• Fatih’te Osmanlı’dan kalma bir çok yapı bulunur eski külliye sistemine mensup yapılarda ihtiyaç sahipleri önemli bir yer tutar,karnı aç bakıma muhtaç olan kadınlı erkekli bir sürü insana ev sahipliği yaparlar.Bizim insanımız misafirperverdir,yardım etmeyi çok sever mesela Haliç’e yakın Ali abinin deliler kahvehanesi vardır,toplumun dışladığı anormal gördüğü çoğu insana kucak açmıştır.Hem kim normal kim değil bunun ölçüsünü belirleyen nedir?!

    Bu yerlerden biride Aşıkpaşazade sokağın aşağısındaki adil beyin kahvehanesidir.Zabitlikten emeklidir Adil bey,çok yer görmüş,okumuş,hiç evlenmemiş,kendisine bir uğraş ararken tanıdıkları aracılığıyla bulmuştur burayı.Oldum olası kahve kültürünü sevmez Adil bey,hep aslına hizmet etmeli burası insanları uyandırmalı boş vakit geçirmek için kimse gelmemeli,bir amaçla hizmet etmeli düşüncesiyle kendi kitaplığını içerinin en görünen yerine koyarak,kitap okuyana çay,kahve yarı fiyatına diye ilan asmıştır dükkanın camına,buranın önce adını değiştirmeli aynen Piri Reisin fırtınalar burnu ismini Ümit burnu olarak değiştirdiği gibi,bu yüzden kültür evi ismini uygun görmüş,Fatihteki diğer yerler gibi yardıma ihtiyacı olan herkese kapısını sonuna kadar açmıştır.

    Tabi buranın müdavimleri kendisi gibi hali vakti yerinde çoğu emekli olmuş kimisi çeşitli yerlerde görevlerine devam eden belirli bir sosyal düzeye erişmiş insanlardır,zaten kitap ile ilgisi olmayana sıcak bakmaz Adil bey,çoğu gelen yeni yetmeler kendilerini hemen belli ederler,Dayı bi çay versene mekanda güzelmiş,gençler önce adap öğrenin,en son hangi kitabı bitirdiniz?galiba cin Ali yok Teksas ha ha ha ha ,adil bey her zamanki sakin tavrını koruyup Tolstoy okumadan çay yok hadi güle güle,ne biçim yer arkadaş deyip başları önlerinde çıkarlar dışarı,mekanın müdavimlerinden Murtaza efendi ;böyle yaparsanız başınıza bela edersiniz uymayın efendim,olur mu öyle şey sizde deyip Güler geçer Adil bey,Birgün kapının önünde kırklı yaşlarda birisi belirir buğulu camlardan çok seçilmesede üstü başı çok da düzgün olmadığı anlaşılan sırtında ceketi eğreti duran bu adam ilgi uyandırır oradaki herkeste ,elinde bir kitap köşeye çökmüş okurken Adil bey elinde bir bardak çay belirir,Aralık ayının soğuk ve güneşli bir akşamında kızıllığıyla insanın içini ısıtmasada yavaş yavaş akşamın o kendine has dingin huzuru şehre çökmek üzeredir,birazdan hoca ezanı makamında okuyup,insanların yavaş yavaş evlerine çekilmeye başlamaları, sokakların ıssızlaşması yalnızlık ve sessizlik hakim olur semte.Evlat neden burada oturuyorsun içeri niye gelmedin,Abi zahmet vermeyeyim insanlar benden çok haz etmezler iyiyim böyle ,olur mu öyle kalk bakayım içeri geç otur şuraya karnın aç mı? benimkide soru,sana kaşarlı bir tost yapayım da anlat bakalım nesin necisin......

