Bırakalım bilgelik hayallerini! Bırakalım mutluluk hayalleri kurmayı! "Hayat," diye yazar Montaigne, "maddi ve bedensel bir etkinliktir; özü itibariyle kusurlu ve bozuktur; ona, onun istediği gibi hizmet etmeye çabalıyorum." Mutluluk yola çıkmamızdaki amaç değil, yolun kendisidir. Sarsıntılı, yamru yumru, zor bir yol mu? Evet, hemen hep öyledir. Ama zorlukları sevmez ya da kabullenmezsek hayatı nasıl sevebiliriz? Mutluluk insanı dinlendirmez; sonu başarıyla biten bir çaba ya da alt edilen bir başarısızlıktır o. Uzun lafın kısası cesaret yoksa mutluluk da yoktur; bu noktada stoacılar haklı. Ama zevk olmadan da olmaz, dolayısıyla Epikuros da haklı; sevgisiz de olmaz, bu durumda sadece sevgi konusunda uzman olmak isteyen Sokrates, Aristoteles ("Sevmek, keyif almaktır"), Montaigne ("Kendi adıma
hayatı seviyorum"), Spinoza ("Aşk bir sevinçtir"), Freud (insan "sevme yeteneğini" kaybettiyse hasta demektir) ve hepimiz haklıyız. Mutluluk ne var olmakta, ne sahip olmakta. O, harekette, zevkte ve sevgide.
Kuşkusuz ötekilerden daha "başarılı" olmuş hayatlar var, ama ömrümüzün son deminde, "Neye elimi attıysam başardım, arzu edebileceğim bütün mutluluğu tattım," diyebilmek
hiçbirimizin harcı değil. Bu dünyada arzuyla gerçeklik arasında daima aşılmaz bir mesafe var: Ulaşabileceğimizden daha fazlasını arzularız hep. Her inananın, fani mutluluğun ötesine
özlem duyması da bundandır. Tatminsizlik bizim için esastır; bütün hayatımızın özetidir bu...Hayatın maddi olarak kolaylaştığı bugün, bu cennet imgesi giderek siliniyor. Yaşamdan yararlanmak için bolca maddi olanağa sahip olduğumuzdan, yeryüzündeki kaderimize daha fazla önem veriyor, ölümü düşünmeyi hep erteliyoruz.
Reklam
Ahlaka yalnızca cennet ümidi cehennem korkusuyla saygılı olacak bir inanan erdemli olamaz:
Sadece bencil ve ihtiyatlı olur.
Mutluluk yola çıkmamızdaki amaç değil, yolun kendisidir. Sarsıntılı, yamru yumru, zor bir yol mu? Evet, hemen hep öyledir. Ama zorlukları sevmez ya da kabullenmezsek hayatı nasıl sevebiliriz?
İnsan, umuduyla birlikte, hayatın anlamını da kaybeder: Hayat mutsuzluklarla doluysa bir hiç olur, insan da sonunda kendi kendine sorar: "Yaşamak neye yarar?"
Reklam
Reklam