümkün hale geliyordu. Böylelikle aritmetik-geometri çatışması da ortadan kalkıyordu.

    Ben bunlardan aritmetiğe (hesap, cebir, analiz) öncelik ve üstünlük tanıdım. Geometriyi ihmal ettim. Aşağı yukarı yakın arkadaşlarım da bu yolu seçtiler. Geometriyi ya da aritmetiği esas alınca artık çatışkanlık ilk bakışta ortadan kalkmış oluyordu. Gerek aritmetik ve gerekse geometri kendi içinde tutarlı idi. Oysa gerek geometri ve gerekse aritmetik ayrı ayrı, kendi içinde de çelişkili idi. Geometride yapılan çalışmalarda görünürde birbirleriyle çatışır çeşitli geometriler ortaya çıktı. Bu birbiriyle çatışan geometriler kendi içlerinde tutarlı fakat birbirleriyle tutarsızdılar. Örneğin bir üçgenin iç açılan toplamı Öklit geometrisinde 180°, Luboçevski, Riemann geometrilerinde 180°’den farklıdır. Şimdi sorun biz bu üç farklı geometrilerden hangisini esas alacağız ve bu çatışkanlığı nasıl çözümleyeceğiz?

    Bu çatışkanlığı Poincare Fucheen fonksiyonlarıyla çözdü. Bu suretle Öklit geometrisini diğerlerine, diğerlerini de Öklit geometrisine dönüştürdü. Bu suretle Descartes’m aritmetiği geometriye, geometriyi aritmetiğe dönüştürme işinin bir başka şeklini Poincare Öklit geometrisini diğer geometrilere, diğer geometrileri de Öklit geometrisine dönüştürmekle gerçekleştirdi. Bu suretle geometriler arasındaki çatışkanlık ortadan kalktı. Böylelikle Poincare matematikte ikinci devrimi gerçekleştirmiş oluyordu.

    Geometride görülen çatışkanlığın benzeri aritmetikte de vardı. Şimdi bunu ele alalım.

    Malumdur ki iki tür sayı vardır: 1— 1,2,3... vb gibi niceliği değerlemeyi gösteren kardinal sayı, 2 — l 2., 3., vb... gibi şurayı yani değerlendirmeyi gösteren ordinal sayı. Bunlardan birincisi durallıkta (mekân) soyutlamada, İkincisi devingenlikte (zaman) soyutla madadır. Zaman ve mekân çelişkisi burada tekrar ortaya çıkar. Öte yandan niceliksel sayılar yapılan işlemler yani toplama çıkarma, çarpma, bölmeler ile sıra sayıları üzerinde yapılan işlemler özdeş tutulmakta ve bu suretle aritmetikte iki çeşit, bir bakıma çelişki, bir bakıma çatışkanlık ortaya çıkar. Gerek niceliksel ve gerekse de sıra sayıları sonsuza kadar gidebilir. Çünkü belli bir niceliğe bir tane daha eklenirse bu mümkündür. O halde ortaya matematikte sonlu ile sonsuz sayılar çelişkisi çıkar. İkincisi matematikte soyutlamalar yapılırken e! de edilen sayılar üzerindeki işlemde sayıların soyutlandıkları cinsler önem taşır. Bu cinslere göre işlemler yapılır. Yani üç elma ile beş karpuz toplanmaz. İşleme konmaz. Ancak üç elma ile beş elma arasında işlem yapılır. Şimdi çeşitli cinsten unsurlan işlem yapabilecek şekilde matematiği geliştirmek gerekir

    Aritmetikte beliren sonlu ve sonsuz çelişkisini meta-matematik, aksiyomatik yolla ortadan kaldırmıştır. Bunu yapanların başmda Hilbert gelir. İkinci bunalımı yani üç elma ile beş karpuz arasında işlem yapmayı cümle teorisi sağlamıştır. Bunun kurucusu da Cantor’dur. Ben aritmetikte çalışmalara başlarken bu Hilbert ve Cantor’un çalışmalarını esas aldım ve o doğrultuda çalışmalara başladım. Bu yolla «süreç»in sürekli ligi ve süreçte bir aşamadan diğer bir aşamaya kuvantum sıçraması ile geçilebileceği görüşüne vardım. Bu suretle sürekli devrim görüşüne geldim. Bu konuyu bir başka incelemede ele alacağım Şimdi, sosyal çabalarıma geleyim.



    * Öğrenci Dernekleri ve Öğrenci Olayları

    1908 Meşrutiyet devriminden sonra öğrenci dernekleri ve öğrenci olayları almış yürümüştür. 1908’den sonraki öğrenci dernekleri ve olayları kesin olarak ya İttihat ve Terakki niteliğini ya da Türk Ocağı niteliğini taşırlar. İttihat ve Terakki niteliğini taşıyanlar ya Hürriyet ve İtilaf fırkasına karşı olma ya da Büyük Kabine’yi devirme doğrultusunda çaba göstermişlerdir. Buna karşılık, Türk Ocağı doğrultusunda olan öğrenci dernekleri ve öğrenci olayları, yine İttihat ve Terakkici olma nitelikleri mahfuz kalma şartıyla Türkçü, Turancılardır. Hürriyet ve İtilaf doğrultusunda olan öğrenci demekleri ve öğrenci eylemleri yok gibidir. Ancak, Hasan Fehmi’nin öldürülmesini protesto niteliğinde cereyan eden öğrenci olaylarında, ileride Hürriyet ve İtilafçı nitelik kazanacak gençler, önemli roller oynamışlardır. Fakat bu nevi olaylar pek azdır. Esas itibariyle öğrenci demekleri ve öğrenci olayları hep İttihat ve Terakki damgasını taşırlar.

    Mütareke yıllarındaki öğrenci olayları ve öğrenci dernekleri ya doğrudan doğruya ya da Türk Ocağı yoluyla İttihat ve Terakkî’ye bağlı idiler. Cumhuriyet Türkiye’sinde de öğrenci dernekleri ve öğrenci olayları CHP ile bağlantılıdır. Ancak, CHP içinde İsmet Paşa-Rauf bey çatışmasında öğrencilerin ve öğrenci derneklerinin mühim bir kısmı Rauf beyden yana olmuşlardır. İsmet Paşa, CHP’ye hâkim olunca Rauf beyden yana olan gençler ve dernekler mimlenmiş, gelişmeleri önlenmiştir. Diğer taraftan Türk Ocağına bağlı öğrenci dernekleri de İsmet Paşanın tutmadığı derneklerdi. Çünkü bunlar Turancı idiler. Oysa İsmet Paşa, Turancılığın karşısında idi. Bütün bu nedenler CHP’yi öğrenci demekleriyle ilgilenmeye, onlara el koymaya itiyordu. Benim Yüksek Mühendis Mektebine girdiğim yıl (1928) CHP öğrenci derneklerine ve MTTB’ne el attı. Gerek MTTB’nin ve gerekse öğrenci derneklerinin idare heyetine gireceklerin CHP üyesi olmalarını önerdi. O tarihte öğrenci, idare heyeti üyesi ise, CHP’li olmasa da, CHP otomatik olarak parti üyesi sayıyordu. Yine o tarihlerle MTTB’nin milli eğitimden, Fakülte Talebe Cemiyetlerinin de üniversiteden bir ödenekleri vardı. CHP’nin isteklerine muhalefet halinde derneklerin bu ödeneklerinin kesilmesi ihtimali de vardı. Gerek MTTB ve gerekse öğrenci dernekleri CHP’nin demek yöneticilerini seçmek isteğine olumlu karşılık verdiler. O tarihlerde MTTB idare heyetinde bulunanlar arasında Tahsin Bekir Balta (CHP Çalışma Bakanı), İbrahim Öktem (CHP Milli Eğitim Bakanı) ...vb. bulunuyorlardı.

    Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyeti idare heyeti de CHP’nin isteklerine olumlu karşılık vermişti. Bu durum beni çok üzmüştü. Özgürlüksüzlüklere karşı, tek başıma mücadele edeceğime dair, vicdanıma karşı verdiğim sözü hatırladım. Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyetini, CHP’nin hegemonyasından kurtarmak, ona özgürlük sağlamak benim için bir namus borcu idi. Peki, bunu nasıl sağlayacaktım?

    Bunun için elimde tek imkân, Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyetini olağanüstü bir kongreye götürmek, bu kongrede idare heyeti kararını iptal ettirmekti. Ben, okulun birinci sınıf öğrencisi idim. Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyetini olağanüstü kongreye götürmek oldukça zordu. Yakın arkadaşlarıma görüşlerimi açtım; kuvvetli bir taraftar kitlesi olduğunu gördüm. Talebe Cemiyeti üye sayısının beşte birini sağlayacağıma kanaat getirdim. Yakın arkadaşlarımla, olağanüstü kongre için imza kampanyasına geçtik. Gerekli imza sayısını topladık. Takriri idare heyetine verdim. İdare heyeti anlayış gösterdi. Verdiği karardan döndü; durumu MTTB ve CHP’nin ilgililerine bildirdi. Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyetinin bu kararından sonra diğer öğrenci cemiyetleri de aynı doğrultuda kararlar aldılar. Talebe cemiyetleri konfederasyonu niteliğinde olan MTTB aynı doğrultuda yer aldı. Bu suretle öğrenci dernekleri ve MTTB CHP’ nin vesayeti altına girmedi. Dikkate şayandır ki, bu olaylar karşısında CHP’nin esaslı bir reaksiyonu olmadı. Ancak, o tarihe kadar öğrenci dernekleri, parasız olarak CHP lokallerinde olağan ve olağanüstü kongrelerini yapıyorlardı. Talebe Cemiyetlerinin olağan kongreleri tarihleri gelip çattığında, CHP, lokallerini derneklerin emrine vermedi. Dernekler, bu sefer kongreleri için toplantı salonlarını kiralama yoluna gittiler. Hiç bir salon sahibi kongre için salonunu öğrenci derneklerine kiralamadı. Bu durumda Talebe Cemiyetlerinin idare heyetlerini seçemediklerinden hali acze düştüler. T. Medenî Kanunu’na göre hukuken şahsiyetlerini yitirdiler, yıllık olağan kongresini akdetme imkânını Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyeti de bulamadı. Cemiyetin hukuken kapanması gerekiyordu. Bu durumda kongre aktedmeden, kapanmayı önleme imkânları olup olmadığını araştırmaya başladım. Türk Medeni Kanunu’nda bir cemiyet üyelerinin yazılı olarak ittifak ettikleri hususun kongre kararı niteliğinde olduğu hükmünü gördüm. Bu durum da ittifakla ve yazılı olarak bir idare heyeti kişileri üzerinde mutabakata varılmasıyla, Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyetinin hukuken kapanmasını önleme imkânı vardı. Bu yolda yakın arkadaşlarımla konuşmalar yaptım. Görüşmelerim sonunda bunun çıkar bir yol olmadığı kanısına vardım. Yüksek Mühendis Mektebi Talebe Cemiyeti de diğer talebe cemiyetleri gibi kapandı.

    Serbest Cumhuriyet Fırkasının kuruluşuna kadar öğrenci dernekleri CHP’nin kontrolünü kabul etmediklerinden kanunen değil fiilen kapandılar. MTTB de öğrenci derneklerinin birleşmesinden meydana geldiği için o da dolaylı olarak kapanmıştı. Hukukî nedenlerini bilmiyorum. MTTB’nin parası İş Bankasında bloke edildi, eşyası da «Muallimler Birliği»nin şimdi Çevri Kalfa İlkokulu olan binada bir odaya dolduruldu, yed-i emine verildi.

    MTTB kapanmadan önce, milli eğitim bütçesinden bir ödenek alıyordu. Bu paranın kullanım hakkı tamamıyle idare heyetinin elinde idi. Ayrıca her yıl Uluslararası Talebe Birliği Kongresine idare heyetinden sivrilen kimseler katılıyordu: Bu kişiler de CHP kadrolarına alınıyor, CHP’nin müstakbel milletvekili adayı durumuna geliyorlardı. Genel olarak MTTB genel başkanlığı ve idare heyetini ele geçirmede Tıp’la Hukuk fakülteleri mücadele halindeydi. MTTB’nin kapanmasına rastlayan dönemde, idare heyetinde hukuk fakültesi egemen durumdaydı. Başkan da, Demokrat Parti iktidarı döneminde kurulan Hürriyet Partisi’nin kurucularından Ferruh’du. Tıp fakültesi muhalefeti temsil ediyordu. Muhalefet grubu MTTB idare heyetini yani hukukçuları solculukla itham ediyordu. O tarihlerde bir de «Türk Ocağı» vardı.

    Türk Ocakları CHP’ye karşı, milliyetçi, Turancı bir kuruluştu. Bu kuruluş MTTB’nin tıbbiyeliler grubuyla birlikte hareket ediyordu. MTTB’nin, talebe cemiyetlerinin hal-i acze düşmesi dolayısıyla kongresini yapamadığı bu tarihlerde Türk Ocakları gençlik üzerinde vesayet kurmuş gibiydi. Türk Ocağı salonlarında zaman zaman üniversite gençliği adına toplantılar yapılır, solculuk tel’in edilirdi. Hemen şunu belirtelim ki bu hareketlerin hiç birine katılmadım ve bunların anlamını kavrayamadım.

    Serbest Fırka’nın kurulmasıyla öğrenci derneklerinin kongre akdi imkânı belirdi. Bu durumda Y. Mühendis Mektebi Talebe Cemiyetinin kurulması imkânı doğdu. Bende bu cemiyetin idare heyetini ele geçirme isteği belirdi. O dönemlerde, şimdiki fikir kulüplerinin ilkel biçimi olan musahabe kulüpleri vardı. Bu kulüpler yalnız Y. Mühendis Mektebinde ve Robert Kolejde vardı. Musahabe kulüplerine öğrenciler pek rağbet etmiyorlardı. Bu itibarla kolaylıkla musahabe kulübü idare heyetini ele geçirdik, ben de kulübün sivrilmiş kişisi durumuna geldim. Musahabe kulübünün sivrilmiş bir kişisi olmam dolayısıyla «Yüksek Mühendis Mektebi Talebe Cemiyeti» idare heyetine de kolayca seçildim. Yüksek Mühendis Mektebi Talebe Cemiyeti idare heyetinde sıradan bir kişiydim. İdare heyetinde yüksek sınıfta olan arkadaşların sözü daha çok geçiyordu. Aynı dönemde, diğer fakülte ve yüksek okullarda da talebe cemiyetleri kuruldu. Talebe cemiyetlerinin kuruluşundan sonra MTTB’nin kurulması konusu ortaya çıktı, MTTB’nin genel başkanlığına, genel sekreterliğine göz dikmiş olan Tıbbiye, Hukuk, Mülkiye, Edebiyat talebe cemiyetleri ayrı ayrı MTTB’ nin kurulması için harekete geçtiler. Bu yerlerde gözü olmayan talebe cemiyetlerini kendilerinden yana çevirmeye çabaladılar; özel toplantılar yapmaya başladılar, özel toplantıları genel toplantılar izledi. Bu genel toplantılara «Yüksek Mühendis Mektebi Talebe Cemiyeti»ni de çağırdılar. YMMTC idare heyeti, bu bu toplantılara önem vermiyor, genellikle beni yolluyordu. Buna karşılık, genel başkanlıkta, genel sekreterlikte gözü olan talebe cemiyetleri bu toplantılara özel bir itina gösteriyorlar, temayüz etmeye çalışıyorlardı. Bu toplantılarda, ilk önce MTTB’nin hukukî-kanunî durumu ele alınmıştı. Bu konuda Hukuk ve Mülkiye farklı görüşte idiler. Hemen şunu söyleyeyim ki. Mülkiye hazırlıklı gelmişti. Bana Mülkiye’nin görüşü daha tutarlı geliyordu. Mülkiyelilerin tezi özetle şöyle idi: Herhangi bir cemiyet kanunî süresinde organlarını kuramaz, çalışamaz hale gelirse, Medenî Kanuna göre o dernek fesholmuş sayılır. MTTB de kanunî süresinde idare heyetini seçemediği için fesholmuştur. İşte bundan ötürü MTTB’nin mal ve eşyaları da «Muallimler Birliği» emanetine verilmiştir. Bu itibarla MTTB’yi biz yeniden kurmalıyız diyorlardı. Buna karşılık Hukukçular, dernek kendini feshetmedikçe hal-i acizde şahsiyetini muhafaza eder, fesholmuş sayılmaz diyorlardı. Bu itibarla yeniden MTTB’yi kurmaya gitmeye gerek yoktur. (MTTB) ’nin son idare heyeti, bizi olağan ya da olağanüstü bir kongreye çağırır, idare heyetimizi seçer, çalışmalarımıza başlarız tezini savunuyorlardı.

