Hakan Özer, Macar'ı inceledi.
 08 Nis 17:10 · Kitabı okudu · 11 günde · Beğendi · 10/10 puan

Târihî romanlara öteden beri ilgim var, bir de Solmaz Kâmuran’ın akıcı üslûbu olunca bu romanı okumak müthiş bir keyif oldu. İbrahim Müteferrika’nın hayatı, uzun yıllar özenle emek harcayan mahâretli yazarımız tarafından mükemmel şekilde anlatılıyor.

Yazarın dediği gibi: “Türkiye'de roman okumak o kadar da bilinen bir şey değil. Okuyucu her şeyi gerçekmiş gibi algılıyor.” Algılanmayacak gibi de değil ama… Hem de yazarın “Öte yandan tarihçiler de çok hassas, hemen itirazlar geliyor. Ben de, öyle bir kurgu yapayım ki bunun roman olduğunu daima hatırlatayım; hatta kitabın sonunda bunu özellikle vurgulayayım istedim.” demesine rağmen; romanın ekseni zaten gerçek, kurgu da mükemmel olunca gene de unutuyorsunuz roman okuduğunuzu, bir de roman olduğunu daima hatırlatmasaydı yazarımız ne olurdu kim bilir…

Ayrıca hakîkî bildiğimiz hayâl, rüyâ sandığımız da gerçek olamaz mı? Hayâli, gerçeği kim bilebilir?

“Ben tarihçi değilim, gerçek olaylardan yola çıkarak târihî bir kişiliğin hayatını kurguladım.” diyor ya bakın bunu ne güzel yapmış ki romanın merkezi sorulsa, budur derim:

“O akşam eve gittiğimde sessiz odamda, kandilin ölgün ışığında saatlerce oturup matbaanın benim için neden bu kadar önemli olduğunu düşündüm, sadece kitap basmak için miydi bunca gayretim, bu kadar zamandır gerçekten de herkesin okuyup bilgilenmesi için mi tutuşmuştum acaba…

Neydim ben, insanları düzeltmek üzere dünyaya gelmiş bir ahir zaman peygamberi mi, ilahî bilgilerini paylaşmak için kendini yollara vurmuş meczup bir keşiş mi, yoksa bilginin ışığının barış ve mutluluk getireceğine yürekten inanan bir budala mı? Hayatımı niçin kitapların nuruyla aydınlatmayı seçmiştim ve neden bu nuru herkesin fark etmesi için çırpınıyordum.

Galiba insanları sandığımdan daha fazla seviyordum, onların iktidar sahiplerinin ya da iktidar peşindekilerin hırslarına kurban olmaları korkunçtu. İnsan, barış ve huzura uzanan geleceğe ancak âlimlerin ve ilmin rehberliğinde ulaşabilirdi. Geçmişi öğrenmek ve doğru tahlil edebilmek o güvenli geleceğe uzanan en emin yoldu. Tarih, coğrafya, felsefe, hendese, astronomi ve halka yabancı gelen diğer ilimler bir avuç adamın sahibi olduğu bir hazine olmaktan çıkmalı ve birlikte paylaşılmalıydı.

Matbaa çok önemliydi, Avrupa bunu neredeyse üç yüz yıl önce anlamıştı, şimdi sıra geç de olsa buradaydı. Belki de burada olmam gerekiyordu, benim de görevim buydu…

Şu dünya tam da onu anladığımızı sandığımız anda birden ne kadar da anlaşılmaz ve karışık bir hale geliyordu, hele de böyle tuhaf sorular birbiri peşi sıra dizilince…” (s. 204)

Yazarın “Merak edenler için tarih kitapları zaten var. Roman okuyarak tarihi öğrenemezsiniz; ama roman, tarihe karşı istek uyandırabilir.” dediği de çok doğru, bu roman hem de hemen o arzuya garkediyor okuyucusunu.

