• Başlığa bakıp aldanmayın. Hayır, bu Turgut Özal’ın şizofren evladının sürekli olarak ortaya attığı iddialarının bir benzeri değil. Siyasi alanda tek hazinesi, babasının ölümü olan bir zavallı gibi, Mustafa Kemal’in bedenen ölümünün altında buzağı aramayacağız.

    Bir devrimci önder olarak Mustafa Kemal’den bahsedeceğiz. Yani Nazım’ın şiirlerinde bahsettiği “Bıraksalar İnce, uzun bacakları üstünde yaylanarak ve karanlıkta akan bir yıldız gibi kayarak. Kocatepe’den Afyon ovasına atlayacaktı.” diyerek tasvir ettiği, emperyalizme karşı savaşan bir devrimci önderin devrimci ruhunun, nasıl öldürülmeye çalışıldığından bahsedeceğiz.

    Hikmet Kıvılcımlı’nın, “Atatürk ve Türkiye” başlıklı yazısında yer verdiği “Atatürk’ü Öldüren Nedenler” bölümü, yaklaşık 48 yıl önce bu konu hakkında katili tespit etmiş ve nefesi yettiği derecede katili teşhir etmişti.

    “Türkiye’nin son yarım yüzyılına kişiliklerinin damgasını vurmuş görünen iki kahramandan birinin “İhtilâlci“, ötekisinin “Nizamcı” karakterleri bu bakımdan birbirini tamamladı ve sosyal eğilimde ortak yanlarını kaynaştırdı. “Ulu önder”, gene tarihsel devrimler geleneğine dayanarak, karşısına çıkabilecek herkesi, önce acı güç kullanamıyacak “sivil” durumuna soktu : “Kuvayı Milliye zamanı uzaktan yakından politikayla temas eden ne kadar kumandan ve subay varsa, yaverlerine kadar, hepsi sivil olmuşlar ve çoğu meclise katılmışlardır.” (Falih Rıfkı, Çankaya.; s. 345). Burada kişi kaprisi değil, enkonsiyanın etkisi gibi derinlere işlemiş sosyal eğilim kendine yol açıyordu. Nitekim, kadim Pers Devletinden beri yerleşik olan : Askeri-sivil güçleri bölme tekniğine uygunca, Atatürk, hemen bütün devlet işlerinden “Yüce Hakem” rolüne çekildi : “Yalnız. dış politikaya devamlı bir ilgi göstermiştir. Bunun dışında Hükümet İsmet Paşaya, Ordu Fevzi Paşaya emanetti. Bazı meselelerde şikâyet ve tenkitler üzerinde müdahaleler yapmak ve hakem rolünü oynamaktan başka Hükümet işleriyle pek yorulmazdı.” (agy, s. 350). “Hükûmet işleriyle pek baş ağrıtmamıştır. Bütün inkılâplar Atatürk’ ündür. Dış politika, bâzı bayındırlık (imar) işleri, Orman Çiftliği, Yalova, Florya vs. gibi… Bir de dil ve tarih dâvalariyle uğraştı.” (agy., s. 472).

    En basit dil işinde : “İşi başkalarına bırakamam” diyen Atatürk mizacında bir insanın tümüyle devlet işini başkalarına bırakması kahredici sosyal determinizmdendi. Varolan sosyal “DÜZEN”e ve “HİYERARŞİ”ye kart blanş verilmezse yaşanmazdı. “O bir kuru kabadayı değildi. İnsanın kendisini boşuna harcamasından topluluğun bir şey kazanamıyacağını pek iyi anlayanlardandı.” (agy., 508) deniyor. Doğrusu bunun tersidir: Atatürk kendini yazık ki harcamıştır. Harcayışının sebebi, dilediğini yapamamasıdır. Kızkardeşi Makbule hanıma gazeteci soruyor : “Büyük Atatürk birçok işler yapmış… Acaba, bunların içinde hangisi kendisi için daha mühimdi?” Hanım, düşünmeye lüzum görmeden şu cevabı verdi : “- Hiçbirini ötekine tercih etmiyordu… Daha doğrusu onlardan hiç birini dilediği çapta kabul etmiyordu. Daha çok şeyler yapmak, daha büyük inkılâplar yaratmak niyetindeydi…” (Milliyet, 16 Kasım 1955 : Ağabeyim Mustafa Kemal no : 7). Şimdi gericilerin ağzına sakız edilen Atatürkün içkiciliğini gözönüne getirelim. Her keyif veren zehir: hayat baskısına enkonsiyan protestoda bulunmak için taksitle intihar etmektir. Atatürk’ü içki intiharına götüren içgüdü ne idi? “Daha büyük inkılâplar yaratmak niyeti”ni gerçekleştirememek baskısı. Bay Falih’in kendisi yazıyor : “Savaş ve devrim günlerinde, meseleler konuşulduğu sıralarda hiç içmez veya pek az içerdi.” (agy., 493). Demek Ata’yı içkiye sardıran şey, “Kendini boşuna harcaması” : dileğine rağmen “Daha çok şeyler” yapamıyacak ortamda kıvranmasıydı.