    Mülkiye’nin ve Hukuk’un tezlerinin pratikte yansıması şu idi:

    Mülkiyenin tezi benimsenecek olursa, MTTB’nin bankadaki parasına, yed-i emindeki eşyalarına el sürmememiz gerekecektir.

    Hukukçuların tezi benimsenecek olursa, MTTB’nin kurulması için eski idare heyetinin MTTB’ni harekete geçirmesi gerekecektir.

    Kısacası Mülkiye ve Hukuk tezlerinin yansıması, fesholmuş dernek ile, görev yapamaz duruma düşmüş dernek statülerinin pratikteki yansımasıdır.

    Mülkiyeliler, Medenî Kanunu’muza göre, fesholmuş bir derneğin mallan, aynı amaçla kurulacak yeni bir derneğe verilir, hükmünden faydalanarak. MTTB’yi yeniden kurarak, eski MTTB’nin mallarına el koyabiliriz diyorlardı.

    Konuşmalar sonucunda durum şöyle bir çözüme bağlandı. MTTB son idare heyeti, olağanüstü kongre için vilâyete müracaat edecek, şayet vilâyet bu dilekçeye olumlu cevap verirse kongre toplanıp çalışmalarına başlayacaktı. MTTB’nin son idare heyetinin olağanüstü kongre isteğine vilâyet, bu dernek münfesihtir, bu itibarla olağanüstü kongre toplayamazsınız derse, o takdirde MTTB’nin yeniden kurulması yoluna gidilmesi uygun görülmüştü. Bu durumda iş, MTTB son idare heyetini bulmaya ve onları harekete geçirmeye gelmiş dayanmıştı. Oysa ne MTTB son idare heyeti vardı ne de son idare heyeti bulunsa bile, bu heyetin böyle bir müracaat yapması ihtimali vardı.

    Bu itibarla MTTB’yi yeniden kurmaktan başka çare yoktu. Fakat, genel başkanlığı ya da genel sekreterliği garantiye almadıkça, hiç bir talebe cemiyeti bu konuda insiyatifi eline almıyordu. Neticede, MTTB son idare heyetinden Yüksek İktisad ve Ticaret Mektebinden Şahap, olağan kongre için vilâyete müracaat etti. Dilekçe olumlu karşılandı. Bu suretle MTTB olağan kongresi toplandı.

    İnsiyatifi elinde tutan talebe cemiyetleri «YMM TC» MTTB temsilcileri üyeleriyle kişisel ilişkiler kurarak bu kuruluşun oylarını kendi lehlerine kazanmaya çalıştılar ve bunda da başarılı oldular. Bu suretle Yüksek Mühendis Mektebi Talebe Cemiyeti (YMMTC) idare heyeti üyeleri arasında çelişmeler çatışmalar başladı. Bunun doğal sonucu olarak, YMMTC idare heyeti istifa etti. Olağanüstü kongreye giderek yeni idare heyetinin seçilmesi zorunluğu belirdi. Bu tarihe kadar YMMTC’de etkisiz bir kişiydim. İnsiyatif yüksek sınıflardaki arkadaşlarımızın elindeydi. Ama idare heyetinin istifa etmesi olağanüstü kongreye gidilmesi döneminde insiyatif tamamıyle benim elime geçti. Şimdi bunun hikâyesini anlatalım:

    «Musahabe Kulübü» nün etkili bir kişisiydim. Musahabe Kulübü üyeleri de YMMTC’de etkiliydiler. «Musahabe Kulübü» arkadaşım Süfyan Özelli YMMTC ’nin idare heyetini kurma konusunda beni uyardı, kolaylıkla bir grup kurduk. Grubumuzun kurulmasında ve gelişmesinde ilk çabalar tamamıyle Süfyan Özelli’ye aittir. Süfyan’ın ciddî çalışmaları olmasaydı ne grubumuz ne YMMTC idare heyeti ve hatta ne de MTTB idare heyeti kurulamazdı. Şöyle ki: Süfyan birbiriyle anlaşabilecek, bir grup kurabilecek kişileri oldukça isabetli tespit etmiş ve ilk nüveyi kurmuştu. Bu nüvede Türkiye politika hayatına katılmış kişilerden Tevfik İleri, (rahmetli eski DP Millî Eğitim Bakanı) Şevki EErker, (eski DP Erzurum milletvekili), Cevdet San (eski DP Gaziantep milletvekili) da vardı. Grubumuza çalışma yöntemini ben şöyle teklif ettim.

    Herhangi bir seçimde seçilecek üye sayısının % 51'inin grubumuz mensuplarından, kalanının ise grubumuza mensup değil, fakat bize eğilimlilerden oluşmasını sağlayacak şekilde seçimlerde çalışmaktı. Bu suretle çalışmalarımız sırasında çalışmasını beğendiğimiz kişiyi grubumuza katabilecektik. Görüşümüze yakın

    görüşte olanları saptamada da «anket defterleri» adını verdiğimiz defterleri kullanacaktık. O tarihlerde daha çok genç kızlar arasında yaygın olan «hangi sözleri seversiniz, eşinizin boyu ne kadar olmalı» gibi soruları taşıyan «anket defterleri»ni örnek alarak sosyal sorunları kapsayan çeşitli defterler düzenledik. Bunlar arasında «hece veznini nasıl buluyorsunuz» şeklinde edebiyat sorularını içeren veya «köylünün yükselmesi, çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırılması için ne yapılmalıdır» biçiminde sosyal soruları kapsayan «anket defterleri» de vardı ve bunları yalnızca YMM öğrencileri arasında değil, diğer fakülte ve yüksek okullara da yolladık. Bu defterleri düzenlemede iki amaç gütmüştük. Biri ankete verilen cevaplara göre bize yakın kişileri saptamak, İkincisi anket defterlerini okuyacak olanları etkilemekti. Bu etki grubumuzun mensuplarının defterlerde anket sorularına verdiği cevaplar yoluyla oluyordu. Anket defterlerimizden biri kaybolmuştu. Bu defter Tevfik İleri’nin yeni edebiyatımıza ait anket defteriydi. Defter, Tevfik’in verdiği Mülkiyeli bir öğrencide kayboldu. Bu defterdeki Tevfik’in cevabı ele geçirilerek kayboluşundan yirmi yıl sonra (1953-1954 yılları) Ulus gazetesinde Tevfik İleri’nin gençliğinde solcu olduğunu ispat etmek amacıyle yazının fotokopisi yayınlandı. İşte biz bu suretle gerek YMM’de ve gerekse diğer fakülte ve yüksek okullarda görüşlerimize yakın kişileri saptamış ve görüşlerimizi de pek çok kişilere benimsetmiştik. Bu olaylarda Süfyan’ın önemli rolü vardır. Söz sırası gelmişken biraz ondan bahsedelim: Yüksek Mimar-Mühendis olan Süfyan uzun yıllar serbest çalıştı, müteahhitlik yaptı, politikaya girmedi. 27 Mayıs 1960’dan sonra politika hayatına karışmak istedi. Metin Toker’in yayınladığı «Akis»

    dergisinde parti kurma doğrultusundaki çabaları üzerine geniş bilgiler vardır. 27 Mayıs 1960’dan sonra parti kurmada Süfyan öncülük etmiştir. O tarihlerde daha başka gruplar da ve bu arada Tahsin Demiray grubu da harekete geçmiş bulunuyorlardı. Bu gruplar birleşerek Adalet Partisi (AP) doğdu. Ancak AP’nin kapatılması halinde diğer gruplar harekete geçmek üzere yedeğe bırakıldı.

    Süfyan’m gayretiyle kurduğumuz grup YMMTC’ de en etkin gruptu, duruma tamamıyle hâkim olacağımız kanısı yaygınlaştıkça karşımızda hiç bir grup kalmadı. YMMTC olağanüstü kongresini toplamaya yetkili kişi ve organlar konuyla ilgilenmez oldular, or tada bu işi çevirecek yetkili bir tek arkadaşım vardı. Ekrem (rahmetli Ankara Bayındırlık Müdürü Ekrem Güneri. İdare heyetinden istifa etmiş olmama rağmen olağanüstü kongrenin hukukî ve idari bütün çalışmalarını Ekrem'in bana yetki vermesiyle ben yaptım. Süfyan’la beraber bir idare heyeti listesi yaptık. Süfyan görev almadı, idare heyeti başkanlığına grubumuzla ilişkisi olmayan tarafsız bir kişiyi seçtik. Bu, Nüzhet (rahmetli Mardin Bayındırlık Müdürü Nüzhet Doğan)'ti. Ben genel sekreter oldum. Tevfik de idare heyeti üyesi. Diğer arkadaşlarımız Sadık (rahmetli İller Bankası müfettişlerinden Yüksek Mühendis Sadık Taşkömür), Beşir (rahmetli Gaziantep Belediye Reisi Yüksek Mühendis Beşir Bayramoğlu) vb. idi. Bu vesileyle Talebe Cemiyetinde beraber çalıştığımız, hakkın rahmetine kavuşmuş Lâtif (rahmetli Bayındırlık Bakanlığı Yapı işleri reis muavini Lâtif Doğu), Kemal (rahmetli Bayındırlık Bakanı Kemal Zeytinoğlu), Mustafa (rahmetli Teknik Üniversite rektörü Mustafa İnan) arkadaşlarımı rahmetle anarım. İdare heyetimiz Arı adlı bir dergi ile bir öğrenci tüketim kooperatifi kurdu. O tarihe kadar MTTB ’nin kuruluş çalışmalarında (1928-1931) insiyatif Hukuk ve Tıbbiyede idi. Bu dönemden sonra insiyatif Mülkiye’ye geçti. Mülkiye (Siyasal Bilgiler Fa kültesi) ’nin MTTB’nih kuruluşu için yaptığı ön ça lışmalara YMMTC adına ben katıldım. Fakat bu seferki katılmam, öncekilerden farklı idi. Çünkü önceki toplantılarda YMMTC’nin yürütücüleri arasında değildim. Karar verme yetkim yoktu. Oysa şimdi homojen bir idare heyetinin temsilcisi olarak bulunuyordum. İdare heyetinin ne tip kararları onaylayacağı kpnusunda kesin bir görüşüm vardı. Bu itibarla MTTB ön çalışmalarında daha atılgan hareket edebilme imkânım vardı.

    Mülkiye’nin insiyatifinde olan toplantılarda insiyatif Mülkiye’dçn Edebiyat Fakültesi’ne geçti. Geçiş şöyle oldu. Mülkiye’nin tezi uygun görülüyordu. Mülkiye’de Haluk (DP bakanlarından Haluk Şaman) ’a göre MTTB mâhiyeti itibariyle talebe cemiyetleri konfederasyonudur. Oysa tüzük bir konfederasyon tüzüğü değildir. Bir birlik statüsüdür. Bu itibarla «MTTB’nin tüzüğünün konfederasyon esasına göre değiştirilmesi gerekir» tezini öne sürdü. Edebiyat Fakültesi de bu görüşe katıldılar. Edebiyat’tan Niyazi (Prof. Niyazi Berkes), Macit (Prof Macit Gökberk) de bu görüşü daha kuvvetle desteklediler. İnsiyatif Mülkiye’den Edebiyat’a böylece geçti. Bu arada Hukukçular federasyon tezini, YMMTC de union (birlik) tezini savunduk. Bizim gerekçemiz, madem ki tüzüğümüz birlik statüsü doğrultusundadır. Buna göre MTTB’nin m? hiyetini buna göre yapalım idi. Gerçekte konfederaSyon tezi en doğru tezdi. Federasyonun savunulmasına imkân yoktu. Bizim «birlik» tezimiz de aslında geçersizdi. Ama insiyatifin Mülkiye, Edebiyat ya da Hukukta kalmaması için başka bir tez atmamız zorun- luğu vardı. Bu zorunlukla federasyon ve konfederasyon tezlerine cephe aldık. «Birlik» tezini motif olarak savunduk. Toplantıda konfederasyon görüşü benimsendi ve bu konfederasyonu kurmak üzere bir kongre yapılması uygun görüldü. Kongrede Mülkiye-Edebi- yat’m konfederasyon tezine karşı Hukuk fakültesi talebe cemiyetinin federasyon ve bizim «birlik» tezlerimiz öne sürüldü. Pek doğaldır ki büyük çoğunluk mantıksal olan «konfederasyon» görüşünü benimsedi. Bu suretle bütün talebe cemiyetleri Hukuk ve YMM (Yüksek Mühendis Mektebi) hariç, konfederasyon tezinde birleştiler. Burada hukuk Fakültesi insiyatifi ta- mamıyle yitirdiğini anladı, MTTB idare heyeti seçimlerinde Hukuk fakültesinin bir üyelik alamayacağı açıktı. MTTB üyeliğinden federasyon tezi kabul edilmediği gerekçesiyle ayrıldı. Arkadan biz de «birlik» görüşü benimsenmediği gerekçesiyle ayrıldık. Bu suretle MTTB’de konfederasyon görüşü eksiksiz olarak benimsendi. Artık MTTB’de kalan talebe cemiyetleri görüş itibariyle homojen (birtürden)’diler. Ama genel başkanlık, genel sekreterlik konusunda anlaşmazlığa düştüler. Tıbbiye’den Muzaffer (rahmetli CHP Gaziantep milletvekili Muzaffer Canbolatl’in listesi ile Mülkiye’den Haluk’un listesi seçime girdi. Sonuçta her iki listenin oylan da eşit çıktı Bu suretle MTTB’ne mensup on talebe demeğinden beşi bir yanda, beşi bir yanda idi. Hukuk veya biz MTTB’ne dönersek oyumuz idare heyetinin hangi gruptan olacağını tayin edecekti. Hukukun MTTB’ne dönmesi olamazdı. Çünkü genel başkanlığa oynuyorlardı. Oysa bizim böylE bir iddiamız yoktu. Bu itibarla bizim «birlik» tezimize ödün verilmesi halinde bizim MTTB’de yerimizi almamız mümkündü. Mülkiye - Edebiyat grubu ile birlik konfederasyon konusunda çeliştiğimiz için onların bize bir ödün vermesi mümkün değildi. Buna karşılık Tıbbiye ile herhangi bir çelişkimiz olmamıştı. Tıbbiye federasyon, konfederasyon, birlik konularında hiç konuşmamış, bizimle bir anlaşmazlığa düşmemişti. Bu itibarla bize bir ödün verebilirdi. Üstelik Tıb Temsilcisi M. Canbolat Gaziantep’in kurtuluşunun yıldönümü dolayısıyle Gaziantepli gençlerin yaptığı toplantıda mevcut tek parti-tek şef düzenini eleştirmiş ve polisçe gözaltına alınmıştı. Bu tutumundan dolayı bizim ona sempatimiz de vardı. Muzaffer ve grubunun genel başkan vekili Necmi (rahmetli DP İstanbul milletvekili Necmi Ateş) bizimle konuşarak MTTB tüzüğünün bizim savunduğumuz «birlik» esaslarına göre düzenlenmesini kabul ettiklerini ve bu programı gelecek kongreye kadar hazırlayıp, kongreye sunmayı vaat ettiler. Bizim de MTTB’deki yerimizi almamızı dilediler. Biz de MTTB’deki yerimizi aldık. MTTB idare heyetine arkadaşımız Sadık (Taşkömür)’ı seçtirdik. Bu suretle 5’e karşı 6 oyla Muzaffer’in listesi kazanmış oldu. Mülkiye-Edebiyat grubu seçimi kaybettiklerini anlayınca bu sefer bu talebe demekleri MTTB ’den çekildiler. Bu suretle daha önce çekilmiş Hukuk Fakültesini de katarsak altı talebe cemiyeti MTTB içinde altı talebe cemiyeti de MTTB dışında kalıyordu. Artık MTTB’nin yüksek tahsil öğrencilerini temsil edip etmediği bir tartışma konusu olabilecek nitelikteydi. Muzaffer’in temsil ettiği idare heyeti MTTB’nin «Muallimler Birliği» ndeki eşyaları ve bankada dondurulmuş bulunan paralarını kurtardı. Aklımda kaldığına göre bu para on bir lira dolayındaydı. Bu idare heyetinin başarılarından biri de MTTB adına bir heye,tin Anadolu’yu (Balıkesir, Eskişehir, Kütahya, Ankara, Sivas vb.) dolaşmasıdır. Bu dolaşmanın da Devlet Demiryollarında bedava olmasını ve yatılı o kulların bulunduğu yerlerde yatıp içmeyi CHP Istanbul il başkanı Cevdet Kerim İncedayı sağlamıştır. Bu heyete ben de katıldım, heyet arkadaşlarımdan hatırlayabildiklerim Muslih (Sadi Irmak kabinesinde Devlet Bakanı Muslih Fer), Perihan (Prof. Perihan Çambel’dır. Bu seyahati düzenlemede Muzaffer Canbolat ile Necmi Ateş’in hizmetleri büyüktü. Ancak seyaha tin düzenlenmesi Türkiye halkıyla üniversite gençliği arasında bir bağ kurma noktasında yetersizdi. Biz Muzaffer Necmi ekibiyle yukarıda belirttiğimiz gibi aynı doğrultuda değildik. Bu itibarla seyahatte rastlanan aksaklıkları saptamak ve kongrede bu ekibe karşı kullanmak yöntemini güdüyorduk. Ancak kongreyi beklemeden de bu eleştirilerimizi kamuoyuna sunmada bir imkân doğdu, o da o tarihlerde (1931) yeni yayınlanmaya başlanan Türkçü köycü «Atsız> adlı dergiydi. Bu derginin öne sürdüğü tezleri bizler de· benimsemiş MTTB’ne o doğrultuda bir yön vermek istemiştik. Konuya açıklık getirmek için Atsız Mecmuası üzerinde durmak gerekir.

