1000Kitap Logosu

Bilig

Küçükken oğlunu başıboş bırakırsa ata(baba) Oğulda günah yok, atadandır cefa Oğul kız kötü olursa, tavrı yanlışsa Atadır kötü olan, yanlış onda __________________________ kiçigde ata ıdsa oğlın yawa oğuldın yazuk yok atadın cefâ oğul kız isiz bolsa kılkı yañı ol isiz ata kıldı ıdtı oñı
Altın, gümüş ölüme fayda etmez Bilgi ve akıl da onu önlemez Ölümü önleseydi dünya malı Ölümsüz olurdu beyler beyi Bilgelere hikmet yarar sağlamadı Bilgelerin bilgi elini tutmadı Ölüme ot, ilaç yararlı olsaydı Otacılar hep hayatta kalırdı Ölüm karşısındakine göre davransaydı Bütün peygamberler ölmezdi Doğan her canlı ölecektir Ölümlü doğup, diri kalan hani Konak yeridir bu dünya, gelen geçer Her şeyi yiyen ejderha gibidir, yedikçe acıkır _______________________________ Eski Uygur Türkçesi: ölümke asığ kılmaz altun kümüş ölümüg tıdumaz bilig ya ukuş ölümüg tıdar erse dünyâ neñi yulup ölmegey erdi begler begi hakîmlerke hikmet asığ kılmadı bügülerke bilgi elig tutmadı ölümke asığ kıldı erse ot em otaçı turu kalğay erdi ulam ölüm yüz kılur erdi erse körüp ağır sawcılar kalay erdi turup toğuğlı tirigler ölümke sanı ölümke toğuğlı tirig kim kanı tüşün ol bu dünyâ keligli keçer yégen yél büke teg yér erken açar
2
türk devletlerinde adalet anlayışı
iran devlet geleneğinde adalet ve hukuk, hükümdarın inisiyatifinde kalmıştır. yazılı kayıtlarında hükümdara adil olması telkin edilir fakat hükümdar otoritesi kısıtlanmaz. kutadgu bilig'de ise hak ve hukuk (torü, örfî hukuk) kut anlayışına dayandırılır, ilahi anlam kazanır. hükümdarın töreye uymak zorunda olduğu belirtilir. ÖRNEK: büyük selçuklu hükümdarlarının iran'a hâkim olduktan sonra iran kisrâları tipinde bir hükümdar anlayışını benimsemeleri ve Oğuz kabilelerinin taassupla bağlı oldukları törü'ye aykırı hareket etmeleri, bu kabilelerle selçuklu hükümdarları arasındaki anlaşmazlıkların gerçek sebeplerinden biri olabilir.
4