• *Ahmet Kaya, "An Gelir" (Attilâ İlhan)
    *Bernard Lavilliers, "Scorpion" (Nazım Hikmet)
    *Doğan Canku, "Takalar" (Bülent Ecevit)
    *Donovan, "Jabberwocky" (Lewis Carroll)
    *Ercan Yenal, "Unutamıyorum" (Ümit Yaşar Oğuzcan)
    *Ezginin Günlüğü, "Bilinmeyen Ülke" (Puşkin)
    *Fikret Kızılok, "İki Parça Can" (Ahmed Arif)
    *Hümeyra, "Kördüğüm" (Şevket Rado)
    *Juliette Gréco, "Si tu t'imagines" (Raymond Queneau)
    *Kaan Tangöze, "Kalmak Türküsü" (Özdemir Asaf)
    *Léo Ferré, "Les Corbeaux" (Rimbaud)
    *Mehmet Güreli, "Kimse Bilmez" (Ömer Hayyam)
    *Mikis Theodorakis, "Tha simanoun oi kampanes" (Ritsos)
    *Mine Koşan, "Anlatamıyorum" (Orhan Veli)
    *Mircan Kaya, "Eski Bir İstanbullu Ağzından İlahi 1" (Gülten Akın)
    *Münir Nurettin Selçuk, "Endülüs'te Raks" (Yahya Kemal)
    *Nükhet Duru, "Melankoli" (Sabahattin Ali)
    *Özdemir Erdoğan, "Fahriye Abla" (Ahmet Muhip Dıranas)
    *Phil Ochs, "The Bells" (Edgar Allan Poe)
    *Quilapayún, "El arbol" (Pablo Neruda)
    *Timur Selçuk, "Sen Neredesin" (Faruk Nafiz Çamlıbel)
    *Waterboys, "Mad as the Mist and Snow" (W. B.Yeats)
    *Yeni Türkü, "Sardunyaya Ağıt" (Can Yücel)
    *Yves Montand, "Je me souviens" (Aragon)
    *Zülfü Livaneli, "Memik Oğlan" (Ülkü Tamer)
  • 1. İnce Memed -Yaşar Kemal
    2. Tutunamayanlar, Oğuz Atay
    3. Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Ahmet Hamdi Tanpınar
    4. Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar
    5. Kara Kitap, Orhan Pamuk
    6. Bereketli Topraklar Üzerinde, Orhan Kemal
    7. Aylak Adam, Yusuf Atılgan
    8. Aşk-ı Memnu, Halit Ziya Uşaklıgil
    9. Benim Adım Kırmızı, Orhan Pamuk
    10. Puslu Kıtalar Atlası, İhsan Oktay Anar
    Sevgili Arsız Ölüm, Latife Tekin
    Yaban, Yakup Kadri Karaosmanoğlu
    Bir Düğün Gecesi, Adalet Ağaoğlu
    Tehlikeli Oyunlar, Oğuz Atay
    Ölmeye Yatmak, Adalet Ağaoğlu
    Kürk Mantolu Madonna, Sabahattin Ali
    Üç İstanbul, Mithat Cemal Kuntay
    Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin
    Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Peyami Safa
    Devlet Ana, Kemal Tahir
    Bir Gün Tek Başına, Vedat Türkali
    Hakkari’de Bir Mevsim, Ferit Edgü
    Kuyucaklı Yusuf, Sabahattin Ali
    Yenişehir’de Bir Öğle Vakti, Sevgi Soysal
    Mai ve Siyah, Halid Ziya Uşaklıgil
    Kıskanmak, Nahid Sırrı Örik
    Cevdet Bey ve Oğulları, Orhan Pamuk
    Eylül, Mehmet Rauf
    Gece, Bilge Karasu
    Fahim Bey ve Biz Abdülhak Şinasi Hisar
    47’liler, Füruzan
    Gölgesizler, Hasan Ali Toptaş
    Demirciler Çarşısı Cinayeti, Yaşar Kemal
    Yorgun Savaşçı, Kemal Tahir