Macaristan hükümdarı olmayı beklerken, çok güvendiği ama aslında casus olan Fransız Binbaşının, mektubunu Fransa yerine Avusturya kralına vermesiyle önceden dedesinin de atıldığı zindana düşen Rakoczi’nin vaktiyle dedesinin taş duvarlara kazıyarak yazdığı Latince dizeleri: “Amacına sadık, dürüst bir adamı bir zalim yenemez, doğru, zulme teslim olmaz…” okuması insanı hüzünlendirirken, Viyana’da o zindanın bugün ziyaretçilere açık olmasını öğrenmeniz ve içinde gezen turistleri gözünüzde canlandırmanız kederinize iç sızısı bir çeşni veriyor. Macar, bir yandan da Macarlar’ın mâkûs tâlihinin hikâyesi…

Hâsılı, muhteşem bir eser; kitabın kalıbı, kapağı ağır bir dili olabileceğini düşündürüyor baştan ancak tam tersi âhenkli, sade üslûbuyla kanatlandırıyor, alıp götürüyor.

Kıssadan hisse:

Bir tek biz biliyoruz öleceğimizi, belki hayvanlar da bunu içgüdüleriyle hissediyor, ama biz neredeyse yürümeye, konuşmaya başladığımız anda bu gerçeği de öğreniyoruz. Muhteşem olan nedir biliyor musunuz, tepemizde sallanıp duran bu cellât kılıcına rağmen hayata sevgi ve coşkuyla bağlı kalışımız, ona zenginlik katan hayâl ve rüyalarımızın hiç tükenmemesi…

Benim için en büyük acı ve korku, ne ölmek ne de yoksul kalmak, hülyasız bir hayatın çilesini doldurmak zorunda olmak…” (s. 230)

“ ‘Yahya Kemal,’ dedi Hayyam, ‘Onun bir şiirini hatırlattı bu satırlar bana. Sen de bilirsin, şu mısraları:

Hülyası kalmayınca hayatın ne zevki var?

Bitsin, hayırlısıyla, şu beyhûde sonbahar

Ölmek değildir ömrümüzün en feci işi

Müşkül odur ki ölmeden evvel ölür kişi’ “
(s. 303)

Anıl Kaya, bir alıntı ekledi.
15 Ara 2017

Bursa Cezaevinden
Haziran l, 1933

"..Hatçem,
Sağ salim Bursa'ya ulaştık. Rahatımız iyicedir. Mahkemenin
ne zaman başlayacağı daha belli değil. Bu da tabii. Çünkü buraya
geleli daha 24 saat bile olmadı.

Aramıza dağlar denizler girdikten sonra hasret ve göreceklik
bir kat değil kat kat arttı. Tez kavuşsak derim. Sen de öyle dersin,
bilirim. Ama bakalım hadisat ne der?

Hapisane penceresinden, yığın yığın yeşillikler arkasında
Bursa'nın beyazlıkları ve Keşiş'in dumanlara karışan etekleri
görünüyor. Ben seni düşünüyorum. Senin çocukluğun bu yeşillikler
arasında, bu kocaman, karlı dağın yamacında geçmiş. Ne tuhaf
şey değil mi? Senin en güzel günlerinin geçtiği bu gök altında benim
şimdi, bir türlü bitmek tükenmek bilmeyen saatlarım uzayıp
gidiyor... Her ne hal ise, geç şimdi bunları ...
Hiç olmazsa haftada bir bana mektup göndermeyi unutma!
İhmal etme! Memet, annen, Selma, Fahamet, Vedat canım ne
alemde?.. Hepsinin gö.zlerinden ve ellerinden öperim. Samiye'yi,
Seyda'yı görürsen selamlarımı ve öpüşlerimi söylersin ... Halaları­mın ellerinden pus ederim.

Sana gelince... Kavuşalım derim, kavuşalım tezden.."

Nazım İle Piraye, Nazım Hikmet RanNazım İle Piraye, Nazım Hikmet Ran
DESTİNA ÖYKÜ, bir alıntı ekledi.
02 Haz 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 10/10 puan

Bir Tuhaf Kesiş
"Yine de , " demiştim, " bazen size günler fazla uzun geliyordur."
" Hiç de değil! Çiçek yetiştiren ve kitaplara âşık birisi zamanın farkına varmaz.

Düşsel Konçerto 2, Giovanni Papini (Sayfa 138 - Monokl)Düşsel Konçerto 2, Giovanni Papini (Sayfa 138 - Monokl)