Faiz hakkında bir sohbet (23.03.2021)Gündem
----------------------------------------------------------
***:
... tabii o halde ben sorayım, faiz de çok nedir ? az nedir ? :) etkin oldugum bi alan degil peşinen söyleyim ki farkettin sanırım :D
----------------------------------------------------------
Moiz:
Evet, genelgeçer söylemler var hani onları tekrarlayan insanlar eğer dikkate aldığım insanlarsa itiraz etmeden duramıyorum :D
Faizde çok veya az diye bir şey söyleyenemez; çünkü standart bi faiz seviyesi tanımlıyorsun demektir az veya çok demek için. Piyasa sabit faiz diye bir şey yok, tüm faizlerin birden fazla değişkenli bileşenleri var (CDS primi, vade süresi vs vs)
İslamcıların "faiz olmayan" ekonomisi de irrasyoneldir aslına bakarsan. Çünkü çok temel bir insan davranışına dayanıyor bu.
Şöyle bir örnek vereyim mesela; ben sana bir kutu vericem ve bu kutuda senin sevdiğin bir şey var. Kutuyu şimdi mi sana vermemi istersin yoksa 10 gün sonra mı? Tüm şartlar aynıysa şimdi istersin dimi. Çünkü 10 gün süreyi ekstradan beklemek istemezsin, belki 10 günlük süreye karşılık bir kutu daha isteyebilirsin. Bu aradaki "10 gün karşılığı" faizdir. Dolayısıyla rasyonel bir kafayla hiç fark olmaksızın 10 gün sonra kutuyu aynen ver diyecek bir insan/sistem/doğa yok; faiz her sistemde mecburidir (İslami bankacılık hakkında da aynı örneği verebilirim, şaşırtmaca o da)
10 gün sonra vereyim ama bir tane daha güzel kutu vereyim dersem bu sefer "az mı istedim çok mu" diye düşünürsün ama standart olmadığı için buna az yada çok diyemezsin, bu da baştaki sorunun cevabı :)
----------------------------------------------------------
***:
evet çok güzel tanımladın, bir sürü değişken var dedigin gibi onlara göre tanımlanıyor, bunu anlayabiliyorum benim ihtimal verdigim tek şey, bunlar illaki kar payı koyuyordur, belki onda biraz daha insaflı olabilir gibi bir mantıktı ama dedigim gibi konu hakkında çok bilgi sahibi degilim, sadece faizin bir gereklilik oldugunun farkındayım yaptıgın tanımla daha bir emin oldum
----------------------------------------------------------
Moiz:
Kar payı dediğin şey zaten "10 gün karşılığı" ile aynı şey oluyor biraz düşünürsek. Örneği o yüzden hiç değişken yokmuş gibi verdim
1 kutudan fazla olarak ne istersem isteyeyim bu benim kar payımdır
----------------------------------------------------------
***:
Ama burda bankaların aynı paraya farklı faiz uygulaması demekki kar payları farklı sonucunu akla getiriyor, demekki bir inisiyatif durumu var, benim bahsettiğim çok bu noktada geçerli olmaz mı ki?
----------------------------------------------------------
Moiz:
Şöyle düşün; diğer tüm şartlar aynı, 100 lira borç isteyeceksin 3 arkadaşından, haftaya da geri ödeyeceksin. Geri öderken biri 101 lira, biri 120 lira, biri 150 lira istiyor. Tüm şartlar aynıysa (yani aynı piyasa içinde oynuyorlarsa) sen 101 lira isteyenden alırsın. Yani çok faizli veren 100 lirasını kiraya verememiş olur, ucuza veren kazanır.
Bir de şöyle düşün; 150 lira isteyen arkadaşın aslında geçen hafta senden 100 liraya karşılık 102 lira istemiş, sen vermemişsin veya bir hafta daha sonra vericem deyip tekrar vermemişsin. O da cebinde para kalmadığı için yemek yiyememiş olsun örneğin. Tekrar bu hafta para istediğinde yine 102 liraya mı verir yoksa vermek istemeyip (risk primi düşünüyor) daha fazlaya mı verir, örneğin 150 demiş bu sefer?
(Fazla istemesinin zaten seni caydırmaya yönelik olduğunu da arada kaçırmayalım, şu an Türkiye ekonomisi açısından durum tam da bu; kamu bankaları bir piyasa bozucu olan devlet tarafından desteklendiği için onun faizine düşük diyorsun, özel bankalar ellerinde para azaldığı ve batmak istemedikleri için yeni kredi vermek istemiyorlar ve dolayısıyla kamu bankaları gibi bol keseden faiz kısamıyorlar. Buradaki piyasa bozucu olan devleti az önceki 4 arkadaş örneğinde kullanırsam o da şudur mesela; 5. bir kalıplı arkadaş gelip 120 ve 150 liradan geri ödemeli borç verenleri dövüp tehdit ediyor, onlar da zoraki olarak veriyor ama yiyecek paraları kalmıyor bu sefer 4ü birden aç kalıyor. Piyasa içinde devletin yeri böyle bir şey)
Ya bu arada, bu kadar uzun açıklamışken bu sohbeti senin ismini vermeden "faiz hakkında bir sohbet" gibi bir başlıkla ileti olarak paylaşabilir miyim?
----------------------------------------------------------
***:
Cok güzel anlattın, tabi ki paylaşabilirsin, sormana gerek bile yok, benim için de çok aydınlatıcı oldu, çok teşekkür ederim 😇
----------------------------------------------------------
Moiz:
Yardımcı olduysa sevindim, ne demek :)
··
86 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
