Büşra Akçay
@BusraAkcay
30 okur puanı
Ağustos 2016 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Aslında tek bir günü anlatan roman 2.dünya savaşının başlamasıyla bitiyor. Bu 24 saat içinde geçen bir senenin hatıralarını düşünen inceleyen Mümtaz sayesinde biz de olayları öğreniyoruz.
Genel olarak romandaki tüm karakterler bir arayış içinde, İhsan Türk insanına yardımcı olmanın yollarını arayan bir öğretmen, Suat gerçeği arayan bir meczup, Mümtaz ve Nuran huzuru arayan aşıklar. Bizler bu karakterler sayesinde satır aralarında Cumhuriyet dönemi aydınlarının arayışlarını ve doğu-batı medeniyeti arasında kalmışlıklarını görürüz. Bütün bu arayış esnasında eski ve güzel İstanbul’u da okuyoruz. Fatih’te yaşayan biri olarak kimi zaman eski İstanbul esintileriyle karşılaşıp mutlu oldum kimi zaman tam da romanın yazılışından kısa bir süre sonra başlayan tahribatla kaybolmuş dokuyu göremeyip mustarip oldum. Keşke tarihimizin ve İstanbul’un kıymetini bilecek bilinçte olsaydık, olabilsek.
Spoiler-
Romanın sonunda Mümtaz Suat’ın kendini bırakmayan hayaline bir tokat atar ve ondan kurtulur ancak eve geldiğinde doktor İhsan’ın ilaçlara ihtiyacı kalmadığını söyler, ilk okuyuşta burdan İhsan’ın iyileştiği anlamını çıkarırız Mümtaz gibi. Fakat aslında İhsan öldüğü için ilaçlara ihtiyacı kalmamıştır, Mümtaz merdivene yığılır ve Macide yaşlı gözlerini kurular. Mümtaz belki de bundan sonra aradığı huzura çok daha uzaktır.
Bu kadar az sözle bu kadar çok şeyi nasıl anlatabilir bir insan?
Ömrümüzün öyle veya böyle bir şekilde geçip gidiyor.
Kimilerinin aldığı küçük kararlar birden fazla ulusun yaşamını etkilerken, kimilerinin aldığı kararlar kendi ömrünün anlamlılığını etkiliyor.
Körü körüne kanıksadığımız davranışlarımızla kısa ve uzun vadede nelere sebep olduğumuzu düşünmek insan olmanın gerektirdiği bir sorumluluk ve insan olmanın getirdiği bir imkansızlık.
Her şeyi en ince ayrıntısına dek gören ama bunların anlamını ve neyi neden yaptığını düşünmeyen bedbaht bir adamın hikayesi bu. Okurken kendinizi onun yerine koymanın yanında onun bilinçaltıymışçasına çevresindekilerin duygu ve düşüncelerini o anlatmasa da derinden hissettiğiniz bir roman.
“...”Ölen bir kadınsa, kocası gelip kafanıza bir sandalye fırlatır,” diyerek kesin bir şekilde onayladı Doktor Plonski ve hatta güldü. Hepimiz güldük, her ne kadar klinikte havada uçan bir sandalyenin pek gülünecek bir bir yanı olmasa da.”
Doktorluğun değişmez gerçeklerini, kimi zaman başka hiç bir meslekte duyamayacağınız insani tatmini, kendinle gurur duymayı; kimi zaman yorgunluğu, sorumluluk duygusundan bıkmayı, insan olduğun için her şeye gücün yetmediği zaman duyduğun çaresizliği, bazen hastalıkla çoğu zaman cahillikle uğraştığın için hastalara yönelttiğin öfkeyi, kendini düşünmek isterken dayanamayıp nedeni bilmeden yaptığın fedakarlıkları, uykusuz geceleri, yemek yiyemeden geçen günleri biraz hicvederek biraz saygıyla sıkmadan uzatmadan Bulgakov anlatabilirdi ancak.
Yazıldığından bu yana 100 yıl geçmiş coğrafya değişmiş ama bu duygular değişmemişken, pandemi varken, sağlıkta şiddet yasasının yasalaştığı bu günlerde okunması çok daha önemli, okuyun, okutun!
“Aynaya bakıyorum da geçen yılın bıraktığı izleri görüyorum yüzümde. Gözlerim daha sert, huzursuz bakar olmuş, ağzım da daha kendinden emin ve erkeksi... Burun kemerimin üzerindeki kırışıklık sonsuza dek var olacak tıpkı anılarım gibi.”
Kitap beğenisini takdir ettiğim birinin tavsiyesiyle okudum ancak okurken zorlandım. İçinde güzel cümleler ve fikirler var ama sürekli aynı şeyler tekrar edilmiş.
Bilgili ve kendini beğenmiş bilim adamının iktidarla mücadelesini, cahil ancak zeki bir halkı ve para için her şeyi yapacak medyanın gücünü ayrıntılı ve mizahi bir dille anlatan Bulgakov bu romanında da hem güldürdü hem düşündürdü. Bu kısacık romanda karakterleri öyle ince özellikleriyle anlatıyor ki her birini hayatınızdaki birine benzetiyor aynı zamanda çok da eğleniyorsunuz.