    Sosyal sınıf eğilimleri önünde tek kişinin trajedisiydi bu. Ne kadar ULU olursa olsun, ergeç, kişinin rolü sosyal sınıfların etkisiyle yönetiliyor yahut eziliyordu. Düşünce ve sınıfalanından iki canlı örnek :

    Atatürk ve düşünceleri : “Uzun gecelerde, arasıra bir takım düşüncelerini dikte ettirmek Atatürk’ün âdetiydi. Kalabalık arasında : “- Bunları gazetene koyarsın” derdi. Pek çok defa bu diktelerde bir “Dikişsizlik”, bir “Gelişi güzellik” olduğu için, biz notları ertesi gün kaybederdik. Kendisine söylediğimizde : “- İyi ettiniz. Zaten mesele vakit geçirmektedir.” derdi.” (agy., 473) deniyor. Yapacak o kadar çok şeyi bulunan kimse, vakti boşuna geçirmek ister miydi? Fakat işte, sofrasında ün alan bir kapıkulu gazeteci bile, Atatürk’ün düşüncelerini sansür edebiliyordu. Atanın “Dikişsiz” sayılan düşünceleri nelermiş? Gerçekten öyle bile olsalar, onları o hâle getiren kimlerdi?

    Atatürk ve sosyal sınıf ilişkileri: Yazar soruyor : “Etrafındaki bu adam ve seviye karışıklığının sebebi ne? Bir akşam, yanındaki hanıma sofrasındaki bir dâvetliyi göstererek : “- Bu adamın ne bayağı olduğunu bilmezsiniz! ” demişti. Hanım şaşırarak : ” Aman Paşacığım, öyleyse, ne diye sofranıza alıyorsunuz?” demesi üzerine : “- Ha, işte… Onu da sen bilmezsin, kızım.” cevabını vermişti. Bu devrin, kendisine eski komitekâri taktiklerden faydalanmak zaruretlerini duyuran hususiyetlerden gelir.” (agy., 354)… Yâni, hanımcağız insanüstü kahramanın çevresini dileğince yaratıp yokedebileceğini sanıyordu. Kahraman ise, sosyal ilişkilerden nasıl bağımsız kalınmıyacağını anlatıyordu. Kişi olarak Atatürk, bütün tiksintilerine rağmen, içine düştüğü veya içine işlemiş çevre sınıf insanlarını kontrol altına alamıyordu.”

    Yazıda hiç ikirciksiz biçimde belirtildiği gibi, sürekli olarak devrimi düşünen, içinde devrim ateşi yanan bir devrimciyi, parababaları(finans-kapital) ve biricik müttefiki ağalar (tefeci-bezirgan), çeşitli yollarla kontrolü altında tutuyordu. Hatta kıytırık bir burjuva gazetecisi bile, Mustafa Kemal’e sansür koyuyor, yani onu susturuyordu. Çünkü Mustafa Kemal, sömürülen onlarca ülkenin kurtuluş yolunu göstermiş ve affedilmez bir hataya düşmüştü. Parababalarının sürekli olarak kazandığı, halkların kaybettiği ve 11 yıl süren savaşlar sürecini sona erdirmişti. Yani ülkelerin sömürüsüz bir yarına atacağı adımı, başarıyla sonuçlanan ilk kurtuluş savaşında göstermişti.

    Mustafa Kemal’i bedence değil, ama onun içinde yanan devrimcilik ateşini defalarca ortadan kaldırmaya çalışan bu suikastçı takımının girişimlerinin sadece küçük bir örneğiydi bu. Bu yetmedi, onu bedenen de ortadan kaldırmaya çalıştılar. 1925’te Şeyh Sait isyanına arka çıkarak, 1926’da İzmir suikast girişimiyle, 1930’da Menemen isyanıyla, her saniyesinde devrim düşünen bir beyni ortadan kaldırmaya çalışan yine bu iki zümreydi. Sadece kendisini ortadan kaldırarak değil, çeşitli halklardan gelen isyan hareketlerini, en aşağılık demogojilerle farklı gösterek, demokratik girişimlerin tümünü birer “işbirlikçilik” olarak göstererek, Mustafa Kemal’in tüm dünya halklarında sahip olduğu güveni boşa çıkarma çabasına girişenler, yine onlardı. Maalesef tek bir kişi, bir sınıftan daha üstün değildi.

    Günümüzde de bu suikast girişimleri devam etmektedir. Mustafa Kemal’in devrimci mücadelesi, bugün milyonlarca gencin gönlünde yanmaktadır. Hala çeşitli yollarla Mustafa Kemal’i kavramaya, anlamaya çalışarak, onu örnek alan milyonlarca genç var bu ülkede. Dolayısıyla gençlerin gönlündeki bu ateşi söndürmek isteyen parababaları çeteleri, Mustafa Kemal’i suikastle katletmeye devam etmektedir.

    Bugün parababaları çeteleri, Mustafa Kemal adına film çeker, onun portresini şirketlere asar, Türkiye bayrağı ile her yeri donatır. Ancak bu sahip çıkar gibi görünüş, bir kandırmacadır.

    Nasıl ki bugün AKP’den bir üye, Mustafa Kemal hakkında övgü dolu bir söz ettiğinde şüphe duyuyorsak, onların samimi olmadığını adımız gibi biliyorsak, nasıl ki Pensilvanya’daki çete, Yurtta Sulh adını kullanarak Mustafa Kemal’i kullandığında kanmadıysak, o zaman ülkemizi çapul etmek için sıraya giren, milyonlarca işçinin kıdem tazminatına, emeklilik hakkına göz diken, Türkiye adım adım BOP’a sürüklenirken bu projenin destekçileri ile çalışma yürüten “milli(!)” burjuvazi Mustafa Kemal ile ilgili övücü bir söz ettiğinde nasıl inanabiliriz?

