Kıt'a
Ey dil hele âlemde bir âdem yoğ imiş
Vâr ise de ehl-i dile mahrem yoğ imiş
Gam çekme hakîkatde eğer ârif isen
Farz eyle ki el'ân yine âlem yoğ imiş
İlk defa Ziya Gökalp'ın kültür-medeniyet ayırımına
götüren düşüncenin temelinde Türkiye için pratik bir endişe
yatıyordu. Bütün devlet gücünü, aydınların bütün gayretini
seferber ederek yöneldiğimiz B atı dünyasının medeni
gelişmelerini taklid ederken, onların sosyal ve kültürel
özelliklerini de benimseyecek miydik? Başka bir ifade ile, eski
teknolojimizle birlikte eski adet ve geleneklerimizi ,
inançlarımızı da bırakacak mıydık? Kılık kıyafetimizden tutun
da. dinimize kadar Avrupalı gibi mi olacaktık?