İnkılâp denilen şey bir günde olmuyor.Edebiyat
Reşat Nuri Güntekin, insanların din ile nasıl kandırıldıklarını, sözde din adamlarının dini, insanların din hassasiyetlerini nasıl çıkarları uğruna kullandıklarını çok çarpıcı bir dille anlatıyor. Bağnazlığın kol gezdiği bir dönemde ilerici fikirleri ile Sarıova kasabasında aydın nesiller yetiştirmek isteyen Şahin hoca ve ona karşı çıkan kasabanın ileri gelenleri.
Önce dindar geçinen bir kesim, Yunan işgali ile Yunanlıların safına geçen dünün sözde dindarları, Cumhuriyetin kurulması ile başındaki sarığı atıp melon şapka takarak en ilerici geçinen gene dünün dindarları.
Ve günün adamı olmayı beceremeyip Cumhuriyetle birlikte saf dışı kalan gerçek bir aydın Şahin hoca...
Dine değil, o dönemin dini elinde tutanlarına karşı bir tavrı var kitabın. Kraldan çok kralcıları ve her dönemin insanlarını da ele alır.
Maalesef Yeşil Gece tüm karanlığıyla devam etmektedir.
Şimdi bile...
Bir nevi Atatürk'ün Türkçülüğünü anlatan Ziya Gökalp, Türkçülüğü ırkçı bir zihniyetten uzak sosyal bir gerçeklik üzerinden anlatmıştır. Türkçülüğü yalnızca 1.Dünya Savaşı sonu 2.Dünya Savaşı öncesi filizlenen ırkçılıkla tanımlamak bu ideoloji üzerine yeterince okuma yapmamakla alakalıdır. Gerek Türkçülüğün babası Ziya Gökalp, gerek Yusuf Akçura, gerekse de Erol Güngör gibi önemli düşünürler Türkçülüğü hep sosyal bir temelden açıklamışlardır. Bu hacimce küçük, etki alanı olarak oldukça geniş kitabı okuduğunuzda sadece Türkçülüğü-Milliyetçiliği değil, Türk modernleşmesini de anlayacaksınız.
Başyapıt.Edebiyat
"Saygıdeğer efendiler, sizi günlerce işgal eden uzun ve detaylı nutkum, nihayet geçmişe karışmış bir devrin hikayesidir. Bunda milletim için ve gelecekteki evlatlarımız için dikkat ve uyanıklık sağlayabilecek bazı noktaları belirtebilmişsem kendimi mutlu sayacağım.
Efendiler, bu konuşmamla, milli varlığı sona ermiş sayılan büyük bir milletin, bağımsızlığını nasıl kazandığını, bilim ve tekniğin en son esaslarına dayanan milli ve çağdaş bir devleti nasıl kurduğunu anlatmaya çalıştım. Bugün ulaştığımız sonuç, yüzyıllardan beri çekilen milli felaketlerin yarattığı uyanışın eseri ve bu sevgili vatanın her köşesini sulayan kanların bedelidir.
Bu sonucu, Türk gençliğine emanet ediyorum."
Mutlaka ama mutlaka her Türk gencinin okuması gereken bir kitap.