Her yıl ay ve gün batı medeniyeti ilerler ve genişlerken bizde gerileme ve gevşeme olmuştur. Batan her gün, batının zihni dağınıklığına, ahlâkî sapkınlığına ve uçarı davranışlarına mağlup olan yaşantımızdan bir bölümünün daha iltihakına şahit oldu.
Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi
Saltanat didükleri ancak cihân gavgâsıdur
Olmaya baht ü seâdet dünyede vahdet gibi
Ko bu ıyş ü işreti çünkim fenâdur âkıbet
Yâr-i bâkî ister isen olmaya tâat gibi
Olsa kumlar sagışınca ömrüñe hadd ü aded
Gelmeye bu şîşe-i çerh içre bir sâat gibi
Ger huzûr itmek dilesen ey muhibbî fârig ol
Olmaya vahdet cihânda kûşe-i uzlet gibi
"Haşv ü hâşâk ile doldurma kalbi mâsivâdan geç"
Çer-çöp ile doldurma kalbini; ma-sivayı terk et. Ma-siva Allah’dan gayrı her şey demektir. Kalp Allah evidir; başka sevgiye yer vermek doğru değildir; hane sahibine hıyanet olur…