"Keşke/şayet" kelimesini kullanmanın iki türü vardır. Bunlardan birisi caiz iken diğeri değildir. Bu kelime eğer "bir şeyi temenni ve arzu etme" anlamında kullanılırsa o zaman caizdir ve kullanılmasında hiçbir beis yoktur. Nitekim Kur'ân-ı Kerim'de ve sahih hadis- lerde bu manada sıklıkla kullanılmıştır. Örneğin Rabbimiz şöyle buyurur:
"Keşke bilselerdi!" (Bakara 102, 103; Ankebût, 64)
"Keşke o zálimler azabı gördükleri zaman bütün kuvvetin Allah'a ait olduğunu ve Al- lah'ın azabının çok şiddetli olduğunu bir anlayabilselerdi!" (Bakara 102, 165) Rasûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) de şöyle buyurur:
"Şayet ümmetime zorluk vermem söz konusu olmasaydı, onlara her abdestle birlikte mis- vak kullanmalarını emrederdim." (Imam Ahmed)
"Eğer ümmetime zorluk vermeyecek olsaydım, onlara her namaz için abdest almalarını emrederdim." (Imam Ahmed)
Görüldüğü üzere bu âyet ve hadislerde "keşke/şayet" anlamına gelen "lev" kelimesi kullanılmış ve bunda hiçbir beis görülmemiştir.
Ancak bu kelime eğer içerisinde Allah'ın belirlediği kadere itirazı, ondan hoşnutsuzluğu ve geçmişe pişmanlığı barındırıyorsa, o zaman kullanımı caiz olmaz.