Ng
@Nevragok_
Sana kitap hediye edeni unutma.
Sana kitap okuyanı hiç unutma.
Avukat
DEÜ
230 okur puanı
Ekim 2020 tarihinde katıldı
Yahudiler için büyük bir öneme sahip olan yedi kollu şamdan, yani Menora, tarih boyunca yaşanan yağmalamalar nedeniyle sürekli el değiştirir ve farklı coğrafyalara savrulur. Kudüs’ten Roma’ya götürülen Menora, romanda Vandalların Roma’yı yağmalamasıyla birlikte yeniden tehlike altına girer. Bu yağmayla Menora’nın bir kez daha ortadan kaybolacağı ve artık nerede olduğunun bile bilinmeyeceği korkusu doğar.
Bu endişe üzerine bir ihtiyar heyeti, yanlarına küçük bir çocuk olan Benjamin’i de alarak Menora’nın peşine düşer. Roman, Benjamin’in yaşamı boyunca süren yolculuğu üzerinden, yaklaşık seksen yıllık bir zaman diliminde Menora’ya yeniden kavuşabilme umudunu anlatır. Bu yolculuk, yalnızca kutsal bir eşyaya ulaşma çabası değil; dağılma ve belirsizlik içinde yaşayan bir halkın geçmişiyle bağını koruma isteğidir.
Menora’ya yeniden ulaşıldığında ise onu göz önünde tutmak yerine saklamak tercih edilir. Şamdanın gömülmesi, kayboluşun değil; kutsal olanın zamana emanet edilmesinin bir ifadesidir.
Zweig, bu anlatıyla Yahudilerin tarih boyunca yaşadığı sürgünleri, güvensizliği ve sürekli yer değiştirme hâlini sembolik bir dille aktarır; Menora, bir halkın çektiği sıkıntıların ve hayatta kalma mücadelesinin sessiz tanığı hâline gelir. Bu yönüyle eser, yalnızca tarihsel bir anlatı değil, aynı zamanda kolektif hafızaya tutulan edebi bir kayıttır.
Stefan Zweig’in eserleri, Nazi Almanyası döneminde Yahudi kimliği ve hümanist düşünceleri nedeniyle yasaklanmıştır. Gömülü Şamdan da, Yahudi tarihini ve belleğini merkeze alan anlatısı sebebiyle bu yasaklı eserler arasında yer almıştır.
Karakterimiz Kendyn bir gün uykusundan bir tokatla uyandırılır. Karşısında bir Cin görür. Cin kendisinden bir dilek dileyebileceğini ama bu dileğin Kendyn tarafından gerçekleştirilemez bir dilek olmasını ister. Kendyn en nihayetinde ömrünün uzamasını diler. Cin bunu kendisinin yapabileceğin söyler ve uzun bir yolculuğa çıkarlar. Da Vinci, Newton, Edison, Dostoyevski gibi birçok kişiyi ziyaret ediyorlar. En çok etkilendiğim yer Kendyn'nin beynine girip hipolatamus ile sohbet ettikleri bölümdü. Dr. NRem ve Dr. Rem de bu sohbete dahil olurlar. Yatış pozisyonundan, yatmadan önce yaptığı hatalara kadar konuşup, bu hataların kendi görevlerini sürdürmelerinde yavaşlamalarına sebep olduğundan bahsederler.
Kitabımız şunu yap bunu yap dilinde olmadığı için akıcı bir şekilde ilerliyor, sıkmıyor. İnsanın 4-6 saatlik uykudan fazlasına ihtiyacı olmadığını, yetişkin bir insan 8 saat uyur yalanına hepimizin takılı kaldığından bahsediyor. Uyku süremizin bebekliğimizden itibaren ebeveynlerin yanlış davranışlarıyla uzadığını anlatıyor. En sonunda da bunun nasıl düzelebileceğini ele alıyor.
Önemli olan az uyumak değil, senin için en az olan saati bulup en az uyumaktır.
Kocasını aldatan İrene'nin, bir kadın tarafından şantaja maruz kalmasıyla duyduğu korkuyu, bu korkunun bir süre sonra intihar düşüncesine dönüşmesini ele alan kısa ve akıcı bir kitaptı.
İrene, mutlu ve sorunsuz giden evliliğini bir merak uğruna baltalıyor. Daha sonra sevgilisinin aklına hiç gelmediğini, kendisini hiç ona ait hissetmediğini, onu ve onunla yaşadıklarını hatırlamadığını, onunla birlikteyken bu durumdan haz almadığını fark ediyor. Böyle bir birlikteliğin affedilebileceğini düşünmeye başlıyor. Aldatmanın sadece bir hareket olmadığını, bir başkasını düşünmenin, arzulamanın da aldatma olduğunu düşünen biri olduğum için burada İrene'ye hak verebilecek bir nokta göremiyorum.
İrene de birçok insan gibi aldattıktan sonra karşısındakinin değerini bilenlerden ne yazık ki...
"Sana, beni hiç tanımamış olan sana..."
Kendisini hiç tanımayan adamı hayatı boyunca sessiz sedasız seven bir kadının, adama ilk ve son seslenişi.
Çete lideri Alex ve 3 arkadaşının vukuatları ile başlayan bu kitabı okumak benim için biraz sancılı oldu açıkçası. Çünkü hırsızlığı, insanları darp etmeyi, tecavüzü hayatlarının merkezine koymuş ve bundan tahmin edebileceğinizden çok daha fazla zevk alan birinin hikayesini okumak midenize kramplar girmesine sebep olabiliyor.
Kısa bir özet geçecek olursam, o dönemde çeteler insanlara geceleri göz açtırmıyor. Bir kadını öldürmesiyle hapis cezasına çarptırılan Alex devlet tarafından suçluların ıslah edilip iyi bir birey olarak topluma kazandırılması yönünde yapılan çalışmalarda denek oluyor.
Kitabın ilgi çeken noktası burada başlıyor. Ceza kanununun amacı suç işlenmesini önlemek olsa da bundan zevk alan hükümlülerin bu suçları tekerrür etmemeleri için bu yeterli mi ? Peki ya içinde kötülük barındıran birini deneylerle iyi biri haline getirmek ama bunu yaparken o kişinin sağlığıyla oynamak ona acı çektirmek ne kadar doğru ? Bu konuda fazlasıyla kararsızım aslında. Olaya toplum gözünden mi yoksa Alex'in gözünden mi bakmam gerektiğini bilmiyorum tam olarak. Ülkemizde böyle bir durumda olaylara nasıl bakardım diye düşünüyorum. Bir taraftan devlet kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamakla görevlidir derken, diğer bir taraftan kişi rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz diyorum.
Peki irade dışı bir iyilik, iyilik midir ?
