Devletler arasındaki siyasi rekabet o kadar güçlü ve tehlikelidir ki bu hırs ve rekabet çoğu imparatorluğun ve devletin sonunu getirmiştir. Birinci Dünya savaşı tüm dünyanın kabul ettiği tabirle “Büyük Savaş” pek çok imparatorluğun parçalanmasına yol açmış ve pek çok kaosa sahne olmuştur. Bütün bunlardan ders almayan ve henüz yaraları kabuk bağlamayan devletler bu savaşın ve yıkımların intikamını alma peşine düşmüştür. İkinci dünya savaşının en büyük nedeni kaybetme duygusunun bir türlü aşılamamasıdır. Bu duygu devletleri o kadar hırslandırmış ki dünyanın görüp görebileceği en büyük insan kaybına sebep olan savaşı başlatmışlardır.
İkinci Dünya savaşı tarih araştırmacılarının en çok üzerine çalıştığı konu olmakla birlikte Norman Stone da bu konu ile alakalı bir çalışma kaleme almıştır.
Norman Stone dünyaca ünlü İskoç tarihçi ve yazar,1941 yılında doğmuştur. Uzun Yıllar Oxford Üniversitesin de Modern Tarih bölümünde akademisyen olarak görev yapmış ve Cambridge Üniversitesinde dersler vermiştir. İngiltere eski başbakanı Margaret Thatcher’ın danışmanlığını yapmıştır. Kariyerinin son yılların da Bilkent Üniversitesinde Uluslararası araştırmalar bölümün de Avrupa Tarihi dersleri vermiştir. Stone ,2019 Haziran ayında hayata gözlerini yummuştur.
Stone dünyanın önde gelen tarihçilerinden biri olarak görülmektedir. Söz de Ermeni soykırımını reddetmekte ve ısrarla bu konunun tarihçilere bırakılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Stone’un İkinci Dünya Savaşı adlı eseri Ketebe Yayınlarından Kasım 2019 tarihinde İbrahim Kapaklıkaya tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Kitap toplamda dokuz bölümden oluşmaktadır.
Kitabın ilk bölümün de iki savaş arası dönem ele alınmış Almanya’nın 11 Kasım da vermiş olduğu ateşkes kararıyla beraber başta Almanya olmak üzere savaşa katılan devletlerin, savaş sonrası durumları, yapılan anlaşmalara değinilmiş başta Almanya olmak üzere ikinci dünya savaşına giden süreç de devletlerin içinde bulundukları durum aktarılmıştır. İkinci dünya savaşının başat aktörü olan Hitler’in savaştan çekilmenin ardından şekillenen duygu ve düşüncelerine ve ekibini toparlama yolculuğu ele alınmıştır. Bu bölüm İkinci dünya savaşının nasıl ortaya çıktığının anlaşılabilmesi için oldukça açıklayıcıdır.
İkinci bölümde Almanya’nın Majino hattını nasıl aştığı anlatılmış Hitler’in Fransızlarla mücadelesi sırasında uyguladığı Blitzkring (Yıldırım Savaşı) taktiği ile başarılı olmaya başladıkları aktarılmış, üzerinde oldukça fazla çalışma yapılan Dunkirk harekâtını olağanüstü bir dönüm noktası olarak tarif edilmiş ve Fransızların gayretleri ile gerçekleştiği belirtilmiştir. Bu bölümde Almanya’nın İngiltere ve Fransa ile mücadelelerine yer verilmiştir.
Üçüncü ve Dördüncü bölümde Barbarossa Harekâtı ve Pearl Harbor ve Kuzey Afrika mücadeleleri anlatılmıştır. İkinci Dünya savaşının en önemli harekâtı olarak görülen Barbarossa Harekâtı Hitler’in savaş stratejisine değinilerek anlatılmıştır. Dördüncü bölümde de Rusya’nın işgal süreci ele alınmıştır. Burada Rusya’nın henüz tam olarak teşkilatlanmaması ve olayların beklenmedik bir seyir göstermesi dolayısıyla hamlelerinde başarısız olduğuna değinilmiştir.