    Türkiye’yi BOP projesi ile bölmek adına elini ardına koymayan NATO’ya sponsor olan “milli(!)” burjuvazinin tek amacı, Türkiye’deki sömürü düzenine zeval gelmemesidir. Çok örnek verilir, biri ile yetinelim. Bugün çocukları, torunları “Atatürkçü” olarak geçinen Vehbi Koç’un, faşist general Kenan Evren’e söylediklerine bakalım.

    “Sayın Kenan Evren,

    Yakalanan anarşistlerin ve suçluların mahkemeleri uzatılmamalı ve cezaları süratle verilmelidir. Polis teşkilatı teçhiz edecek ve onu kuvvetlendirecek imkânlar genişletilmeli, gerekli kanunlar bir an önce çıkarılmalıdır.

    İşçi-işveren ilişkilerini düzenleyecek olan kanunlar asgari hata ile çıkarılmalıdır. Bazı sendikaların Türk Devleti’ni ve ekonomisini yıkmak için bugüne kadar yaptıkları aşırı hareketler, göz önünde bulundurulmalıdır.

    DİSK’in kapatılmış olmasından dolayı bir kısım işçiler sendikal münasebetler yönünden bekleyiş içindedirler. Militan sendikacılar bu işçileri tahrik etmek ve faaliyeti devam eden sendikaların yönetim kadrolarına sızarak davalarını devam ettirmek niyetindedirler. Bu durum bilinerek hazırlanacak kanunlarda gerekli tedbirler alınmalıdır.

    Komünist Parti’nin, solcu örgütlerin, Kürtlerin, Ermenilerin, birtakım politikacıların kötü niyetli teşebbüslerini devam ettirecekleri muhakkaktır, bunlara karşı uyanık olunmalı ve teşebbüsleri mutlaka engellenmelidir. Zatıalilerine ve arkadaşlarınıza muvaffakiyetler temenni ediyorum. Emrinize amadeyim.”

    Vehbi Koç’un emrine amede olduğu Kenan Evren, ortaçağcı gericiliğin önünü açan her türlü olanağı sağlamış ve bugün organize suç örgütlerinin Türkiye iktidarında yer almasına ve Türkiye’nin faşist din devleti (belki de kabileler federasyonu olacaktır) haline dönmesine yol açmıştır.

