Viktor Huqo-Bir idam mahkumunun son günü
Bu kitabda hansi sebebden mehkum oldugu bilinmeyen bir insanin olum kohmunun verildiyi andan edamina qederki muddeti oxuyuruq. Ölum, umid, caresizlik duygulari birbirini evez edir. Bir gun bas tutacaq ölüm üçün her gun nece yeniden öle bileceyini oxuyuruq mehkumun. Umidle zidlesen duygular, yasadiqlari yasaya bilmedikleri oxucuya o dovr Fransasindaki “edalet sistemini” sorguladir.Bu eserle edebiyyatin insanliq tarixine sessiz qalmadigini goruruk. (1829)
Esere iki onsoz yazmis V.Hugo ilk zaman oz adi ile cixarmamis yalniz daha sonra basqa bir onsozle ve aciq ifsa ile insanliga, edalete, vehsiliye, sisteme etirazini edebi dille ifade ede bilmisdi.
Ölum cezalarinin ve edaletin en soyuq novu olan Giyotin ne ucun var idi? bu neyi hell edirdi? Faransada haminin yasamagi ucun oksigen yox idimi?
Burada edam cezasina meruz qalanlarin taleyinden numuneler getirerek qan donduran sehneleri gozlerimizde canlandiran muellif iti qelemi ile etirazini bildirerken verdiyi suallarla dusundurmeyi bacarir...
Edamin sebebini izah edenlerdeki tezad fikirleri tenqid edir (önsöz xix)ve biz bu zaman hec bir esasli sebeb olmadan bir insanin heyatini sonlandiracaq cezanin niye var oldugunu sorgulayiriq. Mehkum bu cezani ne ucun isleyib? movcud veziyyet mi yoxsa daxili herislik mi? qerari bu mueyyenlesdirsin. Eseri oxuyarken de mecbur ogurluq ile mesgul olmus bir sefilin hekayesi ele bu suala cavabdir.
Muellif olum cezasinin care olmadigini, mehkumlari sagaltmaq, cemiyyete qazandirmaq gerekdiyini, agir cezalarin edamla deyil omurluk hebsle hell oluna bileceyini deyerken esasli sebebler getirir (önsöz xxiv)
Mehkumun bu cumlesi eseri basa dusmeyimiz ucun onemli meqamlardan biridir: Menim basimi almaq insanlarin ellerine ne kecirecek?!...
Bu cumle ile biz edam sehnesini izleyen heveskar cemiyyeti qinayiriq! axi onlar hardan bile bilerki 6 hefte sonra Giyotin onun ucun qirmizi bicagini gostermeyecek.
Kicik hecmi olmagina baxmayaraq derin bir dunya sigib bu sehifelere.
Eseri oxuduqdan sonra önsozleri oxudum. ve en az eser qeder tesir etdi.Her kese tövsiye edirem.
·
14 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.