Biz Türklerin tarihi anlaması her zaman sorunlu oldu. Batılılar gibi derinlikli, ayrıntılı ve analitik tarih mektepleri (ekoller) kuramadık. Tarih bizde her vakit ideolojik bir aygıt olarak kullanıldı. Hemen her gelen anlayış kendi dünya görüşü çerçevesinde tarihi inşa edilen bir ideolojik malzemeler yığını haline getirdi. Kimine göre emperyal bir imparatorluk kurduk; kimine göre hemen hiç yenilmedik, kaybetmedik; bir diğerine göre bütün milletlerin kökeninde Türkler vardır vb. Evet, tarih yer yer esnek bir şeydir, gerçekten de zaman zaman inşa edilir. Ancak hakiki bir gelecek kurmak isteyen milletler için bu esneklik son derece sınırlı olmak durumundadır. İbrahim Tökel