Alican Doğan
@AlicanDogan
İstanbul
Malatya
349 okur puanı
Kasım 2019 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
William Golding'i incelemelerdeki yorumlardan ve puanlamardan, ülkemizde pek fazla anlaşılmadığını fark ediyorum. Çoğu eserinde bir şeyi doğrudan söylemek yerine dolaylı yoldan göstermeyi tercih
Karel Čapek, "robot" kelimesini tüm dünyaya kazandıran insandır. Daha doğru bir ifadeyle bu ismin gerçek yaratıcısı aslında kardeşi Josep Čapek'tir. Karel Čapek'in bir gazete röportajında aktardığına göre, kardeşine yeni yazdığı hikâyesinde yapay işçiler için "Iabor" (emek) sözcüğünü seçtiğini ama pek içine sinmediğini söyler. Kardeşinin ona önerdiği isim ise Çekçe köle anlamına gelen sözcük olan "robota" sözcüğüdür. Böylece "robot" kelimesi ortaya çıkmış ve kısa sürede tüm dünyada metaldan yaplmış insansı makineleri ifade eden temel kavram haline gelir.
Kitaba gelecek olursak, R.U.R. 1920'de tiyatro oyunu biçiminde kaleme alınmış, yaklaşık 100 sayfalık kısa bir eserdir. Kitapta yukarıda anlatığım çeşitli bilgileri içeren bir önsöz vardır. Hikâyede robotlar, insanloğlunun kendine yapay köleler yaratma fikrinden doğar. Onlar bütün işleri üstlenecek ve insanlar rahat bir yaşam sürecektir. Bu yenilik, ilk bakışta insanlığı refaha kavuşturacak, güzel bir ilerleme gibi görünse de, uygulamaya geçince her şey öngörüldüğünden farklı gelişebilir. Robotlar, zamanla insanların işini kolaylaştıran köleler olmaktan çıkmak isteyebilir.
Şimdiye kadar okuduğum bilimkurgu kitaplarının çoğunda hep bir şeyler eksikti. Kimisinin bilimkurgu yönü fazla, kimisi ruhsuz ve duygudan yoksun kalıyordu. Kimisinin fantastik yönü abartılıydı, kimisi ise edebi açıdan zayıf kalıyordu. Dune, bu türde eksiksiz diyebileceğim ilk kitap oldu. Tabii bu tamamen şahsi görüşüm.
Frank Herbert’in eseri; bilimkurguyu, fantaziyi, macerayı, felsefeyi, dini ve siyaseti dengeli bir biçimde harmanlıyor. Herbert’in yarattığı dünya başlı başına ilgi uyandırıcı bir derinliğe sahip.
Konusuna detaylıca girmeye gerek görmüyorum; zira Dune, okumayanların bile bilimkurguya ilgi duyuyorsa hakkında az çok bir şeyler duymuş olacağı bir eser. Herbert Dune'u tasarlarken ikliminden ekonomisine tamamen farklı bir dünya yaratmakla yetinmemiş. Politik enrikaları, güç savaşları, dinin insanlar üzerindeki etkisi, kaynakların sömürülmesi ve suyun hayati önemi gibi pek çok konuyu da ustalıkla işlemiş.
Sonuç olarak Dune bilimkurgunun ötesine geçen bir eser. Kitabın dili zaman zaman yoğun olabilir ama bu sabrın karşılığını fazlasıyla veriyor. Bilimkurguya ilgi duyan herkesin mutlaka okuması gereken, hatta türle ilgilenmeyenlerin bile şans vermesi gereken bir kitap.
İşte Tanrılar, Hugo, Nebula ve Locus en iyi roman ödülünü kazanmış nadir bilimkurgu eserlerinden biridir.
Kitapta, Elektron Pompası adı verilen bir icat sayesinde insanlık sınırsız bir enerji kaynağına ulaşmıştır. Bu teknolojinin arkasında, "para-evren" denen, bizim dünyamızla enerji alışverişi yapan başka bir dünya da vardır. Fakat bu icadın olumsuz etkileri olduğunu savunan, buna karşı birkaç kişi de vardır.
Kitap üç ana bölümden oluşuyor. İlk bölüm Dünya'da geçiyor. Elektron Pompası'na karşı bir kişi ve bu icadın arkasında ki bilim insanının çevresinde dönüyor hikaye.
İkinci bölüm, diğer dünyada geçiyor. Burada ki yaşayan varlıkların farklı bir fizyolojik ve toplumsal yapıya sahiptir. İki farklı tür gibi görünüyor ya da... İkinci tür de içlerinde farklı üç gruba ayrılıyor. Buradakiler ve üreme şekilleri oldukça özgündür. Asimov'un hayal gücünün zirvede olduğu bir anlatıdır.
Üçüncü bölüm, Ay'daki bir insan kolonisinde geçiyor. Dünya'da düşüncelerine değer verilmemiş, dışlanmış bir bilim insanı, araştırmalarını burada sürdürüyor.
"Birlik" adı verilen küresel organizasyon, gezegenin yönetimini elinde tutmaktadır. Dünya, bir kaç bölgeye ayrılmıştır ve her bölgenin başında bir direktör bulunmaktadır.
Ancak asıl yönetim, insanlığın kararlarını şekillendiren üst bir akıla bırakılmıştır: "Vulkan" adlı süper bilgisayar. Bu yapay zeka, yönetim stratejilerini belirlerken, bireysel özgürlükler giderek silinmektedir. Bu düzene karşı çıkan ve insan iradesini savunan "Şifacılar" adında muhalif bir grup da vardır.
Kitap, 1960 yılında yayımlanmış olup öngördüğü teknoloji ve politik yapılar bakımından dikkat çekici bir bilimkurgu örneği sunmaktadır. Ayrıca, yazarın okuduğum diğer kitaplarına kıyasla oldukça tempolu bir yapıya sahip.