    Murtaza, Orhan Kemal
    Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal
    Tuhaf Bir Kadın, Leyla Erbil
    Ağır Roman, Metin Kaçan
    Orta Direk – Yaşar Kemal,
    Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana – Yaşar Kemal
    İçimizdeki Şeytan – Sabahattin Ali
    Yalnızız – Peyami Safa
    Bin Hüzünlü Haz – Hasan Ali Toptaş,
    Son Adım – Ayhan Geçgin,
    Yılanların Öcü – Fakir Baykurt
    Her Gece Bodrum – Selim İleri
    Sinekli Bakkal – Halide Edib Adıvar
    Sultan Hamid Düşerken – Nahid Sırrı Örik
    Serenad – Zülfü Livaneli
    Tol – Murat Uyurkulak
    Ayaşlı ve Kiracıları – Memduh Şevket Esendal
    Müşâhedat – Ahmet Midhat Efendi
    Kinyas ile Kayra – Hakan Günday
    Berci Kristin Çöp Masalları – Latife TeKİN
    Kurt Kanunu – Kemal Tahir
    Denizin Çağırışı – Kemal Bilbaşar
    Kırık Hayatlar – Halit Ziya Uşaklıgil
    Medarı Maişet Motoru – Sait Faik Abasıyanık,
    Odalarda – Erdal Öz
    Yeşil Gece – Reşat Nuri Güntekin
    Bir Solgun Adam – Selçuk Baran
    Kurtlar Sofrası – Attilâ İlhan
    Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi – Ayfer Tunç
    Buzul Çağının Virüsü – Vüs’at O. Bener, 1984
    Esir Şehrin İnsanları – Kemal Tahir
    Gurbet Kuşları – Orhan Kemal
    İstanbul Hatırası – Ahmet Ümit
    Mel’un – Selim İleri
    Rahmet Yolları Kesti – Kemal Tahir
    Bir Kadının Penceresinden – Oktay Rifat
    Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı – Bilge Karasu,
    Heba – Hasan Ali Toptaş
    Masumiyet Müzesi – Orhan Pamuk
    Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim – Nâzım Hikmet
    Çamlıca’daki Eniştemiz – Abdülhak Şinasi Hisar
    Çocukluğun Soğuk Geceleri – Tezer Özlü
    Kayıp Aranıyor – Sait Faik Abasıyanık
    Kiralık Konak – Yakup Kadri Karaosmanoğlu
    Eski Hastalık – Reşat Nuri Güntekin
    Mutluluk – Zülfü Livaneli
    Şimdiki Çocuklar Harika – Aziz Nesin, 1967
    Boğazkesen – Nedim Gürsel
    Karartma Geceleri – Rıfat Ilgaz
    Matmazel Noraliya’nın Koltuğu – Peyami Safa
    Sahnenin Dışındakiler – Ahmet Hamdi Tanpınar
    Yaralısın – Erdal Öz
    Yeşilçam Dedikleri Türkiye – Vedat Türkali
    Ankara – Yakup Kadri Karaosmanoğlu
    Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem
    Ateş Gecesi – Reşat Nuri Güntekin
    Çılgın Gibi – Suat Derviş
    Göçmüş Kediler Bahçesi – Bilge Karasu, 1979
    Handan – Halide Edib Adıvar
    Mahur Beste – Ahmet Hamdi Tanpınar
    Şu Çılgın Türkler – Turgut Özakman
    Tütün Zamanı – Necati Cumalı
    Veda – Ayşe Kulin
    Viski – Çetin Altan, 1975
  • Attila İlhan
    "Usta bir şair, cesur bir romancı, ödünsüz bir aydın..."

