Eslem Aydoğan
@eslemaydogan
Aslına sadık, sanılandan muaf.
Türkolog
𐱃𐱁:𐰶𐰃𐰺𐰞𐰺:𐱃𐰆𐰨:𐰼𐰼
𐰢𐰀:𐱅𐰇𐰼𐰜𐰠𐰜:𐰋𐰓𐰓𐰼
Gazi Üniversitesi
43 okur puanı
Ağustos 2020 tarihinde katıldı
“Uygarlıklar, Mitoloji, Tanrıçalar, Kült inancı” gibi konulara üniversiteden beri merakı olan biri olarak, kitap oldukça hoşuma gitti. Analiz ve araştırmalar yaparak okumama rağmen bir saatten kısa bir sürede bitirdim. Kitap üç perdelik bir oyun şeklinde düzenlenmiş, İnanna ile Sümerlilerin Çoban Tanrısı Dumuzi’nin evliliği ile başlar ve başlarından geçen hikayeleri konu edinir.
İnanna; Yunan’da Afrodit, Musevilerde Astarte, Roma’da Venüs adıyla bildiğimiz aşk tanrıçasıdır. Sümerliler, onu şiirlerinde “Göğün kutsal fahişesi, göğün süsü” olarak tasvir eder. Güzelliğin, şuhluğun, çekiciliğin, şefkatin, hırsın, bereketin, çoğalmanın sembolüdür.
Sümer'deki inanışa göre, soğuk ve zor geçen kışın ardından baharın gelişiyle 21 Mart tarihinde Dumuzi (Temmuz ayının adı Dumuzi’den gelir.) ve İnanna yeryüzünde buluşur ve evlenir.
Bu öykünün izleri, İslam dünyasından tutun, Tevrat içerisindeki “Süleyman’ın Şarkılar Şarkısı” bölümüne kadar uzanır. Hıdırellez şenlikleri de bu kutsal evlenme töreninin bir uzantısı sayılabilir.
Son olarak Muazzez Hocam… Hayatımda gördüğüm en ilham verici kadınlardan biriydi ışıklar içinde yatsın, kutlu tini şad olsun.
Bu aralar pek çok rastladığımız El Kızı, Orhan Kemal ile tanışma kitabım oldu. Kitap inanılmaz duru ve akıcı bir dille kaleme alınmış. Başlangıçta prolog bulunuyor. Geriye dönüş tekniği bir diğer adıyla flashback ile yazılmış, bu da kitabın sonunda bizi ne beklediğini, başta aktarıyor. İstanbul’a yakın, denize kıyısı olan bir kent ve İstanbul’un 50’li yıllarında geçiyor. Türk aile yapısından oldukça yetkin bir kesit sunuyor bizlere. Okurken sinirden kitabı kapatıp, “eee bu kadar da değil be!” diyecek kadar; sert kaynana-gelin ilişkileri, iyi-kötü çatışmaları, namus-ahlak temaları bulunmakta. Orhan Kemal kitabı ağlayarak yazdığını söylüyor, elbette siz de içiniz ezile ezile okuyorsunuz. Nazan’ın saflığını, içine atmalarını, boyun eğmelerini gördükçe kafanızda Toygar Işıklı besteleri (özellikle Yaprak Dökümü jeneriği) çalabilir!
Naçizane eleştirilerim mevcut elbette: Kaynana Hacer’in akıbetinin detaylıca anlatılmaması, ilahi adaletin tecelli ettiğini pek de görememek içimi ferahlatmadı. Yazarın, Nazan’ın iç dünyasına çok inmemesi, monologların çok da bulunmaması maalesef yetersiz geldi.
Alan… Öyle çok güldürdü ki beni. Öyle umut dolu, öyle hayat dolu bir çocuk ki! “Bir sıkıntı çölünde vaha” oluyor ailesinin üzerine.
Kitap adından da anlaşılacağı üzere intihar malzemeleri satan, karamsar bir ailenin (Tuvache ailesi) başından geçenleri anlatıyor. Hikâye, son çocukları olan Alan’ın doğumuyla bambaşka bir yaşama evriliyor. Sonuyla da epey şaşırtıyor.
Çok çok sevdiğim kara mizahın, güzel bir örneği niteliğinde.
Not: Kitapta zararlı ve tetikleyici ögeler bulunuyor!
Zihnin sınırlarını zorlayan bir kitap. Ara ara duraksayıp, okuduklarımı hazmetme ihtiyacı duydum. Zaman, mekan ve kişiler sürekli değişiyor ama bir yerde mutlaka kesişiyorlar. Bazı bazı sonu nereye bağlanacak ki diye düşündürdü, heyecanlandırdı. Bazı bazı bir önceki kahramanın, hikâyesinin tadı damakta kaldı ama çok sevdirdi. Bu kitabı okuyabilmek için evvela bir müddet beklemek gerek; önce belli bir doluluğa gelmek ve de doldurmak gerek fikrimce. Kendine has bi’ akışı ve dili var. Bu akışta Ferit Devellioğlu hocanın Lûgat’ını açtırdı, ufkumu bir de kelime dağarcı açısından genişletti. Kitabın zamanına göre “o günden tam üç yüz sekiz yıl sonra, sözgelimi İzmir’de oturan mahzun ve şaşkın adam” iyi ki Atlas Vacui’yi, Uzun İhsan Efendi’yi, Bünyamin’i ve daha nice karakteri düşlemiş. “İyi ki edebiyat var!” dedirten nadir kitaplardandır kendileri. İhsan hocam, felsefe ve tarih var olsun, ömrü bereketli olsun.
