Muhteşem bir biyografiler külliyatı. Baştan sona bilgi hazinesi. Bu kitabı okurken aldığınız notlarla bir küçük kitapçık daha yazılabilir. Yalnız kitabın yalnızca politik/askeri simağlardan oluşmadığını belirtmek isterim. Bu yüz insan arasında çoğunluk bilim camiasından. Bu çeşitlilik kitabı eşsiz yapmış. Kitapta askeri/politik liderler, dini önderler, bilim insanları, filozoflar gibi farklı cenahlar bulunmakta.
Bu kadar geç okuduğuma üzüldüğüm bir eser oldu. Bu kitabın aşıladığı öğreti aklıma Michael Jordan'ın şu sözünü getirdi:
Limitler korkular gibidir. Sıklıkla, sadece bir illüzyondur.
Ne ironiktir ki sovyet sosyalizminin en başarılı eleştirisi, yine sosyalist görüş sahibi bir yazar tarafından yapılmıştır. Orwell, bu eseriyle Stalin'in hükümranlığının, sosyalizm kılıfı uydurularak nasıl meşru hale geldiğini gözler önüne seriyor. Eserin en can alıcı cümlesi hiç şüphesiz ki şudur: "bütün hayvanlar eşittir ama bazı hayvanlar daha eşittir."
Bu eseri betimlemek için kullanılabilecek onlarca farklı sıfat var; fakat bana göre bu kitabı anlatmak için şu tek cümle kafidir: “Dünyada hiçbir şey insan ruhu üzerinde hiçlik kadar ağır bir baskı uygulayamaz.”
Toplumdaki işlevinizi yitirdiğiniz an, sistemin sizi nasıl dışarıya attığını; geçmişte yaptığınız iyi davranışların toplum gözünde beş para etmediğini bütün çıplaklığıyla gözler önüne seriyor Kafka.