    “Bir sanatçıyı, daha doğrusu bir aydını, tarih karşısında
    temize çıkaracak olan onun tutarlılığıdır,
    eğer tutarlı değilse zaten hiçbir halt olamaz.”

    Emekli savcı Muharrem Bedrettin İlhan ve
    eşi Emine Memnune Hanım, 5 Haziran 1925 günü
    İzmir’in Menemen ilçesinde doğan oğullarına Attila adını koyarlar. Attila ilk ve orta öğrenimini İzmir’de tamamlar.

    İzmir Atatürk Lisesi’nde okurken bir kız arkadaşına yazdığı
    aşk mektubu nedeniyle genç Attila’nın başı derde girer.
    Bu mektupta Nazım Hikmet’in bir şiirini alıntıladığı için
    gizli örgüt kurma suçlamasıyla henüz 16 yaşındayken tutuklanır. Üç ay kadar cezaevinde kalan Attila’nın yaşı küçük olduğu için cezası ertelenir, ancak öğrenimine Türkiye’de
    devam etmesi de yasaklanır.
    Babasının uzun süren hukuk mücadelesi sonucunda
    Danıştay kararıyla Türkiye’de okuma yasağı
    kaldırılsa da, genç öğrencinin içinde kopan fırtına
    kolay kolay dinmeyecektir.

    Öğrenim hakkını yeniden elde eden Attila İlhan,
    İstanbul Işık Lisesi’nden 21 yaşında mezun olur.
    Lise son sınıfta okurken katıldığı bir yarışmada ödül
    kazanması ona edebiyat dünyasının kapılarını açacaktır.
    İstanbul Hukuk Fakültesi’ne kaydolan genç şairin
    ilk şiirleri bu dönemde dergilerde yayınlanmaya başlar.
    İlk şiir kitabı Duvar 1948’de yayınlanır.
    İlhan, Duvar’da daha çok toplumsal duyarlılıkla yazılmış
    şiirlere yer vermiştir. Özgürlük, yurtseverlik, insanlık temalarını
    ele alan bu şiirler aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı’nın
    toplumda yarattığı gerilim ve sıkıntıları da dile getirir.

    Attila İlhan, üniversite ikinci sınıftayken öğrenimini
    yarıda bırakıp Nazım Hikmet’i Kurtarma Komitesine katılmak üzere 1949 yılında Paris’e gider. O yıllarda yasaklı bir şair olan Nazım Hikmet’in şiirleri el yazmaları şeklinde elden ele dolaşmakta, hayran kitlesi ise gizliden gizliye büyümektedir.

    “İnsan sevdiğini bırakmaz, sevmek bırakır insanı.”


    İlhan’ın Paris’te kaldığı süre boyunca Fransız toplumu
    ve orada bulunduğu çevreye ilişkin incelikli
    gözlemleri daha sonraki eserlerinde yer alan birçok
    karakter ve olayın temelini oluşturacaktır.
    1952’de yurda dönen Attila İlhan, bu dönemde senaryolar
    ve sinema eleştirileri de yazmaktadır.
    Hatta Ali Kaptanoğlu takma adıyla sinema dünyamıza
    on beş kadar senaryo da kazandırmıştır.
    Genç yaşta ünlenen Attila İlhan’ın şiirleri çoğu kez
    Anadolu ezgilerinin tınısını, melodisini taşır dizelerinde. Şiirlerindeki bu özellik sonraları pek çok sanatçıya
    ilham kaynağı olacaktır. Hümeyra “Ben Sana Mecburum”,
    Alpay “Üçüncü Şahsın Şiiri”, Timur Selçuk “Karantinalı Despina” ,
    Ahmet Kaya “Acı Ninni, An Gelir, Mahur”,
    Zuhal Olcay “Ayrılık Sevdaya Dâhil”, Nur Yoldaş “Sultan-ı Yegâh”, gibi nice sanatçı, İlhan’ın daha nice şiirini
    bestelemiş veya seslendirmiştir.