    Anadolu’nun bir köyünden gelmiş adı Ahmet’miş aslında yetimhanede büyümüş oradakiler koymuş adını,bu insanların hikayeleri hep aynıdır,yoksulluk,işsizlik ya da zengin olma hayalleri düşleyip tası tarağı toplayıp gelirler koca şehre tabi çoğunluğu hüsranla biter,Ahmet’te Ali beyin yerine gitmiş çoğunlukla aş evinde konaklamış,mendil sakız satmış üç beş kuruş kazanmış tâki buranın önünden geçene kadar,camdaki yazı takılmış gözüne kitap okuyana her şey yarı fiyatına,çok severmiş kitap okumayı Adil bey gibi değişimin okuyarak olacağına inanalardanmış zaten yaradanın ilk emri oku değil mi?! İnsanı oku doğayı oku,kimsin nesin bu dünyadaki amacın ne önemli olan bunların cevabını bulmak değil mi?!

    Adil beye yardımcı lazımdı,Bak Ahmet burayı tek başına idare edemiyorum bana efendi biri lazım buraları toplayıp,düzenleyip kimseyle dalaşmadan işine bakan ne dersin olur mu? Abi Allah razı olsun ben ne diyeyim,tamam tamam hadi bakalım çok işimiz var.Zaman geçtikçe alışıyor Adil bey ve mekanın müdavimleri Ahmet’e çok fazla kalabalık değiller zaten yalnız bir huyu var Ahmet’in ,çok fazla hayal kuruyor,Birgün çok zengin olup yatlar katlar sahibi bir iş adamı olacağını,başka Birgün dünyayı gezen bir gezgin başka Birgün milletvekili,bakan mebus....Ahmet evladım biraz destekli atsan daha güzel olmaz mı?Murtaza amca,siz hayallerinizi ne zaman kaybettiniz ,en son düşlediğiniz neydi ? Evlat hayaller güzeldir ve gerçekleştirebileceğin hayaller muhteşemdir.Sanki biraz desteksiz atıyorsun derken kapıdan takım elbiseli otuzlu yaşlarda saçları dökülmüş birisi girdi,amca çay verirmisin ,hoş geldiniz buranın çayı güzeldir asıl ortamı,evet bende onu farkettim,Kitaplar çok hoş bakabilirliyim,sorman hat tabiki,Bana Ahmet derler buranın sorumluluğu bendedir tabi patron Adil bey,ne güzel ben ali borsa işi yapıyorum bankaya yatırım yapmaya gelirken gördüm burayı....

    Usta bu borsa nasıl bir şey ,çayından bir yudum alıp; belirli hisselere para yatırıp garanti altına alıp daha fazla kazanıyorsun,zarar etme şansın yok mu? Olur mu canım sen garanti şirketlere yatırmazsan tabikide zarar edersin amaç doğru şirketi bulmak bak bana şimdi servetime Servet katıyorum,hadi ya varsa bir miktar ispat edeyim,zenginlik hayalleri ile dolu olan Ahmet kaçırır mı! Ne kadar miktar lazım ? Şimdilik üç beş yeter,bekle bir dakika,küçük bir keseyle geri döner Ahmet’in altı aylık birikmişi alın teri vardır burda,gel benle bankaya kadar gidelim sana önce bir hesap açalım sonra gerisini burda anlatırım,usta biz bir bankaya kadar gidip gelelim,e gidin bari,çok da gözüm tutmadı bu durumu Murtaza sen ne dersin,bilmemki karar onun Adil bey karışmak istemem,Bankadan geri dönen iki kafadar borsa hakkında aydınlatıcı bir konuşmaya başlarlar tabi etraftakilerde kulak kabartır bu olaya merakla ,tamam mı Ahmet kardeş ben yarın gelip ne kazandık ne kaybettik bakıcam hadi eyvallah ,Ahmet yüzünde bir mutluluk ertesi günü zor eder ,Taki Ali kapıdan girene kadar,merhaba beyler nasılsınız,iyidir bunada şükür,bir çay istemeye kalmadan Ahmet yetişir iki bardak çayla ,ben sana demedim mi kardeş bak bugün iki katı para kazandın, al bunlar senin payın,gözlerinin içi parlar Ahmet’in ;abi gerçek mi bunlar,ha ha ha tabi kardeş yarın dört katı yapıcaz İnan bana ,ertesi gün kazanç dört katı sonraki günler sürekli katlanıp muazzam bir paraya dönüşür,Ahmet’in giyimi kuşamı hali tavrı değişir daha bir asalet gelir üstüne,mekandaki diğer insanlar yanlarına gelip bizde katılabilir miyiz derler,tabi geç bile kaldınız,doğru bankaya hesap açmaya.....