    Parababalarının dalga geçer gibi Anıtkabir’i özelleştirmeye girişmesi, sponsorluk yaparak park kurması boşuna değildir. Bunların tümü, sınıf kinidir. Ancak ne kadar katletmeye çalışırlarsa çalışsınlar, Mustafa Kemal’in sömürülen halklar için umut olan ışığı ölüme terk edilemeyecektir. İkinci Kurtuluş Savaşı, parababalarının iktidarını yıkmak için, mutlaka başarıya ulaşacaktır.
  • mektup elinize geçmiş olduğu zaman aranızdan ayrılmış bulunuyorum. ben ne kadar üzülmeyin dersem yine de üzüleceğinizi biliyorum. fakat bu durumu metanetle karşılamanı istiyorum, insanlar doğar, büyür, yaşar, ölürler, önemli olan çok yaşamak değil, yaşadığı süre içinde fazla şeyler yapabilmektir. bu nedenle ben erken gitmeyi normal karşılıyorum. ve kaldı ki benden evvel giden arkadaşlarım hiç bir zaman ölüm karşısında tereddüt etmemişlerdir. benim de düşmeyeceğimden şüphen olmasın, oğlun, ölüm karşısında aciz ve çaresiz kalmış değildir, o bu yola bilerek girdi ve sonunun da bu olduğunu biliyordu. seninle düşüncelerimiz ayrı ama beni anlayacağını tahmin ediyorum. sadece senin değil, türkiye’de yaşayan kürt ve türk halklarının da anlayacağına inanıyorum. cenazem için avukatlma gerekli talimat verdim. ayrıca savcıya da bildireceğim. ankara’da 1969’da ölen arkadaşım taylan özgür’ün yanına gömülmek istiyorum. onun için cenazemi istanbul’a götürmeye kalkma, annemi teselli etmek sana düşüyor, kitaplarımı küçük kardeşime bırakıyorum. kendisine özellikle tembih et. onun bilim adamı olmasını istiyorum, bilimle uğraşsın ve unutmasın ki bilimle uğraşmak da bir yerde nalığa hizmettir, son anda yaptıklarımdan en ufak bir pişmanlık duymadığımı belirtir seni, annemi, abimi ve kardeşimi devrimciliğimin olanca ateşi ile kucaklarım.
  • SADECE TANIŞIYORUZ
    Otelin göz alıcı sarı ışıkları alında lobideki masların çoğu doluydu. Giriş kapısının sağ çaprazındaki köşede maslar birleştirilmiş kalabalık bir grup oturmaktaydı. Bazıları kel olmaya başlamış, bazıları ise saçları ağarmış ellili yaşların ortasındaydı hepsi. İçlerinde hiç kadın olmaması dikkatlerden kaçmıyordu. Çok yüksek ses çıkarmamaya özen gösterseler de bazen ipin ucunu kaçırıyorlardı. Bir ara öyle dalmışlardı ki iki masa ötedeki sarı kazaklı bayan onları uyarmıştı. Hatta ukalaca bu soğuk mart gecesinde dışarı çıkabileceklerini hatırlatmıştı.
    Esasen Pamukkale çok soğuk bir yer olamamakla birlikte dün gece yüksek kesimlere yağan karın ayazı çökmüştü. Resepsiyon görevlisi lobiyi dolaşarak çay kahve siparişlerini almak için içeri girdiğinde kalabalık grubun en keli olan Hüseyin elini kaldırıp görevliyi doğrudan oraya çağırdı. Hüseyin, uzun boylu, tek tel dahi saçı kalmamış esmer tenliydi. Her hareketi iş adamı ciddiyetindeydi. Gerçek bir işadamıydı da zaten yurt dışına mevsimlik gıda maddeleri satıyordu. En geniş pazarı Rusyaydı. Herkes siparişini verdikten sonra tekrar arkadaşlarına dönüp konuşmasına devam etti:
    “Arkadaşlar hepinizi tanıdığıma çok seviniyorum. Otuz beş yıllık dostluğumuz var. Hepimiz Konyaya okumaya geldiğimizde sırtımızda ceketimizden başka bir şeyimiz yoktu …
    Tam karşısında oturan baki sitemli bir tebessümle onu seyrederken gözünde prefabrik bir yurt odası canlandı. Sanki dağ başıymış gibi etrafında hiç yerleşim yeri yoktu. Altı kişilik odada sadece Hüseyin ile ikisi vardı. Hüseyin elinde bir şiir defteri Baki’ye şiir okuyordu. Sonra “nasıl olmuş mu? Defterinin arasına koysam benim koyduğumu anlar mı?” diye soruyordu. Hüseyin okulda bir kıza sevdalıydı ve dert ortağıydı Baki. Geceler boyu ona bir şeyler anlatırdı. Kıza açılması aylar sürmüş, reddedilince de Baki’ye sarmıştı. En çok da beynine kazıdığı “Baki sen olmasaydın belki de çoktan intihar ettiydim” sözüydü. Ne günlerdi be!
    Daldığı düşüncelerden ayılınca Hüseyin susmuş Ferhan devam ediyordu. Ferhan’ın saçları dökük değildi ama kar gibi bembeyazdı. Üstelik aralarında en iri göbeğe sahipti. Oturduğu koltuğa tam bir patron edasıyla yayılmıştı. Gerçekten de bir patrondu. Yurt dışından getirdiği saç bükme makinelerinin dağıtımcısıydı. Öksürdükten sonra devam etti konuşmasına:
    “Yıllar sonra bu ikinci buluşmada dostluğumuz perçinlendi. Bundan sonra her yıl geleneksel hale getireceğiz inşallah. Birbirimizden hiç kopmayalım. Daima birbirimize destek …
