Osmanlı istanbul'unun toplumsal tarihi kitabı bolca bilgi içermektedir. Bundan dolayıdır ki okurken sıkça sıkıldığımı belirtmek isterim. Fakat genel itibariyle osmanlı istanbul'unun toplumsal yapısı ve idaresi hakkında bilgi sahibi olmak güzel.
Kitapta özellikle 16.yüzyıl sonlarından başlayarak halkın saray üzerindeki etkisi, padişahların debdebeli törenleri, istanbul'da korku ve ölümün zirvede yaşandığı, yangınların çokça çıktığı, yağma ve şiddet, yeniçeriler'in hadsiz ve siyasi davranışları anlatılmaktadır. Örneğin,
1582'de 3.Murad, oğlunun sünnet düğünü için yapılan masraflı şenlikler 60 gün 60 gece devam etti.
Sünnet ve doğum şenlikleri için havai fişek ve top atışları çokça yapılırdı. Top atışlarının şiddetli patlamasından dolayı kadınlarının düşük yapma korkusuyla bir çok padisah top atışlarını doğum bitene kadar yasaklamistir.
Yangınlarda yağmalar çokça yapıldığından yangın gündüz çıkarsa, ona da halk haklı olarak şükrediyordu, çünkü o zaman yeniçeri taifesi yağmaya kalkışamıyordu.
Hekimlik meslegi, her zaman güvenli değildi. 2.Selim 'in 6 yaşındaki oğlu ölünce, en ünlü üç hekimin her birine, çocuğun ölümünü engelleyemediler diye 300'er değnek vurulmuştu.
Hiçbir padişah yeniçerileri dikkate almadan şehri yönetemezdi. 1622'de Genç osman'in tahttan indirerek katlettiler. 1826'da 2.Mahmud yeniçeri ocağını kaldırmış ve bu olay Vaka-i Hayriye diye anılmıştır. Yeniçerilerin ortadan kaldırılması en çok kadınların faydasına oldu. Yeniçeriler kadınlar için sürekli bir tehditti. Muhtemelen bu olay sayesindedir ki, şehrin kamusal alanlarında kadınların varlığı hızla arttı.
Ahlaka aykırı davranışlarda da cezalar çok ağır olabiliyordu. 1596'da rezil davranışlarıyla nâm salmış bir yeniçeri, iyi bir aileden bir imamın güzel bakir oğlunu zorla alıkoyup, onunla açıkça ortalıkta gezinmeye kalkışınca bedelini ağır ve dehşet verici bir biçimde ödemiştir. Tophane'de paçavralara sarıp bir topun ağzına yerleştirilip topu ateşlediler.
Bunların yanı sıra osmanlı istanbul'unda sosyal alanlar, vakıflar, tüketim, eğlence yerleri, bahçeler, hamamlar, kahvehaneler... hakkında detaylı bilgilerden faydalanabilirsiniz.
Osmanlı İstanbul'unun Toplumsal TarihiEbru Boyar · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 201432 okunma
·
133 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.