Murat Bardakçı'nın oldukça hacimli olan bu kitabında tarihin en tartışmalı şahsiyetlerinden birisi olan Enver Paşa'nın bütün yönleriyle tahlil edilmesi söz konusudur. Kitap okunduğunda Enver Paşa hakkında bilinen birçok hatalı bilgiler ortaya çıkmakta itilaflı konular açıklığa kavuşmaktadır. Yazar kitabın ön sözünde kitabın doğrudan Enver Paşa'nın bir biyografisi olmadığını özellikle Enver Paşa'nın Orta Asyaya geçtikten sonraki mücadelesine açıklık getirdiğini vurgular. İstanbul'da mütevazi bir evde doğması daha sonra Rumeliye geçip askeri eğitimini alması daha sonra İstanbul'a dönüp harbiyedeki eğitimini tamamlayıp mezun olması daha sonra tekrardan Rumeliye dönüp dağlara çıkarak eşkıyalarla birlikte verdiği mücadelelerle nasıl Hürriyet kahramanı olduğu, 2. Abdülhamide olan muhalefeti 1908 yılına kadar olan hayatının bu süreci kendi yazdığı otobiyografisi üzerinden verilmektedir. Orta Asyadaki mücadelesi ise eşi Naciye Sultan'a yazdığı mektuplar üzerinden verilmektedir. Paşa o süreçte giriştiği mücadeleleri günlük tutarak kayıt altına almak yerine her hareketini eşine mektup olarak yazarak kayıt altına almıştır. Burada aile içi yazılan mektupların da tarihi kaynak ve vesika olarak kabul edilmesine şahit oluyoruz. Enver Paşa'nın eşine yazdığı mektuplarda Paşa hakkında yanlış bilinen birçok bilgi ortaya çıkıyor. Paşa Türkçü ve Turancı bir eğilime sahip olmaktan ziyade İslamcı bir eğilime sahiptir bütün mücadelesini Müslümanların hürriyeti için vermektedir. Hayalinde büyük bir İslam devleti kurmak yer almaktadır. Yazar bu durmu şu şekilde açıklamaktadır: ''Enver'in bizzat yazdıkları ile onun hakkında başkaları tarafından yazılanlar arasındaki farklılıkların başında, Türkistan macerasının maksadı gelir. Enver her vesile ile bu işe İngiliz emperyalizmine son verecek İslami bir ayaklanma başlatmak için giriştiğini ve bütün Müslümanların bir araya gelecekleri bir devlet kurmaya çalıştığını açıkça ifade etmektedir'' Ayrıca kitapta Enver Paşa'nın Mustafa Kemal ile olan mektuplaşmalarına yer verilmekte ve ikilinin arasının nasıl bozulduğu görülmektedir. Kitabın sonunda Enver Paşa'ya ait tüm mektuplara yer verilmektedir. Yine kitabın sonunda Enver Paşa'nın çizimlerine ve fotograf albümlerine yer veriliyor. Enver Paşa'yı ve hayatını tüm yönleriyle öğrenmek isteyenlerin okuması gereken bir kitap, iyi okumalar dilerim...
·
141 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.