1000Kitap Logosu
Recep Bozdoğan
Recep Bozdoğan
Recep Bozdoğan
TAKİP ET
Recep Bozdoğan
@RecepBozdogan
16 okur puanı
05 Ağu 2019 tarihinde katıldı.
6
Kitap
1
İnceleme
72
Alıntı
4
İleti
Tanıdığın kimse takip etmiyor
Ortak okuduğunuz kitap bulunmuyor
Osman'ın liderleğinden kaynaklanan başarısı ile yarattığı muhit, karmaşadan ve otoritesizlikten yılmış insanların, yeni umut kapısı olmasına yol açtı. O, artık gelişigüzel akınlar yapan, düzensiz askerlerini yağma ve ganimet peşinde, oradan oraya sürükleyen biri olmaktan çıkmış, karizmatik kişiliği etrafında toplanan akıncılarıyla, yeni yerler ele geçiren, ardındaki düzensiz yarı yerleşikleri düzenli yerleşikler haline sokan, otorite sahibi yeni bir lider olmaya başlamıştı. Uygulamaları, siyasal iktidarını oluşturması anlamına geldiği gibi yeni bir devletin kurucusu olmasını da sağlayacaktı.
1
Osman'ın ilk kazanımları arasında yer alan İnegöl, Yar Hisar, Karaca Hisar ve Bilecik'in ele geçirilmesi, onu etrafta oldukça tanınan bir lider haline getirdi. Askeri başarılara rağmen, ele geçirdiği bölgelerdeki Hristiyanlara karşı takındığı tavır, sadece tanınmasına değil, başka bölgelerdeki Müslüman veya Hristiyan toplulukların yoğun olarak ona katılımını da sağladı. Başta Germiyanoğulları'ndan olmak üzere diğer bölgelerden gelenlerin hemen hepsi, ele geçirdiği yeni yerleşim birimlerindeki, boş evlere yerleştirildi.
Esasında çevresindeki siyasal ve askeri koşullar dikkate alındığında, Osman'ın küçük aşiretinin liderliği ile elde ettiği otoritesinin meşruiyeti, rüya gibi irrasyonel temele değil, Aydınoğulları ve Candaroğulları gibi bölgede faaliyet yürüten dinamik etkenlere bağlı olmasına ve sayıları günden güne artan askeri gücüyle elde ettiği kazanımlarına dayanıyordu.
1
Abdurrahman Şeref'in Cumhuriyet'in ilanı üzerine sözü
Anayasa değişikliği üzerindeki görüşmelere katılanlar arasında, son Osmanlı imparatorluk tarihçisi, Tarih-i Osmanî Encümeni'nin ilk başkanı ve o zaman Büyük Millet Meclisi'nde İstanbul milletvekili olan, seçkin tarihçi Abdurrahman Şeref de vardı ve şunları söylemişti: "Eşkâli hükumetin tâdadına lüzum yok. Hakimiyet bilakaydüşart milletindir, dedikten sonra kime sorarsanız, bu cumhuriyettir. Doğan çocuğun adıdır. Ama, bu ad, bazılarına hoş gelmezmiş, varsın gelmesin!".
2
Cumhuriyetin İlânı
Bu arada Mustafa Kemal daha da köklü bir değişikliğe "Cumhuriyetin ilanına" hazırlanmakta idi. Saltanatın kaldırılması ve Hilafetin alıkonulması, devlet başkanlığında tehlikeli bir belirsizlik yaratmıştı. Mecliste ve dışında Halifenin şahsında meşru hükümdan ve devlet başkanını "bir çeşit meşruti hükümdar ve özellikle dinin savunucusu" gören bir çok kimseler vardı. Ama Mustafa Kemal'in fikirleri başkaydı. Ekim başlarında onun Cumhuriyeti ilan edeceğine dair haberler dolaşmağa başladı ve bunlar ateşli bir muhalefet ve tartışma uyandırdı. Ekim sonlarında dikkatle planlanmış bir dizi siyasal manevralardan sonra, Mustafa Kemal Meclise geldi ve siyasal sistemlerindeki belirsizlikleri ve karışıklıkları ortadan kaldıracağım söylediği bazı anayasa değişiklikleri teklif etti. Bir önceki gece hazırlanmış değişiklik tasarısı şu cümleleri içine alıyordu. "Türkiye Devletinin şekli hükumeti Cumhuriyettir... Türkiye Reisicumhuru Türkiye Büyük Millet Meclisi heyeti umumiyesi tarafından ve kendi azası meyanından intihap olunur... Türkiye Reisicumhuru devletin reisidir... Başvekil, Reisicumhur tarafından intihtap olunur." Saatlerce süren görüşmelerden sonra, gece 8:30'da, bir çok çekimserle fakat hiç bir aleyhte oy olmaksızın karar 158 oyla kabul edildi. Onbeş dakika sonra, 8:45'te, milletvekilleri Mustafa Kemal'i ilk Cumhurbaşkanı seçtiler. O da İsmnet Paşa'yı ilk Başbakanı olarak atadı. Haber aynı gece bütün ülkeye yayınlandı ve gece yarısından sonra her tarafta 101 pare top atışıyla kutlandı.
2
İdarenin şeklini belirleyecek en önemli girişim: Ankara'nın Başşehir oluşu
9 Ekimde İsmet Paşa Halk Fırkasının bir toplantısında ''Türkiye devletinin makarrı idaresi Ankara'dır" şeklinde bir anayasa değişikliği önergesi verdi. Dört gün sonra Meclis bunu resmen kabul etti. Karar, geçmişten yeni bir uzaklaşma saltanatın kaldırılmasının mantıki bir sonucu anlamına geliyordu. Padişah gitmişti; imparatorluk şehri onu deviren devrimciler için hala elverişli bir yer değildi. Beş yüzyıla yakın bir süre İstanbul bir İslam imparatorluğunun başkenti olmuştu; muhteşem bir geçmişin solgun hayaletleri Sarayın ve Bab-ı Âlinin koridorları arasında hala uğursuzca çırpınıp duruyorlardı. Bir yanda camileri ve sarayları, kutsal yerleri ve saray maiyetiyle Türk İstanbul; öte yanda müteahhitlerin ve kompradorların kozmopolit tüccar topluluğuyla tatlısu Frenklerinin dış mahallesi Beyoğlu; bunlar, gerçekte ve Türk halkının zihninde, Mustafa Kemal'in kurmak istediği yeni Türkiye'ye bir merkez sağlıyamıyacak kadar geçmişle yakın ortaklık içindeydi. Böylece, meydana gelmekte olan değişiklikleri sembolleştiren ve iyice belirten yeni bir başkent seçildi. Yeni devlet bir hanedan, imparatorluk veya din üzerine değil, Türk ulusuna dayanıyordu ve başkenti Türk anayurdunun kalbinde idi.