İdama karşı biri olarak duygularımı olabildiğince iyi aktarmış bir roman diyebilirim. Romanda anlatılanları gözümde canlandırdığımda medeniyetten uzak ilkel insanların bir etkinliği olarak gördüm idamı. Günümüzde uygulanan idamlar en azından halkın bir eğlencesi olarak sunulmaması bir nebze olsun rahatlatıcı.
Yazarında belirttiği idam sebeplerinden sadece biri mantıklı geliyor, o da intikam. Yani cana kıyan bir kişinin yakınının intikam hissiyatının sönümlendirmesi amacı. Ama bunu kim uygulayacak. Diyor ya Hz. İsa "Aranızda en günahsızınız hanginizse ilk taşı o atsın" diye. O misal.
Çağımız adalet yapısına asla güvenmediğim için idam cezası tam manasıyla adaletsizlik olurdu.
Yazarın mahkeme sürecini anlattığı kısımlar özellikle beni çok etkiledi. Yaşamayan anlayamaz. Umarım kimsede yaşamaz o süreçleri, özellikle idam sürecini.
Victor Hugo'ya dönemi için oldukça cesur bir roman olan bu eseri için içten bir teşekkürü borç bilirim.
Umarım Hakimlerimizin ve yasa koyucularımızın hepsi bu eseri özümseyerek okuyordur.