Müəllim şagirdlərindən bir addım öndə olmalıdır, on addım deyil; o, yeri gələndə sürətlənməlidirsə, yeri gələndə ayaq saxlamalıdır: ara məsafənin çoxalmasına imkan vermək olmaz.
Ey insanlar, siz Allaha möhtacsınız..!"
(Fatir, 15) - Məncə, bu, təhdid deyil, insanda optimal qırılma yaratma cəhdləri ümumiyyətlə deyil, daha çox ciddi bir faktdan xəbər verməkdir: insanın ən fundamental ehtiyacı Allahdır!
Bu ehtiyac o qədər şiddətlidir ki, hələ neçə əsr qabaq Volter yazırdı: "Əgər Allah həqiqətdə olmasaydı belə, onu uydurmaq lazım gələrdi".
°°°
[Girişdə reseptorlardan ətraflı danışdıq, lakin unutduq deyək ki, bioloji reseptorlarla yanaşı, insanın mənəvi reseptorları da var, elmə məlum olması mümkün olmasa belə! Orqanizmdəki bioloji reseptorlar kütləşəndə nə baş verir? İnsan qoxunu duymur, dadı bilmir, ağrı hiss etmir və sair. Mənəvi reseptorların kütləşməsi isə daha pis nəticələr verir.]
Zülm əcəl kimidir, əzizim, o, mütləq bir gün sənin də qapı döyəcək, bu, birmənalıdır, amma müsəlman heç vaxt bunu anlamadı, əksinə, iki gün sonrasını belə düşünə bilmədən, bütün canlılar kimi (insan kimi deyil), məhz instinktinin diliylə danışmağı seçdi:
"Mani çalmayan ilan, buyursun, min il yaşasın"