İngilizce isminin asıl çevirisi "Bin Yüzlü Kahraman" olan Kahramanın Sonsuz Yolculuğu kitabı Joseph Campbell'in elinden çıkmış tam bir başyapıttır. Bu kitaba incelme yazmak benim için çok zor çünkü kitabın içinde anlatılan mitolojik olayların büyük kısmı hakkında hiç fikrim yoktu. Yine de elimden geldiğince bir şeyler yazayım. Belki ileride okur ve şuanki dar görüş alanıma gülerim:)
Öncelikle birazcık yazardan bahsedeyim. Joseph Campbell, 1904 doğumlu Amerikalı bir mitolojist, yazar ve okutmandır. Çocukluğunda kızılderililere duyduğu ilgi onu, dünyanın değişik çağlarına ait mitleri öğrenmeye itti. Karşılaştırmalı mitoloji ve din alanlarındaki çalışmaları ile ünlüdür ki bu kitapta da bunu fazlaca görüyoruz. Yazarın kusursuz entelektüel birikimi insanı şaşırtıyor. Tüm mitolojiye, tüm dinlere, yazarlara, çizerlere her şeye hakim bir yazar. Ortaya çıkardığı bu eser de birçok farklı yapıta da ilham kaynağı olmuştur.
Joseph Campbell, Arthur Schopenhauer ve Friedrich Nietzsche'nin eserlerinden etkilenmiştir. Campbell'in efsane ve insan ruhuyla olan ilişkisiyle ilgili fikirleri kısmen Sigmund Freud'un öncü çalışmasına, ancak özellikle de büyük ölçüde etkileyen Carl Jung'un insan psikolojisi çalışmalarına bağımlıdır. Campbell'in mit kavramı, sembolik yoruma çok bağımlı olan Jung'un rüya yorumu yöntemiyle yakından ilişkilidir. Campbell ayrıca Carl Jung'un insan ruhunun yapısı hakkındaki teorilerini çokça kullandı ve sıklıkla "anima / animus" ve "ego bilinci" gibi terimleri kullandı.
Kitaba gelecek olursak; böyle bir kitaptan önce sağlam bir mitoloji bilgisine sahip olmak çok yaralı olabilir. Hatta bunun yanında Freud'dan, Jung'dan Dante'den, Shakespeare'den ve dünyanın büyük dinlerinden bir şeylere sahip olmak da kitabın okunuşunu kolaylaştıracaktır.
Kahramanın yolculuğu üç ana başlıkta sunuluyor; "Yola Çıkış", "Erginlenme", "Dönüş". Tüm kahramanlar farklı şekillerde yaptıkları yolculukta genel olarak hep aynı prensip üzerinden ilerlemişlerdir. Yola çıkışda kahraman önce maceraya çağırılır. Bunu bazen yaşlı bir kadın bazen bir demirci ustası bazen de bir melek yapar. Kahraman önce kendini ve macerayı reddeder tabi. Sonra yine doğa üstü yardım maceraya atılması için tetikler ve kahraman bundan sonra ilk adımı atar. Bu ilk eşiğin aşılmasıdır. Bundan sonra dönüş yoktur. Bunu sinemada çok sevdiğim bir örneği vardır. Yüzüklerin Efendisi filminde Samwise ve Frodo macera için Shire'den ayrılırken Sam bir anda durur ve işte burası der. Shire'dan en çok uzaklaştığım yer burası. Buradan sonrasına hiç geçmedim der. Sonra Frodo'nun da desteğiyle bir atım atar ve macerasına atılan ilk eşiği geçer ve kahraman olana dek Shire'a geri dönmez. Bu ilk eşikten sonra kahraman "Erginlenme" dönemine girer. Burada çeşitli sınavlardan geçer ve kahraman olma yolculuğunu tamamlar. En son ise "Dönüş" evresine girilir. Burada da çeşitli aşamlardan geçerek en başa bir bilge veya kral olarak dönen kahraman yolculuğunu tamamlamış olur.
Yazar bu kitabın amacının pek de karmaşık olmayan bir örnekler yığının bir araya getirilip kadim anlamın kendi kendini ortaya çıkarmasını sağlamak ve dinsel ve mitolojik figürler altında çarpıltılmış gerçekleri aydınlığa çıkarmak olduğunu belirtir. Dinsel ve mitolojik figürlerin, olayların rastgele ortaya çıkmadığını hepsinin bir prensibe bağlı olduğunu kanıtlama işidir bu kitap. Dünyanın neresinde olursa olsun kahramanın var oluşu, yüceltilmiş ve yaratıcı güçle donatılmış oluşu ve tam zamanında ortaya çıkışı konusunda tüm insanlık hemfikirdir aslında. Bu yüzden hep göz önünde duranı tekrar tekrar görmek için, bir kahramanın macerasındaki evrensel aşamalardan geçerken incelemek yeterli olur. Bu yalnızca bizim imgelerin çağdaş yaşam için taşıdığı anlam değil, insan ruhunun yetenekleri, güçleri, değişimleri ve bilgeliği açısından birliğini anlamamızı sağlayacaktır.
Yazar tüm bunların farkındalığı için simgesel dilin okunabilmesinin gerektiğini söyler. Bunun için de anahtar yol olarak psikanalizi görür. Bu yüzden de kitabın içinde çokça Freud, Jung gibi isimlerden alıntılar görüyoruz. Zaten kitabın sonunda da çok uzun ve güzel bir notlar bölümü var. Gelecek okumalar için güzel bir kaynak oluşturulmuş (benim adıma).
Joseph Campbell, kitabın sonunda da artık tüm bu gizemlerin güçlerini kaybettiklerini yazar. Artık tüm varoluşun hizmet ettiği insanın kendisi en büyük gizem olmuştur.
Çok uzatmadan son olarak kitabın sinemadaki etkisi hakkında bir video bırakayım
youtu.be/hkDjipDqD2s
Bir de Mitler ve Canavarlar hakkında çekilen 6 bölümlük bir serinin linkini buraya bırakayım
youtube.com/playlist?list=P...
Elimden geldiğince ve anladığım kadarıyla Kahramnın Sonsuz Yolculuğu anlatmaya çalıştım okuyan herkese teşekkür ederim.
Sevgiyle kalın..