    Besteci ve yorumcu Yaşar’ın ‘Beni Koyup Gitme’ adıyla
    notalara döktüğü Ağustos Çıkmazı’nın birkaç dizesi Attila İlhan şiirinin kendine özgü tarzını ve ruhunu yansıtmaya yetiyor:

    Beni koyup koyup gitme, n'olursun
    Durduğun yerde dur
    Kendini martılarla bir tutma
    Senin kanatların yok
    Düşersin yorulursun
    Beni koyup koyup gitme, n'olursun
    (...)
  • "Ben ayrılıkların şairi
    Yalnızların ozanıyım
    Sen masallar okurken daha
    Ben acıların
    Ben ağıtların yazanıyım." diye başlıyor sözlerine İlkan.

    Hatıran yeter, Kurşuna gerek yok, Anılar, Tahta masa... gibi bir çok bilindik şarkının yazarı yalnızlıkların, ayrılıkların şairi Ahmet Selçuk İlkan.

    Şiirlerini okurken acaba bunları yazacak kadar neler yaşadı, nasıl bir ayrılığa maruz kaldı, nasıl sevdi de karşılık bulamadı diye düşünmeden edemedim. Gerçekten de okurken bazen insanın yüreğine dokunan, vay be dedirten bir aşkın ardından yazılmış belki de uğrunda yazılan kişinin hiç okumadığı veya böylesine sevildiğini bilmediği bir kitabı okudum. Evet gerçekten de Attila İlhan'ın dediği gibi ayrılık sevdaya dahilmiş, anladım ki ayrılanlar hâlâ sevgiliymiş.

    Okumanızı tavsiye ederim. Ama bununla beraber bir de Abdurrahim Karakoç'un Dosta doğru kitabını okuyun bakın birisi nasıl sevmiş, sevmiş de neler yazmış; diğeri ise ne ayrılık çekmiş çekmiş de nasıl sevmekten geçmemiş görün.
  • Hürriyet Pazar, eleştirmen, yazar, akademisyen, edebiyat öğretmeni ve yayıncılardan oluşan 100 kişilik bir jüriyle ‘Türk Edebiyatının Gelmiş Geçmiş En İyi 100 Romanı’nı listeledi.

    İlk sırayı Yaşar Kemal’in ‘İnce Memed’i aldı.

    İlk 10 şöyle:

    1. İnce Memed, Yaşar Kemal

    2. Tutunamayanlar, Oğuz Atay

    3. Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Ahmet Hamdi Tanpınar

    4. Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar

    5. Kara Kitap, Orhan Pamuk

    6. Bereketli Topraklar Üzerinde, Orhan Kemal

    7. Aylak Adam, Yusuf Atılgan

    8. Aşk-ı Memnu, Halit Ziya Uşaklıgil

    9. Benim Adım Kırmızı, Orhan Pamuk

    10. Puslu Kıtalar Atlası, İhsan Oktay Anar

    Listenin geri kalanı ise şöyle:

