Edebiyat ilmeği
@calci
206 okur puanı
Mart 2018 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Çin’deki bir şantiyede çalışırken yedi yaşındaki oğlu Tom’un vefat haberini alan Dani’nin, büyük bir keder ve pişmanlıkla Fransa’ya, eşi Nora’nın yanına dönmesiyle başlıyor. Dani, oğlunun ölümünü kabullenmekte zorlanırken, geçmişte işi uğruna onu ihmal ettiği ve yeterince vakit geçiremediği düşüncesiyle ağır bir vicdan azabı çekmeye başlıyor. Bu yoğun duygular, eşi Nora ile aralarında bir kopukluğa yol açıyor ve her ikisi de kendi kabuğuna çekilerek acısını tek başına yaşamaya başlıyor.
Oğlunun trajik kaybından sonra Dani, onunla hayalini kurduğu ama bir türlü gerçekleştiremediği her şeyi zihninde yarattığı o hayali adada yaşamaya başlıyor. Bu durumun bir hayal olduğunun bilincinde olsa da oğluyla yaşayamadığı her anı bu "ada" üzerinde inşa ederek hem vicdanını rahatlatıyor hem de yas sürecini kendine has bir yöntemle atlatmaya çalışıyor. Diğer yandan Nora ise yaşadığı büyük suçluluk duygusuyla baş edemeyerek bir psikiyatri kliniğine yatıyor ve biz her iki karakterin de birbirinden bağımsız, derin ve sarsıcı yas süreçlerine tanıklık ediyoruz. Alain Gillot, küçük bir çocuğun kaybının ardından anne ve babanın hissettiği duyguları o kadar başarılı yansıtıyor ki, her bireyin yasının aslında kendine ne kadar özel ve mahrem olduğunu, empati kurması oldukça güçlü bir anlatımla gözler önüne seriyor.
Kitap, yeni doğum yapmış bir annenin bebeğine duyduğu o sarsıcı şefkatle, aynı zamanda içine düştüğü derin izolasyonu mükemmel bir dengede sunuyor. Kadın karakterin yaşadığı zorluklar sadece fiziksel yorgunluk değil; kocasının dış dünyadaki "normalliğine" karşın, kendisinin bir evlatla tek başına, adeta bir adada mahsur kalmış gibi hissetmesi asıl meseleyi oluşturuyor. Seviyorum diyen ama bakışları buz gibi olan, yaşanan o devasa değişimi anlamayan bir eşin varlığı, evliliğin adım adım bir enkaza dönüşünü kaçınılmaz kılıyor.
Karakterin iliklerine kadar hissettiği o yalnızlık ve depresyon hali, okura sadece bir hikaye gibi değil, neredeyse fiziksel bir sızı gibi geçiyor. Kilroy, anneliğin kadını nasıl "görünmez" kıldığını ve toplumun bu sessiz çöküşe nasıl seyirci kaldığını çok güçlü bir dille anlatıyor.
Özetle; bu kitap bir sevgi güzellemesi değil, bir kadının hem kendisiyle hem de hayatındaki en yakın insanla verdiği o sert varoluş mücadelesinin dürüst bir portresi.
Hikaye, sıradan bir ev planındaki izah edilemeyen boşlukların ve penceresiz odaların fark edilmesiyle başlıyor. Bu küçük detaylar, bir arkadaşın yardımıyla incelendiğinde yerini buz gibi bir niyetin somut kanıtlarına bırakıyor.
Kitabın en büyük başarısı, güvenli bir liman sayılan "ev" kavramını bir kuşku odağına dönüştürebilmesi. Gazete ilanları ve haber kupürleri üzerinden kurulan bağlantılar, meselenin basit bir tasarım hatası değil, çok daha geniş ve karanlık bir kurgunun parçası olduğunu hissettiriyor. Benzer evlerin varlığının keşfedilmesi ve gelen gizemli cevaplar, hikayeyi tek bir mekandan çıkarıp sistemli bir ürpertiye dönüştürüyor.
Görsel desteklerle ilerleyen bu kurguda gerilim hiç düşmüyor; çünkü her yeni bilgi, evin planındaki başka bir tuhaflığı daha büyük bir gizeme bağlıyor. Görünenin çok arkasında yatan o asıl hikaye gün yüzüne çıktığında, modern bir yapının aslında nasıl karanlık bir amaca hizmet edebileceği sarsıcı bir şekilde ortaya konuyor.
Kitap, aslında bir aşk hikayesi gibi başlasa da kısa sürede bir sabır ve dayanıklılık sınavına dönüşüyor. Nazan’ın en büyük talihsizliği, kendi dürüstlüğünün ve aldığı terbiyenin, kötü niyetli insanlar tarafından bir zayıflık olarak görülmesi.
Nazan’ın sessiz ve itaatkar yapısı, maalesef ona bir huzur getirmiyor. Aksine, bu durumu fırsat bilen bir kayınvalide figürü ve karısının bu mesafeli halini "ilgisizlik" sanan bir koca var. Bu üçgen, bir yuvanın sadece dışarıdan gelen etkilerle değil, içerideki güvensizlikle nasıl çatırdayabileceğini gösteriyor.
Hikayede olayların koptuğu o meşhur "yanlış anlama" anı, aslında Mazhar’ın karısını tanımak yerine, başkalarının kurduğu kurgulara inanmayı seçmesiyle ilgili. İnsanın en yakınındakine duyduğu güven bir kez sarsıldığında, en masum çabaların bile nasıl birer suç kanıtı gibi görünebileceğini çok net hissediyoruz.
Hacer Hanım, Nazan’ın o sessiz ve itaatkar yapısını bir nezaket olarak değil, üzerine basılıp geçilecek bir zayıflık olarak görüyor. Evin içinde Nazan’a nefes aldırmıyor; onu sürekli yetersizlikle, beceriksizlikle ve hatta "el kızı" olduğu için hiçbir zaman o eve ait olamayacağıyla suçluyor.
Nazan’ın evinden ve düzeninden koparıldıktan sonra yaşadığı süreç, aslında sadece onun değil, çevresindeki tüm o "kapalı toplumun" bir aynası. Bir kadın korumasız kaldığında; dedikodunun, kötü niyetin ve dışlanmanın ne kadar hızlı bir çığa dönüştüğünü görüyorsun. Nazan, ne yaparsa yapsın o etiketi üzerinden atamamanın ağırlığını yaşıyor.
Kitap, Szymon’un kendine bir aile kabristanı yaptırma kararıyla açılır. Köylüler onunla dalga geçer, "Daha gençsin, ne bu acele?" derler. Ama Szymon için o mezar, hayattaki tüm karmaşadan
