Metnin ana odağı, kendini hasta, kin dolu ve aşırı bilinçli olarak tanımlayan adsız bir anlatıcının iç monoloğudur. Bu "yeraltı adamı," düşüncesizce hareket eden insanları dar kafalı olmakla suçlar. Karakter, ıstırap çekmekten ve aşağılanmaktan zevk alma paradoksunu inceleyerek, doğa yasalarının kesinliğine (iki kere iki dört eder) bilinçli olarak isyan etme arzusunu ortaya koyar. Nihayetinde anlatıcı, insanın rasyonel çıkarlar listesine aykırı olarak, inatçılık uğruna bile bile isteye zararlı yolları seçtiğini ileri sürer.