“Savaş insanın onurunu kırar.” — Atiq Rahimi
Bu kırılış bir anda olmaz.
Önce silahlar konuşur, ardından insanlık susar.
Silahların sesi yükselirken, insanlık aslında çoktan enkaz altında kalmıştır.
Savaşan, zamanla merhamet duygusunu yitirir.
İşte o anda onur kırılmaya başlar.
İnsan, kendi onurunu yok sayarken; satılanın, tecavüze uğrayanın, zulüm görenin de onurunu parçalar.
Savaş, insanları ikiye böler:
Hayatta kalmaya çalışanlar ve insan kalmaya çalışanlar.
Çoğu zaman bu iki taraf birbirine düşman olur.
Çünkü hayatta kalmak için verilen mücadele, insanın değerlerinden vazgeçmesini ister.
Savaş, yokluk ve açlık; insanı kendi sınırlarını aşmaya zorlar.
Belki de savaşın en karanlık, en lanetli yanı budur:
Hayatta kalmak için insanın kendini kaybetmesi…
Ve geriye yalnızca yaşayan, ama eksilmiş insanlar kalır.
Yıkılan şehirler yeniden inşa edilir;
ama kırılan onur, hiçbir zaman eski hâline dönmez.
Halil Aktürk
20.03.2026