    Bir hafta kadar sürede bu iş böyle gider gelir diğerlerinin verdiği paralar ikiye üçe katlanır,baktılar gerçekten iyi para geliyor ellerinde ne var ne yok getirip yatırırlar bankaya tabi vekalet Ali’de ,herkesin aklında hayaller yüzünde tebessüm bir sarhoşluk hali alır ki sorma gitsin......

    Zaman geçer Ali uğramaz olur millette bir telaş aman paraları alıp kaçmış olmasın eyvahki eyvah zaten gözüm tutmamıştı bu adamı ulan Ahmet hep senin ve hayallerin açtı bu işi başımıza ,dangalak Ahmet,sersem Ahmet,hayalci Ahmet,abi ben ne yapayım benimde gitti paralarım,bir iki gün sonra Ahmet’te kaybolur ortadan o zaman anlaşılır bunun bir tezgah olduğu meğerse bizi iyi kafalamışlar.....

    Bir zaman sonra ikiside çıkagelir ansızın,Adil bey toplar mısın insanları buraya ellerindeki yüklü çantayı masanın üzerine bırakırken arkalarındaki kamera dikkati çeker,herkes kızgın öfkeli bir homurtu alır başını gider,sessiz olun da konuşsunlar dedi Adil bey,arkadaşlar biliyorum bize çok kızgınsınız işte tüm paranız burada bizler size sosyal deney yaptık ne kadar iyide olsanız çok fazla para kazanma hırsı gözünüzü bürüdü böyle giderse çok kazık yersiniz Ahmet aslında bir tiyatro oyuncusu biz bu işe en iyi onu layık gördük,aranıza çok rahat karıştı,gömleğinin üzerindeki düğmelerden biri kamera,sizi belirli zamanlarda hep gözlemledik hakkınızı helal edin....

    Defolup gidin elimizden bir kaza çıkmadan deneymiş kobay faresimiyiz biz arkadaş ,Alel acele kaçarlar mekandan dayak yemeden

    Bir ay kadar sonra üstü başı perişan elinde eski bir kitap taşıyan birisi abi çay verir misin der içeriye,Adil bey ;biz burda yabancıları sevmeyiz kaybol diye bağırır,Neden acaba.....
  • Sakin ol. Öylece dur. Yaşamdan geç. Kentlerden geç. Sınırları aş. Gülüşlerden geç. Anlamsız konuşmaları dinle, galerileri gez, kahvelere otur- artık hiçbir yerdesin.
    Tezer Özlü
    Sayfa 47 - YKY
  • Aklını en acı olana, en derine, en sonsuza atmışsan korkma. Ne sessizlikten, ne dolunaydan, ne ölümlülükten,ne de ölümsüzlükten,ne seslerden, ne gün doğuşundan, ne gün batışından.
    Sakin ol. Öylece dur. Yaşamdan geç. Kentlerden geç. Sınırları aş. Gülüşlerden geç. Anlamsız konuşmaları dinle, galerileri gez, kahvelerde otur -artık hiçbir yerdesin.
  • babil !
    in aşağı, toprağa otur.