    Baki’nin yüzüne o az önceki sitemli tebessümü geldi. Bir kahvedeydi şimdi. Büyük bir binanın ikinci katında geniş ve uzun bir yer. En arka köşede bilardo masaları vardı. Tavanın alçaklığı ve pencerelerin küçüklüğü sebebi ile sigara dumanından boğucu bir havası vardı. Bütün masalar okey ve kâğıt oynayan öğrencilerle doluydu. Baki kasaya doğru giderken Ferhan’ı kahveciye bir şeyler söylerken gördü. Daha doğrusu sanki ona yalvarır gibiydi. O da Ferhan’a bakmak için gelmişti zaten. Yanlarına vardığındaysa anlamıştı durumu. Ferhan yine oyunu kaybetmiş ve hesabı ödeyemiyordu. Kahveci ısrarla “oynamasaydın ben anlamam arkadaşlarından bul” diyordu. Muhtemelen onu ütenler çoktan gitmişlerdi oradan. Baki’yi görünce mal bulmuş abdala dönmüştü. Baki sinirlenmişti ama arkadaşını da orada öylece bırakıp gidemezdi. Hafta sonu memlekete gitmeye otobüs bileti için ayırdığı parayı da katarak tüm parasıyla hesabı kapattı. Artık babası bileti memleketten alacaktı. Birkaç gün de okuldan ve yurttan aldığı yemek kartı ile idare edecek, cebindeki belediye otobüs biletlerini kaybetmeyecekti. Kahveye inmeyecek, kantine takılmayacaktı. Baki’nin memleketi yakındı da ayda bir gidip gelebiliyordu. Söve saya Ferhan’la kahveden çıktılar.
    Omzuna dokunan biriyle daldığı bu anılar dünyasından sıçrayarak uyandı. Cahit onu dürtüyordu. Bir yandan da “hey yavrum hey her zamanki gibi dalgınsın! Sen okulda da böyle dalar giderdin. O zamandan belliydi şair olacağın.” Diyerek sırıtıyordu. Tek tek arkadaşlarını süzmeye başladı Baki. Hepsi gerçekten değerli insanlardı. İçlerinde maddi durum gerçekten üst düzey olanlar da vardı. Maddi sıkıntısı en fazla olan kendisiydi. Ancak kendi kendine yetebiliyordu. Ekstra bir harcama çıktığında zor günler yaşıyordu. Aynı durumda olan bir beş altı kişi daha vardı. 5 kişi de memur olarak orta yerde idare ediyordu. Sözü Cumali almıştı. Aslen Adanalıydı. Her adanalı gibi siyah saçları vardı ama şimdi beyazlamaya başlamış, hafifçe de alnından dökülmüştü. O da İstanbulda bir şirketin üst düzey yöneticisiydi. Cumali:
    “Ferhan’a katılıyorum. Bunu sürekli hale getirmeli ve gelemeyen arkadaşlarımızı da gelmesi için ikna etmeliyiz. Ayrıca hep aynı yerde değil de gezip görmek adına her yıl başka yerlerde yapmalıyız…” deyince Baki yine o sitemli tebessümüne döndü.
    Bir apartmanın arka tarafında kömürlükten bozma tek odalı evde sıcacık yatağındaydı. O gece ev arkadaşı Cumali memleketten gelen arkadaşları ile kalacağı için yalnızdı. Cumali muhtemelen yarın okula da gelmezdi. Şimdi onun yerine de imza atmak gerekiyordu. Sahtekârlıktı bu ama arkadaş için çiğ tavuk bile yenirdi. Küçük bir sahtekârlığın lafı mı olurdu? Arkadaşı devamsızlıktan sınıfta kalsa daha mı iyiydi? Tahmin ettiği gibi de oldu. Cumali derse gelmemişti.
    Akşam yemeğinden sonra eve vardı. Çok yorgundu ama merkez kahveye uğramazsa olmazdı. Üstelik vizeler de yaklaşıyordu. Gelince de ders notlarını gözden geçirse iyi olurdu. Cumali kahvede de yoktu. Anlaşılan misafirleri gitmemişti. Notlarını düzenlemiş saat gece bire gelirken yatağa girmişti. Tam uykuya dalacağı sırada ahşap kapı gıcırdayarak açıldı. Işığı yakan Cumali hemen kapıyı sürgüledi. Yatağında doğrulan Baki arkadaşının yüzündeki telaşı görünce panikledi. Ne olmuştu buna da böyle sarı ışıkta bile yüzünün kireç beyazı belli oluyordu. Bakinin yatağına oturup selam bile vermeden “bizim arkadaşlar Püren’in evini soymuşlar. Bana da biraz borçları vardı onu ödediler” dedikten sonra cebinden bir tomar para çıkardı. Mehmet Püren ailesi Almanyada yaşayan kendileri ile akran bir gençti. Onunla kahve arkadaşıydılar.
    Baki kulaklarına inanamadığı gibi üstündeki sersemlikten kurtularak köpek görmüş kedi gibi fırladı yatağından. Yakasına yapıştı arkadaşının. Haklı olarak o da korkmuştu. Hele babası bir duyarsa mahvolurdu. “sen ne yaptın lan manyak Mehmet Püren çevresi geniş adam oylum oylum oyar sizi.” Yakasını bırakıp başucundaki sürahiye uzandı. Oldum olası çok su içerdi. İki bardak sudan sonra biraz serinlemiş hissetti kendini
    Ne olacaktı, şimdi ne yapacaklardı? Cumali parayı saklamaları gerektiğini söyledi parayı bir güzel sakladılar. Uzunca bir sohbetten sonra uykuya daldılar. Sabah hiçbir şey olmamış gibi okula gittiler ama Cumali öğlen olmadan okuldan ayrılıp kayıplara karıştı. Akşam okuldan yeni gelmiş yemek yaparken çalan kapıyı açınca polisle karşılaştı. Polisler koluna girip doğruca arabaya götürdüler. Cumali arabadaydı. Doğruca karakola gittiler. Kapıya geldiklerinde hayatında ilk defa karakola giren Baki’nin resmen dizleri titriyordu. Hoş Cumali de ondan farklı değildi. Ayrı ayrı odalara alındılar. İkisi sivil biri üniformalı üç polis vardı başında.
