Burak Sağım
@buraksagim
Descartes düşündükçe varmış, ben düşündükçe yok oluyorum
Ege Üniversitesi
Denizli
43 okur puanı
Ocak 2022 tarihinde katıldı
> Aynı nehirlere gireriz ve girmeyiz, biziz ve biz değiliz.
> Herkes için aynı olan bu kosmos’u ne tanrılar ne de insanlar yarattı, o her zaman vardı ve var olacak: Her zaman var olan ateş belli ölçülere göre yanar ve belli ölçülere göre söner.
Thales’in su, Anaksimenes’in hava dediği arkhe yani evrenin temel maddesi Herakleitos’a göre ateştir. Ama bahsettiği ateş bir maddeden daha çok, düzenli bir değişim ve dönüşümün kendisidir.
Panteist düşüncenin kırıntıları da Herakleitos’ta görülür. Ona göre logos Hristiyanlıktaki gibi tanrı yani sözdür ve her şeye içkindir.
> En güzel uyum uyuşmaz olanlardan doğar ve her şey çatışmadan meydana gelir.
> Yaşam bir çocuk oyunudur dama taşlarıyla oynanan, krallık çocuğa aittir.
Hatanın cezalandırılması gerek bireysel gerek devlet bakımından uygulandığında ortaya çıkan neden-sonuç ile gerekli erdemin öğrenilebileceğini savunan Protogoras, herkesin içinde adalet duygusunun var olduğunu belirtmiş.
Sokrates tümdengelimin tek mantıklı yol olduğunu söylese de tümevarım yöntemiyle; erdem duygusunun parçalarıyla erdemi buldurmaya çalışmış. Yine kelimeleri döndüre döndüre haklı çıkmaya çalışmış ve biraz saçmalamış.
Platon külliyatında sokratik yöntemi okuması keyifli ancak ana fikre ulaşmak için biraz fazla safsata içeriyor.
5/10
-Kötülük yapmak, kötülüğe uğramaktan bence de vicdani bakımdan daha kötüdür. Kötülüğe uğrayanın hayatı çok daha kötü bir hale girdiğinde ve berbat şeyler yaşadığında, hatta ölüme gittiğinde ortada kötülük yapanın vicdanı kalır ve bu diğer durumun yanında pişmanlık gibi hiçbir işe yaramayan ajitasyon bir duygudur. Sokrates’e göre mutlu insanın ruhunda kötülük olmaması, işlediği kötülüğün de cezasını çekmesi gerekir. Verilen cezalar suçun tekrar işlenmemesine yol açması için yapılsa da; Sokrates’e göre verilmeyen suçla kötü hissedecek olan kötülüğü yapan kişi, bu dünyada ceza almasa bile kötü bir ruh haliyle yaşamı acıyla sürdürür ve ölümden sonra cezasını kesinlikle çekeceğine dair de kitabın sonunda bir mit anlatır. Etrafındaki herkes de buna güler tabi.
-Retoriği bir sanat olarak değil de düzenbazlık ve yalancılık olarak gören Sokrates, sanki retoriğin bir alanı varmışçasına “Dokumacının konusu kumaş dokumaktır. Retorik dediğimizde konusu nedir” gibi saçma bir sorularla kitabı dolduruyor.
Menon paradoksu erdemin bilinmemesi üzerine Menon tarafında söyleniyor.
Menon Paradoksu → Bir şeyi biliyorsan zaten araştıramazsın çünkü biliyorsundur, bilmediğin bir şeyi de araştıramazsın çünkü bu şeyin var olduğunu da bilmiyorsun.
Sokrates paradoksun karşılığını ruhun ölümsüzlüğüne bağlar. Bir nevi reenkarnasyon doktrini öne sürülür. Bizim öğrendiğimizi sandığımız şeyleri aslında önceden bildiğimiz ancak unuttuğumuzu söyler, anımsama teorisi ile açıklar bunu. Anımsamak içinse her şeyin sorgulanması gerektiğini söyler. Daha sonra da meşhur geometri sohbeti gerçekleşir.
Olayı düpedüz evlilikte iletişimsizlik olarak çıkarım yapanları anlayamıyorum. 40 yaşındaki bir adamın gururlu, çaresiz, başka seçeneği ve kimsesi olmayan 16 yaşındaki bir kızla evliliğini anlatsa da tüm kitap boyunca gurur savaşını, aralarındaki hak çatışmalarını ve çocuğu yaşındaki bir kızdan sevgi beklentisine girip tüm bu süreci gururuna yediremeyen kızın dayanamayıp intihara sürüklenmesine yol açan adamın bencilliğini okudum. Son cümlede de görüldüğü gibi.
"Hayır, her şey bir yana, yarın onu götürdüklerinde ben ne yapacağım?"
Dostoyevski yine sadece yazılanları değil yazılmayanları da anlatmış.