    tahtın yok artık, yere otur.
    bundan böyle, “ nazik, narin”
    demeyecekler sana.
    bir çift değirmen taşı al da un öğüt,
    çıkar peçeni, kaldır eteğini.
    baldırını aç, ırmaklardan geç.
    çıplaklığın sergilenecek, mahrem yerlerin görünecek.
    öç alacağım, kimseyi
    esirgemeyeceğim.
  • Bir gönlü perişan meczup vardı... herkes giyimli kuşamlıydı, o çırçıplak!
    Dedi ki: "Yarabbi, bana sağlam bir cübbe ver... başkaları gibi beni de sevindir!"
    Hatif seslendi: "İşte bak... sıcacık güneşim buracıkta; geç otur!"
    Meczup dedi ki: "A Tanrım, bana ne vakte dek azap edeceksin? Senin güneşten daha iyi cübben yok mu?"
    Hatif, "On gün sabret de istemeden sana bir cübbe vereyim." dedi.
    Adam on gün güneşin altında yandı... nihayet birisi bir cübbe verdi.
    Veren adam da pek yoksuldu. Bu yüzden verdiği cübbede yüz binlerce yama vardı.
    Meczup dedi kii: "Ey sırları bilen Tanrı, bu hırkayı, bana vaat ettiğin günden beri dikmekle mi meşguldün?
    Hazinendeki yeni elbiseler galiba yandı ki, bunu dikmek icabetti!
    Nihayet yüz bin yamayı bir araya getirip diktin, bu cübbeyi yaptın... iyi ama bu terziliği kimden öğrendin sen?"
    Tanrı tapısında iş kolay değildir... yolunda toprak olmak gerek.
    Nice kişiler bu tapıya geldiler ama, daha uzaktan ateşten, nurdan ya yandılar, ya gerisingeri döndüler!
    Ömür gelip geçtikten sonra maksuda mı erişilir? Niceler hasret kaldılar, gelip geçtiler de maksatlarına eremediler!
    Feridüddin Attar
    Sayfa 124 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
  • «Qızım mənim!
    Bu gün Milad gecəsidir. Mənim kiçik qəsrimin bütün silahlı əsgərləri artıq yatıblar. Sənin qardaşın, bacın yatıblar. Hətta sənin anan da yatıb. Sən məndən nə qədər uzaqdasan! Lakin sənin təsvirin daim gözümün qabağındadır. Sənin portretin burada, masanın üzərindədir və burada, mənim qəlbimdədir. Bəs sən haradasan? Orada, nağıllar diyarı Parisdə, möhtəşəm teatral səhnədə rəqs edirsən. Mən buna əminəm, lakin sanki gecənin qaranlığında sənin addımlarının səsini eşidirəm, göy üzündə ulduzlar kimi işıldayan gözlərini görürəm.
    Sənin bayram səhnəciyində tatar xanına aşıq olmuş fars gözəli rolunu ifa etdiyini eşidirəm. Gözəl ol və rəqs et! Ulduz ol və parılda! Lakin əgər tamaşaçıların coşğusu və səni təqdir etmələri səni sərxoş edəcəksə, əgər hədiyyə aldığın güllərin ətrindən huşunu itirəcəksənsə, bir küncə otur və mənim məktubumu oxu, ürəyinin səsinə qulaq as. Mən sənin atanam, Ceraldina! Mən Çarliyəm, Çarli Çapin! Sən körpə olanda yatağının başında neçə yuxusuz gecə keçirtdiyimi, sənə yatmış gözəl, əjdaha haqqında nağıllar danışdığımı bilirsənmi? Gözümdən yuxu töküldüyü zaman isə mən yuxunu qovaraq deyirdim: «Get! Yuxum mənim qızımın arzularıdır!»