    Ne biliyorsa anlattı. Orada da öğrendi ki Cumali’nin arkadaşları Konyaya uyuşturucu satmaya gelmişlermiş. Cumali de sonradan uyanmış duruma. Ona okuldan alıcı ayarlamasını söylemişler satamayınca da dönüş parası için soygunu gerçekleştirmişlerdi. Cumali’ye sus payı mıydı verdikleri yoksa gerçekten borçları mı vardı bilmiyordu. Rakam pek öğrenci rakamı gibi değildi. Her şey yazıldı çizildi. Son aşamaya gelindiğinde genç olan sivil yaşlı olana “Amirim bunun olayla ilgisi yok. Biz bunu olaya katarsak yardım ve yataklıktan onlardan fazla ceza alır. Haline de bakınca durumu da ortada. Biz bunu şahit yazalım.” Dedi ve amirin onayıyla Baki şahit yazılarak olaya adı karışmadan kurtulmuştu. Belki bütün hayatını etkileyecek bir karar çıkmıştı iki polisten “Ulan Cumali seni boğsam yeridir” diyordu gece yarısı karakoldan çıkarken.
    Garsonun gölgesi düşünce yüzüne düşüncelerinden uyandı. Şimdi Ayhan bir şeyler söylüyordu. Ayhan ince uzun bir adamdı. Okulun basket takımında oynardı. Yaba gibi elleri dizlerinde, parmakları halat gibi uzundu; Yaşını da hiç göstermiyordu. İzmirin seçkin yerlerinden birinde oturuyordu. Bilgisayar programcılığı dalında bağımsız çalışıyor, Resmi kurumların ve özel sektörde büyük firmalara özel yazılımlar yapıyordu. Baki bedenen orada olmasına rağmen beyin olarak söylenenleri anlamayacak kadar uzaktaydı. Yüzündeki tebessüm bu sefer biraz farklıydı:
    Yine yurt odasındaydı. Ayağa kalkamayacak kadar hasta olmasına rağmen gitmesi gereken bir yer varmış gibi hissediyordu kendini. Kendini zorluyor zorluyor yine de kalkamıyordu. Başında Ayhan vardı. Ayağa dikilmiş öfkeyle konuşuyor bir şeyler diyordu. O gün Baki’nin alttan aldığı dersin telafi vizesi vardı ve Ayhan onu sınava yetiştirmeye çalışıyordu. Su bile dökmüş ama bir türlü kaldıramamıştı. Ayhan o gün gidip Baki’nin yerine sınava girmiş ikisi adına büyük bir risk almıştı. Allahtan dersin hocası fark etmesine rağmen ses çıkarmamış ama acısını Baki’den fena çıkarmıştı. Ayhan onu dersten geçirmişti minnettardı da aldığı risk ikisini de mahvedebilirdi. Sınavdan sonra da gelip onu o dağ başındaki yurttan sırtına alıp doktora götürmüştü. Fedakârlık mıydı bela mıydı tartışmaya açık bir durumdu. Güzel günler güzel dostluklardı.
    Aralarına döndüğünde kendisinin öfkeli olduğunu fark etti. Hele ki onca dostluk, arkadaşlık ve fedakârlık uğruna atılan onca nutuklardan olmalıydı. Asi şair ruhu onu yavaş yine ele geçiriyordu. Sanki omzundan yükler basmış ve boğazından ateş geçiyormuş gibiydi. Ayağa kalkıp serinliğe atılma ihtiyacı duydu. Çıkmadan içindeki ateşi kusmalıydı:
    “Hayır!” diye bağırarak ayağa kalktı. Öyle bağırmıştı ki geceni o saatinde lobideki tüm gözler kendi üstüne döndü. Umrunda değildi kimse. Sadece içindeki kızgın demirden kelimeleri dudaklarından boşaltıp bir an önce ayazın kollarına atılmak istiyordu. Gözlerini şaşkın bakışlara dikip aynı öfkeyle ama bağırmadan devam etti:
    “Bizim dostluğumuzda arkadaşlığımız da dostluğumuz da okulla birlikte bitti. Neden mi? İki yıl önce Faruk’un eşi hastaydı. Hastane köşelerinde sürünmekten işe gidemiyordu. Borç para isteyecek diye adamın telefonlarını açmadınız. Hâlbuki o sadece sizlerden birkaç moral verecek söz bekliyordu. Yine Emrah Kendisine atılan namussuzca bir iftira ile işinden kovulup, Aylarca karısı bile eve almadığında kaçınız ona inandınız? Ha keza geçen yıl ben icralar ile boğuşurken içinizden kaç kişi destek oldu. Sorun değil benim ömrüm yokluklar içinde geçti ama üç kuruş için rezil olmak bir ekmeği bile veresiye alamaz hale gelmek çok zoruma gitmişti. Biriniz arayıp da para vermeseniz bile mücadele edecek umut verdiniz mi?
    Burada oturup sallamak kolay. Yarın yine birimizin başı dara düşse aynı şeyi yine yapacaksınız. Bu nedenle işte! Bu nedenle bana dostluktan söz etmeyin. Hiç olmazsa neyseniz öyle konuşun.”
    “bilseydik…”
    “Neyi bilseydiniz? Ulan hepiniz tek tek arayıp derdimi anlatmadım mı? Faruk paylaşmadı mı derdini? Emrah’a fırsat mı verdiniz derdini anlatmak için dinlemeye tenezzül bile etmediniz. Bu nedenle işte o dostluk okulla bitti. Evet, alkol alıp sizin serserilerden dayak yemenize sebep oldum. Bir tekiniz bile bana gücenmedi. Yurdun etrafındaki bağlardan üzüm topladım diye köylülerin şikâyeti üzerine benim yüzümden birkaç salkım üzüm için hep birlikte yurttan kovulduk. Tekiniz bile beni azarlamadı, arkadaşlığı kesmedi. Ve o dostluk okulla birlikte bitti. Bende bunu birkaç yıl önce yeniden birbirimizi bulunca ve size işim düşünce öğrendim.”
    Kapıya yürüyen Baki’nin ardından bakıyordu lobideki herkes. Arkadaşları ne diyeceklerini bilemez halde dumura uğramış dilleri tutulmuştu. Baki birkaç adım uzaklaştıktan sonra geri döndü kızarmış yüzü aşırı sakin görünüyordu. Hem de tedirgin edici derecede sakin ve huzurluydu:
    “Bundan dolayı ki okul biteli biz dost değiliz. Sadece tanışıyoruz” deyip kapıdan gece ayazının koynuna daldı.
    05-01-2020
    uğur UKUT
  • - kırmızıyım sana-

