• İnsanı öz bilinç/kendini bilme, seçme ve yaratıcılıktan alıkoyan dört belirlenim vardır.
    Descartes'in şu cümlesi oldukça meşhurdur:
    "Düşünüyorum, o halde varım." Bu, Descartes'in
    şüphesidir. Descartes, önce her şeyden şüphe
    etmiş, sonra böyle demiştir. Fakat şüphe etmekte olduğum hususunda şüphe edemem. Öyleyse ben varım ki şüphe ediyorum, șu halde ben varım. Sonra da "düşünüyorum, o halde varım." cümlesiyle tanındı, ünlendi ve bütün öğreti veya doktrinini bu cümlesine dayalı olarak ispatlayıp geliştirdi.

    Ikinci söz Gide'in sözüdür: "Hissediyorum, o
    halde varım." Üçüncü söz de Albert Camus'nun
    şu sözüdür: "Başkaldırıyorum, o halde varım." Bu daha doğrudur. Aslında var olmanın bu üç
    ölçütünden her biri doğrudur. O, düşünüyor,
    vardır ki düşünüyor. Duyumsayan, hisseden
    kimse, vardır ki hissediyor. Başkaldıran kişi vardır ki başkaldırıyor, isyan ediyor. Fakat burada üç tane "imek" (var bulunmak) vardır. Insana özgü olan en üstün var oluş, "başkaldırıyorum, o halde varım"dır.
    Ali Şeriati
    Sayfa 21 - Fecr Yayınları, 6. Baskı
  • Descartes'in şu cümlesi oldukça meşhurdur: "Düşünüyorum, o halde varım". Bu, Descartes'in şüphesidir. Descartes, önce her şeyden şüphe etmiş, sonra böyle demiştir. Fakat şüphe etmekte olduğum hususunda şüphe edemem. Öyleyse ben varım ki şüphe ediyorum, şu halde ben varım. Sonra da "düşünüyorum, o halde varım." cümlesiyle tanındı, ünlendi ve bütün öğreti veya doktrinini bu cümlesine dayalı olarak ispatlayıp geliştirdi.
    İkinci söz Gide'in sözüdür: "Hissediyorum, o halde varım".
    Üçüncü söz de Albert Camus'nun şu sözüdür: "Başkaldırıyorum, o halde varım". Bu daha doğrudur. Aslında "var" olmanın bu üç ölçütünden her biri doğrudur. O, düşünüyor; vardır ki düşünüyor. Duyumsayan, hisseden kimse vardır ki hissediyor. Başkaldıran kişi vardır ki başkaldırıyor, isyan ediyor. Fakat burada üç tane "imek" (var bulunmak) vardır. İnsana özgü olan en üstün var oluş, "başkaldırıyorum, o halde varım" dır.
    Ali Şeriati
    Sayfa 22 - İşaret yayınları
  • Descartes'in şu cümlesi oldukça meşhurdur: "Düşünüyorum, o halde varım." Bu descartes'in şüphesidir. Descartes ince her şeyden şüphe etmiş, sonra böyle demiştir. Fakat şüphe etmek konusunda şüphe edemem. Öyleyse ben varım ki şüphe ediyorum, şu halde ben varım.

    İkinci söz Gide'nin sözüdür. "Hissediyorum, o halde varım." Üçüncü söz de Albert Camus'nun sözüdür. "Başkaldırıyorum, o halde varım. Bu daha doğrudur.
    ...
    İnsana ait olan en üstün var oluş "başkaldırıyorum, o halde varım"dır.
    ..
    Bütün hayvanların ve diğer canlıların tersine insan için durum budur; Hayvanlara içgüdüsel tabiat hükmeder. Kendi yaşamlarını asla kendileri seçemezler.

    Kendini bilme noktasına erişen, özünün bilincine varan, cennete, hatta Tanrı'nın iradesine başkaldıran insan, evrende yaratılmış yeni bir varlıktır.

