Serinin üçüncü kitabında ormandaki kahramanlar, bu kez öykü anlatmaya hevesleniyorlar. Bir öykünün nasıl yaratılabileceğine dair ipuçlarının saklandığı kitabın sonunda okura kendi öyküsünü yaratması için alan bırakılmış. Bu kitabı özel ve güzel kılan dokunuşlardan biri ise anlatılanların yazılarla sınırlı kalmayacak resmedilmesi. Böylelikle kitap, çocukların hayal gücüne konuşabilmiş oluyor.
1. SERİNİN BİÇİMSEL ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN İNCELEMESİ
1.1. Boyutlar
Tür ve Turla (2005), aynı boyutlara sahip kitapların bir süre sonra çocuğu sıktığını ileri sürerek çocuk kitaplarının farklı boyutlarda dizayn edilmesinin gerekliliği vurguluyor (akt. Karatay, 2011). Buna kıyasla aynı seriye ait kitapların boyutlarının da aynı olması bekleniyor. Ayrıca kitabın çocuğun taşıyabileceği ebatlarda dizayn edilmesi ve ağırlığının hesabında çocuğun yaş grubunun dikkate alınması gerekiyor.
27×23 cm boyutundaki bu kitaplar hedef kitlenin alt sınırı düşünüldüğünde büyük olsa da ebeveyn veya öğretmenle birlikte okunması tavsiye edildiği için çok büyük bir önem teşkil etmiyor. Ayrıca Türkçe olarak hazırlanmış eserlerde en çok tercih edilen boyutlara (20,5×27,5 cm; 24×29 cm veya 21×27 cm) yakın bir çizgide bulunuyor (Yiğitbaşı, Ebatlar, 2018).
1.2. Kâğıt
Kâğıt seçiminde hedef kitle, üretiliş amacı ve içerik oldukça önemlidir. Çocukların motor becerilerinin gelişiminin tam olarak tamamlanmadığı düşünüldüğünde oldukça dayanıklı olan kâğıt türünün tercih edilmesi yerinde olacaktır. İkinci hamur kâğıttan daha az kalitede olmamak üzere mat bir seçim yapılması mümkünken resimli olan kitapların oluşturulmasında birinci hamur da tercih edilebilir.
Bu serinin her bir kitabı yaklaşık 90 gramlık kuşe mat kâğıttan oluşturulmuş. Dolayısıyla fazla parlamaya mahal vermeden okunabilir. Çocuğa bir yetişkinin okuduğu varsayıldığında çocuğun görüş açısının farklı olacağını hesaba katmak gerekiyor. Bu açıdan yanlardan bakıldığında veya yere konulduğunda herhangi bir yansıma veya parlama yapmaması önem arz ediyor. Bu açıdan ideal diyebiliriz.
1.3. Kapak
Kapak, kitabın vitrini kabul edildiğinden seçiminde hassasiyet göstermek gerekiyor. Çocuğun ilgisini uyandırabilecek canlı renklerde tasarımlar yapılması ve eğlenceli bir çizgi benimsenmesi yerinde olacaktır. Ayrıca kapağın dayanıklı olması da çok önemlidir. Zaman içinde yıpranmasını önlemek ve ömrünü uzatmak adına mukavva, ince veya kalın karton tercih edilebilir.
İnce kartonda tasarlanmış olan bu seri, renk tercihinde ve resimleme konusunda ilgi çekici olma özelliğini yansıtıyor. Kapakta çocukta estetik duyguların uyandırılması gerekliliği ustalıkla uygulanabilmiş. Ek olarak, kapakta bulunması gereken kitap adı, yazar ve illüstratör adı ile yayınevinin bilgisi verilmiş. Bu kitabın, bir serinin parçası olduğunu belirten ibare yuvarlak içine alınarak zemin rengine zıt bir renkte tasarlanmış. Bu sayede çocuğun kitabı beğenmesi durumunda yönlenebileceği bir referans linki görevi görebilir.
