• BASMACI HAREKETİ ENVER PAŞA


    Önce Berlin'e, sonra da Moskova'ya kaçan Enver Paşa Lenin'e, Türkiye'de yeniden iktidara gel-mesine yardım ederlerse, İngiliz Hindistanı'nı teslim edece-ğine söz verdi. Bu teklife kanan Lenin, 1921 Kasım'ında Müslü-manlar'ı cihad bayrağı altında toplayarak seferine baş-layabilmesi için onun Orta Asya'ya gitmesine izin verdi. An-cak, Orta Asya'da yeni bir Osmanlı İmparatorluğu kurma ha-alini ferk etmemiş olan Enver Paşa bolşeviklere ihanet ederek îngilizler'e değil, onlara karşı cephe aldı. İlk başlarda Moskova'dan bağımsızlık isteyen yerli Müslüman özgürlük savaşçıları Basmacılar'in başına geçip başarılar kazandı. Hat-ta, 1922'de Duşanbe'yi bile ele geçirdi. Bolşevikler'e karşı za-ferleri Orta Asya'da duyulmaya başlayınca, savunduğu Pan-Türkizm kavramı çoğuna uzak da olsa, bayrağı altına giderek daha çok insan toplandı. Ancak, Bolşevikler de örgütlenmeye başlayınca akıntı tersine döndü ve Enver Paşa, Lenin'in as-kerleri tarafından bugünkü Tacikistan'da kıstırıldı. 1922 Ağustosu'nda Bolşevik makineli tüfekçilerine karşı giriştiği bir intihar saldırısıyla sonuçlanan bu hikâyeyi, okuduğunuz kita-bın sona erdiği yerden sonraki olayları ele aldığım Setting the East Ablaze adlı kitabımda anlatmıştım.
  • BASMACI HAREKETİ VE ENVER PAŞA ÜZERİNE

    Önce Berlin'e, sonra da Moskova'ya kaçan Enver Paşa Lenin'e, Türkiye'de yeniden iktidara gel-mesine yardım ederlerse, İngiliz Hindistanı'nı teslim edece-ğine söz verdi. Bu teklife kanan Lenin, 1921 Kasım'ında Müslü-manlar'ı cihad bayrağı altında toplayarak seferine baş-layabilmesi için onun Orta Asya'ya gitmesine izin verdi. An-cak, Orta Asya'da yeni bir Osmanlı İmparatorluğu kurma ha-alini ferk etmemiş olan Enver Paşa bolşeviklere ihanet ederek îngilizler'e değil, onlara karşı cephe aldı. İlk başlarda Moskova'dan bağımsızlık isteyen yerli Müslüman özgürlük savaşçıları Basmacılar'in başına geçip başarılar kazandı. Hat-ta, 1922'de Duşanbe'yi bile ele geçirdi. Bolşevikler'e karşı za-ferleri Orta Asya'da duyulmaya başlayınca, savunduğu Pan-Türkizm kavramı çoğuna uzak da olsa, bayrağı altına giderek daha çok insan toplandı. Ancak, Bolşevikler de örgütlenmeye başlayınca akıntı tersine döndü ve Enver Paşa, Lenin'in as-kerleri tarafından bugünkü Tacikistan'da kıstırıldı. 1922 Ağustosu'nda Bolşevik makineli tüfekçilerine karşı giriştiği bir intihar saldırısıyla sonuçlanan bu hikâyeyi, okuduğunuz kita-bın sona erdiği yerden sonraki olayları ele aldığım Setting the East Ablaze adlı kitabımda anlatmıştım.
  • ÖNSÖZ

    DESTAN... FAKAT HAKİKAT!

    Elinizdeki kitapçık, roman değildir: Çeşitli sebeplerle bugüne kadar ifşa edilmemiş bir kahramanlık destanının hikayesidir. Boğuşanlar, Türkler ve Moskoflardır. Tarihi düşmanlar; İmparatorluğumuzun son devrinde, ordularımıza kumanda eden Enver Paşa'nın şahsında, Ana Vatanda ölüm - kalım mücadelesi yaptılar. Enver Paşa, Anadolu Türklerinin müstevliyi vatanın bağrında boğdukları 26 Ağustos 1922 Cuma sabahı Kızıl'larla savaşırken kalbinden vurularak Türk Ana Vatanında şehit oldu. Hiç bir romana mevzu olamıyacak kadar vak'a ve hareketlerle dolu bir devre, Enver Paşanın yanında bir avuç kahraman, Buharaya geldiği 4 Ekim 1921'den itibaren on ay sürdü... Fakat bu on ayın destanlara mevzu hayatı, Kızıl rejimin zulmü altında inleyen Ana Vatanda, yeni yetişenlere hala fısıldanır... Bugün Enver Paşanın Çöğen Köyündeki taşsız mezarı, devrimiz için yüz karası zulümlerle yok edilmek istenen Kırk Milyon Türk'ün kalbinde kurtuluş ümidi olarak yaşamaktadır. Türk Cumhuriyetinin nesilleri ve bütün dünya, Enver Paşanın Lenin'e karşı yaptığı mücadeleyi bilmelidirler... Cihanın ya hürriyetlere sahip, huzur ve barış içinde yaşamak veya Orta-Çağ karanlıklarına ve görülmemiş istibdada mahkum olarak manen ve maddeten yıkılmak saflarına riyazi kat'iyyetle ayrıldığı şu günlerde, Enver Paşanın macerası, kurtuluş yolunun destanıdır. Komünizm'e karşı savaşmanın, bir kuvvet muvazenesi mevzuu olmadığını anlatmak bahsinde hiçbir muhayyile, Enver Paşanın Türk Ana Vatanında geçen son on aylık ömrü kadar heyecan verici, inandırıcı, güvendirici bayrak eser yaratamaz... Enver Paşanın kanıyla yazdığı bu eser, elbetteki büyük ciltlerin mevzuudur. Biz, bilhassa, o masal kahramanı Enver Paşanın yiğit halefi Kuşçubaşıoğlu Hacı Selim Sami'nin hatıratına istinad ederek büyük destanın esas safhalarının tesbite çalışacağız. "Yeni Turan" yolunda seve seve can vermiş aziz şehitlerin destanlarına bir lahzacık olsun gönlünüzde yer vereceğinize inanarak...

    Cemal KUTAY