Aykutcan GÜNGÖR
@dimebag
ANKARA
86 okur puanı
Nisan 2018 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Bu eser bende şu soruyu uyandırdı:
İnsan, dünyayı anlamayı başardığı hâlde onunla yaşamayı neden başaramaz?
Belki de cevap şurada saklıdır: Yaşamak, zekadan çok esneklik ister. Yaşam, bilgiden çok teslimiyet ister.
Ve belki de en zor şey, haklı olmaktan vazgeçip mutlu olmayı seçmektir.
Bu kitap okuru yüceltmez. Onu rahatlatmaz. Hatta zaman zaman gururunu incitir.
Ama nadir eserlerin yapabildiği bir şeyi yapar: İnsana kendi kaçış noktalarını gösterir.
Ve o aynaya bakmak, cesaret ister.
Reklam
"Tatar Çölü", insanın hayat denen belirsizlikle verdiği görünmez mücadelenin romanı. Buzzati'nin çölü sadece bir coğrafya değil; anlam arayışının, boşluğun ve ölüm korkusunun sembolü. Başkahraman Drogo, kalede diğer askerler gibi bir gün kaleye düşmanların saldıracağını ve buna karşı sergileyeceği kahramanlıkları hayal eder-tıpkı bizim de hayatta boşluğa anlam yüklemeye çalışmamız gibi. Drogo kalede dostluklar kurar, görevler üstlenir fakat en büyük acılarını ve umutlarını hep tek başına taşır. Bu yalnızlık tesadüf değildir; çünkü anlamı belirleyen dışarıda yaşananlar değil, insanın onlara verdiği tavırdır. Tatar Çölü tam da bunu anlatır: Gençlik büyük beklentilerle başlar, orta yaş alışma ve oyalanma ile geçer, yaşlılık ise insanı pişmanlıkla yüzleşmeye zorlar. Ve son anda cesur olmak, hayattaki en zor sınavdır(bizler bunu belki de bu romanın sayfalarında okumadan asla öngöremeyecektik). Buzzati roman boyunca bize şunu fısıldar: İnsan, aslında kendi çölünde ölür.
Zamanın neden bu kadar hızlı geçtiğini hep merak ederdim; sanki yaş aldıkça günler birbirine karışıyor, yıllar sessizce akıp gidiyor. Bu kitap o hissin ardındaki psikolojik ve nörolojik mekanizmaları sade ama düşündürücü bir dille anlatıyor. Okurken şunu fark ettim: zaman dediğimiz şey aslında dikkat ile ve “yenilik hissiyle” var oluyor. Dikkatimizi yitirdiğimizde, günler birbirine benzemeye başladığında hayat da hızlanıyor. Yeni bir yer görmek, yeni bir düşünceyle karşılaşmak ya da sadece bilinçli bir an yaşamak bile zamanı genişletiyor.
Yazar bir yerde, “Anılarımızı besleyip büyütürken sonuca değil, o süreçteki sevgi ve bağlılığa bakmak gerekir” diyor. Bu cümle, kitabın kalbini oluşturuyor bence ; çünkü zamanın anlamı, anıların içinde değil, onları yaşarken gösterdiğimiz dikkat ve sevgiyle belirleniyor. Bir başka yerde “Kendi rızaları olmadan ölüme gidenler son güçleriyle sevdiklerine bilgi vermek isterler. İşte intihar eden insanların yapmadığı tam da budur” diyerek yaşam arzusunun son kırıntılarını bile insan bağları üzerinden açıklıyor. Bu yaklaşım, kitabın varoluşsal bir yön taşıdığını da hissettiriyor.
Bazı bölümler derinleşemesede, bilimselliğini popülerliğe feda etse de, insana kendi farkındalığını geri veriyor. Kapağını kapattığımda: geçen yılların hızına değil, onları fark edemeyişimize üzüldüm. Ama belki de Stoacıların dediği gibi, zamanın akışını durdurmak değil; onun önünde durup sakince “gel” diyebilmek gerekiyor.
Yazarın en büyük iddiası, mutluluğun dış koşullarda değil, zihinsel kontrolü ele almakta yattığı. Ancak bu düşünce, sosyoekonomik ya da kültürel farklılıkları neredeyse hiç hesaba katmıyor. Akışa girmek için gereken koşullar - beceri, zaman, özgürlük, dikkat dağınıklığının azlığı - herkesin hayatında eşit derecede mevcut değil. Bu yönüyle kitap, bir beyaz yaka ya da sanatçı için ilham verici olabilir ama daha sınırlı imkânları olan biri için teorik kalıyor.
Anlatım olarak da yer yer tekrar hissi var. Aynı fikirler farklı örneklerle defalarca dönüyor; bir noktadan sonra "tamam, anladım" diyorsun ama kitap anlatmaya devam ediyor. Özellikle son bölümlerdeki bazı psikolojik analizler, pratik hayata aktarılabilirlikten çok akademik metin havasında.
Ayrıca "mutluluk" kavramı neredeyse tamamen "akış"la eş tutulmuş. Oysa insanın iyi oluşu çok daha karmaşık: sağlık, ilişkiler, güven, anlam gibi unsurlar da var. Kitap bu konuları ihmal ediyor.
Fikir hoş, anlatım uzun, sonuç ise pratikte eksik.
Kolay okunan ve günümüzde bile kuşak çatışmasının değişmediğini anlatan muhteşem bir klasik eserdi.Babalar ve Oğullar bu çatışmaların tam merkezinde yer alıyor. Nihilist, kendini kimseye kanıtlamak zorunda hissetmeyen ve sadece kendi fikirlerine önem veren karakterimiz Bazarov ve yine Nihilist arkadaşı Arkady'nin aileleri ile olan çatışmaları ve fikir ayrılıkları işleniyor. Aslında hikâyede genel olarak Bazarov'un fikirleri, tutum ve davranışları, en önemlisi de fikirleriyle çevresinde bıraktığı izler gözler önünde. Bunun yanı sıra olay örgüsüyle birlikte dönemin şartları, yaşam koşulları, zengin-fakir ayrımı anlaşılır bir dil ile başarılı bir şekilde işlenmiş.Nihilistliğin beden bulmuş hâli Bazarov'u okumak, onunla birlikte farklı görüşleri keşfetmek, 19.yy dönemine yolculuk yapıp eseri okurken o dönemde yaşıyormuş gibi hissetmek benim için keyifliydi. Bazarov'un güçlü karakteri kitabın tüm odak noktasıydı. Sonu üzücü oldu.Bu muhteşem eser gönülden tavsiyemdir okuyun ve okutun.
Reklam