    * Atsız Mecmuası

    Bu mecmua kendini Türkçü ve köycü olarak tanıtıyordu. Ama ne Türkçülükten ne de köycülükten ne anladığını açıklamıyordu. CHP’ye karşıt idi. Derginin Türkçülükten köycülükten ne anladığını açık lamamış olması bir bakıma CHP’ye karşıt olan gençlerin bu dergiye yakınlık göstermesini sağlıyordu. Ben

    de Tevfik de bu derginin doğrultusunda yer almıştık. Dergi CHP karşıtı (CHP’nin gerek sağında ve gerek solunda) olanları sinesinde toplamıştı. Benim ilk yazım «Atsız»da çıktı. Tevfik’in birinci yazısı «Arı»da, ikinci yazısı da «Atsız»da çıktı. Bu yazılarında T İleri Hemşinli takma adını kullandı. «Atsız»da yanılmıyorsam eğer Sabahattin Ali’nin, Pertev Naili Boratav’ın, Abdülbaki Gölpınarlı’mn da akademik olmayan yazıları ilk defa bu dergide yayınlanmıştı. Derginin Türkçülüğünü anti-emperyalistlik ve köycülüğünü de «Halkçılık» olarak anlayanlar «Atsız»ın sol kanadını teşkil ediyorlardı. Pertev Naili, Sabahattin Ali, Abdülbaki Gölpınarlı ve hatta ben bu kanattan sayılabilirim.

    «Atsız» ın Türkçülüğünü, ırkçılık, köycülüğünü de eşrafçılık, bölgecilik biçiminde anlayanlar da derginin sağ kanadını teşkil ediyorlardı. Nihal Atsız, Orhan Şaik Gökyay, Safaeddin Karanakçı da bu kanattan sayılabilir. «Atsız»ın gerek sağcı ve gerek solcu kanatlarına mensup bu kişiler, bizlerden yani MTTB yürütücülerinden yaşlı idiler ve aramızda bir bağ yoktu. Biz Türkçülüğü ve köycülüğü tamamıyle bulanık bir şekilde anlıyor, Türkiye halkının saadeti biçiminde yorumluyor, CHP’nin tasfiyesi şeklinde niteliyorduk. İşte MTTB genel kongresine muhalefet grubu olarak katılan bizler doğrultumuzu bu «Atsız» mecmuadaki doğrultumuza paralel olarak getirmiştik.

    * MTTB’deki Çalışmalarım

    Eski MTTB’nin malları, yeni MTTB’nin yaşaması için gerekli maddî olanağı hazırlamış oldu.

    Bu arada MTTB’nin tüzüğünün «birlik» esaslarına göre düzenlenmesi konusunda bir komisyon kuruldu. Bu komisyonda ben raportör idim. «Birlik» esaslarına göre kongreye sunulmak üzere bir tüzük hazırladık.

    Benim esas çalışmalarım YMMTC’de oldu. Türkiye’de ilk yerli mallar mitingini 1931’in son günü biz düzenledik. Ben YMMTC idare heyetine böyle bir miting yapılmasını önerdim. İdare heyeti de uygun gördü. Diğer talebe cemiyetlerine birer mektup yazarak bu işin organize edilmesini istedik, olumlu cevaplar aldık. İşin teknik tarafını düzenleme ile ben görevlendirildim. Mitingin yapılabilmesi için kapalı bir salonun bulunması, pankartların yazılması az çok bir paraya ihtiyaç gösteriyordu. Bu işleri asgarî masrafla yapabilmek için çalışmalara başladım. «Millî İktisat Cemiyeti» başkanı Daniş beyle yerli mallar pazarı yayın ve propaganda şefi Abidin Daver beyle görüştüm. Bunlardan gerekli yardım vaadini aldım. Pankartlar için gerekli bezi ucuz bir fiyatla temin ettim. Ancak bunlar işin olumlu olabilmesi için CHP İstanbul il başkam Cevdet Kerim beyin muvafakatinin alınmasını öğütlediler. Daniş beyin tavsiyeleriyle Cevdet Kerim (İncedayı) ile görüştüm. Onun da muvafakatmı sağladım. Bu suretle Fen Fakültesi konferans salonunu temin ettik. Ayrıca millî eğitim müdürü yoluyla liseli öğrencilerin okul idareleriyle beraber bu toplantıya katılmalarını sağladık. Pankartlardaki sloganları tespit ettik. YMM öğrencileri de pankartları hazırladılar. Bizim düşüncemize göre yılın son günü Fen Fakültesi konferans salonunda kapalı bir toplantı yapılacak, Beyazıt’tan Taksim’e bir yürüyüş yapılacak, konuşmalar olacak, anıta da çelenkler konacak ve dağılacaktık. Bu mitingde biri kapalı Fen Fakültesi salonunda, diğeri Taksim’de olmak üzere her talebe cemiyetinden iki kişi konuşacaktı. Mitingin hazırlayıcısı YMMTC olması dolayısıyle ilk konuşmayı YMMTC’nin yapması, sonrakilerin de alfabetik sıraya göre olması uygun görüldü. YMMTC adına Fen Fakültesindeki konuşmayı Tevfik, Taksim anıtındaki konuşmayı da Himmet (rahmetli DP Konya milletvekili Himmet Ölçmen) yapacaktı. Yerli mallar mitingi başarıyla sonuçlandı. Özellikle Tevfik’in (İleri) konuşması büyük yankı uyandırdı, güçlü bir halk hatibi olduğu bütün incelikleriyle belirdi. Mitingdeki konuşmanın etkisiyle Cevdet Kerim Incedayı MTTB’den bir heyetin Anadolu’yu dolaşmasmı da sağlamıştı.



    Bizim YMMTC’de, Musahabe Kulübünde gösterdiğimiz başarılar kendi okulumuzun sınırlarını aşıyor, diğer okul ve fakültelerde de olumlu yankılar bırakıyordu. Bizim grubumuz genellikle Musahabeciler diye anılıyordu. Bunun nedeni Musahabe Kulübünün üyeleri olmamızdı. Anket defterleri yoluyla Yüksek Muallim Mektebinde, Edebiyat Fakültesinde, Tıbbiye’ de bize yakınlık gösteren bir arkadaşlar grubu da sağlamıştık. Bu arada Galatasaray’daki Vagon Lee şirketinde şirket müdürü orada çalışan bir Türk memura kızmış ve ona Türklüğü tahkir edici sözler söylemiş, bu durum günlük gazetelere de intikal etmişti. Yatılı okullardaki öğrenciler arasında bu haber çok fena bir tesir bırakmış, şirkete, şirket müdürüne gerekli infialin gösterilmesi uygun görülmüştü. Yatılı okullar arasında yapılan telefon görüşmeleriyle Vagon Lee’nin tahribi kararlaştırılmıştı. 1932 yılının ilk haftalarında Yüksek Mühendis Mektebi öğrencileri olmak üzere Yüksek Muallim ve Orman Fakültesi öğrencileri Galatasaray'daki Vagon Lee merkezini bastılar, polis müdürü Fehmi Kıral başta olmak üzere bi emniyet ekibi, itfaiye Vagon Lee’yi korumaya çalıştılar. Polis müdürü Fehmi Kıral bir hayli tartaklandı emniyet mensupları Vagon Lee civanndan geçenleri olayla ilişkili olup olmadığına bakmaksızın yakaladı, yakalananların sorgusunda herhangi bir ipucu elde edemedi. Bunun üzerine MTTB başkanını sorguya çekti. Gerçekten onun ve idare heyetinin ve diğer öğrenci derneklerinin bu kararla ilişkileri bile yoktu Karar demekler tarafından değil öğrenciler tarafından alınmıştı. Başkan, tahminî birtakım isimler, bu arada benim ve Tevfik’in adını verdi. Oysa hareket Yüksek Muallim Mektebinde düzenlenmiş, biz de katılmıştık. Hareketi düzenleyenlerin önde gelenlerini bugün bile bilmiyorum. Bana durumu telefonla Adnan (rahmetli millî eğitim müsteşarı Adnan Ötüken) iletmişti.

    MTTB’nin yıllık kongresi yaklaşıyordu. MTTB’den ayrılmış talebe cemiyetlerinin MTTB’ne dönmelerini sağlamak oldukça zordu. Hazırlayacağımız tüzük talebe cemiyetlerinin etkisini asgariye indirici doğrultuda olmalıydı. Tüzüğü buna göre hazırladım. MTTB üyeleri talebe cemiyetleri yani tüzel kişiler değil gerçek kişiler olmalıydı. MTTB her fakülte ve yüksek okulda üye kaydedecek, üye sayısı ne olursa olsun Yüksek Okullar ve Fakülteler MTTB’ye eşit sayıda yani 5’er delege gönderecek, bu delegeler MTTB’yi oluşturacaktı. Görülüyor ki bu işleyiş içerisinde talebe derneklerinin hiç bir fonksiyonu kalmıyor, gerçek kişilere geçiyordu, örneğin Mülkiye’de ya da Edebiyat’ta okuyup da MTTB’ne kayıtlı üye sayısı beş bile olsa kongrede fakültesini diğer fakültelere eşit haklarla bu beş kişi temsil edebilecekti. Bu tüzüğü kongreden geçirdik ve bu tüzüğe göre üye kaydı yaparak, MTTB’den ayrılmış olan Edebiyat, Mülkiye, Ticari İlimler Akademisi talebe cemiyetlerini etkisiz hale getirdik. Bu şartlarda MTTB kongresini topladık. Millî Türk Talebe Birliği idare heyetine YMM’nden biz (Tevfik, Şevki ve ben) üç kişi olarak girdik. Tevfik MTTB genel başkanı oldu. Ben ve Şevki içişleri komitesinde görev aldık.

    MTTB yeni idare heyeti CHP karşıtı olmakta ortaktılar. Ayrıca idare heyeti üyeleri billûrlaşmamış olmakla beraber hepsi de milliyetçi idiler. Esasen br tarihlerde ortada başka bir görüş de mevcut değildi ve kongrede biri bizim temsil ettiğimiz «birlikçi» görüş, diğeri de tamamıyle etkisizleşmiş mevcut yönetim kurulunca temsil edilen «konfederalist» görüş idi. Federasyon görüşü tamamen yok olmuştu. Fakat delegelerin hemen hepsi bizden, «Atsız» dergisi doğrultusunda idiler. Bunu da YMM’de (Yüksek Mühendis Mektebi) Süfyan’m kurduğu grupla gerçekleştirmiştik.

    MTTB’de ilk yapılacak işin bir dergi çıkarma olduğu kamsmdaydık. Yayın işleriyle uğraşmak üzere bir de komite kurmuştuk. Bu komitede Adnan Cahit (Ötüken), Adnan Cemil (Cemgil), Şevki (Erker), Necmi ve ben vardık. Derginin çıkarılması konusunu inceledik ve uygulamaya koyduk. Derginin adım ben «Birlik» diye teklif ettim ve komite de kabul etti. Derginin birinci sayısı aşağı yukarı doğrultu olarak «Atsız» mecmuası doğrultusunda fakat yazıların değeri bakımından onun kat kat aşağısındaydı. O tarihlerde (1933) Bulgaristan’ın Razgat şehrindeki Türk mezarlığına Bulgarların yaptığı şen’î tecavüzü protesto amacıyla bir miting düzenlemiştik. Bu olay TC sınırları dışındaki Türklerle ilişkimizin ne yönde olacağı konusunda «Birlik» mecmuası yönetim kurulu üyeleri arasında anlaşmazlık doğurdu. «Birlik» dergisinde ve MTTB’de milliyetçilik konusunun tanımlanması, incelenmesi sorununa yol açtı. Konunun açıklığa kavuşabilmesi için «Razgat Mezarlığı Olayını Protesto Mitingi»ni ayrıntılı olarak anlatalım.

    Çeşitli kitap ve gazetelerde farklı şekillerde anlatılan bu mitingin gerçek hikâyesi anlatacağım şekildedir.

    * Razgat Mezarlığı Olayını Protesto Mitingi

    Bulgaristan’ın Razgat şehrinde belediye şehir yollarını genişletmeye karar vermiş, Türk mezarlığından da bir cadde geçirmiş, ölüleri başka yere nakletmeden toprak tesviyesine başlamış, ölü kemikleri de meydanda kalmış. Bu olayı «Vakit» gazetesinde çalışan Sabri Çolakof haber olarak «Vakit» gazetesinde yayınladı. Bu haber o tarihlerde az okunan Vakit’in iç sayfalarında yayınlanmış ve hiç bir yankı yapmamıştı. Daha sonra «Cumhuriyet» gazetesi de birinci sayfada büyük başlıklarla bu haberi yayınladı. Haberin Cumhuriyette çıkması yüksek öğrenim gençliği arasında büyük bir infial uyandırdı. Vagon Lee olayında gösterilen bir tepkinin gösterilmesi gençler arasında arzulanıyordu. Mevcut MTTB yönetim kurulu gençlerin teveccüh ve itimadına sahip olduğu için bu eylemin onun tarafından konması isteniyordu. Gençler arasındaki eğilimler çeşitli idi. Bir kısmı İstanbul’daki Bulgar mezarlığının tahribini, bir kısmı Bulgar Konsolosluğunun tahribini, bir kısmı da Bulgar Mezarlığına ölülere saygının nasıl olması gerektiğini göstermek üzere çelenkler konmasını öneriyordu. Üçüncü görüşü temsil edenlerin başında ben geliyordum. Gençliğin bu galeyanı döneminde PCN (bugünkü FKB) bölümünden heyecanlı bir grup YMM’de (Yüksek Mühendis Mektebi) bizi ziyaretle, eyleme geçilmesini önerdiler. Bu gelenlerden hatırlayabildiklerim Fahri (eski CHP Samsun milletvekili Fahri Kurtuluş), Lebid (CHP eski İzmir milletvekili Lebid Yurdoğlu) vb. vardı. Mezarlığa çelenk konulmasını ve Bulgar konsolosluğu önünde bir miting yapılması görüşünü önerdim. Aradaki itirazlara karşın bu görüş uygun görüldü. Olayın da 20 nisan 1933 tarihinde yapılması kararlaştırıldı. Çelengi yaptırma işini ben üzerime aldım, Beyoğlu’da Çiçek Pazarı’ (bugünkü Çiçek Pasajı) nda Sabuncakis’e 12,5 liraya ısmarladım. Bu 12,5 lirayı YMM öğrencileri arasından toplayarak sağladım. Bu paranın 5 lirasını Himmet (rahmetli Konya milletvekili Himmet Ölçmen) vermişti Bu 5 lira onun aylık harçlığı idi

