• Sartre'ın ızdırabı, Camus'un yabancılığı nedir? Şâir Şehriyar'ın ızdırabı nereden kaynaklanmaktadır? Antigonün sıkıntısı kimin sıkıntısının tercümanıdır? Sartre'ın ızdırabı kimin ızdırabıdır? E. lonesco'nun ızdırabı kimin ızdırabıdır? Kafka'nın başkalaşımına
    sebep olan nedir? Neden başkalaştı? Günümüz insanının, günümüz burjuvasının, günümüz kapitalistinin, günümüz kapitalist
    toplumunun ızdırabı ve sıkıntısı metafizik bir sıkıntıdır, boşluktan kaynaklanan bir sıkıntıdır. Eğer Sartre ve Albert Camus "Ben
    bir vahşetin içine düştüm.” diyorsa bunun nedeni ne olabilir? Acaba onların haklarını mı gasbettik dersiniz? Sartre bunları açlığından ya da iyi bir yaşam seviyesine sahip olmadığından mı
    söylüyor acaba? Bunun için mi vahşete düşmüş bunlar? Fransa ve Fransız gençlerin Sartre gibi bunalımlara girmelerinin sebebi maddî imkanların azlığı mıdır? Maddî yaşama karşı başkaldırıdır. Her şeye sahip olduğu halde hippice bir yaşama kaçmaktadır. O burjuvazi türü tüketime, burjuvazi yaşam tarzına, kapitalist yaşam tarzına karşı baş kaldırmıştır. Onu asi yapan sebep neydi? Metafizik bunalımlar, yaşamın anlamı, insanın anlamı ve varlığın anlamı. Ancak A. Camus, boşluğa ulaşıyor ve bunalıma düşüyor. Sartre için de aynı şey söz konusu. Sartre saçmalığın, anlamsızlığın felsefesini yapıyor: "Adem saçmadır, tarih saçmadır, insan saçmadır, her şey saçma ve anlamsızdır.” Ancak bunlan anlamlandırması gereken bizleriz. Sen bunlara vereceğin anlamı kimden, nerden alacaksın? J. Isolet diyor ki: "Evrenin şuur, adalet ve anlam esası üzerine yaratılmadığı kanısında olan bir
    felsefeci vasıtasıyla adalet ve manaya inanmak, zehirli okyanustan bir bardak hoş içimli tatlı su almak için uğraşmaya benzer.” Doğrudur, insan manadan yoksun ve saçma olunca sorumluluktan da uzaklaşır ve bomboş olur. Evren saçma ise insan da saçma demektir. Dostoyevski'nin dediği gibi eğer evrenin manasını, yani Tanrı'yı varlık alanının dışına sürersek her şey mubah demektir. Bu ise Sartre'ın da doğruluğuna inandığı bir sözdür.
    Ali Şeriati
    Sayfa 279 - Fecr