Metin tahlili; herhangi bir edebî eserin, bütünlüğü içinde, ama o bütünü oluşturan her türlü unsurun en ince ayrıntılarına varıncaya kadar (mânâ, yapı, dil, üslûp) belli bir metoda bağlı olarak ele alınıp incelenmesi, değerlendirilmesi ve yorumlanmasıdır.
Edebî tenkit, -birtakım istisnalar olsa bile- dikkatini çok büyük ölçüde hâl veya aktüalite üzerinde yoğunlaştırır. Yeni bir eser ilk önce ve neredeyse daha mürekkebi kurumadan eleştirmenin yargısına sunulur. Bu yönüyle o, geçmişten çok hâlin yargıcıdır.
Her mevzûn ve mukaffa lakırdı şiir olmak lâzım gelmez, her şiir mevzûn ve mukaffa bulunmak iktizâ etmediği gibi.
Mevzûn: vezinli, ölçülü
Mukaffa: Kafiyeli
iktizâ etme: gerekmek