    Olayın MTTB’ne yahut da bize bağlanmaması için bir tedbir alma zorunluğu vardı. MTTB binasına giderek üyesi bulunduğum içişleri komitesiyle bu durumu görüşmek gerekiyordu. Komitemizden toplantıya katılanlardan hatırlayabildiklerim Şevki (Erzurum DP eski milletvekili), Lütfiye, ben ve MTTB genel sekreteri Şükrü Kaya (serbest dahiliye mütehassısı) vardı. Biz 23 nisan günü Razgat olayını kınamak üzere, Taşlık’ta bir miting yapmak için vilâyete baş vurulmasını, böylelikle 20 nisan mitingiyle ilişkimizin olamayacağını göstermek istiyorduk. Toplantı ve yürüyüşler yasasına göre böyle bir mitingin yapılabilmesi için o şehirde oturan üç kişinin sorumluluğu üstlenmesi gerekiyordu. Bu sorumluluğu ben, Şükrü, Şevki üstlenecek idik. Şevki 20 nisan’da, 23 nisan miting iznini almak için hazırladığımız dilekçeyi vilâyete götürürken ben ve arkadaşlarım da bir otomobille çelengi alıp Bulgar Konsolosluğu önüne gittik. Gittiğimizde büyük bir gençlik kitlesinin Konsolosluk önünde miting yaptığını gördük. Bizim amacımız bu kitleyi alıp çelengi Bulgar mezarlığına koymaktı. Konsolosluk önünde toplanan gençlerin çoğunluğu Bulgar Mezarlığına çelenk konulmasına karşı idi. Bu grup bize saldırdı ve çelengi parçaladı. Konsolosluğa yürümek istedi. Tevfik İleri (eski DP bakanlarından), orada parketmiş bir otomobilin üzerine çıkıp yatıştırıcı konuşmasıyle havayı yumuşattı ve öğrencilerin Bulgar mezarlığına doğru yürümesini sağladı. Yol boyu rastlayan ortaokul ve lise öğrencileri, sinemalardan çıkanlar ve geniş bir halk kitlesi de bize katıldı. Feriköy’deki Bulgar Mezarlığı önünde on binlerce insan toplandı. Güvenlik kuvvetleri Maçka’dan Feriköy’e kadar yolda çeşitli barikatlar kurmuş olmalarına karşın, kitleyi durduramadılar. Özellikle polis meçleriyle kitledeki Türk bayraklarının yırtılması kitlenin polislere saldırmasına kâfi gelmişti. Polis başarısız kalınca, askerden yardım istendi. Askerin müdahalesiyle Feriköy’den Taksim’e gelindi. Polis ve asker Beyoğlu’na girişi önlediğinden anıt önünde konuşmalar yapılıp dağılındı. Bu sırada sayısız polis ve genç yaralandı. Karakollar olayla ilişkisi olsun olmasın güvenlik kuvvetlerince yakalananlarla dolduruldu. Ertesi gün de MTTB idare heyeti üyeleri gözaltına alındılar. Sorgu hakimliği huzuruna çıkarılarak tutuklandılar. Tutuklanma kararı iki kategoriye verilmişti. Biri, bu mitingi düzenleyenler diğeri ise polisi dövenlerdi. Mitingi düzenleyenlerin hepsi tutuklanmadı. Tutuklanma kararı idare heyetinde olup ve mitinge katılanlara verildi. Bunlardan hatırlayabildiklerim Tevfik İleri, Şükrü Kaya, Adnan Cahit, Adnan Cemgil, Hüdai (Sayıştay daire emekli başkanlarından), Şevki Erker ve ben vardık. Polisi dövmekten tutuklananlann hiç birini tanımıyordum. Bunlardan Aziz (Türkiye Sosyalist Partisi kurucu üyelerinden Aziz Ziya Sıradağ), Behçet (Türkiye Sosyalist Partisi kurucu üyelerinden Behçet Atılgan)’le hapishanede tanıştım ve yakın arkadaşlığım başladı. Ben bu gösteriyi düzenleyenlerden kabul edilerek tutuklanmıştım. Tutuklananlann hemen hepsi öğrenciydi. Aramızda bir de öğrencilikle ilişkisi olmayan tanımadığımız birini de gösteriyle ilişkili gösterip onu da tutuklamışlardı. Ragıp Sipahioğlu adlı bu kişinin daha sonra Yassıada’da Winilex Olayı kahramanı olarak yargılandığını gördük. Ertesi gün gazeteler çelenk olayını geçiştirmişler, mezarlığın tahribi doğrultusunda çaba gösterildiğini, fakat devletin bunu önlediğini yazmışlardı.

    Diğer taraftan CHP İstanbul il başkanı Cevdet Kerim MTTB’nin olağanüstü bir toplantıya çağınlıp hapisteki idare heyeti üyelerinin yerine yenisinin seçilmesini, tutuklu bulunanlar hakkında devlet ve hükümet başkanlannm şefaatinin istenmesi görüşünü telkin etmeye başladı. MTTB idare heyetinin çoğunluğu hapiste olduğuna göre MTTB’nin yönetilmesi bir sorun teşkil ediyordu. Bu itibarla bir kuruluşun olağanüstü toplantısı ve hapisteki kişiler hakkında tedbirler düşünmesi normaldi. Ama Cevdet Kerim’in telkin ettiği görüş normal değildi.

    MTTB olağanüstü olarak toplandı. Kongrede delegelerden Zeki (Adana devlet hastanesi baştabibi Zeki Butur) idare heyetinin çoğunluğunun tutuklu olmasıyla yaz tatilinde idare heyeti çoğunluğunun İstanbul’da değil de Anadolu’da bulunmaları arasında MTTB’nin yönetimi açısından fiilî durum bakımından fark yoktur. Bu itibarla tutuklu bulunan idare heyeti üyeleri yerine başkalarını seçmeye gerek yoktur tezini savundu ve kongrece uygun karşılandı. Bu suretle Cevdet Kerim yenilmiş oldu.

    Diğer taraftan Cevdet Kerim’in tutuklular hakkında devlet ve hükümet başkanından şefaat dilenilmesi konusundaki telkinlere karşı delegelerden Namık (maalesef şimdi nerede olduğunu ve ne iş yaptığını bilmiyorum) Türkiye’de yargı kuvvetinin yasama ve yürütmeden bağımsız olduğunu, Türkiye’de âdil hakimlerin bulunduğunu ve yaptığımız mitingte millî menfaatimiz açısından haklı olduğumuzu, kimsenin şefaatine ihtiyacımız olmadığını, sadece vicdanımıza karşı sorumlu bulunduğumuz tezini öne sürdü. Aynı tez kongrece de uygun görüldü. Sanıyoruz ki Namık’ ın konuşmaları Büyük Atatürk’ün «Bursa Nutku» nu vermesinde etkin olmuştur. Kısa bir süre sonra yargıç karşısına çıkarıldık ve tahliye edildik. Bu sırada İstanbul Barosu’ndan ve diğer barolardan sayısız avukatlar fahrî vekâletimizi almak için müracaat ettiler. Biz tutuklular nezaket icabı fahrî vekâletimizi bize müracaat eden bütün avukatlara verdik. Bunlar arasında rahmetli İrfan Emin ve rahmetli Ethem Ruhi beyler görevlerini yerine getirdiler. Yargılama sırasında onuncu yıl affı çıktığından dava düşmüştür. Mitingi düzenleyenler affın kapsamına alındığı halde, polisi dövenler affın kapsamına alınmadılar, bunların hakkında kovuşturma devam etti. Polisi dövenler hakkında aleyhte tanıklıkta bulunacak kimseler çıkmadı. Tanık polisler de bazı arkadaşlarının dövüldüğünü, fakat dövenlerin bu sanıklar olup olmadığını bilemediklerini söylediler. O zamanın İstanbul emniyetinde yüsek rütbeli bir polis yetkilisi Kâmuran (emniyet emekli genel müdürü Kâmuran Çukruh) bu doğrultuda şahadette bulundu. Böylece polisi dövmekten sanık olanların hiç biri cezalanmadı.

    * Birlik Dergisi

    Hapisten çıktıktan sonra «Birlik» dergisine fikrî yön verme bir zorunluk oldu. Çünkü bazı arkadaşlarımız Bulgaristan’da Razgat şehrinde meydana gelen olay bizi değil Bulgar vatandaşlarını ilgilendirir. Bu Bulgaristan’ın iç işidir diyorlar, her ulusun ve bu arada Bulgaristan’ın da egemenliğine saygı göstermek gerektiği tezini savunuyorlardı. Diğer bir kısım arkadaşlarımız Razgat’ta Türklere yapılan olayın Bulgar vatandaşlarını değil, Türkiyeli Türkleri ilgilendirmesi gerektiğini söylüyorlardı. Şayet birinci görüş benimsenecek olursa bizim Razgat olayı dolayısıyle yaptığımız gösteri anlamsız oluyordu. İşte ortaya Türkiye milliyetçiliğinin tanımlanması gibi önemli bir sorun çıkmış oluyordu. Bu sorun en büyük yansımasını bizim «Birlik» dergisinde gösteriyordu. Çünkü «Birlik»e gönderilen yazılar arasında birbiriyle çelişir görüşler yer alıyordu. Örneğin Türk milliyetçiliğini Türkiye Cumhuriyeti sınırlan içindeki Türklerin coğrafi kültür milliyetçiliği olarak anlayanlar olduğu gibi, siyasî sınırlar söz konusu edilmeden tarihsel ülkü birliğinde görenler de vardı. Bu görüşlerin ortaya çıkmasında özellikle Tevfik îleri’nin «Birlik» gazetesinde yayınlanmak üzere o zamanlar Atsız'a Yoldaş takma adını kullanan Fethi Tevetoğlu’nun Turancı iki şiiri vesile olmuştu. Münakaşalar bir ara şiirin Turancı içeriğini unutturmuş, Atsız Yoldaş sözcüğünde yoğunlaşmıştı. Atsız Yoldaş takma adında Atsız sözcüğü Yoldaş’ ın sıfatı niteliğinde ele alınırsa bu kişinin komünist olduğunu çağrıştırabilir. Yazı kurulumuzda bu konu bir tartışma meselesi olmuş ve Fethi Tevetoğlu’nun şiiri «Atsız’a Yoldaş» biçiminde düzeltilmişti. Fethi Tevetoğlu da uzun süre adını bu biçimiyle kullanmıştı. Esasen Fethi Tevetoğlu o zamanlar yayınını durdurmuş bulunan «Atsız Dergisi» yazı ailesinden sayılabilirdi. Aynı durumdaki kişiler arasında Alparslan Türkeş ve Tevfik İleri’yi de sayabiliriz. Bir bakıma ben de bunlar arasında sayılabilirim. Ancak bunların arasında sayılmamamı gerektiren husus fikrî bir ayrılık değil, öznel, ailevî bir ayrılıktır. Bu da o tarihlerde bu grubun lideri olan Nihal Atsız’ın ailece tanıdığım eşi Mehpare hanımdan boşanmasıydı. Benim Mehpare hanımın ailesine yakınlığım ve hürmetim Nihal Atsız’ın şahsına olan sevgimden daha fazlaydı.

    «Birlik» dergisinin beş kişilik yönetim kurulunda iki kişi (Adnan Cemgil ve Şevki Erker) coğrafi kültür milliyetçiliğini, buna karşılık üç kişi (ben, Adnan Cahit (Ötüken), Necmi) de tarihsel ülkü birliği görüşünü savunduk. Konu MTTB genel yönetim kuruluna götürüldü. Orada beşe karşı altı oyla bizim tezimiz, yani tarihte ülkü birliğinin Türk milliyetçiliğine esas olduğu görüşü benimsendi. Bunun üzerine Cemgil ve Erker yönetim kurulundan istifa ettiler. Bu boşalmalar nedeniyle kısa bir süre sonra ben de MTTB genel sekreteri oldum. Gerek «Birlik» dergisi ve gerekse MTTB Türk milliyetçiliğini «Tarihte ülkü birliği» olarak anlayanların görüşünü yansıtır bir nitelik kazandılar

    Bunun üzerine şehir tiyatrosunda Türkiyeli olsun olmasın bütün Türklerin temsil edildiği bir «Türk Gecesi» düzenledik. Burada Kınm, Azerbaycan, İdil, Ural, Türkistan ve Anadolu Türkleri bölgesel ve ulusal, tarihsel, geleneksel giyim, şarkı, türkü ve oyunlarını sergiledik. Ayrıca «Birlik» in her sayısında Türklerin şimdi ve geçmişte yaşadıkları ülkeleri tanıtmaya yönelik bir yazı dizisine başladık.

    Bu arada o zamanlar Bulgaristan’daki Türklere ait avukat Halil Yaver adında bir kişinin kitapları çıkmaya başlamıştı. Ben bu kişi ile tanışmak ve dergimizde Bulgaristan Türklerine ait ondan yazılar almak gereğini duydum, rahmetli avukat Halil Yaver beyi buldum, konuşmalarımızda Halil Yaver’in kitapları kendisinin yazmadığını kitapların kendisine ait olmayıp Habil Adem’e (Naci İsmail Pelister) ait olduğunu öğrendim. Halil Yaver beni Habil Adem’le tanıştırdı. Hiç tereddütsüzce diyebilirim ki Habil Adem, tanıdığım en zeki insanlardan biridir. Ne yazık ki zekâsını hatalı yollarda harcamıştır. 1932’ de tanıdığım Habil Adem’le 1936-1939 arasında yakın ilişkim oldu.

    Bu suretle MTTB ve «Birlik» dergisi bir bakıma «Atsız» dergisinin devamı niteliğini kazandı. Bu suretle ben bilerek veya bilmeyerek, isteyerek veya istemeyerek Turancılık, Türkçülük derken İrredantist (ilk defa İtalya’da kendini gösteren coğrafi sınırlar söz konusu edilmeden bir ırkın mensuplarını bir araya getirme) bir milliyetçi oldum. Oysa bu görüşlerin temel temsilcisi olan Ziya Gökalp’ı o yıllar daha okumuş değildim. Bu yıllarda «önsöz»de adından söz ettiğim Azeri Ali Aran arkadaşımla bu konulan tartıştım. Bu konuda ilk bilgiyi ondan aldım.

    Akımlar, Kişiler, Olaylar

    Türkçülük — Turancılık — Anadoluculuk

    Komünistlik

    Azerî Ali, bilinçli bir Azerî milliyetçisi idi; Turancılığa, Türkçülüğe, irredantizm’e karşı idi. Aynca sosyalizmin de amansız düşmanıydı. Onun yoluyla birçok Türkiye dışı siyasîlerle tanıştım. Bunların çoğu Azerbaycan Müsavat Partisi üyeleri idi. Bunların hemen hepsi Türkçülüğün, Turancılığın, irredantizmin karşısında idiler. Hatta bir gün Resulzade Mehmet Ali beyle bu konuları görüşürken bana partilerinin (Ademi Merkeziyetçi Müsavat Partisi) adında adem i merkeziyetçi sıfatı bulunmasına karşın merkeziyetçi olduğunu ademi-merkeziyetin dışa yani Türk dünyasına yönelik bulunduğunu söylemişti. Resulzade Mehmet Ali bey Azerbaycan Cumhurbaşkanı Resulzade Mehmet Emin beyin küçük kardeşi idi. Mehmet Ali bey ağabeysi kadar kültürlü değildi. Rusyah Türklerden yalnızca Cafer Şeydi Ahmed (Kırımer) ile M. Sadık San’an Turancı, Türkçü, irredantist idiler.

    Kırımlılar ve Türk Ocağı ile ilişkili olanlar hariç geriye kalan bütün Çarlık Rusya’sı milliyetçilerinin Türk irredantizminin karşısında, siyasi ademi-merkeziyetçiliğin yanında olduklarını gördüm: Cafer Seydahmet Beyin anlattığına .göre «Kırım İktisadî ve coğrafî durumu yönünden tek başına yaşayamaz. İslâmî bir yol izleyerek ya Ufa Müftülüğü’ne bağlı, idari ademi-merkeziyeti ya da İstanbul Şeyhülislâmlığına bağlı, siyasi ademi-merkeziyeti seçmesi gerekir. Bunlardan birini seçmemesi halinde Ukrayna’nın egemenliğine girmesi mukadderdir. Kırım Fatih Mehmet döneminde tercihini yapmıştır. Şimdi de bu tercihi devam ettirmektedir»: İsmail Gaspirenski gibi. Buna karşılık Türkistan, Azerbaycan, Başkırdistan... iktisadi ve coğrafî yönden, devletler arası statükoya dayanarak, tek başına yaşayabilir. Bundan ötürü bunlar Türk irredantizminin karşısındadırlar. Resulzade Mehmet Emin, Sadrı Maksudof, Zeki Velidiyef, Ayaz İshakof... gibi. Cafer Seydahmet Beyin bu görüşlerini, ben tutarlı buldum.

    Diğer taraftan Türk Ocaklılar, Teşkilât-ı Mahsusacılar Türk irredantizminden yana idiler. Karabey Karabekof, Osman Hocayef, Celal Korkmazof, Neriman Nerimanof, Sultan Galiyef... gibi.

    Dikkate şayandır ki, bu Türk irredantistlerinin büyük bir kısmı komünizmi seçmişlerdir. Bunun nedenini hazırlamakta olduğum «Türkiye’de Sosyalizmin Tarihi» adlı kitabımda ele alacağım.