    Sonra ibadet ve itaat ile -ki yinede bu ibadet ve itaat , insanın seçtiği ibadet ve itaattir- kurtuluşa erişebilen de bu insandır. İnsanın itaati, başlangıçtan beri bilinçsiz bir kul ve ibadet eden insanın itaatidir. O tıpkı bir hayvan gibi isyan edemez, baş kaldıramaz. Böyle bir insanın ibadet ve itaati değersizdir.
    Başkaldırma aşamasına erişen insanın itaati ise istenen bir şeydir.
    ...
    İnsan "var" demektir. Ancak Descartes'in "Düşünüyorum o halde varım" sözü veya Gide'nin "Hissediyorum, o halde varım" sözü, "var" bulunmayı kanıtlamıştır, ama insan olarak var bulunmayı henüz kanıtlamamıştır.
  • ?? Descartes'ın şu cümlesi oldukça meşhurdur: «Düşünüyorum o halde varım.» Bu, Descartes'ın şüphesidir. Descartes önce her şeyden şüphe etmiş, sonra böyle demiştir «-Fakat şüphe etmekte olduğum hususta şüphe ?edemem. Öyleyse varım ki şüphe ediyorum, şu halde ben varım! » demiştir. Sonra da «düşünüyorum o halde varım!» cümlesiyle tanındı, ünlendi ve bütün öğreti veya doktrinini bu cümlesine dayalı olarak ispatlayıp geliştirdi. İkinci söz Gide'in sözüdür. «Hissediyorum, o halde varım.!» Üçüncü söz de Albert Camus?un sözüdür.: «Başkaldırıyorum, o halde varım! » Bu daha doğrudur. Aslında ??var? olmanın? bu üç ölçütünden her biri doğrudur. O düşünüyor, vardır ki düşünüyor. Duyumsayan, hisseden kimse, vardır ki hissediyor. Başkaldıran kişi vardır ki başkaldırıyor, isyan ediyor. Fakat burada üç tür «imek» (var bulunmak) vardır.İnsana özgü olan en üstün varoluş «başk,aldırıyorum, o halde varım»dır. Adem Cennet'te olduğu ve başkaldırmadığı sürece adam değil bir melek* idi. Fakat insan cennette ve cennetin tüketim hayatı içinde isyan ediyor ve o meyveyi yedikten sonra (akıl, bilinç ve başkaldırma meyvesi) vaat edilen cennetten değil, yararlanma, keyif çatma ve hayvani tüketim cenneti olan cennetten kovulup çıkarılır. Sonra yeryüzüne gelir ve gayret, uğraşı, cihat, savaşma ve keşmekeş içinde kendi hayatını, geçimini üstlenme görevini yüklenir. Ana ve baba, çocuklarını evden uzaklaştırdıklarında, bu, o çocukların kendi hayatının sorumluluğunu kendilerine havale etmiş olmalarının alametidir. Bu tam da Sartre'ın ?.«delaissement adıyla (egzistansiyalizmin özü) ortaya koyduğu sözün tercümesidir; yani insan kendine bırakılmıştır. Yani tabiatta kendi hayatının sorumluluğu kendisine aittir. Bütün hayvanların ve canlılardan tersine insan için durum budur; Hayvanlara içgüdüsel tabiat hükmeder. ??
  • Başkaldırıyorum, öyleyse varım.
  • Descartes'in şu cümlesi oldukça meşhurdur: "Düşünüyorum, o halde varım". Bu, Descartes'in şüphesidir. Descartes, önce her şeyden şüphe etmiş, sonra böyle demiştir. Fakat şüphe etmekte olduğum hususunda şüphe edemem. Öyleyse ben varım ki şüphe ediyorum, şu halde ben varım. Sonra da "düşünüyorum, o halde varım." cümlesiyle tanındı, ünlendi ve bütün öğreti veya doktrinini bu cümlesine dayalı olarak ispatlayıp geliştirdi.
    İkinci söz Gide'in sözüdür: "Hissediyorum, o halde varım". 
    Üçüncü söz de Albert Camus'nun şu sözüdür: "Başkaldırıyorum, o halde varım". Bu daha doğrudur. Aslında "var" olmanın bu üç ölçütünden her biri doğrudur. O, düşünüyor; vardır ki düşünüyor. Duyumsayan, hisseden kimse vardır ki hissediyor. Başkaldıran kişi vardır ki başkaldırıyor, isyan ediyor. Fakat burada üç tane "imek" (var bulunmak) vardır. İnsana özgü olan en üstün var oluş, "başkaldırıyorum, o halde varım" dır.

    Ali Şeriati