1.4. Ciltleme
Çocuk kitaplarında ciltleme konusuna gelindiğinde üç farklı şekilde ciltleme görmek mümkün. Tutkallama ile ciltlenen kitapların yanı sıra tel zımba yardımıyla sayfaları bir araya getirilen eserler bulunurken diğer yandan ince tel veya iplikle dikilme yoluna da gidilebilir (Karatay, 2011). Bu kitapta iple dikiş kullanılarak formlama yöntemiyle ciltleme yapıldığı için kolay hırpalanmayacak ve daha uzun ömürlü olacaktır. Çabucak yırtılan veya sayfaları kopan bir kitabın çocuk üzerinde negatif çağrışımlar uyandıracağı ve bir sonraki okuma için teşvik etmeyebileceği ihtimali de söz konusu.
1.5. Mizanpaj
Sayfa düzenlemelerine bakıldığında kapak sayfası, boş sayfa ve yarım sayfa ile künyenin yer aldığı dizgi sayfası art arda gelecek şekilde dizayn edilmiş. Yarım sayfada “Bu Kitabı Sahibi” bölümü eklenerek çocukla kitap arasında bağ kurmak için fırsat tanınmış. “Benim” diyebileceği bir şeye karşı farklı duygular besleyeceği, onu sahipleneceği ve sonraki kitaplarına da ismini yazmak isteyeceği olası. Böylelikle okuma isteğini ve hazzını artırabilecek bir adım olmuş.
Bunun yanı sıra kitap hakkında verilmesi gereken bilgiler yeterince sunulmuş ve okura gelecek sayfalar konusunda ipuçları verecek ibareler ve figürler de eklenmiş. Ancak baskı sırasında kırpılmadıysa sayfa kenarlarında boşluklar bırakılmamış. Kesin sınırlar çizilmiyor ve kitabın her iki sayfasına da yayılan bir hikâye anlatımı mevcut. Odak çevrelerden merkeze doğru ilerliyor ve çocuğun görüş alanı içerisinde kalıyor.
1.6. Harfler ve Punto
Kapaktaki kitabın adı kısmında kullanılan sunuş tipi harflerde tırnaklı olarak tercih edilmiş ama espas iyi bir şekilde ayarlanmış. İç sayfalardaki metin tipi harfler ise tırnaksız olarak yuvarlak hatlı olarak görülüyor. 24 puntolu yazılarla hikaye anlatılmış. Yaş aralığı için uygun seçimler olduğundan hem çocuğun hem de yetişkinin okuması mümkün.
1.7. Yazım ve Noktalama
Kitabın gerek kapak kısmında gerekse iç sayfalarında yazım ve noktalamaya özen gösterilmiş, vurgu ve tonlamaların olduğu yerde mesaj yine yazım ve noktalama yoluyla ifade edilmiş durumda. Çocuğun karşılaşmış olduğu/karşılaşacağı yazım ve noktalama kurallarını erken dönemde görmesi, öğrenimde kolaylığa ve kullanımların benimsenerek günlük yaşamda doğrularının tercih edilmesine sebep olacaktır.
1.8. Resimlendirme
Kapakta tercih edilen çizimler, içeriğe uygunluk yönünden de kitabı oldukça iyi temsil ediyor. Üstelik detaylandırılmış ve mizahla renklendirilmiş bu illüstrasyonlar da kitaba olan ilgiyi artırıyor. Çocuğun kitapla daha fazla zaman geçirmesini sağlamayı ve ona kitap okumanın verdiği haz duygularını aşılamayı başarıyor. Keskin çizgilerden ziyade yumuşak çizgilerin tercih edilmesi pozitif duyguların uyanmasına neden oluyor. Bu sayede çocuğun kitapla geçirdiği zaman süresince yaşadığı bu duygu, bir sonraki okuma için ilham olacak. İç sayfaları okumaya iten bu resimlendirmenin arka fon kısmında mat, figürlerde hafif parlak kabartmalar uygulanması kapağa boyut katmış. Böylelikle okur, daha ulaşılabilir karakterlerle buluşabiliyor.
Tamamı: thebonibon.wordpress.com/2021/03/25/aytu...
Ne Anlatalım?Aytül Akal · Redhouse Kidz Yayınları · 201521 okunma