"Kim sertlikle elde edemediği şeyi yumuşaklıkla elde edebilir? Hz. Muhammed (s.a.v.) şöyle buyurur: 'Allah merhametlidir, her işte yumuşak davranışı sever. Sertlik ve azarlamakla vermediğini, yumuşaklıkla verir.'
Muhtesip, ceza vermede acele etmeyip adil davranmalıdır. Kişinin bir defa sürçmesi ile işlediği suça hemen ceza vermeye kalkışmamalıdır. Çünkü peygamberlerden başka herkes ismet (günahsızlık) hususiyetinden yoksundur."
Dımaşk Sultanı Tuğtekin'den bir muhtesip edinmesini istediler ve ilim ehlinden birini tavsiye ettiler. Tuğtekin de anlatılan kişinin gelmesini istedi. O kişiyi görünce:
— "Ben, iyiliği emretmek ve kötülükten alıkoymak için insanların üzerine seni muhtesip olarak tayin ettim," dedi.
O zat ise şöyle cevap verdi:
— "İş eğer buysa, oturduğun yerden kalk ve dayandığın şeyin örtüsünü kaldır. Çünkü bu örtüler ipektir. Parmağındaki altın yüzüğü de çıkar. Çünkü o altındır, yani haramdır. Peygamber (s.a.v.) altın ve ipek hakkında şöyle buyurdu: 'İpek ve altın, ümmetimin erkeklerine haram, kadınlarına ise helal kılınmıştır.'"
Sultan oturduğu döşekten kalktı, örtünün kaldırılmasını emretti ve parmağındaki yüzüğü çıkardı. Tayin ettiği muhtesibe:
— "Muhtesiplik görevine şurta, yani polislik görevini de ekledim. Çünkü insanlar senin gibi heybetli bir muhtesip görmedi," dedi.