    Sonuç olarak Rusya’dan kaçmış milliyetçi Türklerin milliyetçiliğinin, Turancı, Türkçü, irredantist bir milliyetçilik değil, Sovyetler Birliği’nden ve Anadolu Türklerinden ayrılmaya yönelik ayrılıkçı bir milliyetçilik olduğunu gördüm. Çarlık Rusyası Türklerinden Leninci-Stalinci olanların önemli bir bölümü kesin olarak Turancılığa-Türkçülüğe karşı idi. Buna karşı Troçkici-Zinovyevci olanlar Turancı-Türkçü idiler. Örneğin Leninci-Stalinci Zeki Velidi (Togan) Türkçülüğün, Turancılığın karşısında, ayrılıkçı bir Başkırtçı komünist idi. Yine hayatı boyunca Turancılığı savunmuş olan Prof. Ali Turan (Hüseyinzade) Bakû Türkiyat kongresine Türkiye Cumhuriyeti temsilcisi olarak katılmış ve Turancılığı değil ayrılıkçılığı (Türkiye Türkçülüğü) önermiştir. Buna karşılık Neriman Nerimanof gibi Sultan Galiyefçi sayılabilecek komünistler, dünya Türkçülüğünü savunmuştur. Bu tarihlerde (1932’de) Azerbaycan Müsavat Partisi’nin Gürcü ve Ermeni göçmen politikacıları aralarında anlaşarak eski rejimi canlandırmaya, bir «Kafkas Federasyonu» kurmaya çalışıyorlardı. Oysa bu hareket Türk dünyasının parçalanması niteliğini taşıyordu. Ben Azerbaycanlıların, Kırımlılar, Türkistanlılar, İdil-Urallılarla birleşmesi ve ortak bir cephe kurması eğiliminde idim. Azerbaycanlıların Gürcülerle, Ermenilerle birleşmesine karşı idim. Bu yüzden «Birlik»in ikinci sayısında «ayrılıkçı milliyetçilik»e karşı çıkmış, Türk dünyasının ortak bir yönetime yönelinmesi, irredantizmi gerçekleştirmesini öne sürmüştüm. Yazıyı yazarken birçok Rusya Türkleri dergilerinden, ayrıca da özel konuşmalardan yararlanmıştım.

    Benim bu yazım üzerine Berlin’de Türkçe ve Almanca çıkan İstiklâl-îndependanz haftalık gazetesinde bana karşı ağır bir yazı çıktı. Bu yazıda «Birlik» dergisi, «Kadro» mecmuası ve Hakimiyet-i Milliye (Ulus) gazetesi komünistlikle suçlanıyor, bu görüşlerini doğrulayıcı kanıtlar öne sürüyordu. Kadro ve Ulus gazetesinin komünistlikle ilişkili olup olmadığı konusunu bir yana bırakalım. Gerçekte o tarihlerde, komünizme, daha doğrusu sosyalizme yakın yazılar, Kadro’da Hakimiyet-i Milliye’de çıkıyordu. Falih Rıfkı’nın da bu doğrultuda yazılan vardır. Falih Rıfkı, bilahare bu yazıların kendi fikri ürünü değil, CHP’nin emriyle yazıldığını itiraf etmiştir. «Birlik»in ve benim o tarihlerde sosyalistlikle, komünistlikle bir ilişkim yoktu. Ben o zamanlar irredantist bir milliyetçi idim. Ekonomik konularda da esaslı bir fikrim de yoktu. Ancak yabancı şirketlerin (tramvay, tünel, elektrik, nhtım...) beledîleştirilmesi görüşünde idim, «Birlik»te de bunun kampanyasını açmıştık. «Birlik»te tramvay şirketinin beledîleştirilmesiyle ilişkili bütün yazılan ben yazdım. Yazıların hepsi imzasızdır. Yabancı şirketlerin beledîleştirilmesi tezini savunmamız Berlin’de çıkan istiklâl dergisi tarafından komünistlikle suçlanmamız için yeterli bir neden olmuştu. Tramvay şirketinin beledîleştirilmesi konusundaki çabalanınız olumlu sonuç verdi. Durum bununla kalmadı, yabancı şirketlerin pek çoğu beledîleştirildi. Bu beledîleştirilme kampanyasında bir iki anımı aktarayım.

    «Birlik»in sayılarının birinde bu beledileştirilme işine dair yazı koymamıştık. Bunun üzerine ortaya birtakım dedikodular çıkanldı. Bu, bizim susuşumuz olarak nitelendi. Bunun üzerine mebuslara adlanıla yazılı birer mektup yolladık. Mektubun altında MTTB genel sekreteri sıfatiyle benim imzam vardı.

    Mebuslara posta ile gönderdiğim bu mektup gerekli yankıyı yaptı. Manisa milletvekili Refik Şevket İnce ilgili bakana bir soru önergesi verdi. Bu soru önergesinde Tramvay Şirketini denetlemekle görevli Belediye Meclisi üyelerinin şirketten bedava seyahat kartı taşıdıklarından denetimlerini gereği gibi yapmadıklarını, bizim mektuba dayanarak öne sürmüştü. Bunun üzerine polis müdürlüğünde sorguya çekildim. Mektupların gizliliğini öne sürerek mektubu yolladığım kişilerden bir şikâyet olmadıkça polisin harekete geçemeyeceği görüşünü savundum. Tramvay Şirketinin beledileştirilmesini istememizi polis müdürlüğü de tıpkı İstiklâl gazetesi gibi komünistlik olarak niteledi. Bunun da varit olmadığını anlattım. Polis ve İstiklâl gazetesinden başka CHP üst kademelerindeki kimseler de bizi komünistlikle itham etmeye başlamışlardı. Artık sosyalistliği-komünistliği okumam, öğrenmem bir zorunluk olmuştu.

    Ben genellikle ne sosyalizmden-komünizmden yana ne de onların karşısındaydım. Ancak açık bir şekilde tek parti-tek şef düzeninin opuskürizmine (görüşlerimize aykırı görüşlerin öğrenilmemesi gerektiği) karşıydım. Her fikrin serbestçe söylenmesi, açıklanması, kişilerin karşı oldukları fikri savunmalarının da bilerek olması gerekliliğini savunuyordum. Bunun için hangi görüşte olursa olsun, kişilerin opuskürizme karşı ortak bir cephe kurmaları ve onu ortadan kaldırmaları gerektiği görüşündeydim. Hemen şunu da hatırlatalım ki profesör Mustafa Şekip Tunç, Peyami Safa, Ahmet Hamdı Tanpınar da bu görüşte idiler. Özel konuşmalarımızda bu görüşü savunuyorduk. Bunlardan Peyami Safa işi özel konuşmalara değil genel alanlara geçirmek gerektiği görüşündeydi. Bu konuda yakın arkadaşlarımızla onun evinde iki toplantı yapmıştık. Rahmetli Peyami Safa’mn evinde yaptığımız bu toplantılara Tahsin (Millet Partisi İstanbul İl Başkanı İktisat Doktoru T. Kitapçı), Fikri (Yeni Türkiye Partisi Genel Sekreterlerinden Fikri Akurgal), Nihat (Kurucu Mecliste CHP Gümüşhane Milletvekili Nihat Sargınalp vb.) daha başka arkadaşlarımız katılmışlardı. Burada toplumu mutlu edecek yöntemler konusunda görüşlerimizi açıklamıştık. En çok konuşan ben ve İbrahim Arslan idik. Konuşmalarımız üzerine rahmetli Peyami Safa hepimize, «görüşlerinizde bir homojenlik yok. Abidin, Peker’e soldan, İbrahim de sağdan karşı çıkmaktadır. Ortak görüşleri Peker’e karşı olmadır. Peker ortadan çekildikten sonra siz birbirinize girip, birbirinizle mücadele edeceksiniz, bu arkadaşlığınız da çok sürmeyecektir. Sîzlere öğütlerim bu yakın arkadaşlık döneminde birbirinize yolladığınız mektupları hatta bayram tebrik kartlarını dahi saklayın, çünkü yarın size lâzım olacaktır,» dedi. Gerçekten de bu arkadaşların yollan birbirinden ayrıldı ama dostluklar bozulmadı.

    Bu toplantılarla ilgili bir hatıramızı daha anlatalım.

    Bizimle ne tarzda ve ne yolda arkadaşlık ettiğini hatırlayamadığım bir genç de toplantıya katılmış, toplantıya bir başkan seçilmesini ve zabıt tutulmasını önermişti. Bunun ne anlama geldiğini o zaman ben de diğer arkadaşlarım da anlamamıştık. Rahmetli Peyami Safa bizi uyardı. «Bu, bir toplantı değil, bir söyleşidir. Başkan seçmek ve zabıt tutmaya gerek yoktur.» Başkan seçilmedi ve zabıt tutulmadı, fakat bu genç özel olarak konuşmaları kaydetti. Dağılmadan evvel Peyami, tutulan zabıtların okunmasını rica etti. Zabıtlar okundu ve Peyami Safa bu zabıtlarda gerekli düzeltmeleri yaptı ve genç, zabıtları götürdü. Herhangi bir sorguya çağırılmadık. Peyami Safa'ya özel konuşmalarımızdan birinde opuskürizmin ortadan kaldırılmasında Marksistlerle bir ortak çalışmanın olup olamayacağını sordum. Peyami, «kesin olarak bu, olanaksızdır», dedi ve şöyle devam etti. «Nâzım Hikmet de Kerim Sadi de bu görüşe katılmazlar. Biz bu konuyu daha önce Nâzım’ın, Hikmet Kıvılcımlı’nın da bulunduğu bir toplantıda tartıştık. Nâzım kesin olarak bu görüşe karşı çıktı!» dedi. Peyami Safa’nın bu görüşünü ben yeterli bulmadım, bir imkân ve fırsat kolladım, Kerim Sadi ile görüştüm. Bu fikre yanaşmadığını gördüm ve Peyami’ye hak verdim. Şimdi Halil Yaver, Habil Adem, Hatay Erginlik Derneği, Ali İhsan Sabis Paşa, Cevat Rifat Atilhan, Akm gazetesi ve Halkevlerine ait anılarımızı sıralayalım.

    * Halil Yaver

    Halil Yaver’in kendi anlattığına göre özgeçmişi şöyledir:

    Halil Yaver aslen Bulgaristanlıdır. Küçük yaşta Türkiye’ye gelmiş ve II. Abdülhamid tarafından okutulmuş ve Kazasker (askeri hakim) olmuştur. Hukuk Fakültesinin ilk mezunudur. Diploma numarası «bir» dır. Bulgarcayı iyi bildiği için Türkiye’nin Bulgar istihbaratıyla ilgili seksiyonunda çalışmıştır. Mekteb-i Mülkiye (Siyasal Bilgiler Fakültesi)’de Bulgarca dersi okuttuğundan kitaplarına Prof. Avukat Halil Yaver d
  • 216 syf.
    ·9 günde·Beğendi·10/10
    İki ayda bir yayınlanan ve çocuk edebiyatı ilgilileri yanında çocuk kültürüne ilişkin yazı, çizgi ve fotoğraflarla geniş bir okur yelpazesine hitabeden dergi Mayıs-Haziran sayısında da dopdolu.
    Kemal Sayar, Hakan Albayrak, Hasan Aycın, Murat Özel, Cem Sahir İslam, Hüseyin Hatemi, Ömer Saruhanlıoğlu, Hüsamettin Arslan, Mustafa Ruhi Şirin, Mustafa Bâki Efe, Yalçın Çetinkaya, İbrahim Sadri, Salieri, Mültecî, Sir Sigmunt Simityan, Abdülkadir Emeksiz, Veysel Bozkurt, Dağıstan Çetinkaya, İlhan Efe, Kübra Karakaya, Volkan Akmeşe, Selçuk Azmanoğlu, Mustafa Demir, Hasan Yumak, Ali Burhan, Eren Yeşilyurt gibi çok sayıda yazar, çizer ve fotoğrafçı bu sayımızda da yanlışlıkla büyüyen çocuklar için yazdı çizdi.

    1 Mayıs, Ramazan, İstanbul’un Fethi, Baba, seçim gibi güncele ilişkin yazı ve görseller dışında geniş zamanlı felsefe, mimarî, sanat, matematik ve eleştiri yazıları da derginin bu sayısında okurları selamlıyor. Fatih’in çocukken çizdiği çizgiler ve yazıları ise “Fatih’in Defteri” başlığıyla sayfalar arasında.

    Ayrıca bu sayıda İngilizce, İspanyolca, Almanca, Arapça, Fransızca, Korece, Makedonca dillerinden çeviriler yer alıyor.
  • KATEGORİLENDİRME AŞAMASI DEVAM EDEN HER KONUDAN KİTAPLARIN OLDUĞU UYGULAMA PROJESİ KAPSAMINDAKİ KİTAP-DERGİ-MAKALE LİSTEM. LÜTFEN PAYLAŞIP, YORUM YAPIP, MESAJ ATIP DESTEK OLUNUZ!!!
    LÜTFEN YARDIM İÇİN, İSTİFADE İÇİN, GELİŞİM İÇİN PAYLAŞINIZ!!!

    ŞU KİTABI UNUTMUŞSUN, EKLE diye yorumlar yapınız, öneriniz ve kategorisini belirtiniz. Kitabın numarasını yazıp kategorilendiriniz.