    fırından çıkmış simit kadar kırmızıyım sana
    gül gibi renginde isyan taşıyan halk kadar
    bir çocuk ağlar ya, annesinin yüreği kadar kırmızı...

    sanki hiç gelmeyeceksin ve ben orada öyle beklerken
    bir sevgili özler ya, sigarasının ateşi kadar kırmızıyım sana

    vurulmuş bir gencin yarasından akan kan kadar halk
    halk kadar dağlara bakınca nasıl sokaklar dar gelir
    bir çığlık olur yanar ya, öyle ruhsatsız kırmızı...

    nar çiçeğe durur, bıçak kadar keskindir rengi
    elin değerse yakar, çocuklar sokağa fırlar ya
    her sabah gözlerini açtığında öyle kırmızıyım sana

    akşam güneşi suda nasıl yanarsa öyle
    bir zerdüşti ateş karşısında ağrısına nasıl inanıyorsa
    ve öpüp eşikleri bir bir geçtiği o sabahlar gibi kırmızı...

    belki diyarbakır’da bir kürt kadını gibi madrid’de bir çingene
    dolup taşar sokağa ve etinde müzik tutuşur ya, sesi akdenizde
    akşam vakti, akdeniz’de akşam vakti asılır gibi kırmızıyım sana

    sokağa fırladığında güneş dolar ya tenine
    gülüşünden sonra mutlaka yaz gelir
    haziranda kiraz kadar sabırsız kırmızı...

    beyoğlu’nda akşam olur, sinemaya gidilir
    boynunda kırmızı fular, yanmış ormanlar ya da
    ellerin ellerimde tutuşur, öyle kırmızıyım sana
    senegal’de bir çocuk annesinin eteğini ekmek tutar gibi tutarken
    güneş, çöl ölmesin diye dik yürürken akşama
    ve ben yokluğuna ekmek banmak kadar kırmızı...

    ayhan nasıl fırlamış bir mermi ise çatışmada
    o’nun içinde yaşamak kalır her birimize
    ve olmadık anda bizi terk eder ya yüreğimiz
    işte öyle kırmızıyım sana
    su yürürken her kıyı ayrılıktır
    her öpücük bir veda, bir mevsim sonu
    kül mü közden düşer, köz mü küle tutsak
    tutsak gibi özlemle kırmızı...

    beni burada tutma sevgilim
    tutma, ağlar gözyaşında her kuş
    gözyaşında kuş olur gibi kırmızıyım sana
    yağmış bütün yağmurlar, düşmüş bütün kar taneleri
    pencerenizin önünden geçen martının ıslak sesi gibi
    sulara büyümek nasıl kalıyorsa çocuklara
    adına yaşamak deniyorsa denizi görmeden ölmenin
    su bile yangın olur bir coğrafya tutuşursa fırat gibi kırmızı...