    Mən sənin arzularını görürdüm, Ceraldina, sənin gələcəyini, bugünkü gününü görürdüm. Mən sanki göylərdə süzən pərilər kimi səhnədə rəqs edən qızı görürdüm.
    Tamaşaçılara necə: «Bu qızı görürsünüz? Bu qoca təlxəyin qızıdır. Yadınızdadır, onun adı Çarlidir?» – dediklərini eşidirdim.
    Bəli, mən Çarliyəm! Mən qoca təlxəyəm! Bu gün sənin növbəndir. Rəqs et! Mən köhnə cırıq şalvarda rəqs edirdim, sən isə şahzadələrə yaraşan ipək libaslarda rəqs edirsən. Bu rəqslər və alqışlar səni bəzən göyə qalxızacaq. Uç! Göylərə uç! Lakin yerə də en! Sən insanların həyatını görməlisən. Soyuqdan və aclıqdan tir-tir əsən küçə rəqqaslarının həyatını görməlisən. Mən də onlar kimi olmuşam, Ceraldina. Sənin yatdığın gecələrdə, sehrli gecələrdə mən oyaq idim.
    Mən sənin mələk simana baxırdım, kiçik ürəyinin döyüntülərini eşidirdim və özümdən soruşurdum: «Çarli, həqiqətənmi bu balaca pişik nə vaxtsa səni tanıyacaq?» Sən məni tanımırsan, Ceraldina. Mən sənə gecələr çox nağıl danışmışam, lakin öz nağılımı heç bir zaman danışmamışam. Mənim nağılım da maraqlıdır. Bu Londonun kasıb məhəllələrində oxuyub və rəqs edən, sonra isə sədəqə yığan ac təlxək haqqında bir nağıldır. Mənim nağılım bax budur! Mən aclığın, başının üstündə damının olmamasının nə olduğunu yaxşı bilirəm. Bundan savayı alçalmanın nə olduğunu da bilərəm.
    Lakin bunlara baxmayaraq, mən yenə də sağam. Ona görə unudaq bunları.
    Səndən danışaq. Sənin Ceraldina adından sonra mənim soyadım, Çaplin soyadı gəlir. Bu soyad ilə mən qırx ildən artıq səhnələrdə insanları güldürürəm. Lakin mən onların güldüyündən dəfələrlə çox ağlamışam. Ceraldina, sənin yaşadığın aləmdə yalnız musiqi və rəqslər mövcud deyil. Gecəyarısı böyük zaldan çıxaraq sən pərəstişkarlarını unuda bilərsən, lakin sənə evə aparan taksinin sürücüsündən onun xanımı haqqında maraqlanmağı unutma. Əgər onun xanımı hamilədirsə və yaxud əgər onların uşaq bezləri almağa pulları yoxdursa, sürücünün cibinə əlavə pul qoy. Mənim göstərişimə əsasən, bankda sənin bütün xərclərin ödənəcək. Hərdən metrodan və ya avtobusdan istifadə etməyə çalış. Piyada gəzintiyə çıx, şəhəri seyr et.
    İnsanlara diqqət yetir! Dul qadınlara və yetim uşaqlara bax! Və heç olmasa gündə bir dəfə özünə de: «Mən də onlar kimiyəm». Bəli, qızım, sən onlardan birisən! Bundan savayı, incəsənət insanın göylərə uçması üçün ona qanadlar bəxş etməmişdən əvvəl adətən onun ayaqlarını qırır. Əgər bir gün sən özünü camaatdan üstün tutduğunu anlasan, dərhal səhnədən uzaqlaş. İlk taksi ilə Parisin kəndlərindən birinə get. Mən o kəndləri çox yaxşı tanıyıram! Sən orada sənin kimi çox rəqqas görəcəksən, hətta səndən daha gözəl və zərif olanları da görəcəksən. Sənin teatrının projektorlarının göz qamaşdırıcı işıqları orada olmayacaqlar. Onlar üçün projektor Aydır.
