Defne Orman
@defneorman
Türk Dili ve Edebiyatı
İstanbul
5 okur puanı
Nisan 2024 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Stalin, Stahanovistlerin 1. Konferansı’nda yaptığı konuşmada sosyalizmi yükselten kahramanları hem de isimleriyle yani isteyenin gidip görebileceği dokunabileceği canlı insanlar olarak sayar, geleceğe ait bir ideal özlenen bir şey olarak değil.
Özlenen şey bu kahramanların artık gerçekten kahraman sayılmasını gerektiren koşulların aşılmasıdır: komünizmdir.
Böylece gorki’nin hayranlık duyduğu ve geleceğin kültürünün kendisinden doğacağını inandığı “halk kültürü” denilen şey basitçe halkın olağan hayatının unsurları olarak kendilerini gösteren dinsel inançlar, efsaneler ve masallar dünyasının yanılsamaları folklor ögeleri vs. ile yoğrulmuş bir kendi halindelik değildir.
Gorki’nin halk kültürü kavramına yaklaşımı örneğin bir kilim motifine bakınca ondaki 1000 yıllık birikimin yüce gücünü görerek kendinden geçen aydın hayranlığının kavramı değildir.
Cehaletinden, aymazlığından, kaderci dar kafalılığından bir an kuşku duyulmayan halkın manevi hayatının yalnızca gündelik işlerinin genel bir resmini veren ürünleri karşısında duyulan hayranlık, aslında aydının kendini aşağılamasının bir sonucundan başka bir şey değildir. Kuşkusuz bunun politik karşılığı olan kendililiğindencilik ve ekonomizmde de kendisini hayranlık biçiminde gösteren aynı tersine çevrilmiş hor görme rol oynar.
Kahramanın toplumsal bir işlevi vardır ve bu bütün zamanlar boyunca insanların ileriye dönük çabalarının bir tamamlayıcısı hedefin gerçekleşebilir olduğuna inanmanın desteği olarak olarak kendisini göstermiştir. İşbölümünün katı sonuçları devam ettiği sürece kendi üzerine düşenin ancak farklı ve daha nitelikli bir başkası tarafından yerine getirilebileceğini ilişkin yabancılaşma sürdükçe kahraman kavramının geleneksel işlevi sürecektir.
Sosyalist gerçekçiliğin olumlu kahraman kavramı her şeyden önce bu yabancılaşmanın kırılmasına yardım edecek bir içerik taşımaktadır. Kahramanın sıra dışı düşsel bir dünyanın olağanüstü ögesi olmaktan çıkarılarak her gün yanıbaşımızda duran bizimle birlikte çalışan üreten gündelik bir insan olduğunun bilinmesi ve bildirilmesi yalnızca kahraman kavramında bir dönüşme değil onun toplumsal işlevinde de bir değişikliğe işaret etmektedir.
“Kardeşler! Canımızı tehlikeye attık. Vatanımızın çıkarlarını koruduk. Yine de koruruz, her zaman da koruruz. Biz Osmanlı değil miyiz? Osmanlılar’ın şanı, ne zaman olursa olsun vatanın en küçük faydası için ölmektir. Her yerde her zaman bu yolda ölmeye hazırız. Yaşasın vatan! Yaşasın Osmanlılar!”