    sabah saat beşte bu ülkenin sokakları
    nasıl doğurgan bir kadın gibi
    acil servis kapılarını zorlayan bir ağrıysa
    sabah saat kuşları beş geçe dünyanın bütün sokaklarında
    yeni doğmuş bir çocuğun ilk çığlığı gibi kırmızıyım sana
  • Gün ağarıyordu otobüsten indiğimde,
    Deniz kokusuyla karışmış kokunu çektim içime,
    Sana gelen yolları incitmemek için,
    Yürümeye başladım yavaş yavaş,
    Her adımda bir kat daha artan heyecanım,
    Bir hamalın taşıyabileceği yükten de ağırdı.
    Birden ağlamaya başladı bulutlar,
    Her damlada sen yağıyordun üstüme,
    Saklanacak bir kuytu yer aramadım,
    Seninle sırılsıklam olmak için,
    Bir bardak çay içmek için börekçiye girdim,
    Her yudumda sen kokulu çayımı yudumladım,
    Hiç bitmesin diye damla damla içtim.
    Son yudumda sen girdin içeri,
    Delice yağan yağmurun ardından güneş olup doğdun,
    Hem İstanbul’a hem de gönlüme,
    Seni görmek ne güzeldi uzun zamandan sonra,
    Sabahın huzuruyla nura dönmüş yüzün,
    Gözlerinse güneşi kıskandırıyordu,
    Öylece bakakaldım gözlerindeki deryaya,
    Sen çıkalım dedin ben kendime geldim,
    Birlikte yürümeye başladık, biraz önce sana geldiğim yollarda,
    Sen yanımdayken yürümek ne hoştu,
    Hele birde koluma girip gözlerime bakıp gülmen,
    Ne çok özlemişim her halini,
    Sonra sen işe gittin bense senin şehrinde yalnız bir aşık,
    Oradan oraya attım kendimi, akşam olsun istedim hemen,
    Yalnızlığa inat akmayı bilmeyen zamanla kavga ettim,
    Biraz buruk ama şehrinde olmanın huzuruyla,
    Yine o kahveciye gittim,
    Az şekerli bir kahve söyledim,
    Seni yudumladım kendime gelmek için,
    Birden kağıt kalem düştü önüme,
    Yazmaya başladım yüreğimden dökülenleri,
    O kadar çok kırıntı vardı ki,
    Hangisini alıp hangisiyle birleştirecektim,
    Her kırıntıda sen vardın ya ,
    Anlamsız olmamalıydı kelimeler,cümleler ,
    Seni anlatırken yakışmalıydı bütün harfler sana,
    Ve her noktada, virgülde seni hissettim,
    Gelgitler arasında boğuldum kimi cümlede,
    Bazen karaladım, bazen yırttım attım kağıtları bir kenara ,
    Ama seni gönlüme yazarken kağıt kalem kullanmadım.
    Sensiz zaman durma noktasındaydı,
    Bir aşağı bir yukarı beynimde karmakarışık düşünceler,
    Aynı caddeden on defa geçtim belki de,
    Sanki herkes bana bakıyordu kim bu adam dediklerini duydum sanki,
    Hiç yorulmadım,
    Haberin olmadan bastığın yerlere basıyorum diye düşündüm.
    Ayaklarım nere basarsa bassın, gönlümün taşıdığı sendin.
    Akşam olmak üzereydi sabahtan beri beklediğim zaman nihayet geçmişti.
    Sen gelecektin ya gönlüm bayram yeri gibi,
    En kalabalık caddenin tam ortasıydı,
    Sen gelince kalabalıklar dağıldı sanki,
    Sonra yürüdük yavaş yavaş o en kalabalık cadde de yan yana,
    Yine bir kahveciye attık kendimizi,
    Sen bir kahve söyledin, ben sadece su,
    Başladık konuşmaya nerelerden nerelere geldik,
    Sonra düğümlendi kelimeler boğazımızda,
    Ne söyleyeceğimizi bilmiyormuşuz gibi bakıyorduk gözlerimize.
    Avuçlarımın arasına aldım,
    O çok özlediğim pamuktan farksız,
    Ayazda kalıp buz kesmiş, hiç ısınmayan ellerini,
    Avuçlarımın arasında biraz ısınsa da,
    Her dokunduğumda, yüreğimin yangınına ateş olup düştü.
    Derin derin baktım gözlerine, gözlerimi kaçırmadan,
    Boğulmak istercesine atladım sonumu düşünmeden,
    Güzelliğiyle beni benden alıp giden gözlerine,
    Birden nemlendi o güneşi kıskandıracak güzellikteki gözlerin,
    Şiddetli bir yağmur misali, ha yağdı ha yağacak,
    Zor tutuyordun kendini,
    Bende senden farklı değildim.
    İçimde taşan sensizlik bir kıvılcıma bakıyordu,
    Bir başlasam ağlamaya daha susturamazdım kendimi,
    Sensiz geçen günlerde hem ağladım hem sildim gözyaşımı ,
    Teselliyi verecek sendin, kendimi teselli etmeden ağladım.
    Gözyaşı dinerken yürek yangınım alev alev yanıyordu hem de kaç yerden.
    Ağlamayacaktım ve ağlamana müsaade etmeyecektim,
    Boğazında düğümlenen kelimelere arkadaş oluyordu gözlerinden süzülen inciler,
    Söylemekte zorlandığın aklından geçen o kadar çok şeyi anlatmaya çalışıyordu,
    Haykırıyordu sanki her damla en içten ve en cana dokunurcasına,
    Biriktirdim inci gibi kıymetli gözyaşlarını,
    Her damla yüreğime akıp sel oldu taşmadım,
    O selde boğulmak istedim.
    Sonra birden her şey değişti,
    Sanki mevsimler tersine döndü,
    Daha demin yaşlı olan gözlerimiz yerini mutluluğa bıraktı,
    Mucize gibiydi.
    İçimden taşan sevginin geri dönüşüydü,
    Hiç eksilmeyen sevdama cevaptı bu,
    Gözyaşlarının, düğümlenen cümlelerin altında ezilen gönlüm bir anda kuş gibi oldu.
    Otobüse kadar eşlik ediyordun bana ama yüzümüzde güller açıyordu,
    Benimde gönlümde huzur dolu bir aşkın tekrar gelişi,
    Ayaklarım gitmek istemiyordu,
    Ayaz vardı ve dışarıdaydık, aşkımızın ateşi beni çoktan sarıp sarmalamıştı,
    Öyle güzel bakıyordun ki, yüzündeki nur beni rahatlatıyordu,
    Nefesin nefesime değiyordu, bir nefes kadar yakındım sana,
    Her nefeste tazeliyordun ve başımı döndürüyordun.
    Ayrılık vakti yaklaşıyordu ve otobüs geldi.
    Doya doya öpüp koklayamadım, sımsıkı sarılamadım ama,
    Seni yüreğime sarıp sarmalamıştım ki ben,
    Ve yine yüreğime bastım seni ,
    İncitmeden usulca, aşk dolu,
    Sonra seni öperken dudağımda kalan yangın ve hoş tat,
    Kokunu içime çektim en derinde hep hissetmek için,
    Ve bir el sallaman ve bakışın eşliğinde ,
    Senide aldım gönlüme ayrıldım aşkınla dolu İstanbul’dan…
  • Kızıl bir hızma gibi görünse de ağlamam
    Ele verir gözyaşım gizlediğim yüzümü
    Aşk ateşi yakmasa yüreğimi bir akşam
    Karanlık çevirecek alev rengi gözümü
  • doğu'da bir akşam, dengbêj gecesi
    yani yıllar alan KÜRT söylenceleri.
    oradaydım ama uyuyakaldım
    dengbêj daha yeni söylerken ateşi.

    ben başka bir dilin budalasıydım artık
    ben başka bir zamanın zehri.