    Diqqətlə bax, diqqətlə! Onlar səndən yaxşı rəqs etmirlərmi? Etiraf et, qızım mənim! Hər zaman səndən daha yaxşı rəqs edən, daha yaxşı oynayan biri tapılacaq! Və yadında saxla ki, Çarli ailəsində hələ heç vaxt fəhləni ələ salan, yoxsula lağ edən kəs olmayıb. Mən öləcəyəm, sən isə yaşayacaqsan. Sənin heç bir zaman kasıblığın nə olduğunu bilməyini istəmirəm. Bu məktubla birgə sənə qəbz göndərirəm. Bu məbləği istədiyin kimi xərcləyə bilərsən. Lakin iki frank xərclədiyin zaman üçüncü frankın sənin olmadığını unutma. O, ona ehtiyacı olan kəsindir. Ehtiyacı olan insanı tapmaq asandır. Ətrafındakı tanımadığın kasıblara nəzər yetirməyin kifayətdir. Mən sənə pullardan danışıram, çünki onların necə bir iblis gücünə sahib olduqlarına bələdəm. Mən sirkdə çox vaxt keçirtmişəm. Və hər zaman kəndirin üstündə gəzənlərə görə narahat olurdum.
    Lakin sənə deyim ki, insanlar düz yerdə daha çox yıxılırlar, nəinki kəndirdə gəzənlər kəndirdən. Ola bilsin ki, dəvət aldığın tədbirlərin birində hər hansısa bir brilyantın parıltısı sənin gözlərin qamaşdırsın. Həmin gündən etibarən sən təhlükəli kəndir üzərində gəzirmiş kimi olacaqsan. Və yıxılacaqsan. Ola bilsin ki, günlərin bir günü hər hansısa bir şahzadənin gözəl siması səni heyrətləndirsin. Həmin gündən etibarən sən təcrübəsiz kəndirdə gəzən kimi olacaqsan. Təcrübəsizlər isə hər zaman yıxılırlar.
    Öz ürəyini qızıllara və qiymətli əşyalara satma. Ən böyük brilyantın günəş olduğunu bil. O isə hər kəsə işıq saçır. Nə vaxtsa kimisə sevsən, onu bütün qəlbinlə sev. Mən sənin anandan bu haqda sənə yazmasını xahiş etdim. O, sevgidən məndən yaxşı anlayır.
    Sənin işin çətindir, mən bunu bilirəm.
    Sənin bədənini yalnız ipək örtür. İncəsənət naminə səhnəyə çılpaq da çıxmaq olar, lakin oradan nəinki geyinilmiş halda həm də pak qayıtmalısan. Mən qoca kişiyəm, ola bilsin ki, mənim sözlərim sənə gülməli gəlir. Lakin sənin çılpaq bədənin sənin çılpaq ruhunu sevən kəsə məxsus olmalıdır. Köhnə fikirli olmaqdan və elə görsənməkdən qorxma. Lakin mən sənin səhnədə çılpaq olmağını istəmirəm. Atalar ilə övladlar daim bir biriləri ilə mübarizə aparır. Mənimlə, mənim fikirlərimlə mübarizə apar, qızım mənim!
    Mən öz fikri olmayan insanları sevmirəm. Məktubun üzərinə gözlərimdən yaş axmayana qədər bugünkü milad gecəsinin möcüzəvi gecə olduğuna inanmaq istəyirəm.
    Bir möcüzə olmasını və sənin mənim sənə demək istədiyim hər bir şeyi başa düşməyini istəyirəm. Çarli artıq qocalıb, Ceraldina. Gec ya tez sən səhnəyə geyinəcəyin ağ libas əvəzinə mənim qəbrimə gəlmək üçün yas libası geyinəcəksən. İndi mən səni üzmək istəmirəm. Lakin hərdən güzgüdəki əksinə diqqətlə bax. Orada mənim cizgilərimi görəcəksən. Sənin damarlarında mənim qanım axır. Mən artıq həyatda olmayanda belə sənin öz Çarli atanı unutmamanı istəyirəm. Mən heç bir zaman mələk olmamışam, lakin daim insan olmağa çalışmışam. Sən də buna çalış.
    Öpürəm səni, Ceraldina. Sənin Çarlin. Dekabr 1965-ci il.
    -Charlie Chaplin