Yağmur Berberoğlu
@byagmurr
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
Yeni Türk Ed. Yüksek Lisans
15 Temmuz
400 okur puanı
Mayıs 2020 tarihinde katıldı
Yüksek lisans tezimin ilk kitabı olan bu kitap, oldukça psikanalitik noktalara kapı aralayan bir kitap. Bireyin içsel bölünmüşlüğünü ve varoluşsal sıkışmışlığını merkeze alan, psikolojik derinliği yüksek bir anlatı olarak öne çıkıyor. Metin boyunca karakterlerin yalnızca dış dünyayla değil, aynı zamanda kendi iç gerçeklikleriyle de çatışma hâlinde olduklarını gördüm. Bu yönüyle eser, yüzeyde ilerleyen bir olay örgüsünden ziyade, bilinç akışı ve iç çözümlemeler aracılığıyla ilerleyen bir yapı sergilemiş. Karakterlerin kendi benlikleriyle kurdukları problemli ilişki, çoğu zaman geçmiş deneyimlerin ve bastırılmış arzuların bir yansıması olarak ortaya çıkmakta; bu durum, psikanalitik bir okumayla değerlendirildiğinde, bilinç dışı süreçlerin anlatı üzerindeki belirleyici etkisini görünür kılmaktadır. Kaygusuz'un ilmek ilmek işlediği o kuramsal noktaları bulmak hem zor hem de keyifliydi. Aslen zor oluşundan kastım, yazarın ne kadar titiz olduğuydu. Metinden yalnızca edebî bir verim almak isteyenlerin değil; "psikolojiye, feminizme, psikanalize" ilgisi olanların verimli bir zemin bulacaklarından eminim.
Psikanaliz ve Sonrası, psikanalitik düşüncenin Freud merkezli yapısını ve ondan uzaklaşarak çoğul ve disiplinler arası bir kuramsal zemine evrilişini ortaya koymaktadır. Jung’un kolektif bilinç dışı ve arketip kavramları, Adler’in bireysel psikoloji yaklaşımı, Fromm’un toplumsal belirlenmişlik vurgusu, Rank’ın ayrılma ve yaratım eksenli düşüncesi ile Horney’in temel anksiyete kavramı, edebî metinlerde öznenin kurulumu ve çatışma dinamiklerinin çözümlenmesine olanak tanımaktadır. Bu yönüyle eser, psikanalitik edebiyat eleştirisi açısından yalnızca kuramsal bir kaynak değil, aynı zamanda metin merkezli okumalara zemin hazırlayan açıklayıcı bir referans niteliği taşımaktadır. Bu çalışma ayrıca, psikanalitik edebiyat kuramının kavramsal çeşitliliğini ortaya koyan bir başvuru metni olarak ele alınabilir. Freud sonrası psikanalitik yaklaşımlar, edebî metinlerde bilinç dışının temsili, benlik bölünmeleri, toplumsal baskı mekanizmaları ve öznenin varoluşsal konumlanışı gibi unsurların çözümlenmesine imkân tanımaktadır. Bu nedenle eser, klinik bir psikoloji metni olmanın ötesinde, edebiyat incelemelerinde kuramsal çokluğu mümkün kılan nesnel bir düşünsel çerçeve sunmaktadır denebilir.
Lisans yıllarımdan sevgili hocam İsmet Emre'nin bu kitabının analiz edilerek okunmasının, psikanalitik bilgi çerçevesinde çokça faydalı olacağı söylenebilir. Yazar, bölüm bölüm temelden özele doğru gayet anlaşılır ve akıcı bir tablo sunarak önce psikolojiye, sonra edebiyata ve tarihine ve son olarak da bu iki ana bilim dalının harmanlandığı noktalara değinmiş. Kitabın sonuna da bu tüm sunduğu görüşleri somutlaştırmak adına 2 adet roman analizi eklemeyi de ihmal etmemiştir. Yüksek lisans tezim adına da oldukça istifade edebildiğim, anlaşılır ve akademik bir kitap olmuş.
On İkiye Bir Var adlı hikâye hakkında bir değerlendirme
Haldun Taner, On İkiye Bir Var öyküsüyle toplum içerisinde farkında olunmayan zaman algısının fark edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Fakat bu farkındalık karakter üzerinde yaşamının akışını etkileyecek bir boyuta geldiği için onu yabancılaştırarak hem çevresinden hem de kendisinden uzaklaştırmıştır. Öyküde yer alan temel nesne olan saatler yaşamın bir temsilidir. Yazar, saatleri sadece zamanı gösterdiği için kullananların, geçen zamanın farkında olmayanların yaşamın da kıymetini anlayamayacağını düşünür. Bu yüzden, nesne olarak seçilen saat ile karakter arasında bağ kurarak bir bakıma da yaşam ile insan arasındaki bağı da yansıtmıştır.
Geleneksel kültürü ve sözlü edebiyatı özümsemiş bir yazar olan Yaşar Kemal yerelden yola çıkıp genele ulaşmak amacı gütmüştür.
Bu kitabında hece ölçüsü ile yazdığı şiirleri daha çok beğendim.
İçimi umutla dolduran satırlarından bir sonraki satıra heyecanla yaklaştım.Derin noktalara değinmiş.
İnsan ve doğa sevgisine, barışa, mutluluğa fazlaca yer vermiş.Betimlemeleri insanı diyar diyar gezdiriyor :)