    Sevgili Arsız Ölüm, Latife Tekin

    Yaban, Yakup Kadri Karaosmanoğlu

    Bir Düğün Gecesi, Adalet Ağaoğlu

    Tehlikeli Oyunlar, Oğuz Atay

    Ölmeye Yatmak, Adalet Ağaoğlu

    Kürk Mantolu Madonna, Sabahattin Ali

    Üç İstanbul, Mithat Cemal Kuntay

    Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin

    Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Peyami Safa

    Devlet Ana, Kemal Tahir



    Bir Gün Tek Başına, Vedat Türkali

    Hakkari’de Bir Mevsim, Ferit Edgü

    Kuyucaklı Yusuf, Sabahattin Ali

    Yenişehir’de Bir Öğle Vakti, Sevgi Soysal

    Mai ve Siyah, Halid Ziya Uşaklıgil

    Kıskanmak, Nahid Sırrı Örik

    Cevdet Bey ve Oğulları, Orhan Pamuk

    Eylül, Mehmet Rauf

    Gece, Bilge Karasu

    Fahim Bey ve Biz, Abdülhak Şinasi Hisar

    47’liler, Füruzan

    Gölgesizler, Hasan Ali Toptaş

    Demirciler Çarşısı Cinayeti, Yaşar Kemal

    Yorgun Savaşçı, Kemal Tahir

    Murtaza, Orhan Kemal

    Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal

    Tuhaf Bir Kadın, Leyla Erbil

    Ağır Roman, Metin Kaçan

    Orta Direk – Yaşar Kemal,

    Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana – Yaşar Kemal

    İçimizdeki Şeytan – Sabahattin Ali

    Yalnızız – Peyami Safa

    Bin Hüzünlü Haz – Hasan Ali Toptaş,

    Son Adım – Ayhan Geçgin,

    Yılanların Öcü – Fakir Baykurt

    Her Gece Bodrum – Selim İleri

    Sinekli Bakkal – Halide Edib Adıvar

    Sultan Hamid Düşerken – Nahid Sırrı Örik

    Serenad – Zülfü Livaneli

    Tol – Murat Uyurkulak

    Ayaşlı ve Kiracıları – Memduh Şevket Esendal

    Müşâhedat – Ahmet Midhat Efendi

    Kinyas ile Kayra – Hakan Günday

    Berci Kristin Çöp Masalları – Latife Tekin

    Denizin Çağırışı – Kemal Bilbaşar

    Kırık Hayatlar – Halit Ziya Uşaklıgil

    Kurt Kanunu – Kemal Tahir

    Medarı Maişet Motoru – Sait Faik Abasıyanık,

    Odalarda – Erdal Öz

    Yeşil Gece – Reşat Nuri Güntekin

    Bir Solgun Adam – Selçuk Baran

    Kurtlar Sofrası – Attilâ İlhan

    Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi – Ayfer Tunç

    Buzul Çağının Virüsü – Vüs’at O. Bener, 1984

    Esir Şehrin İnsanları – Kemal Tahir

    Gurbet Kuşları – Orhan Kemal

    İstanbul Hatırası – Ahmet Ümit

    Mel’un – Selim İleri

    Rahmet Yolları Kesti – Kemal Tahir

    Bir Kadının Penceresinden – Oktay Rifat

    Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı – Bilge Karasu,

    Heba – Hasan Ali Toptaş

    Masumiyet Müzesi – Orhan Pamuk

    Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim – Nâzım Hikmet

    Çamlıca’daki Eniştemiz – Abdülhak Şinasi Hisar

    Çocukluğun Soğuk Geceleri – Tezer Özlü

    Kayıp Aranıyor – Sait Faik Abasıyanık

    Kiralık Konak – Yakup Kadri Karaosmanoğlu

    Eski Hastalık – Reşat Nuri Güntekin

    Mutluluk – Zülfü Livaneli

    Şimdiki Çocuklar Harika – Aziz Nesin, 1967

    Boğazkesen – Nedim Gürsel

    Karartma Geceleri – Rıfat Ilgaz

    Matmazel Noraliya’nın Koltuğu – Peyami Safa

    Sahnenin Dışındakiler – Ahmet Hamdi Tanpınar

    Yaralısın – Erdal Öz

    Yeşilçam Dedikleri Türkiye – Vedat Türkali

    Ankara – Yakup Kadri Karaosmanoğlu

    Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem

    Ateş Gecesi – Reşat Nuri Güntekin

    Çılgın Gibi – Suat Derviş

    Göçmüş Kediler Bahçesi – Bilge Karasu, 1979

    Handan – Halide Edib Adıvar

    Mahur Beste – Ahmet Hamdi Tanpınar

    Şu Çılgın Türkler – Turgut Özakman

    Tütün Zamanı – Necati Cumalı

    Veda – Ayşe Kulin

    Viski – Çetin Altan, 1975

    Yalan – Tahsin Yücel