Gerek kuruluş zorlukları gerekse iki büyük savaş sebebiyle, Sovyet sistemi bir türlü "yeni insanı" yaratamadı. Sosyalizmin tarifinde, yüksek kalkınma hızı, sürekli teknolojik yenilik, güvenlik zorunluluğu nedeniyle aşırı silahlanma hiç yer almadı. Ama dünyanın iki kutba ayrılması ile insan bilincini mülkiyet bilincinden koparamadı; evet Sovyetler'deki sosyalizm insanı dönüştüremedi. Bu nedenle çöktü...
Yaşar Kemal adı ne zaman geçse başta Nobel olmak üzere ödül konuşulur oldu. Sahi, bu ödül meselesi bu kadar önemli mi? Son yıllarda aydını "ödül" bağımlısı yaptılar; hep bir algı/piar çalışması yapılır oldu, edebiyatın önüne geçirildi reklam amaçlı ödüller! Yaşar Kemal'in 2008 yılında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün elinden Kültür Sanat Ödülü alması hem de ağır bel rahatsızlığına rağmen Ankara'ya kadar gitmesi, "ödül" ba-ğımlılığının" sonucu değil mi? İhtiyacı mı vardı?
Ya çeşitli din, ırk, dil ve kültürlerin bir arada barış içinde yaşadığı tarihsel uyumu sürdüreceğiz ya da bu mozaiğin parçalanma depreminin acılarını yaşayacağız.