Tuğçe Özden Kerr
@Tugcelogy
Tᴀᴇᴅɪᴜᴍ Vɪᴛᴀᴇ
Tarihçi
Akdeniz Üniversitesi
3 Eylül
463 okur puanı
Ekim 2019 tarihinde katıldı
Ömür Hanım...
Şükrü Erbaş'ın diğer şiir kitaplarının aksine bu kitapta daha fazla karamsarlık var. Bizim bir önceki kitaptan Ömür Hanım olarak tanıştığımız biricik eşi Hatice Hanım'ı 2016'da kaybetmesi üzerine artık doğrudan Hatice Hanım adıyla yazılmış şiirler. "Sen nasıl yok olursun anlayamıyorum" dediği eşine seslenilmiş yanlızlık kokan şiirler... Daha önceki şiirlerinde de sık sık ölümü konu edinmişti aslında Şükrü Erbaş fakat bu kitapta ölümü dümdüz bir sözcük gibi kullanmak yerine ölümü yaşamış, anlamaya çalışmış; yalnızlığını kaleminden dökmüş. "Harflerden binlerce Hatice yaratıp tek tek dokunuyorum hepsine" diyerek aslında kitabın son 60-70 sayfasındaki şiirlerin her birinin artık şiir yazmak için değil de eşini sayfalarda ete kemiğe büründürmek ve onunla konuşmak için yazdığını itiraf etmiş.
İnceleme yapmayı pek sevmem fakat içimden "Tuğçe bu kitabı kesinlikle incelemelisin" diye geçirdim.
Albet Camus'a ait okuduğum ilk kitap Yabancı oldu. Tarzını ve dilini oldukça beğendim. Gayet hafif, her okuyucunun anlayabileceği bir dille yazılmış fakat ana temayı her okuyucunun anlayabileceğinden biraz şüpheliyim açıkçası. Eser tam anlamıyla bir vicdan muhasebesi. Ana karakterin, annesinin ölümünden sonra dış dünyaya verdiği tepkiler, yaptığı eylemler etik mi yoksa değil mi? Ölüm söz konusuyla etik bir davranış söz konusu olabilir mi? Herkes acısını aynı şekilde yaşayabilir mi? Ya da ölüme karşı hissedilen acının dışavurumu illa ki ağlamak, yasa bürünmek midir? Bunları sorgulamadıysanız eğer kitaptan hiçbir şey anlamamışsınız demektir.
Kitap iki bölümden oluşuyor ilk bölümde Meuesault'ın annesini kaybedişinden sonra hal ve hareketleri anlatılırken; ikinci bölümde bu hareketler sorgulanıyor. Yine ikinci bölümün sonunda bir paragraf var ki; insana güzel bir bakış açısı kazandırıyor -en azından bana kazandırdı.- Hepimiz belli bir yaşın üstündeki insanların davranışlarını acımasızca yargılayabiliyoruz bazen. Bu yaştan sonra evlenilir miymiş?, bu yaşta bu da yapılmaz yani tarzında cümleleri dilimize pelesenk ediyoruz. Fakat insan kaç yaşında olursa olsun daima hayata dair bir umut, yaşama başlayacak şeylere karşı bir arzu duyuyor. Hep görmezden gelsek de bu böyle. İnsan her yaşta mutlu olmak istiyor ve bunun için çabalıyor. Kitabın sonu bizlere bu konuda bir hayat dersi veriyor. Okumaya karar veren herkese şimdiden keyifli okumalar. :)
Franz Kafka'nın sembolizmi kullanarak böcek metaforuyla yazdığı bir kitap. Ana karakter olan Gregor bir sabah böcek olarak uyanıyor ve başta ailesi olmak üzere toplumdan dışlanıyor. Tamam verilmek istenen mesaj güzel, kimseyi dışlamayalım falan filan da ailen de olsa hiç kimse bir böcekle -iletişim kurmadan- yaşamak istemez ki. Tiksinmeleri oldukça normal. Biz türü bizden olup da farklı olanları kabullenelim lütfen, böcekler, fareler, yılanlar vs. bu benimsemenin dışında kalsınlar.
Ayrıca hikayede çok büyük eksiklikler var: Mesela Gregor neden durduk yere böcek oldu? Boyutu ne kadar? Onun Gregor olduğunu ailesi nasıl anlıyor? Kafası hâlâ Gregor'un kafası mı? diye bütün kitap merak ettim durdum. Kitap kendini okutturmak konusunda başarılı olsa da gerçekten çok saçma ve eğer ki yarın sabah bir sıçan olarak uyanmak gibi bir planınız yoksa oldukça zaman kaybı bir kitap bence.
Kitabın ilk basım tarihi 1913 ve aradan geçen yüz yıllık bir dönemde, toplum olarak batıl inançlar konusunda gösterdiğimiz gelişme sıfır. Bu yüzden de herkes dolandırıldım diyerek soluğu Müge Anlı'da alıyor.
Okurken gözünüzün önüne sık sık rahmetli Ayşen Gruda ve Adile Naşit'i getirip; tepkilerinizi Kemal Sunal gibi "Hadi canıım, vah vaah" şekline vermenize neden olsa da kitabın konusu Süt Kardeşler filmiyle birebir aynı değil. Filmde kitaptan sadece gulyabani kısmı alınmış.
Kitap başlı başına bir toplumsal hiciv. Döneminde toplumun inler, cinler, periler diye diye nasıl aldatıldıkları ve dolandırıldıkları konu alınmış. Ayrıca içerisinde bol bol tatlı tatlı maniler, tekerlemeler bulunduruyor. Aslında çok saçma ilerlese de kitaptan hiçbir şekilde sıkılmıyor insan. Hüseyin Rahmi Gürpınar toplumsal eleştirilerini çok eğlenceli bir dille romana aktarmayı başarabilen bir yazar. Edebiyatımızda onun tarzında yazan pek örnek yok sanırım. Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç'taki kadar ağır olmasa da bu eserinde de yine nokta atışı eleştirilerde bulunmuş. Keyifle okudum gerçekten.
Şimdi bir kent düşünmenizi rica ediyorum. Adı Quiquendone olsun. Burası İstanbul'un, Türkiye'nin hatta bütün dünyanın tam tersi. Kimse birbirine saygısızlık etmiyor, savaş desen yok, bütün şehre bir sükunet hakim. Ne ithalat yapıyorlar ne de ihracat. Polislik mesleği burda bir işe yaramıyor çünkü suçlar yok, mahkemeler de keza aynı şekilde. Hatta hayvanlar bile adapte olmuşlar ki hiç gürültü çıkartmıyorlar. Buraya kadar her şey harika gibi görünüyor değil mi? Ama değil. Yüzyıllardır tekdüze, monoton bir yaşam tarzı yaşayan bu kente bir gün Dr. Ox ve asistanı gelip, şehri ışıklandıracakları bahanesiyle dev bir deney kenti oluşturuyorlar. Yavaş yaşamaktan nabızları bile artık ellilere düşmüş olan bu kent halkının yavaş yavaş kanı kaynamaya başlıyor. Birbirleriyle tartışmaya başlıyorlar ve bu süreci okumak gerçekten çok keyif verici. 90 sayfalık olan bu eser böyle elinizden akıııp gidecek ve bittiğini anlamayacaksınız bile.