    1. Beyaz Zambaklar Ülkesinde - Grigory PETROV
    2. İdeolocya Örgüsü - Necib Fazıl KISAKÜREK
    3. Bu Ülke - Cemil MERİÇ
    4. Okulsuz Toplum - Ivan ILLICH
    5. Kültürden İrfana - Cemil MERİÇ
    6. Jurnal 1-2 - Cemil MERİÇ
    7. İman ve Aksiyon - Necib Fazıl KISAKÜREK
    8. Bir Ömür Nasıl Yaşanır? - İlber Ortaylı, Yenal Bilgici (KİŞİSEL GELİŞİM-İLETİŞİM-PSİKOLOJİ-SOSYAL HAYAT-EĞİTİM)
    9. Safahat - Mehmed Akif Ersoy (EĞİTİM-ŞUUR-KÜLTÜR-TARİH)
    10. Buhranlarımız ve Son Eserleri - Said Halim Paşa (TARİH-ŞUUR-KÜLTÜR-SİYASET)
    11. Gençliğim Eyvah - Tarık BUĞRA (TARİH-ŞUUR-KÜLTÜR-SİYASET)
    12. Tutunamayanlar - Oğuz Atay (KİŞİSEL GELİŞİM-İLETİŞİM-PSİKOLOJİ-SOSYAL HAYAT)
    13. Demir Ökçe - Jack London (SİYASET-ŞUUR-KÜRESEL SİSTEMLER)
    14. Türkiye'nin Maarif Davası - Nurettin Topçu (EĞİTİM-ŞUUR-KÜLTÜR)
    15. Diriliş Neslinin Amentüsü - Sezai Karakoç
    16. Ekmeğimi Kazanırken - Maksim Gorki
    17. Osmanlı Tarihini Yeniden Yazmak - Mustafa Armağan
    18. Geri Gel Ey Osmanlı! - Mustafa Armağan (TARİH-ŞUUR-KÜLTÜR)
    19. İslamsız Dünya - Graham E. Fuller (SİYASET-KÜRESEL SİSTEMLER) (ŞUUR SERİSİ)
    20. Allah ‘sız Müslümanlık - Ömer Lütfi Mete (ŞUUR-İNANÇ)
    21. Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler - Rasim Özdenören (ŞUUR-İNANÇ)
    22. Kelile ve Dimne - Beydeba (KÜLTÜR-İRFAN)
    23. Dünyayı Yönetenler ve Sistemleri - İsmail Tokalak (SİYASET-KÜRESEL SİSTEMLER) (ŞUUR SERİSİ)
    24. Şeytan Ye Diyor! - Kemal Özer (SAĞLIK-ŞUUR)
    25. Öğle Uykusu - İbrahim Paşalı
    26. Bye Bye Türkçe - Oktay Sinanoğlu
    27. Hz. Muhammed'in Hayatı - Martin Lings
    28. Dil Belası - İmam Gazali Hz.
    29. Başkasının Günahına Ağlayan Adam - Vehbi Vakkasoğlu
    30. Gençlerle Baş başa - Ali Fuad Başgil
    31. Şiirler - Erdem Bayazıt
    32. Peygamberimizin Hayatı- Salih Suruç
    33. 1984 - George Orwell
    34. Nutuk - M. Kemal ATATÜRK (OSMANLICA Orijinal)
    35. Geleceğimizde İslam Var - Roger Garaudy
    36. Kızıl Pençe - Kâzım KARABEKİR
    37. Dünyada Neler Oldu? - Christopher Lloyd
    38. Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkuresi Tarihi - Prof. Dr. Osman Turan
    39. Tarihin Küresel Tarihi - Daniel Woolf
    40. Dünya Tarihi - Clive Ponting
    41. Bilim Kitabı- Kolektif
    42. Osmanlı'da Devlet, Hukuk ve Adalet - Halil İnalcık
    43. Bil! Bul! Ol! - Tosun Bekir Bayraktaroğlu
    44. Konuşmanın İmkânsızlığı Üzerine Bir Diyalog – Osman ÇAKMAKÇI
    45. İlahi Nizam – İmam GAZALİ uyanış yayınları
    46. Dünyada Gıda ve İlaç Terörü - İsmail Tokalak
    47. İslam Deklarasyonu - Aliya İzzetbegoviç
    48. Biz Müslüman Mıyız? - Muhammed Kutub
    49. Yapı Tasarım Bilgisi – Ernst NEUFERT
    50. Genesis Bernard Beckett
    51. Bir Bilim Adamının Romanı - Oğuz Atay
    52. İnce Memed 1-2-3 - Yaşar Kemal
    53. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu - Peyami Safa (Server Bedi)
    54. Kişiliğinizi Tanıyın - Florence Littauer (KİŞİSEL GELİŞİM)
    55. İslam ve Batı - İbrahim Kalın
    56. Zihniyet, Din ve İktisat - Hasan Hüseyin Aygül (Osmanlı'dan Günümüze Türk Toplumunun İktisadi Zihniyet Dönüşümü ve Tipolojik Analizi) (EKONOMİ-SİYASET-DİN-TARİH-KÜLTÜR-ŞUUR)
    57. Osmanlı İdare ve Ekonomi Tarihi - Halil İnalcık
    58. Din ve Siyaset - Ali Bulaç
    59. Kur'an Işığında İnsan, Akıl ve Toplum - Yümni Sezen
    60. İrtica Elden Gidiyor - İsmet Özel
    61. Müslümanca Yaşamak - Rasim Özdenören
    62. İrade Terbiyesi - Jules Payot
    63. Algı Yönetimi ve Manipülasyon (Kanmanın ve Kandırmanın Psikolojisi) - Mücahit Gültekin
    64. İnsanı Yeniden Düşünmek (Modern Düşüncede Temel Tartışmalar) - Kolektif
    65. Popüler Kültürün Politik Yüzü - Yeşim Gökben Özmen
    66. Özgür Ama Tutsak - Sulhi Ceylan
    67. Yerelden Küresele Ahlakî Duruşumuz - Serdar Demirel
    68. İslam Medeniyetinin Geleceği - Ziyaüddin Serdar
    69. Medeniyetimizin Analizi ve Geleceği (Kültür Tarihi) - Mehmed Niyazi
    70. Postmodern Dünyada Kıbleyi Bulmak - T. J. Winter
    71. Acı Deniz - Fatma Barbarosoğlu
    72. Türkçe Meselesi - Ali Fuad Başgil
    73. İslam Nazarında Akıl ve Felsefe - Osman Nuri Topbaş
    74. Osmanlı'da Derin Devlet ve II. Abdülhamit - Yavuz Bahadıroğlu
    75. Felsefenin Tesellisi - Alain de Botton
    76. Modernliğin Hikmetinden Sual - Bedri Gencer
    77. Faziletler Medeniyeti - Osman Nuri Topbaş
    78. Dünya Bir İnkılap Bekliyor - Necib Fazıl Kısakürek
    79. Sosyolojik Savaş - Yusuf Çağlayan
    80. Modernleşme Sürecinde Müslümanlar – Kolektif
    81. Vatan Yahut Silistre - Namık Kemal
    82. Akıl Aşk ve Ötesi - Ahmet Turgut
    83. Osman Gazi - Yavuz Bahadıroğlu
    84. İslam Bilimler Tarihi Üzerine Konferanslar - Fuat Sezgin
    85. İnanç Psikolojisi ve Bilim (Ruh, Beyin ve Akıl Üçgeninde İnsanoğlu) - Nevzat Tarhan (FELSEFE-İNANÇ-BİLİM)
    86. Müslüman Psikologların Çıkmazı - Malik Babikir Bedri (FELSEFE-PSİKOLOJİ-İNANÇ)
    87. Millet Mistikleri - Nurettin Topçu
    88. Kültür ve Medeniyet - Nurettin Topçu
    89. Osmanlı ve Dünya - (Osmanlı Devleti ve Dünya Tarihindeki Yeri) Kemal H. Karpat, Halil İnalcık
    90. Atatürk ve Demokratik Türkiye - Halil İnalcık
    91. Osmanlı'da Devlet, Hukuk ve Adalet - Halil İnalcık
    92. İslam ve İnsanlığın Geleceği - Roger Garaudy
    93. Tanınmayan Büyük Çağ İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi'nden - Fuat Sezgin
    94. İslam'da Bilim ve Teknik - Fuat Sezgin
    95. Medeniyet Aklı (İnsan Mekan Zaman) - Savaş Ş. Barkçin
    96. Batı Tahayyülünde Müslümanlar - Sophia Rose Arjana
    97. İmkânsız Devlet (Modern Çağda Bir İslam Devleti Niçin Mümkün Değildir?) - Wael B. Hallaq
    98. Cumhuriyet Vakası - Ali Hışıroğlu
    99. İslam Sekülerizm ve Geleceğin Felsefesi - M. Nakib El Attas
    100. Bütün Fikrin Gerekliliği (İktidar - Siyaset- Hareket) - Salih Mirzabeyoğlu
    101. Sefine - Salih Mirzabeyoğlu
    102. Kıbleyi Kaybettiren Dönüşüm - Abdurrahman Arslan
    103. İslam'ın Vadettikleri - Roger Garaudy
    104. Yolların Ayrılış Noktasında İslam - Muhammed Esed
    105. Güç İrade ve Eylem - Cevdet Said (ŞUUR-İNANÇ)
    106. Cuma Mektupları - İsmet Özel (ŞUUR-İNANÇ)
    107. Akıllı Türk Makul Tarih - İhsan Fazlıoğlu
    108. İstikbal İslamındır - Salih Mirzabeyoğlu
    109. Felsefeye Giriş - Süleyman Hayri Bolay
    110. Günlük Yazılar 2 – Sütun - Sezai Karakoç
    111. Türküm Doğruyum İntikamım Ülkemdir - İsmet Özel
    112. Unutuş ve Hatırlayış - Sezai Karakoç
    113. Meydan Ortaya Çıktığında - Sezai Karakoç
    114. İnsanlığın Medeniyet Destanı - Roger Garaudy
    115. 1001 İcat - Dünyamızda İslam Mirası – Kolektif (BİLİM)
    116. Yaban - Yakup Kadri Karaosmanoğlu (TARİH)
    117. Çağ ve İlham 1 (Metafizik Gerilim Şartı) - Sezai Karakoç
    118. Hakikatin İzinde (Din, Bilim ve Ateizm) - Hamza Andreas Tzortzis
    119. İslam ve İnsan / Mevlana ve Tasavvuf - Nurettin Topçu (ŞUUR-İNANÇ-EĞİTİM)
    120. Osmanlı Tarihinde Efsaneler ve Gerçekler - Halil İnalcık
    121. Paşaların Hesaplaşması - Kazım Karabekir
    122. Tarihten Günümüze Tahrif Hareketleri - Kadir Mısıroğlu
    123. Hilâfetin İlgasının Arka Planı - Mustafa Sabri Efendi
    124. Hayat ve Hatıratım - Rıza Nur
    125. Medeniyet Meselesi - Tahsin Görgün
    126. Sorun Çağının Anatomisi - Ş. Teoman Duralı
    127. Soruların Peşinde - İhsan Fazlıoğlu (TARİH-BİLİM-KÜLTÜR-ŞUUR)
    128. Modernitenin Arka Planı - Aliye Çınar (ŞUUR-İNANÇ)
    129. Psikolojik Savaş (Gri Propaganda) - Nevzat Tarhan (SİYASET-ŞUUR-KÜRESEL SİSTEMLER)
    130. Diyalektiğimiz ve Estetiğimiz - Seyyid Ahmet Arvasi
    131. Satılık İmparatorluk (Lozan ve Osmanlı'nın Reddedilen Mirası) - Mustafa Armağan (TARİH-ŞUUR)
    132. Kutsal Ekonomi (Geçiş Çağında Para, Armağan ve Toplum) - Charles Eisenstein
    133. Fizikötesi Açısından Ufuklar ve Daha Ötesi 1 (Perde Devrildiği An) - Sezai Karakoç
    134. Eşikte Duran İnsan - Rasim Özdenören
    135. Acemi Yolcu - Rasim Özdenören
    136. Düşünsel Duruş - Rasim Özdenören
    137. İki Dünya - Rasim Özdenören (TARİH-ŞUUR-SİYASET)
    138. Kılıçlar ve Kalemler, Yavuz Bülent Bakiler (TARİH-ŞUUR)
    139. Yaşadığımız Günler - Rasim Özdenören
    140. Zihniyet ve Din İslam , Tasavvuf ve Çözülme Devri İktisat Ahlakı (Toplu Eserleri 3) - Sabri F. Ülgener
    141. Dünyada Türk İmgesi – Kolektif
    142. Avrupa'nın İcadı - Gerard Delanty
    143. Ortaçağlar Anadolu'sunda İslam'ın Ayak İzleri (Selçuklu Dönemi, Makaleler - Araştırmalar) - Ahmet Yaşar Ocak
    144. Fincanımda Cola Var - Sadettin Ökten
    145. Zor Zamanda Konuşmak - İsmet Özel
    146. Din ve Uygarlık - Akif İnan
    147. Genetiğiyle Oynanmış Kavramlar ve Aile Medeniyetinin Sonu - Saffet Köse
    148. Kırk Ambar - Cemil Meriç
    149. Batı’nın Doğu’su - Yüksel Kanar
    150. Yeniden İnanmak - Rasim Özdenören
    151. Kayıtdışı Tarihimiz - Yavuz Bahadıroğlu
    152. Oblomov - İvan Gonçarov
    153. Anna Karenina - Lev Nikolayeviç Tolstoy
    154. Gelenekle Gelecek Arasında Bediüzzaman - Metin Karabaşoğlu
    155. Suç ve Ceza – Dostoyevski
    156. Dervişin Teselli Koleksiyonu - Mecit Ömür Öztürk
    157. Tarih Nasıl Öğretilir? Tarih Öğretmenleri İçin Özel Öğretim Yöntemleri - Mustafa Safran
    158. Politika ve Kültür - Süleyman Seyfi Öğün
    159. Dâhi Diktatör – Celal ŞENGÖR
    160. Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri - John M. Hobson
    161. Çağdaş Küresel Medeniyet (Anlamı Gelişimi Konumu) - Ş. Teoman Duralı
    162. Saklı Seçilmişler – Soner YALÇIN (SİYASET-TARİH)
    163. Efendi - Soner YALÇIN (SİYASET-TARİH)
    164. Bay Pipo - Soner YALÇIN (SİYASET-TARİH)
    165. Siz Kimi Kandırıyorsunuz! - Soner Yalçın (SİYASET-TARİH)
    166. Bu Dinciler O Müslümanlara Benzemiyor - Soner Yalçın
    167. Büyük Fetih - Nurettin Topçu
    168. Osmanlı Demokrasisinden Türkiye Cumhuriyetine - Yavuz Bahadıroğlu
    169. Ütopya - Thomas More
    170. Bir Nesli Nasıl Mahvettiler - Osman Yüksel Serdengeçti (ŞUUR-KÜLTÜR-TARİH)
    171. Mabetsiz Şehir - Osman Yüksel Serdengeçti
    172. Bu Millet Neden Ağlar - Osman Yüksel Serdengeçti
    173. Gülünç Hakikatler - Osman Yüksel Serdengeçti
    174. İslami Yeniden Doğuşun Sorunları - Aliya İzzetbegoviç
    175. Saatleri Ayarlama Enstitüsü - Ahmet Hamdi Tanpınar
    176. Suyu Arayan Adam - Şevket Süreyya Aydemir
    177. Doğu Batı Arasında İslam - Aliya İzzetbegoviç
    178. Özgürlüğe Kaçışım (Zindandan Notlar) - Aliya İzzetbegoviç
    179. Köle Olmayacağız - Aliya İzzetbegoviç
    180. Tarihe Tanıklığım - Aliya İzzetbegoviç
    181. Geleceği Yenilemek - Aliya İzzetbegoviç
    182. Türkler, Müslümanlar ve Ötekiler – Voltaire
    183. Gazi Mustafa Kemal Atatürk - İlber Ortaylı
    184. Bakanlar Ve Görenler - İsmet Özel
    185. Abdülhamid'in Kurtlarla Dansı - Mustafa Armağan
    186. İki Darbe Arasında (İlginç Zamanlarda) - İskender Pala
    187. Işık Doğudan Gelir - Cemil Meriç
    188. Devlet – Platon
    189. Zengin Hayaller Peşinde - Cahit Zarifoğlu (EDEBİYAT-ŞİİR)
    190. Bir Değirmendir Bu Dünya - Cahit Zarifoğlu
    191. Mağlubiyet İdeolojisinin Sonu - Mehmet Doğan
    192. Kısa Türkiye Tarihi - Kemal H. Karpat
    193. Türkiye’nin Yeni Kültürü (Kültür Savaşlarından Kültür İktidarına) - Ercan Yıldırım
    194. Avrupa Tarihinin Oluşumu - William H. McNeill, Yusuf Kaplan (Ç)
    195. Batı Tefekkürü ve İslam Tasavvufu - Necib Fazıl Kısakürek
    196. İradenin Davası / Devlet ve Demokrasi - Nurettin Topçu
    197. Temellerin Duruşması - Ahmet Kabaklı
    198. Kültür Emperyalizmi (Manevi Sömürgecilik) - Ahmet Kabaklı
    199. Posta Kutusundaki Mızıka - A. Ali Ural (EDEBİYAT)
    200. İnsanlığın Dirilişi - Sezai Karakoç
    201. Omurgasızlaştırılmış Türklük - Ş. Teoman Duralı
    202. Yarınki Türkiye - Nurettin Topçu
    203. Batı Aklına Karşı Türkiye - Süleyman Hayri Bolay
    204. Zamanın Kıymeti - Abdulfettah Ebu Gudde
    205. İlim Yolunda - Abdulfettah Ebu Gudde
    206. Siyonizm ve Filistin Sorunu - Mim Kemâl Öke
    207. Mukaddime – İbn i Haldun
    208. Cahil Hoca (Zihinsel Özgürleşme Üstüne Beş Ders) - Jacques Ranciere
    209. Umrandan Uygarlığa - Cemil Meriç
    210. Mağaradakiler - Cemil Meriç
    211. Mahur Beste - Ahmet Hamdi Tanpınar
    212. Huzur - Ahmet Hamdi Tanpınar
    213. Hayat - Engin Geçtan (PSİKOLOJİ-İLETİŞİM-SOSYOLOJİ)
    214. İnsan Olmak - Engin Geçtan (PSİKOLOJİ-İLETİŞİM-SOSYOLOJİ)
    215. İktidarın Yolu - Eren Erdem
    216. Başı Sınuklar İçin Kılavuz - Kemal Sayar
    217. İrade Terbiyesi - Jules Payot (EĞİTİM-KİŞİSEL GELİŞİM-ŞUUR)
    218. Martin Eden - Jack London
    219. Ev Yapımı Sihirli Değnek - Şermin Yaşar (KİŞİSEL GELİŞİM-SOSYOLOJİ)
    220. Kurumsal Kobaylar- Dan Lyons (SOSYOLOJİ)
    221. Derde Deva Randevu 1-2 - Murat Menteş (EDEBİYAT)
    222. Sinekli Bakkal Halide Edib Adıvar
  • 💫💫VEEEE 2019 BÂKİYEEEEMMM💫💫

