Ayhan Eker
@eayhan1983
İnş. Müh.
Lisans
Adana
28 okur puanı
Nisan 2021 tarihinde katıldı
Dahilik karakter, Diktatörlük zorunluluk...
Atatürk dehasının akılcı, eleştirel, sistematik olduğunun ve gerek hayatında gerekse memleket için aldığı kararlarda uygulamaya soktuğunun net olarak anlatıldığı bir eser.
Atatürk diktatörlüğü ilaç almayı reddeden hastaya, tedaviyi reddettiği için ilacı zorla vermek örneği üzerinden uzun uzun anlatılıyor. Klasik diktatörler gibi zorbalık yaparak değil elbette! Cehalete karşı açılan savaşta alınan, alınması elzem olan her kararı meclisten geçirme konusunda hassasiyeti olan bir lider elbette zor kullanmayacaktır. Ama akılcı yöntemleri de göz ardı etmeyecektir. İkna ile... Güçlü tezleri ile... düşüncelerini, yapmak istediklerini empoze etmek gibi...
Her iki konuda da ( deha , diktatörlük) bol örneklerin verildiği kıymetli bir eser olduğunu düşünüyorum. Sohbet havasında ilerleyen, sıkmayan bir anlatımı var. Yazar Celal Şengör kendi tanıdıklarından duyduğu anektodlara da yer veriyor.
Reklam
32 yılda 4 cilt (2165 sf) olarak yayımlanan eser hem Türk Edebiyatında hem de Dünya Edebiyatında önemli bir yere sahiptir.
Cumhuriyetin ilk yıllarında, Çukurova'daki köyünde yaşayan İnce Memed'in ağalık sistemine ve sistemin mağdur ettiği köylülerin sömürüsüne başkaldırının destanı…
Haksızlığa, hukuksuzluğa, zalimliğe kafa tutarak muhtemelen istemeden ama şartlar dolayısıyla eşkıya olmak zorunda kalan bir gencin, İnce Memed'in hikayesi…
Aslında çoğu olay İnce Memed'in dışında gelişiyor. Öldü haberi çıkıyor başka olaylar gelişiyor, yaşadığı ortaya çıkıyor başka olaylar… Bir söylentiyle hain ilan edilip bir başka söylentiyle kahraman oluyor. Ve çoğu olaydan habersiz dağda rezil bir hayat sürüyor. Arkasında, kendine inanan bir avuç insan dışında, sağlam bir desteği de yok aslında.
Eserin anlatımında önemli bir yere sahip olan tasvirler okuyanda adeta görüyormuş, duyuyormuş, dokunuyormuş etkisi yaratıyor. Kuşların, kelebeklerin sesini, kanat çırpmasını duymak; bitkilerin, çiçeklerin kokusuna varmak ya da dağlarda, mağaralarda soğuğu hissetmek gibi… Tabi olayların geçtiği yerleri tanımlarken kullanılan coğrafya bilgisini de göz ardı etmemek gerekiyor.
Yarattığıkarakterlerete kemiğe bürünmüşçesine etkileyicidir. Annesi Döne, sevdiği Hatçe, çocuğuna analık eden Iraz Ana, ilk öldürdüğü ağa Abdi Ağa vb. bu karakterlerden bazıları.
Kısacası konusunun güncelliğini koruması, gözlem ve anlatım ustalığının doruğa ulaşması, akıcı diliyle nefes almadan okutmayı başarabilmesi sebebiyle ölümsüz bir eser olduğunu düşünüyorum.
Beş yıl boyunca karısıyla birlikte kendini bir kireç ocağına hapseden, takıntılı, saplantılı, mükemmeliyetçi bazen de deli denilebilecek bir adamın, Konrad'ın, "işitme" konusunda kusursuz bir inceleme yazma ya da daha doğrusu yazamamasının hikayesi… Mükemmeli yazmak için ideal zamanı kollama çabasında olan Konrad, öyle bir zaman dilimi olmadığının ya da olamayacağının farkında olmadan boşa kürek çekmenin sancılarını yaşıyor.
Konrad'ın işitme konusuna olan saplantılı hassasiyeti, hem kendisi hem de eşi için resmen cehennem hayatını yaşamalarının sebebi pozisyonunda… Özürlü olan eşini öldürebilecek kadar hem de…
Eserin başında esas olay gözler önüne seriliyor. Son sayfaya kadar ise o olay etrafında bu kadar da olmaz, olamaz dedirtecek düşünceler ve bağlamlarla akıp giden bir esere dönüşüyor.
Thomas Bernhard'la yeni tanışmama rağmen gerek eserin ilginç konusu gerekse eserin paragraftan yoksun olması, başkasının dedikodusu yapılıyormuş hissi veren anlatım tarzı, noktalama işaretlerinin içler acısı kullanımı bakımından benim için ilginç bir deneyim oldu diyebilirim.