Dördüncü bölümde askeri bilgiye çok fazla yer verilmiştir. Rusya’da ve Almanya’daki halkan bahsedilmesi daha iyi olabilirdi. Beşinci, altıncı ve yedinci bölüme baktığımızda bu bölümlerde Rusların taraf değiştirmesi, kargaşalar ve Nazizm ile komünizm den bahsedilmiştir. 1942 yılı ocak ayından Haziran ayına kadar Leningrad ve Volhov Ordu Gruplarının tekrar tekrar çatışmaya sokulması sonucu Almanların kötü hava şartları karşısında ellerinde yapabilecek bir atağın bulunmamasına değinilmiş ve 1942 yılının ilkbaharında Moskova’nın artık belli bir istikrara kavuştuğu belirtilmiştir. Rusların Amerikan taşıtları ve Amerikalıların konserve yiyecekleri ile kışın bile durmadan ilerlediği anlatılmış Rusların kuvvetlenip, geriye dönüş için yapmış oldukları harekatlara değinilmiştir.
Sekizinci bölümde Rusya’nın kaybeden konumundan kazanan konumuna geçme süreci ele alınmıştır. Bu bölümde Churchill’in Türkiye’yi Balkanlardaki mücadele için savaşa sokma fikrine değinilmiş yapılan görüşme aktarılmıştır. Doğu Almanya’nın panik yaşamaya başladığı, Almanların Ruslar karşısında gerisin geriye kaçmaya çalışmaları anlatılmıştır. Bu bölümde Hitlerin yaşanan olaylar karşısındaki duygu durumu da incelenmiş ve hala savaşın bir yerden sonra kendilerine döneceğini düşüneceği aktarılmıştır. Aynı zamanda Hitler kendisine kıdemli bir subay tarafından 20 Temmuz da suikast düzenlenmesi üzerine sürekli öldürülme korkusu ile yaşadığı aktarılmıştır.
Dokuzuncu ve son bölüm de Almanya’nın savaşı kaybedişi buna rağmen Japonya’nın bundan ders alıp savaştan çekilmemesi üzerine Hiroşima ve Nagazaki’ye Amerika tarafından atılan bombalar sonucu büyük bir facia ile Japonya’nın da savaştan yenik ayrılması anlatılmıştır. Savaş sonrası halkların sosyolojik yapısı incelenmiş, Alman halkının Yahudilere yapılanlara karşı bir haber olduğu ve Almanların katlettiği Yahudilerden bahsedilmiştir. Aynı zamanda Almanya’nın savaş sonrasında kısa bir süre içerisinde ekonomisini herhangi bir savaş geçirmemişçesine toparladığı, Japonya’nın da on yıllık bir gecikme ile aynı toparlanma sürecini yaşadığı aktarılmıştır. Tüm dünyanın tarih boyunca yaşanan ve en çok insan kaybına sahne olan savaş ardından ,nasıl toparlandıkları ve devletler arasındaki siyasi konjonktürün nasıl yenilendiği son bölümde aktarılmıştır.
Norman Stone’un İkinci Dünya Savaşı kitabı aynı konuda yazılmış Basil Liddel Hart’ın kitabı ile kıyaslanırsa; Basil Liddel’in kitabı oldukça kapsamlıdır ve savaş sırasındaki tüm cepheleri detaylarıyla açıklamaktadır. Stone’un kitabı ise oldukça akıcı bir üslup ile ikinci dünya savaşının genel seyrini bize vermesi ve okuyucuyu yormayan anlatımıyla Liddel’in kitabına göre daha sadeleşmiş bir kitaptır. Bölümler arasında konu başlığı ile ilgili roman ve filmlerin eklenmesi oldukça yerinde olmuştur. Kitabın tek eksik noktası dipnot verilmemesidir. Akademik çalışmalar için oldukça önemli bir unsur olması sebebi ile akademik seviyede yapılacak çalışmalar için yeterli olmayabilir.
·
202 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.