    1. Huzursuzluk- Zülfü Livaneli💕
    2. Mutluluk Tuzağı- Russ Harris💕
    3. Beyaz Kale- Orhan Pamuk☆
    4. Geçmiş Şimdi Gelecek- Hasan Ali Toptaş
    5. Karatay Diyeti- Canan Karatay
    6. Içimizdeki Şeytan- Sabahattin Ali☆
    7. Gösteri Peygamberi- C. Palahniuk💕
    8. ikigai- H. Garcia& F. Mirales
    9. Aylak Adam- Yusuf Atılgan💕🍀💕🍀
    10. Olağanüstü Bir Gece- S. Zweig
    11. Piç - Hakan Günday
    12. Ölüm Pornosu - C. Palahniuk
    13. Dört Anlaşma- D.M. Ruiz
    14. Var Olmanın Dayanılmaz Hafifliği- M. KUNDERA🍀💕
    15. Ustaca Sevmek- D.M. Ruiz
    16. Yılanı Öldürseler- Yaşar Kemal🍀💕
    17. Ağrı Dağı Efsanesi- Yaşar Kemal
    18. Tek Kanatlı Bir Kuş- Yaşar Kemal
    19. Muhtelif Evhamlar Kitabı- Ö.İ. Demir☆☆
    20. Çerçialan- Gamze Arslan
    21. Ahraz - Deniz Gezgin💕🍀💕🍀
    22. Anayurt Oteli- Yusuf Atılgan
    23. Öfke Dansı- H. LERNER☆☆☆☆
    24. Meczup - Halil Cibran
    25. Ermiş - Halil Cibran
    26. Olduğu Kadar Güzeldik- Mahir Ünsal Eriş🍀💕🍀💕
    27. Mutsuzluğa Doyum- P. HANDKE ☆☆☆
    28. Fahrenheit 451- R. BRADBURY
    29. Kabuk- Zeynep Kaçar 💕🍀💕🍀
    30. Zorba- N. Kazancakis
    31. Kestim Kara Saçlarımı- Gülten Akın
    32. Yaşlı Adam ve Deniz- E. HEMİNGWAY
    33. Dönüşüm- Kafka
    34. Kâğıt Ev- C. M. DOMİNGUEZ
    35. Uzun Hikaye- Mustafa Kutlu
    36. Palto- N. GOGOL☆☆☆☆☆
    37. Bir Kadının Yaşamından 24 Saat- S. ZWEİG
    38. Mutlu Olma Sanatı- A. Scopenhauer
    39. Sekizinci Günah- Tomris Uyar
    40. Aramızdaki Şey- Tomris Uyar
    41. Babamın Bavulu- Orhan Pamuk ☆
    42. Saklı Kalan- Ahmet Telli
    43. Göğe Bakma Durağı- Turgut Uyar
    44. Pulbiber Mahallesi- Didem Madak
    45. Acıyı Bal Eyledik- Hasan Hüseyin KORKMAZGİL
    46. Enigma- ANTONI CASAS ROS
    47. Dokuza Kadar On- Özdemir Asaf
    48. Galîz Kahraman- I.O. Anar
    49. Şibumi - TREVANİAN
    50. Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz-Aziz Nesin
    51. Morfin- M. BULGAKOV
    52. Kâtip Bartleby- H. Melville
    53. Göğü Delen Adam- Erich Sheurmann☆☆☆☆☆
    54. Almodovar Teoremi- A.C. ROS
    55. Intihar - Edouard Leve☆☆☆☆☆
    56. Inci - John Steinbeck ☆☆☆☆☆
    57. Yeni Dünya - Sabahattin Ali☆☆☆☆☆
    58. Sırça Köşk - Sabahattin Ali
    59. Argo ile Sahibi- Italio Svevo
    60. Aylaklığın Savunusu- Robert Louis Stevenson
    61. Teneke - Yaşar Kemal🍀💕
    62. Tamam - Kolektif
    63. Bir Günü Bitirme Sanatı-Banu Özyürek
    64. Kabil - Jose SARAMAGO💕🍀☆☆☆☆
    65. Sevme Sanatı - Erich Fromm☆☆☆☆☆
  • Tarih felsefesi, tarihi süreçte rol oynayan etkenlerin çıkış noktalarını, topluma yansımalarını ve sonuçlarını inceler. Toplumları doğrudan etkileyen bazı sebepler vardır. Bunlar ekonomik krizler, dini farklılıklar ve bazen de siyasi çatışmalar olabilir. Tarih felsefesi, bu sebepleri bir arada değerlendirerek, tarihi süreci anlamlandırmayı sağlar.  Her felsefecinin bir tarih anlayışı ve yorumu vardır. Fakat tarihi, felsefeci nazarıyla mı yoksa tarihçi nazarıyla mı ele almalıyız sorusu önemlidir. Bu soruya Prof. Dr. Tuncer Baykara, “Bir tarihçi olarak, tarihçilerin algıladığı nispette tarih felsefesinin daha yararlı olacağı kanaatindeyim.” cevabını vermiştir.

    İbn Haldun’a göre, tarihte olup bitenlerin sebeplerini toplumların bizatihi kendisinde aramak gerekir. Toplumları var eden sebep ise asabiyedir. Bu asabiyenin her toplumda farklı tezahürleri vardır ve kendi içerisinde dışa kapalı şekilde gelişir. İbn Haldun, toplumları bir canlıya benzetir ve her toplumun doğup, büyüyüp, gelişip ve yok olacağını vurgular. Kant’ın tarih felsefesinde, geleceği ön plana almak ve şimdinin üzerinde durma düşüncesi vardır. Eğer şimdiki zaman ‘ahlak ile politika’ düzleminde ele alınırsa, gelecekte toplumlar ve toplumlararası ilişkilerde daha sağlıklı adımlar atılacağını savunur. Voltaire ise tarih felsefesi babında, kişinin toplumdan ve şahsi yargılarından sıyrılarak, tarihe, eleştirel ve bağımsız gözle bakılmasından yanadır.

    Tarih felsefesi çatısı altında, Türk-İslam Tarih Felsefesi üzerine çalışmış araştırmacılarımızın eserleri henüz arka plandadır. Bu alanda yapılan çalışmaları diri tutmak elzemdir. Meraklıları için “Tarih Felsefesi”, “Türk Tarih Felsefesi”, “Türk-İslam Tarih Felsefesi” içerikli çalışılan bazı eserleri, Hasan Karakuzu ve Erhan Acar’ın “Türkiye’de Tarih Felsefesi Çalışmaları Bibliyografyası“ isimli önemli çalışmalarından naklediyorum.
     
    Bibliyografya
    AHMET VEFİK PAŞA, Hikmet-i Tarih, Çizgi Kitabevi, Konya 2013.
    AKKAYA, M. Şükrü, Ankara Tarih-Dil-Coğrafya Fakültesi Tarih Metodu ve Felsefesi Notları: Tarih İlminin Tarihi, Ulus Basımevi, Ankara 1938.
    AKKAYA, M. Şükrü, Tarih İlminin Tarihi 1.Kısım, Ulus Basımevi, Ankara 1938.
    AKKAYA, M. Şükrü, Tarih İlminin Tarihi 2.Kısım, Ulus Basımevi, Ankara 1938.
    AKSU, Şener, Hegel ve Tarih Felsefesi, Anı Yayıncılık, Ankara 2006.
    ARSLAN, Ahmet, İbn Haldun, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2009.
    ATASAY, Fahri, Sorokin’in Tarih ve Toplum Felsefesi, Seba Yayınları, Ankara 1997.
    ATEŞOĞLU, G.,Tarih Felsefesi Seçme Metinler: Herder-Kant-Fichte-TurkishSchelling-Hegel- Schopenhaur, Doğu-Batı, Ankara 2006.
    AYSEVENER, Kubilay, Collingwood’un Tarih Felsefesi, 1. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara 2001.
    AYSEVENER, Kubilay, Tarih Felsefesi, Say Yayınları, İstanbul 2015.
    BAKAR, Osman, İslam Bilim Tarihi ve Felsefesi, (çev. Işık Yanar), İnsan Yayınları, İstanbul 2012.
    BIÇAK, Ayhan, Tarih Bilimi: Aristoteles’te Tarihin Temellendirilmesi, Çantay Kitabevi, İstanbul 1999.
    BIÇAK, Ayhan, Tarih Düşüncesi I:Tarih Düşüncesinin Oluşumu, Dergâh Yayınları, İstanbul 2004.
    BIÇAK, Ayhan, Tarih Düşüncesi II: Felsefe ve Tarih, Dergâh Yayınları, İstanbul 2004.
    BIÇAK, Ayhan, Tarih Düşüncesi III: Tarih Felsefesinin Oluşumu, Dergâh Yayınları, İstanbul 2004.
    BOLAY, Süleyman Hayri, “Filozofların Tarih Görüşleri”, Tarih Metodolojisi ve Türk Tarihinin Meseleleri Kollokyumu, Fırat Üniversitesi Yayınları, Elazığ 1990.
    CASİM, Sultan, İslam Toplumunun Yeniden Doğuşu -3-: Tarih Felsefesi Stratejik Tarih Yorumu, (çev. Abdurrahim Şen), Mana Yayınları, İstanbul 2012.
    CİHAN, Mustafa, Jose Ortega Y Gasset’de İnsan ve Tarih Felsefesi, Çizgi Kitabevi, Konya 2010.
    ÇALEN, Mehmet Kaan, II. Meşrutiyet Döneminde Tarih Düşüncesi, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2013.
    ÇEVİK, Mustafa, Tarih Felsefesi, Anı Yayıncılık, Ankara 2014.
    ÇOTUKÖKEN, B., Tarih Felsefesi Üzerine, Cumhuriyet Dergisi Kitap Eki, 2010.
    ÇUBUKÇU, İbrahim Agâh, Türk Düşüncesinde Felsefi Hareketler, TTK Yayınları, Ankara 1991.
    DALKIRAN, Sayın, İbn Kemal ve Düşünce Tarihimiz, Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul 1997.
    DAYANIR, Yahya, İbn Haldun’un Tarih ve Devlet Felsefesi,1973.
    ERTEN, Cihat, Hegel’in Tarih Felsefesinde Temel Kavramlar, 1979.
    ERTEZİ, Gönül, Hegel’de Dialektik Kavramı ve Tarih Felsefesi, 1982.
    FINDIKOĞLU, Fahri, İbn Haldun’da Tarih Telakkisi ve Metod Nazariyesi, İstanbul 1951.
    GÖKBERK, Macit, Kant ile Herder’in Tarih Anlayışları, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, İstanbul 1948.
    GÜLFİDAN, Kemal, Nietzsche’nin Tarih Felsefesi, 1970.
    İBN HALDUN, Mukaddime, Hazırlayan: Süleyman Uludağ, Dergâh Yayınları, Cilt: 1-2, İstanbul 2005.
    İSLAM FELSEFESİ: Tarih ve Problemler, Editör; M. Cüneyt Kaya, İSAM Yayınları, İstanbul 2013.
    KARAKAYA, Ayşe Okumuş, R.G. Collingwood’un Tarih Felsefesi, 2004.
    KARAYILAN, Necati, Hegel’in Tarih Felsefesi, (y.y), 1977.
    KAYNARDAĞ, A., “Macit Gökberk’le Felsefe, Tarih, Dil ve Atatürk Devrimleri Konusunda Söyleşi”, Felsefecilerle Söyleşiler İçinde, Elif Yayınları, İstanbul 1986.
    KILIÇ, Seda, “Tarih Felsefesi Açısından Kıssalar”, I. Kur’ân Sempozyumu Tebliğleri, 1. Baskı, Bilgi Vakfı Yayınları, Ankara 1994.
    KOÇ, Ahmet, Tarih Felsefesi, Hira Yayınları, 1996.
    KORLAELÇİ, Murtaza, Pozitivizmin Türkiye’ye Girişi ve İlk Etkileri, İnsan Yayınları, İstanbul 1986.
    KÖSEOĞLU, Nevzat, Türk Dünyası Tarihi ve Türk Medeniyeti Üzerine Düşünceler, Ötüken Neşriyat, İstanbul 1990.
    NİYAZİ, Mehmet, Türk Tarih Felsefesi, 2. Baskı, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2009.
    METE, İzzettin, Kâinat ve Tarih Felsefesi, Türkiye Yayınları, İstanbul 1996.
    METE, İzzettin, Kâinat ve Tarihin Felsefesi, Türkiye Basımevi, 1966.
    MUMCU, Ahmet (ve öte),Atatürkçü Düşünce Sisteminin Temelleri, Yükseköğretim Kurulu, Ankara 1997.
    MÜSLÜMANIN DİN KİTABI: İslam Dini’nin Esasları Tarihi ve Felsefesi, Maarif Kitaphanesi, İstanbul 1953.
    ORTAYLI, İlber, Osmanlı Düşünce Yapısı ve Tarih Yazımı, Editör; Ali Berktay, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2008.
    OZAN, Hüseyin Avni, Tokadîzade Şekip Hayatı, Felsefesi, Eserleri, İzmir Halkevi Dil, Edebiyat, Tarih Şubesi, İzmir 1933.
    ÖZBARAN, Salih, Güdümlü Tarih: Eğitim Politikalarının ve Medyanın Tutsağındaki Tarih Üstüne Düşünceler, Cem Yayınevi, İstanbul 2003.
    ÖZBARAN, Salih, Tarih, Tarihçi ve Toplum: Tarihin Çağrışımı, Doğası, Tarihçilik ve Tarihi Öğretimi Üstüne Düşünceler, Yay. Haz. Nurettin Pirim, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2005.
    ÖZÇELİK, İsmail, Ana Hatlarıyla Tarih Felsefesi(Ders Notları), Ankara 1996.
    ÖZDEN, H. Ömer, Estetik ve Tarih Felsefesi Açısından Yahya Kemal, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 2002.
    ÖZLEM, Doğan, Bilim, Tarih ve Yorum, İnkılâp Yayınları, İstanbul 1998.
    ÖZLEM, Doğan, Tarih Felsefesi, Dokuz Eylül Yayınları, İzmir 1998.
    ÖZTÜRK, Mustafa, Tarih Felsefesi, 2.Baskı, Akçağ Yayınları, Ankara 2010.
    SALTUKLU, Zübeyir, Tarih Felsefesine Giriş, Fenomen Yayıncılık, Erzurum 2012.
    SANAY, Eyyüp, İbn Haldun ve Düşünceleri, Gün Yayıncılık, Ankara 2007.
    ŞENERGİN, İsmail Metin, G.W.F. Hegel’in Tarih felsefesinde Yöntem ve Temel Kavramlar, 1980.
    TANJU, İzzet, Felsefe, Tarih, Edebiyat Üzerine, Özener Matbaası, İstanbul 2008.
    TANJU, İzzet, Tarih Üzerine Düşünceler, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2009.
    TEKELİ, İlhan, Birlikte Yazılan ve Öğrenilen Tarihe Doğru, 2. Basım, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2011.
    TİMUR, Taner, Felsefe, Toplum Bilimler ve Tarihçi, Yordam Kitap, İstanbul 2011.
    TİMUROĞLU, Vecihi, Tarih Felsefesi Açısından Gençler İçin Atatürk, 1.Basım, Somut Yayın Dağıtım, Ankara 2006.
    UÇAR, Şahin, “Tarih Felsefesine Yeni Bir Yaklaşım” Tarih Felsefesi Sohbetleri, Esra Yayınları, Konya 1996.
    UÇAR, Şahin, Tarih Felsefesi Açısından İslam’da Mülk ve Hilafet, Konya 1992.
    UÇAR, Şahin, Tarih Felsefesi Açısından Mülk ve Hilafet, Domino Yayınları, İstanbul, 2007.
    UÇAR, Şahin, Tarih Felsefesi Meseleleri, Nehir Yayınevi, İstanbul 1997.
    UÇAR, Şahin, Tarih Felsefesi Yazıları, Şule Yayınları, 4.Baskı, İstanbul 2012.
    UÇAR, Şahin, Varlığın Anlamı: Tarih Felsefesinin Epistemoloji ve Metafizik Bahislerine Mukaddime, 2.Basım, Domino Yayınları, İstanbul 2007.
    UĞUR, Kazım, Voltaire ve Condorcet’de Tarih Felsefesi, 1967.
    ÜLKEN, Hilmi Ziya, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, 8. Baskı, Ülken Yayınları, İstanbul 2005.
    ÜLKEN, Hilmi Ziya, Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, İbn Haldun, Kanaat Kitabevi, İstanbul 1940.
    YÜCESOY, Sabri, Sokratik Konuşma: Tarih-Kuram-Uygulama, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2006


    http://www.edebifikir.com/...bibliyografyasi.html
  • ADANA: Cevdet Akçalı, Fazıl Güleç, M. Salahattin Kılıç, Melih Kemal Küçüktepepınar, Ali Cavit Oral, Emir H. Postacı, Kemal Satır, Ahmet Topaloğlu, Turgut Topaloğlu, Alpaslan Türkeş, Hüsamettin Uslu.
    ADIYAMAN: M. Zeki Adıyaman, Ali Avni Turanlı.
    AFYON KARAHİSAR: Hasan Dinçer, Hamdi Hamamcıoğlu, Ali İhsan Ulubahşi, Kazım Uysal.
    AMASYA: Yavuz Acar, Salih Aygün.
    ANKARA: Orhan Alp, Oğuz Aygün, Musa Kazım Coşkun, Orhan Eren, İ. Sıtkı Hatipoğlu,. Mustafa Maden, H. Turgut Toker, Aydın Yalçın, Ferhat Nuri Yıldırım, Şerafettin Yıldırım, Mustafa Kemal Yılmaz.
    ANTALYA: Hasan Akçalıoğlu, İhsan Ataöv, Süleyman Çiloğlu, Ömer Eken, Rafet Eker, Hasan Ali Gülcan.
    ARTVİN: Mustafa Rona.
    AYDIN: Nahit Menteşe, İsmet Sezgin, Fikret Turhangil.
    BALIKESİR: İbrahim Aytaç, Cihat Bilgehan, M, Şükrü Çavdaroğlu, Kemal Erdem, Ahmet İhsan Kırımlı, M. Nurettin Sandıkçıoğlu, Osman Tarı.
    BİLECİK: Şadi Binay.
    BİNGÖL: Mehmet Sıddık Aydar, Mehmet Bilgin.
    BOLU: Nihat Bayramoğlu, Halil İbrahim Cop, Ahmet Çakmak, M. Şükrü Kıyıkoğlu.
    BURDUR: A. Mukadder Çiloğlu, Mehmet Özbey.
    BURSA: Cemal Külahlı, Barlas Küntay, Ertuğrul Mat, Kasım Önadım, Mustafa Tayyar, Mehmet Turgut, Ahmet Türkel.
    ÇANAKKALE: E. Kemal Bağcıoğlu, Zekiye Gülsen, Mesut Hulki Önür, Refet Sezgin.
    ÇANKIRI: Nuretin Ok.
    ÇORUM: Yakup Çağlayan, Kemal Demirer, Abdurrahman Güler, İhsan Tombuş, Arslan Topçubaşı.
    DENİZLİ: Sami Arslan, Mehmet Emin Durul, Hasan Korkmazcan, Ali Uslu.
    DİYARBAKIR: Hasan Değer, Behzat Eğilli, Abdüllatif Ensarioğlu, Necmettin Gönenç, Sabahattin Savcı, Nazif Yıldırım.
    EDİRNE: İlhami Ertem.
    ELAZIĞ: Samet Güldoğan, Hayrettin Hanağası.
    ERZİNCAN: Hüsamettin Atabeyli.
    ERZURUM: Sabahattin Aras, Turhan Bilgin, Rasim Cinisli, Rıfkı Danışman, Naci Gacıroğlu, Cevat Önder.
    ESKİŞEHİR: Mehmet İsmet Angı, Şevket Asbuzoğlu, Orhan Oğuz, Seyfi Öztürk, M. Şemsettin Sönmez.
    GAZİANTEP: Ali İhsan Göğüş, İ. Hüseyin İnceoğlu, Mehmet Kılıç, Erdem Ocak, Mehmet Lütfi Söylemez.
    GİRESUN: Mustafa Kemal Çilesiz, Nizamettin Erkmen, Hidayet İpek, Abdullah İzmen, İ. Kayhan Naiboğlu, E. Emin Turgutalp.
    GÜMÜŞHANE: Necati Alp, Mustafa Kahraman, Nurettin Özdemir, Ekrem Saatçi.
    HATAY: Halil Akgöl, Talat Köseoğlu, Hüsnü Özkan, Ali Yılmaz.
    ISPARTA: Ali İhsan Balım, Süleyman Demirel, Yusuf Uysal.
    İÇEL: Mazhar Arıkan, Kadir Çetin, Cavit Okyayuz, Turhan Özgüner.
    İSTANBUL: İbrahim Abak, İsmail Arar, Sadettin Bilgiç, Ferruh Bozbeyli, İlhan Egemen Darendelioğlu, Tekin Erer, Nuri Eroğan, Orhan Cemal Fersoy, Hasan Güngör, Mustafa Fevzi Güngör, A. Şeref Laç, Osman Özer, Akgün Silivrili, İsmail Hakkı Tekinel, Naime İkbal Tokgöz, A. Turgut Topaloğlu, Hasan Türkay, Mehmet Yardımcı.
    İZMİR: Şevket Adalan, Mustafa Akan, Şükrü Akkan, Muzaffer Fazlı Arınç, Burhanettin Asutay, Münir Daldal, Ali Nailli Erdem, İhsan Gürşan, Nihad Kürşad, Akın Özdemir, Orhan Demir Sorguç.
    KARS: Latif Aküzüm, İsmail Hakkı Alaca, Mustafa Doğan, Kemal Kaya, Veyis Koçulu, Osman Yeltekin.
    KASTAMONU: Orhan Deniz, Sabri Keskin, Mustafa Toçular, Hasan Tosyalı.
    KAYSERİ: M. Şevket Doğan, Turhan Feyzioğlu, Hayrettin Nakiboğlu, Vedal Ali Özkan, Enver Turgut, Mehmet Türkmenoğlu.
    KIRKLARELİ: Mehmet Atagün, Feyzullah Çarıkçı, Hasan Korkut.
    KIRŞEHİR: Cevat Eroğlu, Mustafa Kemal Güneş.
    KOCELİ: Cevat Ademoğlu, Vehbi Engiz, Sabri Yahşi.
    KONYA: İrfan Baran, Bahri Dağdaş, Mustafa Kubilay İmer, İhsan Kabadayı, Necati Kalaycıoğlu, Etem Kılıçoğlu, Baha Müdderrisoğlu, Tahsin Yılmaz Öztuna, Faruk Sükan, Vefa Tanır.
    KÜTAHYA: Ahmet Fuat Azmioğlu, Ali Erbek, Mesut Erez, İlhan Aksoy.
    MALATYA: Ahmet Karaaslan, İsmail Hakkı Şengüler.
    MANİSA: Ertuğrul Akça, Mustafa Orhan Daut, C. Selçuk Gümüşpala, Hilmi Okçu, Vehbi Sınmaz, Kamil Şahinoğlu, Önal Şakar.
    MARAŞ: Atilla İmamoğlu, Veysi Kadıoğlu, M. Zekeriya Kürşad.
    MARDİN: Esat Kemal Aybar, Abdülkadir Kermooğlu, Abdülkadir Özmen, Abdürrahim Türk.
    MUĞLA: Adnan Akarca, Mualla Akarca, Ahmet Buldanlı, İzzet Oktay.
    MUŞ: Nimet Ağaoğlu, Kasım Emre.
    NEVŞEHİR: Hüsammettin Başer, Esat Kıratlıoğlu.
    NİĞDE: M. Naci Çerezci, H. Avni Kavurmacıoğlu, M. Nuri Domanoğlu, Haydar Özalp.
    ORDU: Ata Bodur, Cengiz Ekinci, Hamdi Mağden, Kemal Şensoy.
    RİZE: Erol Akçal, Hasan Basri Albayrak, Salih Zeki Köseoğlu.
    SAKARYA: Nuri Bayar, Yaşar Bir, Güngör Hun, M. Vedat Önsal.
    SAMSUN: Talat Asal, Mustafa Boyar, Doğan Kitaplı, Nafiz Yavuz Kurt, Hüseyin Özalp, Bahattin Uzunoğlu, İsmet Yalçıner.
    SİİRT: Zeki Çeliker, Mehmet Nebi Oktay.
    SİNOP: Hilmi Biçer.
    SİVAS: Enver Akova, Kadir Eroğan, Tevfik Koraltan, Yusuf Ziya Önder.
    TEKİRDAĞ: Orhan Öztrak.
    TOKAT: Hüseyin Abbas, İsmet Hilmi Balcı, Osman Hacıbaloğlu, Mehmet Kazova, Reşit Önder, Yusuf Ulusol
    TRABZON: Ahmet İhsan Birincioğlu, Necati Çakıroğlu, Ekrem Dikmen, Selahattin Güven, Cevat Küçük, Ali Rıza Uzuner.
    URFA: Mehmet Aksoy, Necmettin Cevheri, Mehmet Ali Göklü, Bahri Karakeçili.
    UŞAK: Orhan Dengiz, M. Fahri Uğrasızoğlu.
    VAN: Mehmet Emin Erdinç, Kinyas Kartal, Fuat Türkoğlu, Mehmet Salih Yıldız.
    YOZGAT: İsmet Kapısız, Turgut Nizamoğlu, Neşet Tanrıdağ.
    ZONGULDAK: Fuat Ak, Ahmet Nihat Akın, Ahmet Güner, S. Tekin Müftüoğlu, Kevni Nedimoğlu.
  • Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhid’i
    Bedr’in aslanları ancak bu kadar şanlı idi.

    ŞEHİT ASKERLERİMİZ
    Sait ERTÜRK, Halit Yaşar MİNE,Ömer HALİSDEMİR

    ŞEHİT POLISLERIMİZ
    Meriç ALEMDAR,
    Zafer KOYUNCU,
    Önder GÜZEL,
    Mustafa TECİMEN,
    Fikret Metin ÖZTÜRK,
    Dursun ACAR,
    Ufuk BAYSAN,
    Münir Murat ERTEKİN,
    Cüneyt BURSA,
    Bülent YURTSEVEN,
    Zeynep SAĞIR,
    Kübra DOĞANAY,
    Muhsin KİREMİTCİ,
    Gülşah GÜLER,
    Seher YAŞAR,
    Cennet YİĞİT,
    Varol TOSUN,
    Hüseyin GORAL,
    Hurşut UZEL,
    Erol İNCE,
    Mehmet KARACATİLKİ,
    Murat ELLİK,
    Niyazi ERGÜVEN,
    Edip ZENGİN,
    Turgut SOLAK,
    Demet SEZEN,
    Hakan YORULMAZ,
    Eyyüp OĞUZ,
    Feramil Ferhat KAYA,
    Mustafa SERİN,
    Halil HAMURYEN,
    Seyit Ahmet ÇAKIR,
    Halit GÜLSER,
    Alpaslan YAZICI,
    Faruk DEMİR,
    Sevda GÜNGÖR,
    Mehmet Akif SANCAR
    Aytekin KURU,
    Fevzi BAŞARAN,
    Yakup SÜRÜCÜ,
    Mustafa ASLAN,
    Akif ALTAY,
    Birol YAVUZ,
    Velid BEKDAŞ,
    Murat ALKAN,
    Mehmet DEMİR,
    Yasin Bahadır YÜCE,
    Ferhat KOÇ,
    Yunus UĞUR,
    Mehmet ORUÇ,
    Ahmet ORUÇ,
    Muhammet Oğuz KILINÇ,
    Fırat BULUT,
    Hüseyin KALKAN,
    Köksal KAŞALTI,
    Hasan GÜLHAN,
    Mehmet Şevket UZUN,
    Kemal TOSUN,
    Serdar GÖKBAYRAK,
    Münür ALKAN,
    Ozan ÖZEN,
    Mehmet ÇETİN,
    Nedip Cengiz EKERI

    ŞEHİT SIVILLERİMİZ
    Ahmet ÖZSOY,
    Akif KAPAKLI,
    Ali ALITKAN,
    Ali ANAR,
    Ali İHSAN LEZGİ,
    Ali KARSLI,
    Alper KAYMAKCI,
    Ayhan KELEŞ,
    Battal İLGÜN,
    Beytullah YEŞİLAY,
    Bülent KARALI,
    Cengiz POLAT,
    Cuma DAĞ,
    Davut KARAÇAM,
    Emin GÜNER,
    Emrah SAPA,
    Erkan ER,
    Erkan YİĞİT,
    Fatih KALU,
    Fazıl GÜRS,
    Fuat BOZKURT,
    Hakan GÜLŞEN,
    Hakan ÜNVER,
    Halil IŞILAR,
    Hasan ALTIN,
    Hasan YILMAZ,
    Hüseyin GÜNTEKİN,
    İbrahim ATEŞ,
    İzzet ÖZKAN,
    Lokman BİÇİNCİ,
    Lütfi GÜLŞEN,
    Medet EKİZCELİ,
    Mehmet GÜLŞEN,
    Mehmet KOCAKAYA,
    Mesut YAĞAN,
    Muhammed YALÇIN,
    Mustafa KARASAKAL,
    Mustafa KOÇAK,
    Mustafa SOLAK,
    Mustafa YAMAN,
    Mutlu Can KILIÇ,
    Muzaffer AYDOĞDU,
    Necati SAYIN,
    Necmi Bahadır DENİZCİOĞLU,
    Oğuzhan YAŞAR,
    Osman ARSLAN,
    Osman EVSAHİBİOĞLU,
    Ömer Can AÇIKGÖZ,
    Ömer İPEK,
    Ömer TAKDEMİR,
    Özgür GENÇER,
    Özkan ÖZENDİ,
    Ramazan KONUŞ,
    Rüstem Resul PERÇİN,
    Samet CANTÜRK,
    Selim CANSIZ,
    Serkan GÖKER,
    Suat AKINCI,
    Suat ALOĞLU,
    Sultan Selim KARAKOÇ,
    Sümer DENİZ,
    Şener DURSUN,
    Tevhit AKKAN,
    Uhud Kadir IŞIK,
    Ümit GÜDER,
    Vedat BÜYÜKÖZTAŞ,
    Volkan CANÖZ,
    Yakup KOZAN,
    Yasin YILMAZ,
    Yusuf ÇELİK,
    Yusuf ELİTAŞ,
    Ümit ÇOBAN,
    Volkan PİLAVCI,
    Aydın ÇOPUR,
    Adil BÜYÜKCENGİZ,
    Ahmet KARA,
    Ahmet KOCABAY,
    Akın SERTÇELİK,
    Askeri ÇOBAN,
    Ayşe AYKAÇ,
    Barış EFE,
    Batuhan ERGİN,
    Burak CANTÜRK,
    Burhan ÖNER,
    Cemal DEMİR,
    Cengiz HASBAL,
    Çetin CAN,
    Emrah SAĞAZ,
    Engin TİLBEÇ,
    Erdem DİKER,
    Erhan DÜNDAR,
    Erkan PALA,
    Erol OLÇOK,
    Fahrettin YAVUZ,
    Fatih DALGIÇ,
    Fatih SATIR,
    Ferdi YURDUSEVEN,
    Gökhan ESEN,
    H. İbrahim YILDIRIM,
    Haki ARAS,
    Halil KANTARCI,
    Hasan KAYA,
    Hikmet BAYSAL,
    Hüseyin KISA,
    İbrahim YILMAZ,
    İhsan YILDIZ,
    İlhan VARANK,
    İsmail KAYIK,
    İsmail KEFAL,
    Kader SİVRİ,
    Kemal EKŞİ,
    Köksal KARMİL,
    Lokman OKTAY,
    M. Fazlı DEMİR,
    Mahir AYABAK,
    Mahmut COŞKUNSU,
    Mahmut EŞİT,
    Mehmet Ali KILIÇ,
    Mehmet GÜDER,
    Mehmet KARAASLAN,
    Mehmet Şefik ŞEFKATLIOĞLU,
    Mehmet YILMAZ,
    Mete SERTBAŞ,
    Metin ARSLAN,
    Muhammet AKSU,
    Muhammet AMBAR,
    Muharrem Kerem YILDIZ,
    Murat AKDEMİR,
    Murat DEMİRCİ,
    Murat KOCATÜRK,
    Murat MERTEL,
    Murat NAİBOĞLU,
    Mustafa CAMBAZ,
    Mustafa KAYMAKÇI,
    Onur Ensar AYANOĞLU,
    Onur KILIÇ, Orhun GÖYTAN,
    Osman YILMAZ,
    Ömer CANKATAR,
    Ramazan MEŞE,
    Recep BÜYÜK,
    Recep GÜNDÜZ,
    Salih ALIŞKAN,
    Samet USLU,
    Servet ASMAZ,
    Sevgi YEŞİLYURT,
    Şenol SAĞMAN,
    Şeyhmus DEMİR,
    Şirin DİRİL,
    Şuayip SEFEROĞLU,
    Şükrü BAYRAKÇI,
    Tahsin GEREKLİ,
    Timur AKTEMUR,
    Tolga ECEBALIN,
    Türkmen TEKİN,
    Ümit YOLCU,
    Vahit KAŞÇIOĞLU,
    Vedat BARCEĞCİ,
    Yalçın ARAN,
    Yılmaz ERCAN,
    Yunus Emre EZER,
    Zekeriya BİTMEZ,
    Ramazan SARIKAYA,
    Ali Mehmet VUREL,
    Sedat KAPLAN,
    Jaouad MERROUNE,
    Murat İNCİ,
    Abdullah Tayyip OLÇOK,
    Mustafa DİREKLİ,
    Özcan ÖZSOY,
    Serhat ÖNDER,
    Yasin Naci AĞAROĞLU